Linje 128:

Baade Grim og Helge Asbjørnsson laag av saari sine vinteren over. Det kom snart ord ut um at Grim levde; sume sa det var sant, og sume sa det var lygn. Ordet var kome fraa Eivindaraa. Daa let Helge gjera seg lokaseng i Mjovanes. Grim for nord i Krossvik til Torkel so snart han var frisk att. Helge Asbjørnsson kjøpte garden Eid ut i heradet. Han tyktest vera tryggare der, med tingmennene sine rundt um seg; men lokaseng let han gjera seg der og. Kona hans spurde kvi han heller vilde bu der, som skogen stod innpaa so ein ikkje saag folk fyrr dei var like ved garden. Daa kvad Helge:

Baade Grim og Helge Asbjørnsson laag av saari sine vinteren over. Det kom snart ord ut um at Grim levde; sume sa det var sant, og sume sa det var lygn. Ordet var kome fraa Eivindaraa. Daa let Helge gjera seg lokaseng i Mjovanes. Grim for nord i Krossvik til Torkel so snart han var frisk att. Helge Asbjørnsson kjøpte garden Eid ut i heradet. Han tyktest vera tryggare der, med tingmennene sine rundt um seg; men lokaseng let han gjera seg der og. Kona hans spurde kvi han heller vilde bu der, som skogen stod innpaa so ein ikkje saag folk fyrr dei var like ved garden. Daa kvad Helge:

−

<blockquote>«I skog eig eg,<br>

+

<blockquote>

+

«I skog eig eg,<br>

so snart det myrknar,<br>

so snart det myrknar,<br>

mang ein mann<br>

mang ein mann<br>

Linje 134:

Linje 135:

ufredsmenn og nøgje njosnar.<br>

ufredsmenn og nøgje njosnar.<br>

Seint skal sverdsvingar<br>

Seint skal sverdsvingar<br>

−

søkja meg.»</blockquote>

+

søkja meg.»

+

</blockquote>

Grim budde i Krossvik i nokre aar. Aldri var han glad og aldri lo han, etter Helge var fallen. Ein gong Torkel maatte til Øyfjord og forlika nokre av tingsmennene sine, skulde Grim vera att og styra garden. Um nokre dagar gjorde Grim seg reiseferdig; han vilde av og krevja Torgrim Hjardarhaga i Jøkulsdal; «det er no sikkert at han ikkje vil betala,» sa han. Jorunn, kona hans Torkel og dotter av Einar fraa Tverraa, sa: «Eg skal betala denne skuldi, so kann du vera heime.» «Ikkje betalar han daa,» sa Grim. So reiste han i lag med fostbrørne sine, Glum og Torkel Trane. Dei hadde nista med. Dei gjekk til Rangaa vest for Lagarfljot. Der ifraa tok dei over elvi og kom til Bakka, aust for vatnet. Der gjekk dei inn i fjoset og tok med staur og reka. So gjekk dei til Oddmarslok, vest for Eidskog. Der gjorde dei seg eit jordhus til aa gøyma seg i um det trongst. Moldi kasta dei paa elvi. Med dei var der, reid folk heim fraa Lambenesting, og mange folk fylgde Helge Asbjørnsson heim til Eid. Ketilorm fraa Rollaugsstad med 30 mann var med. Maagane til Helge, Hjarand og Bjørn var der og. Same kvelden gjekk Grim og fostbrørne hans til Eid og smatt inn i fjoset. Fraa fjoset gjekk forskaali med gang inn i setehuset, so dei kunde høyra og sjaa kva som gjekk fyre seg inne. Um kvelden spurde Helge kona si: «Kvar vil du at Ketilorm og kona hans skal liggja?» «Eg hev laga god seng til dei ved sessen deira,» sa ho. «Nei,» sa Helge, «dei skal liggja i vaar seng, for dei rømer sengi si for oss, kvar gong me er der.» Ho svara: «Du er ikkje alltid varsam. Var eg Grim, vilde eg helst søkja deg naar du hadde mange gjester og mykje aa sjaa etter.» «Ofte hev eg fenge høyra at eg er altfor var,» sa Helge, og so laut han raada. Grim sa til Torkel: «Gaa inn og faa tak i det sverdet som bror min aatte.» Han gjekk og kom ut att med sverdet um ei stund. Grim sa: «Gaa inn att og sjaa elter kvar Helge ligg.» Um ei liti stund kom Torkel ut og sa at Helge laag i sengi som var etla Ketilorm; men paa andre sia av golvet laag Arnodd, ein blind, men ovende sterk kar. Grim sa: «No fær du Torkel gaa inn og drepa Helge. Du er pligtig aa hemna bror min.» «Det er sant,» sa Torkel. Grim gav han sverdet, og dei gjekk inn aat døri. Torkel sa: «Eg vil ikkje du skal tru eg er redd aa gaa inn; men du sa ein gong at du unnte ingen annan enn deg sjølv aa hemna bror din.» «Det kom av at det tyktest vera vonlaust aa hemna og koma fraa det med livet.» Daa vilde Torkel gaa inn; men Grim tok i han og sa: «God kar er du, Torkel; men eg er ikkje sikker paa du høgg Helge so djupe saar som eg vil, det er nok som eg sa, at eg unner ingen annan aa hemna Helge.» So tok Grim sverdet og sa: «Du Torkel skal halda i dør-ringen, eg veit du vert ikkje kvismen; og du Glum skal setja slogbranden for døri.» So tok han av seg, so han var berre i skjorta og underbuksa og utan sko. Han tok eit kjevle i handi daa han gjekk inn — han visste at vedladet stod ved døri ut til fjoset. Glum hadde um kvelden bunde saman halane paa kyrne. Grim gjekk upp paa sengegolvet og la kjevlet fraa seg, og so gjekk han burt til sengi og breidde klædi av Helge. Han vakna og sa: «Tok du paa meg Tordis, og kvifor er handi di so kald?» «Eg tok ikkje paa deg,» sa ho; «uvar er du, og eg fæler her stend noko fyre.» So sovna dei att. So gjekk Grim burtaat og tok handi aat Tordis vekk fraa Helge. «Vakna no Helge, utsvævd er du!» sa han og la til med sverdet, so det stod gjenom Helge. «Vakna karar! Ein mann drep meg!» ropa Helge. Daa tok Grim kjevlet han hadde med og kasta i vedladet, og sprang sjølv andre vegen. Mennene for dit larmen kom fraa. Grim stillte seg mot den døri han kom fraa. Daa greip Arnodd han og lyfte han upp og ropa: «Hit karar! her er ugjerningsmannen!» «Slepp, din tosk! eg vil hemna Helge,» sa Grim. Arnodd heldt han med ei hand og trivla han med den andre. Han kjende han hadde berre underklædi paa og slepte han, men sa: «Kven veit um eg ikkje no slepte den eg helst burde halda.» Grim sprang til døri og ut, og Torkel skaut loka og Glum slagbranden fyre og so sprang dei aat jordhola si og gøymde seg. Dei som var etter tok daa det raad at dei skulde setja vakt i skogane og ved alle bruer over Jøkulsaa so dei kunde faa tak i draapsmannen. Hjarand og Ketilorm og ein heil flokk tok ut paa leiting. Ut paa kvelden kom dei att utan aa hava funne noko. Helge livde endaa og spurde um Bjørn og Hjarand var komne. «Her er eg,» sa Bjørn Kvite; «men Hjarand er ikkje komen enno.» «Det er no som fyrr,» sa Helge, «Hjarand er den trugnaste.» So døydde Helge. Utpaa natti gjekk Grim og dei andre tvo ut av jordhuset og upp med vatnet til Hovda. Der stod eit telt som høyrde til ein Torlak som hadde baat og og sette folk over vatnet. Grim gjekk burt til teltet og ropa: «Det kunde gjerne koma tjuvar og stela baaten din!» Torlak laante dei baaten over vatnet. Grim rodde baaten attende aaleine og sumde sidan over. So for dei ut med vatnet og kom til Jøkulsaa. Grim sumde over, fyrst med Torkel og so med Glum. Dei kom til Krossavik fyrr Torkel var heimkomen. Folk spurde etter tidend; men dei fortalde inkje.

Grim budde i Krossvik i nokre aar. Aldri var han glad og aldri lo han, etter Helge var fallen. Ein gong Torkel maatte til Øyfjord og forlika nokre av tingsmennene sine, skulde Grim vera att og styra garden. Um nokre dagar gjorde Grim seg reiseferdig; han vilde av og krevja Torgrim Hjardarhaga i Jøkulsdal; «det er no sikkert at han ikkje vil betala,» sa han. Jorunn, kona hans Torkel og dotter av Einar fraa Tverraa, sa: «Eg skal betala denne skuldi, so kann du vera heime.» «Ikkje betalar han daa,» sa Grim. So reiste han i lag med fostbrørne sine, Glum og Torkel Trane. Dei hadde nista med. Dei gjekk til Rangaa vest for Lagarfljot. Der ifraa tok dei over elvi og kom til Bakka, aust for vatnet. Der gjekk dei inn i fjoset og tok med staur og reka. So gjekk dei til Oddmarslok, vest for Eidskog. Der gjorde dei seg eit jordhus til aa gøyma seg i um det trongst. Moldi kasta dei paa elvi. Med dei var der, reid folk heim fraa Lambenesting, og mange folk fylgde Helge Asbjørnsson heim til Eid. Ketilorm fraa Rollaugsstad med 30 mann var med. Maagane til Helge, Hjarand og Bjørn var der og. Same kvelden gjekk Grim og fostbrørne hans til Eid og smatt inn i fjoset. Fraa fjoset gjekk forskaali med gang inn i setehuset, so dei kunde høyra og sjaa kva som gjekk fyre seg inne. Um kvelden spurde Helge kona si: «Kvar vil du at Ketilorm og kona hans skal liggja?» «Eg hev laga god seng til dei ved sessen deira,» sa ho. «Nei,» sa Helge, «dei skal liggja i vaar seng, for dei rømer sengi si for oss, kvar gong me er der.» Ho svara: «Du er ikkje alltid varsam. Var eg Grim, vilde eg helst søkja deg naar du hadde mange gjester og mykje aa sjaa etter.» «Ofte hev eg fenge høyra at eg er altfor var,» sa Helge, og so laut han raada. Grim sa til Torkel: «Gaa inn og faa tak i det sverdet som bror min aatte.» Han gjekk og kom ut att med sverdet um ei stund. Grim sa: «Gaa inn att og sjaa elter kvar Helge ligg.» Um ei liti stund kom Torkel ut og sa at Helge laag i sengi som var etla Ketilorm; men paa andre sia av golvet laag Arnodd, ein blind, men ovende sterk kar. Grim sa: «No fær du Torkel gaa inn og drepa Helge. Du er pligtig aa hemna bror min.» «Det er sant,» sa Torkel. Grim gav han sverdet, og dei gjekk inn aat døri. Torkel sa: «Eg vil ikkje du skal tru eg er redd aa gaa inn; men du sa ein gong at du unnte ingen annan enn deg sjølv aa hemna bror din.» «Det kom av at det tyktest vera vonlaust aa hemna og koma fraa det med livet.» Daa vilde Torkel gaa inn; men Grim tok i han og sa: «God kar er du, Torkel; men eg er ikkje sikker paa du høgg Helge so djupe saar som eg vil, det er nok som eg sa, at eg unner ingen annan aa hemna Helge.» So tok Grim sverdet og sa: «Du Torkel skal halda i dør-ringen, eg veit du vert ikkje kvismen; og du Glum skal setja slogbranden for døri.» So tok han av seg, so han var berre i skjorta og underbuksa og utan sko. Han tok eit kjevle i handi daa han gjekk inn — han visste at vedladet stod ved døri ut til fjoset. Glum hadde um kvelden bunde saman halane paa kyrne. Grim gjekk upp paa sengegolvet og la kjevlet fraa seg, og so gjekk han burt til sengi og breidde klædi av Helge. Han vakna og sa: «Tok du paa meg Tordis, og kvifor er handi di so kald?» «Eg tok ikkje paa deg,» sa ho; «uvar er du, og eg fæler her stend noko fyre.» So sovna dei att. So gjekk Grim burtaat og tok handi aat Tordis vekk fraa Helge. «Vakna no Helge, utsvævd er du!» sa han og la til med sverdet, so det stod gjenom Helge. «Vakna karar! Ein mann drep meg!» ropa Helge. Daa tok Grim kjevlet han hadde med og kasta i vedladet, og sprang sjølv andre vegen. Mennene for dit larmen kom fraa. Grim stillte seg mot den døri han kom fraa. Daa greip Arnodd han og lyfte han upp og ropa: «Hit karar! her er ugjerningsmannen!» «Slepp, din tosk! eg vil hemna Helge,» sa Grim. Arnodd heldt han med ei hand og trivla han med den andre. Han kjende han hadde berre underklædi paa og slepte han, men sa: «Kven veit um eg ikkje no slepte den eg helst burde halda.» Grim sprang til døri og ut, og Torkel skaut loka og Glum slagbranden fyre og so sprang dei aat jordhola si og gøymde seg. Dei som var etter tok daa det raad at dei skulde setja vakt i skogane og ved alle bruer over Jøkulsaa so dei kunde faa tak i draapsmannen. Hjarand og Ketilorm og ein heil flokk tok ut paa leiting. Ut paa kvelden kom dei att utan aa hava funne noko. Helge livde endaa og spurde um Bjørn og Hjarand var komne. «Her er eg,» sa Bjørn Kvite; «men Hjarand er ikkje komen enno.» «Det er no som fyrr,» sa Helge, «Hjarand er den trugnaste.» So døydde Helge. Utpaa natti gjekk Grim og dei andre tvo ut av jordhuset og upp med vatnet til Hovda. Der stod eit telt som høyrde til ein Torlak som hadde baat og og sette folk over vatnet. Grim gjekk burt til teltet og ropa: «Det kunde gjerne koma tjuvar og stela baaten din!» Torlak laante dei baaten over vatnet. Grim rodde baaten attende aaleine og sumde sidan over. So for dei ut med vatnet og kom til Jøkulsaa. Grim sumde over, fyrst med Torkel og so med Glum. Dei kom til Krossavik fyrr Torkel var heimkomen. Folk spurde etter tidend; men dei fortalde inkje.

Linje 140:

Linje 142:

Dagen etter spela Grim sjakk med ein austmann. Ein av ungane til Torkel og Jorunn braaka og puffa spelet i koll. Austmannen puffa til guten so han frata. Daa lo Grim. Jorunn gjekk burt aat han og sa: «Kva kjem over deg Grim? at du lær? Det lyt du fortelja.» Daa kvad Grim:

Dagen etter spela Grim sjakk med ein austmann. Ein av ungane til Torkel og Jorunn braaka og puffa spelet i koll. Austmannen puffa til guten so han frata. Daa lo Grim. Jorunn gjekk burt aat han og sa: «Kva kjem over deg Grim? at du lær? Det lyt du fortelja.» Daa kvad Grim:

−

<blockquote>«Hirddraugar lo<br>

+

<blockquote>

+

«Hirddraugar lo<br>

— lite løgje var det —<br>

— lite løgje var det —<br>

daa Grim laag saara<br>

daa Grim laag saara<br>

Linje 147:

Linje 150:

— no tyt onnor læta —<br>

— no tyt onnor læta —<br>

i Fljotsdals fjølli<br>

i Fljotsdals fjølli<br>

−

er hovdingen fallen.»</blockquote>

+

er hovdingen fallen.»

+

</blockquote>

«No hev du visst hemnt Helge, bror din,» sa Jorunn. Daa kvad Grim:

«No hev du visst hemnt Helge, bror din,» sa Jorunn. Daa kvad Grim:

−

<blockquote>«Hemnt hev eg<br>

+

<blockquote>

+

«Hemnt hev eg<br>

Helge-draapet.<br>

Helge-draapet.<br>

Gjævt var det<br>

Gjævt var det<br>

Linje 158:

Linje 163:

han, eiterkvasst.)<br>

han, eiterkvasst.)<br>

No maa byrge Bjarne<br>

No maa byrge Bjarne<br>

−

byrja paa hemni.»</blockquote>

+

byrja paa hemni.»

+

</blockquote>

«No trongst husbonden heime,» sa Jorunn. «Me lyt koma i hug at Bjarne Kvite er næraste granne.» So løynde dei Grim til Torkel kom heim. Daa Torkel kom, gjekk han til Grim og fekk høyra heile tilburden. Grim kvad:

«No trongst husbonden heime,» sa Jorunn. «Me lyt koma i hug at Bjarne Kvite er næraste granne.» So løynde dei Grim til Torkel kom heim. Daa Torkel kom, gjekk han til Grim og fekk høyra heile tilburden. Grim kvad:

−

<blockquote>«Snarpt sverd<br>

+

<blockquote>

+

«Snarpt sverd<br>

beit skjolden.<br>

beit skjolden.<br>

Hogg fraa Helge<br>

Hogg fraa Helge<br>

Linje 185:

Linje 192:

Helge var det,<br>

Helge var det,<br>

sverdet stod i<br>

sverdet stod i<br>

−

Asbjørnssonen.»</blockquote>

+

Asbjørnssonen.»

+

</blockquote>

Torkel reid til Alltinget med sine menn, og Grim og hans felagar slo telt i Snøfjell, upp fraa Krossavik. Ramnkel Gode, syskinbarn til Helge Asbjørnsson, reiste sak mot Grim for draapet. Torkel Geitisson baud bøter for Grim; men Ramnkel vilde ikkje taka mot, og Grim vart lyst utlæg.

Torkel reid til Alltinget med sine menn, og Grim og hans felagar slo telt i Snøfjell, upp fraa Krossavik. Ramnkel Gode, syskinbarn til Helge Asbjørnsson, reiste sak mot Grim for draapet. Torkel Geitisson baud bøter for Grim; men Ramnkel vilde ikkje taka mot, og Grim vart lyst utlæg.

Fljotsdøla - Revisjonshistorikk

Jesper på 23. des. 2013 kl. 06:43

Jesper: Fljotsdøla