Linje 14:

−

Meðr engu móti er þat gleymanda eðr niðrfellanda, sem skrifat finnst í sannligum letrum af þeirri s&#339;md ok virðing, sem várr dróttinn Jesus Kristr veitti þessum frægðarfulla keisara Karlamagnúsi þegar hér í heimi fyrir þá armæðu sem hann þoldi fyrir hans kristni alla sína daga, heldr er þat skrifanda ok senniliga<ref>sannliga ''b.''</ref> segjanda, þó at þat sé eigi glöggliga greint, á hverjum tímum keisarans ríkis þessa hluti hefir til borit sem nú skal segja. Þann tíma sem stýrði guðs kristni herra Leo pávi hinn mikli á dögum Constantini Miklagarðs konungs, föður Leonis, ok á tímum Johannis patriarche í Jórsölum, tók virðuligr herra Karolus keisara nafn yfir Romania. Sturlaðist mjök þar fyrir konungrinn í Miklagarði, at Romani höfðu tekit sér nýjan keisara, því at ævinliga þar til hafði hvergi verit í kristninni<ref>kristnum sið ''b.''</ref> keisaradóms sæti<ref>stöðugt ''tilf. b.''</ref> nema í Constantinopoli, þar til er Romani f&#339;rðu sik undan oki Grekorum ok gáfu Karlamagnúsi Frakka konungi fyrstum keisara nafn. En alla þá sturlan sem Karolo [fluttist eða veittist af<ref>[''saal. b;'' flutt er eptir ''B.''</ref> Miklagarðs konungi bar hann með heilagri þolinm&#339;ði, ok þat lagði<ref>''saal. b;'' sagði ''B.''</ref> hann yfir, at síðan er honum var sagt, at Miklagarðs konungr óttaðist nökkut at nýrvorðinn keisari mundi vilja leggja undir sik hans ríki, gerir Karlamagnús sína sendiboða með blíðum bréfum ok stöddum friði, svá at alla þá hr&#339;ring, sem áðr var, læknaði hann með sinni góðvild, setti sætt millim landanna [með sönnum friði.<ref>[''saal. b;'' ok var þat öllum friðum ''B.''</ref> En hversu guði líkaði,<ref>virðist ''b.''</ref> at Karlamagnús hafði keisari gerzt má lýsast<ref>''saal. b;'' þar saz ''B.''</ref> í því sem eptir ferr. Nærri þeim tíma, sem þetta fór fram í Róma, géngu heiðnir menn [enir vestu<ref>[enn um sinn ''b.''</ref> með stórum herskap á várs dróttins jörð í Jórsölum með svá [miklu megni<ref>[''saal. b;'' miklum megin ''B.''</ref> framar en fyrr, at þeir höfðu náliga fangat<ref>fangit ''b.''</ref> landit ok jafnvel Jerusalem, svá at Johannes patriarcha mátti eigi viðhaldast ok flýði hingat yfir hafit til Miklagarðs. Fylgdu honum margir ágætir menn, en tveir af þeim eru nefndir, Johannes prestr af Neopoli ok David erchiprestr af Jórsölum. En því leitar patriarcha til Constantinopolin, at sá Constantinus, er þá ríkti hafði þá<ref>''mgl. b.''</ref> 7 sinnum frelsat Jórsalaland af heiðnum mönnum,<ref>''tilf. b.''</ref> ok því þikkir herra Jóni þar<ref>''saal. b;'' þat ''B.''</ref> enn vænast til uppreistar. Er hann tekinn ágæta vel af Garðskonunginum, en þá<ref>þó ''b.''</ref> minkar því<ref>þat ''b.''</ref> mjök þeirra fagnað, hversu hörmulig tíðendi váru at tala, því at svá sem konungrinn veit framar hvat fram hefir farit, skilr hann görla, at heiðingjar hafa þrífaldan styrk um þat fram sem fyrr, bæði [af fjölda manna<ref>[at fjölmenni ''b.''</ref> ok vígvélum, því fær honum mikils áhuga, hvat<ref>''saal. b;'' hvar ''B.''</ref> líkast er fram at fara. Víkr hann nú þangat til trausts sem bezt s&#339;mdi,<ref>samdi ''b.''</ref> biðjandi váru dróttin fulltings ok tillögu. Því berr fyrir hann, eina nátt sem hann sefr, at frammi fyrir sænginni stendr<ref>ungr ''tilf. b.''</ref> maðr ágætliga fagr, hann klappar á sængr<ref>sængar ''b.''</ref> pílárinn, sem í þat mark, at konungr skyldi vaka ok heyra hvat er hann segir; því næst kastar hann blíðum orðum á konunginn svá talandi:<ref>''tilf. b.''</ref> Constantine, vel gerðir þú, leitar<ref>er þú leitaðir ''b.''</ref> guðs fulltings í þinni þjáning;<ref>þrönging ''b.''</ref> er ek nú ok sendr at segja guðs<ref>þér hans ''b.''</ref> vilja. Þú skalt kalla Karolum Frakkakonung með þér at frelsa jörðina, því at hann er umfram aðra menn vígðr ok valinn af guði brjóst ok brynja fyrir heilagri kristni. Eptir svá talat leiðir hann fram fyrir konunginn einn forkunnlegan riddara, hann er með hníganda yfirbragði ok þó yfirbæriliga ljóss á sitt hörund, augu hafði hann svá fögr sem þá er leiptrar af bjartri stjörnu, skegg hefir hann hvítt ok sítt á bringu niðri,<ref>niðr ''b.''</ref> hár á höfði hans glóar fagrt með skínandi hæru, dubbaðr er hann bæði til handa ok fóta, uppi er hann skrýddr með snjóhvítri hringabrynju, en niðr með björtum brynhosum, skjöld hefir hann rauðan á hlið, ok gyrðr sverði með hjölt<ref>hjalt ''b.''</ref> ok meðalkafla svá vænan, sem þat bæri purpuralit; stórliga sterkligr var þessi maðr, með miklum vexti til hæðar ok allra lima, því var hans spjótskapt bæði hátt ok digrt, ok út af spjótsoddinum sér konungr optar en um sinn at flýgr bjartr eldslogi; annarri hendi heldr hann á<ref>''saal. b;'' at ''B.''</ref> gullroðnum hjálmi, en stendr fyrir konunginum með beru höfði. Hinn ungi maðr talar þá til konungsins: Sé hérna, þenna valdi guð ok vígði, ok virð með sjálfum þér, hvat hann man mega með síns herra fulltingi. Ok án dvöl er sýnin brott tekin, en konungrinn vaknaði ok veit gerla hvat hann skal gera; því þakkar hann guði þessa vitran ok kynnir hana herra Jóni. Því eru<ref>''saal. b;'' er ''B.''</ref> nú samin öll ráð, at þeir skuli<ref>skulu ''b.''</ref> skrifa til Karlamagnúsi keisara,<ref>konungi ''b.''</ref> Biðr fyrst<ref>''mgl. b.''</ref> herra Jón, at konungrinn sjálfr muni samsetja bréfit ok skrifa sinni hendi upp á þann málshátt, sem hann vissi vel gagna Romanis. Konungrinn gerir svá, setr í fyrstu alt í<ref>með ''b.''</ref> fögrum skilningi ok samblandinni hrygð, hversu gröf lausnara várs ok hin heilaga borg Hierusalem er haldin af heiðnum dómi, ok sjálfr patriarchinn á flótta kominn. Sem þess háttar efni er alt úti undir kveðjusending ok nafni Johannis, leggr konungr með undir sínu nafni við enda bréfsins alla þá vitran, sem áðr er lesin, ok eptir þat leggr hann til eina klausu ok fim versa með latínu:<ref>þat alt saman má svá norræna ''tilf. b.''</ref> Fagna þú í dróttni ok staðfestz í hans lofi, haf þik frammi eptir hans boði, því at jartegnir orðum &#339;ðri hefir hann sett fram fyrir þik; veri guð með þér ok s&#339;mi þik makligri tign, gyrðandi lendar þínar með réttlætis linda, ok prýði höfuð þitt með eilífri kórónu. Svá er lyktat bréfit ok innsiglat, valdir síðan legatar til at bera þat Karolo konungi. Eru þeir legatar fyrrnefndir sira Jón Neopolites ok David Jerosolimites ok aðrir tveir með þeim Jsaach ok Samuel, báðir ebreskir. Þeir verða vel reiðfara, létta eigi fyrr en þeir finna Karolum konung í sjálfri Paris á Frakklandi. Ok sem hann hefir þat<ref>bréfit ''b.''</ref> uppbrotit ok yfirlesit, tárast hans háleit góðfýsi einkanliga fyrir gröf dróttins ok aðra merkisstaði hans hérvistar. Ferr hann svá með bréfit, at hann býðr Turpin erchibyskupi at skýra þat fyrir öllum lýð, á þá<ref>''saal. b;'' hverja ''B.''</ref> tungu sem hverjum [má verða<ref>[yrði ''b.''</ref> skiljanligust. En er Franzeisa fólk heyrir þá hörmung, stendr alt um konunginn óp ok kall með einni b&#339;n, at hann rétti sína hönd ok steypi guðs úvinum. Þurfti þar ok eigi mikils við, því at [konunginum var viljugra en nökkurum öðrum<ref>[konungrinn var viljugri en nökkurr annarr ''b.''</ref> gott at gera.

+

Meðr engu móti er þat gleymanda eðr niðrfellanda, sem skrifat finnst í sannligum letrum af þeirri s&#339;md ok virðing, sem várr dróttinn Jesus Kristr veitti þessum frægðarfulla keisara Karlamagnúsi þegar hér í heimi fyrir þá armæðu sem hann þoldi fyrir hans kristni alla sína daga, heldr er þat skrifanda ok senniliga<ref>sannliga ''b.''</ref> segjanda, þó at þat sé eigi glöggliga greint, á hverjum tímum keisarans ríkis þessa hluti hefir til borit sem nú skal segja. Þann tíma sem stýrði guðs kristni herra Leo pávi hinn mikli á dögum Constantini Miklagarðs konungs, föður Leonis, ok á tímum Johannis patriarche í Jórsölum, tók virðuligr herra Karolus keisara nafn yfir Romania. Sturlaðist mjök þar fyrir konungrinn í Miklagarði, at Romani höfðu tekit sér nýjan keisara, því at ævinliga þar til hafði hvergi verit í kristninni<ref>kristnum sið ''b.''</ref> keisaradóms sæti<ref>stöðugt ''tilf. b.''</ref> nema í Constantinopoli, þar til er Romani f&#339;rðu sik undan oki Grekorum ok gáfu Karlamagnúsi Frakka konungi fyrstum keisara nafn. En alla þá sturlan sem Karolo [fluttist eða veittist af<ref>[''saal. b;'' flutt er eptir ''B.''</ref> Miklagarðs konungi bar hann með heilagri þolinm&#339;ði, ok þat lagði<ref>''saal. b;'' sagði ''B.''</ref> hann yfir, at síðan er honum var sagt, at Miklagarðs konungr óttaðist nökkut at nýrvorðinn keisari mundi vilja leggja undir sik hans ríki, gerir Karlamagnús sína sendiboða með blíðum bréfum ok stöddum friði, svá at alla þá hr&#339;ring, sem áðr var, læknaði hann með sinni góðvild, setti sætt millim landanna [með sönnum friði.<ref>[''saal. b;'' ok var þat öllum friðum ''B.''</ref> En hversu guði líkaði,<ref>virðist ''b.''</ref> at Karlamagnús hafði keisari gerzt má lýsast<ref>''saal. b;'' þar saz ''B.''</ref> í því sem eptir ferr. Nærri þeim tíma, sem þetta fór fram í Róma, géngu heiðnir menn [enir vestu<ref>[enn um sinn ''b.''</ref> með stórum herskap á várs dróttins jörð í Jórsölum með svá [miklu megni<ref>[''saal. b;'' miklum megin ''B.''</ref> framar en fyrr, at þeir höfðu náliga fangat<ref>fangit ''b.''</ref> landit ok jafnvel Jerusalem, svá at Johannes patriarcha mátti eigi viðhaldast ok flýði hingat yfir hafit til Miklagarðs. Fylgdu honum margir ágætir menn, en tveir af þeim eru nefndir, Johannes prestr af Neopoli ok David erchiprestr af Jórsölum. En því leitar patriarcha til Constantinopolin, at sá Constantinus, er þá ríkti hafði þá<ref>''mgl. b.''</ref> 7 sinnum frelsat Jórsalaland af heiðnum mönnum,<ref>''tilf. b.''</ref> ok því þikkir herra Jóni þar<ref>''saal. b;'' þat ''B.''</ref> enn vænast til uppreistar. Er hann tekinn ágæta vel af Garðskonunginum, en þá<ref>þó ''b.''</ref> minkar því<ref>þat ''b.''</ref> mjök þeirra fagnað, hversu hörmulig tíðendi váru at tala, því at svá sem konungrinn veit framar hvat fram hefir farit, skilr hann görla, at heiðingjar hafa þrífaldan styrk um þat fram sem fyrr, bæði [af fjölda manna<ref>[at fjölmenni ''b.''</ref> ok vígvélum, því fær honum mikils áhuga, hvat<ref>''saal. b;'' hvar ''B.''</ref> líkast er fram at fara. Víkr hann nú þangat til trausts sem bezt s&#339;mdi,<ref>samdi ''b.''</ref> biðjandi váru dróttin fulltings ok tillögu. Því berr fyrir hann, eina nátt sem hann sefr, at frammi fyrir sænginni stendr<ref>ungr ''tilf. b.''</ref> maðr ágætliga fagr, hann klappar á sængr<ref>sængar ''b.''</ref> pílárinn, sem í þat mark, at konungr skyldi vaka ok heyra hvat er hann segir; því næst kastar hann blíðum orðum á konunginn svá talandi:<ref>''tilf. b.''</ref> Constantine, vel gerðir þú, leitar<ref>er þú leitaðir ''b.''</ref> guðs fulltings í þinni þjáning;<ref>þrönging ''b.''</ref> er ek nú ok sendr at segja guðs<ref>þér hans ''b.''</ref> vilja. Þú skalt kalla Karolum Frakkakonung með þér at frelsa jörðina, því at hann er umfram aðra menn vígðr ok valinn af guði brjóst ok brynja fyrir heilagri kristni. Eptir svá talat leiðir hann fram fyrir konunginn einn forkunnlegan riddara, hann er með hníganda yfirbragði ok þó yfirbæriliga ljóss á sitt hörund, augu hafði hann svá fögr sem þá er leiptrar af bjartri stjörnu, skegg hefir hann hvítt ok sítt á bringu niðri,<ref>niðr ''b.''</ref> hár á höfði hans glóar fagrt með skínandi hæru, dubbaðr er hann bæði til handa ok fóta, uppi er hann skrýddr með snjóhvítri hringabrynju, en niðr með björtum brynhosum, skjöld hefir hann rauðan á hlið, ok gyrðr sverði með hjölt<ref>hjalt ''b.''</ref> ok meðalkafla svá vænan, sem þat bæri purpuralit; stórliga sterkligr var þessi maðr, með miklum vexti til hæðar ok allra lima, því var hans spjótskapt bæði hátt ok digrt, ok út af spjótsoddinum sér konungr optar en um sinn at flýgr bjartr eldslogi; annarri hendi heldr hann á<ref>''saal. b;'' at ''B.''</ref> gullroðnum hjálmi, en stendr fyrir konunginum með beru höfði. Hinn ungi maðr talar þá til konungsins: Sé hérna, þenna valdi guð ok vígði, ok virð með sjálfum þér, hvat hann man mega með síns herra fulltingi. Ok án dvöl er sýnin brott tekin, en konungrinn vaknaði ok veit gerla hvat hann skal gera; því þakkar hann guði þessa vitran ok kynnir hana herra Jóni. Því eru<ref>''saal. b;'' er ''B.''</ref> nú samin öll ráð, at þeir skuli<ref>skulu ''b.''</ref> skrifa til Karlamagnúsi keisara.<ref>konungi ''b.''</ref> Biðr fyrst<ref>''mgl. b.''</ref> herra Jón, at konungrinn sjálfr muni samsetja bréfit ok skrifa sinni hendi upp á þann málshátt, sem hann vissi vel gagna Romanis. Konungrinn gerir svá, setr í fyrstu alt í<ref>með ''b.''</ref> fögrum skilningi ok samblandinni hrygð, hversu gröf lausnara várs ok hin heilaga borg Hierusalem er haldin af heiðnum dómi, ok sjálfr patriarchinn á flótta kominn. Sem þess háttar efni er alt úti undir kveðjusending ok nafni Johannis, leggr konungr með undir sínu nafni við enda bréfsins alla þá vitran, sem áðr er lesin, ok eptir þat leggr hann til eina klausu ok fim versa með latínu:<ref>þat alt saman má svá norræna ''tilf. b.''</ref> Fagna þú í dróttni ok staðfestz í hans lofi, haf þik frammi eptir hans boði, því at jartegnir orðum &#339;ðri hefir hann sett fram fyrir þik; veri guð með þér ok s&#339;mi þik makligri tign, gyrðandi lendar þínar með réttlætis linda, ok prýði höfuð þitt með eilífri kórónu. Svá er lyktat bréfit ok innsiglat, valdir síðan legatar til at bera þat Karolo konungi. Eru þeir legatar fyrrnefndir sira Jón Neopolites ok David Jerosolimites ok aðrir tveir með þeim Jsaach ok Samuel, báðir ebreskir. Þeir verða vel reiðfara, létta eigi fyrr en þeir finna Karolum konung í sjálfri Paris á Frakklandi. Ok sem hann hefir þat<ref>bréfit ''b.''</ref> uppbrotit ok yfirlesit, tárast hans háleit góðfýsi einkanliga fyrir gröf dróttins ok aðra merkisstaði hans hérvistar. Ferr hann svá með bréfit, at hann býðr Turpin erchibyskupi at skýra þat fyrir öllum lýð, á þá<ref>''saal. b;'' hverja ''B.''</ref> tungu sem hverjum [má verða<ref>[yrði ''b.''</ref> skiljanligust. En er Franzeisa fólk heyrir þá hörmung, stendr alt um konunginn óp ok kall með einni b&#339;n, at hann rétti sína hönd ok steypi guðs úvinum. Þurfti þar ok eigi mikils við, því at [konunginum var viljugra en nökkurum öðrum<ref>[konungrinn var viljugri en nökkurr annarr ''b.''</ref> gott at gera.

← Eldre revisjon		Revisjonen fra 5. jun. 2018 kl. 11:56
Linje 14:		Linje 14:


−	Meðr engu móti er þat gleymanda eðr niðrfellanda, sem skrifat finnst í sannligum letrum af þeirri sœmd ok virðing, sem várr dróttinn Jesus Kristr veitti þessum frægðarfulla keisara Karlamagnúsi þegar hér í heimi fyrir þá armæðu sem hann þoldi fyrir hans kristni alla sína daga, heldr er þat skrifanda ok senniliga<ref>sannliga ''b.''</ref> segjanda, þó at þat sé eigi glöggliga greint, á hverjum tímum keisarans ríkis þessa hluti hefir til borit sem nú skal segja. Þann tíma sem stýrði guðs kristni herra Leo pávi hinn mikli á dögum Constantini Miklagarðs konungs, föður Leonis, ok á tímum Johannis patriarche í Jórsölum, tók virðuligr herra Karolus keisara nafn yfir Romania. Sturlaðist mjök þar fyrir konungrinn í Miklagarði, at Romani höfðu tekit sér nýjan keisara, því at ævinliga þar til hafði hvergi verit í kristninni<ref>kristnum sið ''b.''</ref> keisaradóms sæti<ref>stöðugt ''tilf. b.''</ref> nema í Constantinopoli, þar til er Romani fœrðu sik undan oki Grekorum ok gáfu Karlamagnúsi Frakka konungi fyrstum keisara nafn. En alla þá sturlan sem Karolo [fluttist eða veittist af<ref>[''saal. b;'' flutt er eptir ''B.''</ref> Miklagarðs konungi bar hann með heilagri þolinmœði, ok þat lagði<ref>''saal. b;'' sagði ''B.''</ref> hann yfir, at síðan er honum var sagt, at Miklagarðs konungr óttaðist nökkut at nýrvorðinn keisari mundi vilja leggja undir sik hans ríki, gerir Karlamagnús sína sendiboða með blíðum bréfum ok stöddum friði, svá at alla þá hrœring, sem áðr var, læknaði hann með sinni góðvild, setti sætt millim landanna [með sönnum friði.<ref>[''saal. b;'' ok var þat öllum friðum ''B.''</ref> En hversu guði líkaði,<ref>virðist ''b.''</ref> at Karlamagnús hafði keisari gerzt má lýsast<ref>''saal. b;'' þar saz ''B.''</ref> í því sem eptir ferr. Nærri þeim tíma, sem þetta fór fram í Róma, géngu heiðnir menn [enir vestu<ref>[enn um sinn ''b.''</ref> með stórum herskap á várs dróttins jörð í Jórsölum með svá [miklu megni<ref>[''saal. b;'' miklum megin ''B.''</ref> framar en fyrr, at þeir höfðu náliga fangat<ref>fangit ''b.''</ref> landit ok jafnvel Jerusalem, svá at Johannes patriarcha mátti eigi viðhaldast ok flýði hingat yfir hafit til Miklagarðs. Fylgdu honum margir ágætir menn, en tveir af þeim eru nefndir, Johannes prestr af Neopoli ok David erchiprestr af Jórsölum. En því leitar patriarcha til Constantinopolin, at sá Constantinus, er þá ríkti hafði þá<ref>''mgl. b.''</ref> 7 sinnum frelsat Jórsalaland af heiðnum mönnum,<ref>''tilf. b.''</ref> ok því þikkir herra Jóni þar<ref>''saal. b;'' þat ''B.''</ref> enn vænast til uppreistar. Er hann tekinn ágæta vel af Garðskonunginum, en þá<ref>þó ''b.''</ref> minkar því<ref>þat ''b.''</ref> mjök þeirra fagnað, hversu hörmulig tíðendi váru at tala, því at svá sem konungrinn veit framar hvat fram hefir farit, skilr hann görla, at heiðingjar hafa þrífaldan styrk um þat fram sem fyrr, bæði [af fjölda manna<ref>[at fjölmenni ''b.''</ref> ok vígvélum, því fær honum mikils áhuga, hvat<ref>''saal. b;'' hvar ''B.''</ref> líkast er fram at fara. Víkr hann nú þangat til trausts sem bezt sœmdi,<ref>samdi ''b.''</ref> biðjandi váru dróttin fulltings ok tillögu. Því berr fyrir hann, eina nátt sem hann sefr, at frammi fyrir sænginni stendr<ref>ungr ''tilf. b.''</ref> maðr ágætliga fagr, hann klappar á sængr<ref>sængar ''b.''</ref> pílárinn, sem í þat mark, at konungr skyldi vaka ok heyra hvat er hann segir; því næst kastar hann blíðum orðum á konunginn svá talandi:<ref>''tilf. b.''</ref> Constantine, vel gerðir þú, leitar<ref>er þú leitaðir ''b.''</ref> guðs fulltings í þinni þjáning;<ref>þrönging ''b.''</ref> er ek nú ok sendr at segja guðs<ref>þér hans ''b.''</ref> vilja. Þú skalt kalla Karolum Frakkakonung með þér at frelsa jörðina, því at hann er umfram aðra menn vígðr ok valinn af guði brjóst ok brynja fyrir heilagri kristni. Eptir svá talat leiðir hann fram fyrir konunginn einn forkunnlegan riddara, hann er með hníganda yfirbragði ok þó yfirbæriliga ljóss á sitt hörund, augu hafði hann svá fögr sem þá er leiptrar af bjartri stjörnu, skegg hefir hann hvítt ok sítt á bringu niðri,<ref>niðr ''b.''</ref> hár á höfði hans glóar fagrt með skínandi hæru, dubbaðr er hann bæði til handa ok fóta, uppi er hann skrýddr með snjóhvítri hringabrynju, en niðr með björtum brynhosum, skjöld hefir hann rauðan á hlið, ok gyrðr sverði með hjölt<ref>hjalt ''b.''</ref> ok meðalkafla svá vænan, sem þat bæri purpuralit; stórliga sterkligr var þessi maðr, með miklum vexti til hæðar ok allra lima, því var hans spjótskapt bæði hátt ok digrt, ok út af spjótsoddinum sér konungr optar en um sinn at flýgr bjartr eldslogi; annarri hendi heldr hann á<ref>''saal. b;'' at ''B.''</ref> gullroðnum hjálmi, en stendr fyrir konunginum með beru höfði. Hinn ungi maðr talar þá til konungsins: Sé hérna, þenna valdi guð ok vígði, ok virð með sjálfum þér, hvat hann man mega með síns herra fulltingi. Ok án dvöl er sýnin brott tekin, en konungrinn vaknaði ok veit gerla hvat hann skal gera; því þakkar hann guði þessa vitran ok kynnir hana herra Jóni. Því eru<ref>''saal. b;'' er ''B.''</ref> nú samin öll ráð, at þeir skuli<ref>skulu ''b.''</ref> skrifa til Karlamagnúsi keisara,<ref>konungi ''b.''</ref> Biðr fyrst<ref>''mgl. b.''</ref> herra Jón, at konungrinn sjálfr muni samsetja bréfit ok skrifa sinni hendi upp á þann málshátt, sem hann vissi vel gagna Romanis. Konungrinn gerir svá, setr í fyrstu alt í<ref>með ''b.''</ref> fögrum skilningi ok samblandinni hrygð, hversu gröf lausnara várs ok hin heilaga borg Hierusalem er haldin af heiðnum dómi, ok sjálfr patriarchinn á flótta kominn. Sem þess háttar efni er alt úti undir kveðjusending ok nafni Johannis, leggr konungr með undir sínu nafni við enda bréfsins alla þá vitran, sem áðr er lesin, ok eptir þat leggr hann til eina klausu ok fim versa með latínu:<ref>þat alt saman má svá norræna ''tilf. b.''</ref> Fagna þú í dróttni ok staðfestz í hans lofi, haf þik frammi eptir hans boði, því at jartegnir orðum œðri hefir hann sett fram fyrir þik; veri guð með þér ok sœmi þik makligri tign, gyrðandi lendar þínar með réttlætis linda, ok prýði höfuð þitt með eilífri kórónu. Svá er lyktat bréfit ok innsiglat, valdir síðan legatar til at bera þat Karolo konungi. Eru þeir legatar fyrrnefndir sira Jón Neopolites ok David Jerosolimites ok aðrir tveir með þeim Jsaach ok Samuel, báðir ebreskir. Þeir verða vel reiðfara, létta eigi fyrr en þeir finna Karolum konung í sjálfri Paris á Frakklandi. Ok sem hann hefir þat<ref>bréfit ''b.''</ref> uppbrotit ok yfirlesit, tárast hans háleit góðfýsi einkanliga fyrir gröf dróttins ok aðra merkisstaði hans hérvistar. Ferr hann svá með bréfit, at hann býðr Turpin erchibyskupi at skýra þat fyrir öllum lýð, á þá<ref>''saal. b;'' hverja ''B.''</ref> tungu sem hverjum [má verða<ref>[yrði ''b.''</ref> skiljanligust. En er Franzeisa fólk heyrir þá hörmung, stendr alt um konunginn óp ok kall með einni bœn, at hann rétti sína hönd ok steypi guðs úvinum. Þurfti þar ok eigi mikils við, því at [konunginum var viljugra en nökkurum öðrum<ref>[konungrinn var viljugri en nökkurr annarr ''b.''</ref> gott at gera.	+	Meðr engu móti er þat gleymanda eðr niðrfellanda, sem skrifat finnst í sannligum letrum af þeirri sœmd ok virðing, sem várr dróttinn Jesus Kristr veitti þessum frægðarfulla keisara Karlamagnúsi þegar hér í heimi fyrir þá armæðu sem hann þoldi fyrir hans kristni alla sína daga, heldr er þat skrifanda ok senniliga<ref>sannliga ''b.''</ref> segjanda, þó at þat sé eigi glöggliga greint, á hverjum tímum keisarans ríkis þessa hluti hefir til borit sem nú skal segja. Þann tíma sem stýrði guðs kristni herra Leo pávi hinn mikli á dögum Constantini Miklagarðs konungs, föður Leonis, ok á tímum Johannis patriarche í Jórsölum, tók virðuligr herra Karolus keisara nafn yfir Romania. Sturlaðist mjök þar fyrir konungrinn í Miklagarði, at Romani höfðu tekit sér nýjan keisara, því at ævinliga þar til hafði hvergi verit í kristninni<ref>kristnum sið ''b.''</ref> keisaradóms sæti<ref>stöðugt ''tilf. b.''</ref> nema í Constantinopoli, þar til er Romani fœrðu sik undan oki Grekorum ok gáfu Karlamagnúsi Frakka konungi fyrstum keisara nafn. En alla þá sturlan sem Karolo [fluttist eða veittist af<ref>[''saal. b;'' flutt er eptir ''B.''</ref> Miklagarðs konungi bar hann með heilagri þolinmœði, ok þat lagði<ref>''saal. b;'' sagði ''B.''</ref> hann yfir, at síðan er honum var sagt, at Miklagarðs konungr óttaðist nökkut at nýrvorðinn keisari mundi vilja leggja undir sik hans ríki, gerir Karlamagnús sína sendiboða með blíðum bréfum ok stöddum friði, svá at alla þá hrœring, sem áðr var, læknaði hann með sinni góðvild, setti sætt millim landanna [með sönnum friði.<ref>[''saal. b;'' ok var þat öllum friðum ''B.''</ref> En hversu guði líkaði,<ref>virðist ''b.''</ref> at Karlamagnús hafði keisari gerzt má lýsast<ref>''saal. b;'' þar saz ''B.''</ref> í því sem eptir ferr. Nærri þeim tíma, sem þetta fór fram í Róma, géngu heiðnir menn [enir vestu<ref>[enn um sinn ''b.''</ref> með stórum herskap á várs dróttins jörð í Jórsölum með svá [miklu megni<ref>[''saal. b;'' miklum megin ''B.''</ref> framar en fyrr, at þeir höfðu náliga fangat<ref>fangit ''b.''</ref> landit ok jafnvel Jerusalem, svá at Johannes patriarcha mátti eigi viðhaldast ok flýði hingat yfir hafit til Miklagarðs. Fylgdu honum margir ágætir menn, en tveir af þeim eru nefndir, Johannes prestr af Neopoli ok David erchiprestr af Jórsölum. En því leitar patriarcha til Constantinopolin, at sá Constantinus, er þá ríkti hafði þá<ref>''mgl. b.''</ref> 7 sinnum frelsat Jórsalaland af heiðnum mönnum,<ref>''tilf. b.''</ref> ok því þikkir herra Jóni þar<ref>''saal. b;'' þat ''B.''</ref> enn vænast til uppreistar. Er hann tekinn ágæta vel af Garðskonunginum, en þá<ref>þó ''b.''</ref> minkar því<ref>þat ''b.''</ref> mjök þeirra fagnað, hversu hörmulig tíðendi váru at tala, því at svá sem konungrinn veit framar hvat fram hefir farit, skilr hann görla, at heiðingjar hafa þrífaldan styrk um þat fram sem fyrr, bæði [af fjölda manna<ref>[at fjölmenni ''b.''</ref> ok vígvélum, því fær honum mikils áhuga, hvat<ref>''saal. b;'' hvar ''B.''</ref> líkast er fram at fara. Víkr hann nú þangat til trausts sem bezt sœmdi,<ref>samdi ''b.''</ref> biðjandi váru dróttin fulltings ok tillögu. Því berr fyrir hann, eina nátt sem hann sefr, at frammi fyrir sænginni stendr<ref>ungr ''tilf. b.''</ref> maðr ágætliga fagr, hann klappar á sængr<ref>sængar ''b.''</ref> pílárinn, sem í þat mark, at konungr skyldi vaka ok heyra hvat er hann segir; því næst kastar hann blíðum orðum á konunginn svá talandi:<ref>''tilf. b.''</ref> Constantine, vel gerðir þú, leitar<ref>er þú leitaðir ''b.''</ref> guðs fulltings í þinni þjáning;<ref>þrönging ''b.''</ref> er ek nú ok sendr at segja guðs<ref>þér hans ''b.''</ref> vilja. Þú skalt kalla Karolum Frakkakonung með þér at frelsa jörðina, því at hann er umfram aðra menn vígðr ok valinn af guði brjóst ok brynja fyrir heilagri kristni. Eptir svá talat leiðir hann fram fyrir konunginn einn forkunnlegan riddara, hann er með hníganda yfirbragði ok þó yfirbæriliga ljóss á sitt hörund, augu hafði hann svá fögr sem þá er leiptrar af bjartri stjörnu, skegg hefir hann hvítt ok sítt á bringu niðri,<ref>niðr ''b.''</ref> hár á höfði hans glóar fagrt með skínandi hæru, dubbaðr er hann bæði til handa ok fóta, uppi er hann skrýddr með snjóhvítri hringabrynju, en niðr með björtum brynhosum, skjöld hefir hann rauðan á hlið, ok gyrðr sverði með hjölt<ref>hjalt ''b.''</ref> ok meðalkafla svá vænan, sem þat bæri purpuralit; stórliga sterkligr var þessi maðr, með miklum vexti til hæðar ok allra lima, því var hans spjótskapt bæði hátt ok digrt, ok út af spjótsoddinum sér konungr optar en um sinn at flýgr bjartr eldslogi; annarri hendi heldr hann á<ref>''saal. b;'' at ''B.''</ref> gullroðnum hjálmi, en stendr fyrir konunginum með beru höfði. Hinn ungi maðr talar þá til konungsins: Sé hérna, þenna valdi guð ok vígði, ok virð með sjálfum þér, hvat hann man mega með síns herra fulltingi. Ok án dvöl er sýnin brott tekin, en konungrinn vaknaði ok veit gerla hvat hann skal gera; því þakkar hann guði þessa vitran ok kynnir hana herra Jóni. Því eru<ref>''saal. b;'' er ''B.''</ref> nú samin öll ráð, at þeir skuli<ref>skulu ''b.''</ref> skrifa til Karlamagnúsi keisara.<ref>konungi ''b.''</ref> Biðr fyrst<ref>''mgl. b.''</ref> herra Jón, at konungrinn sjálfr muni samsetja bréfit ok skrifa sinni hendi upp á þann málshátt, sem hann vissi vel gagna Romanis. Konungrinn gerir svá, setr í fyrstu alt í<ref>með ''b.''</ref> fögrum skilningi ok samblandinni hrygð, hversu gröf lausnara várs ok hin heilaga borg Hierusalem er haldin af heiðnum dómi, ok sjálfr patriarchinn á flótta kominn. Sem þess háttar efni er alt úti undir kveðjusending ok nafni Johannis, leggr konungr með undir sínu nafni við enda bréfsins alla þá vitran, sem áðr er lesin, ok eptir þat leggr hann til eina klausu ok fim versa með latínu:<ref>þat alt saman má svá norræna ''tilf. b.''</ref> Fagna þú í dróttni ok staðfestz í hans lofi, haf þik frammi eptir hans boði, því at jartegnir orðum œðri hefir hann sett fram fyrir þik; veri guð með þér ok sœmi þik makligri tign, gyrðandi lendar þínar með réttlætis linda, ok prýði höfuð þitt með eilífri kórónu. Svá er lyktat bréfit ok innsiglat, valdir síðan legatar til at bera þat Karolo konungi. Eru þeir legatar fyrrnefndir sira Jón Neopolites ok David Jerosolimites ok aðrir tveir með þeim Jsaach ok Samuel, báðir ebreskir. Þeir verða vel reiðfara, létta eigi fyrr en þeir finna Karolum konung í sjálfri Paris á Frakklandi. Ok sem hann hefir þat<ref>bréfit ''b.''</ref> uppbrotit ok yfirlesit, tárast hans háleit góðfýsi einkanliga fyrir gröf dróttins ok aðra merkisstaði hans hérvistar. Ferr hann svá með bréfit, at hann býðr Turpin erchibyskupi at skýra þat fyrir öllum lýð, á þá<ref>''saal. b;'' hverja ''B.''</ref> tungu sem hverjum [má verða<ref>[yrði ''b.''</ref> skiljanligust. En er Franzeisa fólk heyrir þá hörmung, stendr alt um konunginn óp ok kall með einni bœn, at hann rétti sína hönd ok steypi guðs úvinum. Þurfti þar ok eigi mikils við, því at [konunginum var viljugra en nökkurum öðrum<ref>[konungrinn var viljugri en nökkurr annarr ''b.''</ref> gott at gera.

Um kraptaverk ok jartegnir - Revisjonshistorikk

August på 5. jun. 2018 kl. 11:56

August: Um kraptaverk ok jartegnir