Rigstula - Revisjonshistorikk

Carsten på 9. feb. 2021 kl. 17:49

2021-02-09T17:49:08Z

Carsten på 14. jan. 2019 kl. 18:06

2019-01-14T18:06:54Z

Carsten på 5. okt. 2014 kl. 07:57

2014-10-05T07:57:54Z

Jackson Crawford: Retta staveveila.

2014-02-24T23:58:49Z

Retta staveveila.

JJ.Sandal på 25. des. 2013 kl. 12:15

2013-12-25T12:15:38Z

Vis endringer

Jesper på 16. jan. 2013 kl. 08:10

2013-01-16T08:10:39Z

Jesper: Rigstula

2013-01-13T12:06:16Z

Rigstula

Ny side

{| class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"
|- style="background-color:#e9e9e9"
!align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" | Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"| Færøysk
|-
! Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ► !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Rígsþula]] !! !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Rigstula]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Sangen om Rig]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Rigstula (Erik Brate)]] !!
|-
! !! !! !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Rigs-tula]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Sangen om Rig (Karl Gjellerup)]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Kvädet om Rig (NFS)]] !!
|-
! !! !! !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link= Rigssagn (Rígsþula)]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Rig-Sagnet]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Kvädet om Rig (PAG)]] !!
|-
! !! !! !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link= Rigsmál (JJA)]]!! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Beretningen om Rig]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Qvädet om Rig (AAA)]] !!
|-
! !! !! !! !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Kvadet om Rig (F.W.Horn)]] !! !!
|-
|}

<center><big>'''[[Edda-Kvæde]]'''</big> '''Norrøne fornsongar''' (Andre utgåve, 1928)

På nynorsk ved [[Ivar Mortensson-Egnund]] 

<big>'''Rigstula'''</big></center>

So segjer menn i forne sogur, at ein av æsene, han som Heimdall het, var på ferd frammed ei sjøstrand, og so kom han til ein gard og kalla seg Rig. Etter den soga er detta kvædet.

<blockquote>
1. 
I old, er sagt, gjekk han
 dei grøne brauter,
 trauste gubben,
 trollkunnig ås.
 Ram og rask
 kom Rig reikande.
 Midt etter stigen
 skreid han so fram.

 2.
 Kom til eit hus,
 hurdi var stengd.
 Inn mun han gange,
 eld brann på golvet,
 og eit gråhært hjon
 grov fram-i åren,
 Åe og Edda
 med aldrugt skaut.

 3.
 Rig kunde dei
 råder segja.
 Munde seg setja
 midt imillom,
 med mann og kone
 på kvar si led.

 4.
 Då tok Edda
 ein diger leiv,
 tung og klumput,
 og tett med såder.
 Midt på ein stett
 ho sette det fram.
 Sòd var i bolle
 ho bar på bord.

 5.
 Rig kunde dei
 råder segja,
 reis upp frå sess,
 var huga te sova.
 Heldt seg med dei
 heile tri næter.
 Midt etter stigen
 skreid han so fram.

 6.
 Barn fekk Edda,
 var aust med vann,
 -- -- -- -- -- -- -- --
 svart av hamlet,
 vart heitande ''Træl''.

 7.
 Hendene hadde
 skrukkut hud,
 kropne knoklar,
 [kartnaglar ljote]
 og digre fingrar.
 Fælt var andlet,
 lut-ryggja var han,
 med lange hælar.

 8.
 Voks han gjorde,
 og vel han treivst.
 Sidan fekk han
 freiste styrken:
 bast-reip binde
 og byrdar gjurde,
 ris bar han heim
 heile dagen.

 9.
 Kom far-fyrkja
 fram til gards
 med saur på solom
 og solbrende armar,
 bjug-nasa var ho,
 bar namnet Tir.

 10.
 Midt i sessen
 sette ho seg.
 Sat hjå henne
 sonen i huset.
 Dei rødde og runa,
 reidde seg seng,
 Træl og Tir
 og tidi skreid.

 11.
 Born dei ól
 uneleg saman;
 eg trur dei vart kalla
 Klur og Fjosne,
 Reim og Klegge,
 Kjefse, Fulne,
 Drumb, Digralde,
 Drott og Hosve,
 Lut og Leggjalde;
 dei laga skigard,
 frøydde åkrar,
 ól på griser,
 gjætte geiter
 og grov upp torv.

 12.
 Døtrane deira:
 Drumba og Kumba,
 Økkvinkalva
 og Årinnevja,
 Ysja og Ambått,
 Eikintjasna,
 Totrughypja
 og Tranebeina.
 Hev træle-ætter
 sitt upphav frå dei.

 13.
 Gjekk Rig sidan
 radne vegen,
 kom til ei hall,
 hurdi på glytt;
 inn han gjekk,
 eld brann på golv.
 Ave og Amma
 åtte huset.

 14.
 Sat der eit hjon
 med syslom sine.
 Mannen telgde
 teinar til veven.
 Skjegg var skipa,
 hår klypt i skallen,
 stramt sat skjorta,
 skrin stod på golv.

 15.
 Sat der kona
 og sveivde rokken,
 strakte armane,
 spann til vev.
 Bar ho sveig
 og bringeduk,
 halsplagg ho hadde
 og band yver herdar.

 16.
 Rig kunde dei
 råder segja,
 munde seg setja
 midt imillom
 med mann og kone
 på kvar si led.

 17.
 Då tog Amma
 -- -- -- -- --
 Fulle skåler
 fram ho sette,
 kalve-steiki
 var beste kråsi.

 18.
 Rig kunde dei
 råder segja,
 steig upp frå bord,
 var huga te sova.
 Heldt seg hjå dei
 heile tri næter.
 Midt etter stigen
 skreid han so fram.

 19.
 Ein våk fekk Amma,
 var aust med vatn,
 dei kalla han ''Karl''.
 Kona sveipte
 den raudleitte sellen
 med dei spelande augo.

 20.
 Voks han gjorde,
 og vel han treivst.
 Uksar han tamde
 og ardar gjorde,
 timbra stogur,
 sette upp løur,
 kjerrur han smidde
 og køyrde plog.

 21.
 Heim dei førde,
 med nykle-hankar
 og geiteskinn-stakk,
 gifta til Karl.
 Snòr heitte ho.
 Sat ho med brur-lin.
 So breidde dei blæja
 og bu sette.

 22.
 Born dei ól
 uneleg saman,
 het Hal og Dreng,
 Hold, Tegn og Smed,
 Breide, Bonde,
 Bundinskjegge,
 Bue og Bodde,
 Brattskjegg og Segg.

 23.
 Enn var det døtrar
 med desse namni:
 Snót, Brur, Svanne,
 Svarre, Sprakke,
 Fljod, Sprund, Viv,
 Feima, Ristil.
 Hev bonde-ætter
 sitt upphav frå dei.

 24.
 Gjekk Rig derifrå
 radne vegen,
 kom til ein sal,
 mot sud horvde døri,
 opi ho stod,
 ring var i stolpen.
 Gjekk han so inn,
 golvet var strålagt.

 25.
 Såg mann og kone
 kvarandre i augo,
 Fader og Moder
 med fingrom leika.
 Mannen sjølv
 snudde strengjer,
 smidde bogar
 og skjefte piler.

 26.
 Fruga gav ans
 på armane sine,
 strauk yver linet,
 sterte ermar,
 batt upp skrud.
 Dings var i bringa,
 sid var kjolen
 og serken blåleitt.

 27.
 Rig kunde dei
 råder segja,
 munde seg setja
 midt imillom
 med mann og kone
 på kvar si led.

 28.
 Fann då moder
 mønster-duk fram,
 av bjartaste lin,
 og breidde på bord.
 Lagde so brotar
 av braud på duken,
 tynne, kvite
 kveite-leivar.

 29.
 På bord ho sette
 sylvlagde fat,
 slikjande flesk
 og steikte fuglar.
 Vin var i kanne,
 krota var staup.
 Dei drakk og drøste,
 med dagen leid.

 30.
 Rig kunde dei
 råder segja,
 reis han so upp,
 reidde seg seng.
 Heldt seg hjå dei
 heile tri næter.
 Midt etter stigen
 skreid han so fram.

 31.
 Ein svein fekk Moder
 vart sveipt i silke
 og aust med vann.
 ''Jarl'' vart han kalla.
 Gulbleikt hår,
 globjarte vangar,
 atal i augo,
 som orm du såg.

 32.
 Upp voks der
 Jarl i garden,
 Skjold mun han svinge,
 strengjer leggje,
 alm bøygje,
 orvar skjefte,
 på hestar ride,
 hundar eggje,
 sverd bruke
 og symjing øve.

 33.
 Kom der til gards
 Rig gangande,
 Rig gangande,
 gav runelærdom
 og namnet sitt eigi,
 nemnde honom son,
 bad honom eigne seg
 odels-vollar,
 odels-vollar,
 utgamle bygder.

 34.
 Ein-eigar vart han
 av attan gardar;
 gåvur han skifte,
 gav åt alle
 eigna-luter,
 øykjer staute,
 hogg sund og heiv ut
 haugar av gull.

 35.
 Av fór drengjer,
 ók våtvegen;
 kom til halli,
 der Herse budde.
 Ei møy han hadde,
 var mjo um hand,
 kvitleitt og klok,
 var kalla Erna.

 36.
 Feste dei møyi
 og førde ho heim,
 gifte ho med Jarl
 og skautet gav ho.
 Dei hugnadlegt saman
 i heimen budde.
 Med ætter auka,
 sin alder dei naut.

 37.
 Upp so voks der
 Jarl sine born,
 dei hestar tamde
 og hivde spjot,
 emna skjoldar
 og oddar kvesste.

 38.
 Bur var den eldste,
 og sidan Barn,
 Jod og Adal,
 Arve, Mòg;
 Nid og Svein,
 Nidjung og Son,
 dei tamde seg upp
 i tavlspel og symjing.
 Kund het ein til,
 Kon var den yngste.

 39.
 Men Kon unge
 kunde runer,
 runer som år
 og æve stend.
 Meir kunde han:
 mannaliv berge,
 stormar stille,
 sverds-egg døyve.

 40.
 Han fuglemålet
 fulla kunde.
 Eld han stogga,
 sorger døyvde
 og stillte hugen.
 [Og so er sagt:]
 han åtte manns avl
 og age hadde.

 41.
 Han med Rig Jarl
 um runer stridde,
 batt han med velur
 og vart den beste.
 Då til odel
 og eige vann han
 Rig å heite
 og rune-meister.

 42.
 Reid Kon unge
 i kjørr og skogar,
 og fuglen han fall,
 der pili hans flaug.
 Då kvad ei kråke,
 på kvisten sat:
 "Kvi fèr du, Kon ung,
 og fuglar veider?

 43.
 Heller du skulde
 din hest ut ride,
 geiren støyte
 og slengje spjot,
 [vig vekkje,
 voll blodge,
 med hoggi harde]
 her felle.

 44.
 Dan og Danp
 hev dyre haller,
 yppare odel
 enn du mun eige.
 Kann fulla dei
 kjølen ride,
 få sverd te bite
 og sår te svide."

 45.
 Spjot han slengde
 i skjold det skalv,
 sprengde fram hesten,
 og sverdhoggi skrall.
 Vig han vekte,
 voll han blodga,
 val han fellte
 og vann seg land.

 46.
 Reid han sidan
 gjenom svarte skog,
 yver helut fjell,
 til halli han kom.

 47.
 [Fann der ei møy
 fagrast av kvende.]
 Bruni var bjartare,
 brjostet ljosare,
 halsen kvitare
 enn klåre mjølli.
 Flust var med gull,
 der dei flutte saman.
</blockquote>

[[Kategori:Alfabetisk indeks]]
[[Kategori:Tekster på norsk]]
[[Kategori:Den eldre Edda]]
[[Kategori:Ivar Mortensson-Egnund]]

@@ Linje 5: / Linje 5: @@
 ! Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ► !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Rígsþula]] !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Rigstula]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Sangen om Rig]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Rigstula (Erik Brate)]] !!
 |-
-!  !!  !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link= Rigssagn (Rígsþula)]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Sangen om Rig (Karl Gjellerup)]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Kvädet om Rig (NFS)]] !!
+!  !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Rígsþula (FJ)]] !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link= Rigssagn (Rígsþula)]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Sangen om Rig (Karl Gjellerup)]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Kvädet om Rig (NFS)]] !!
 |-
 !  !!  !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link= Rigsmál (JJA)]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Rig-Sagnet]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Kvädet om Rig (PAG)]] !!

@@ Linje 73: / Linje 73: @@
 <br><br>6.
 <br>Barn fekk Edda,
-<br>var aust med vann,
+<br>var aust med vatn,
 <br>-- -- -- -- -- -- -- --
 <br>svart av hamlet,

@@ Linje 14: / Linje 14: @@
 |-
 !  !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Fortælling om Rigr (B.C.Sandvig)]] !!  !!
 |-
 |}

@@ Linje 12: / Linje 12: @@
 |-
 !  !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Kvadet om Rig (F.W.Horn)]] !!  !!
 |-
 |}