Jesper: Håkon jarls død

2016-01-10T07:55:33Z

Håkon jarls død

Ny side

{| class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"
|- style="background-color:#e9e9e9"
!align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" | Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"| Færøysk
|-
! Denne teksten finnes på følgende språk ► !! !! !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=VII. Håkon jarls død]] !! !! !!
|-
|}

<center>'''[[Oldnorsk lesebok for begynnere]]'''</center>

<center><big><big>'''VII. Håkon jarls død'''</big></big></center>

:hjá, hos, ved (styrer dativ); hví, hvi, hvorfor.
:milli (millum, á meðal) mellem (styrer gen.).

Bœndr taka Ólaf Tryggvason til konungs yfir sik, ok taka allir eitt ráð, at leita eptir Hákoni jarli, ok fara upp í Gaulardal, ok þykkir þat líkast,<ref>rimeligst.</ref> at jarl muni vera á Rimul, því at Þóra var þar kærstr vin<ref>venn.</ref> hans í þeim dal. Fara þeir ok leita jarls úti ok inni ok finna hann eigi. Ok þá átti Ólafr húsþing úti í garðinum; hann stóð upp á stein þann hinn mikla er stóð hjá svínabœlinu.<ref>svinebølet; svinestien.</ref> Þá talaði Ólafr fyrir mǫnnum, ok varð þat í rœðu<ref>tale (ræða).</ref> hans, at hann mundi þann mann gœða bæði fé ok virðing<ref>begave (gæða)både med penger (fé) og ære (virðing).</ref> er Hákoni jarli yrði<ref>imperf. konj. av verða; eg. «som blev til skade for H. jarl».</ref> at skaða. Þessa rœðu heyrðu jarl ok Karkr; þeir hǫfðu ljós hjá sér. Jarl mælti: Hví ert þú svá bleikr, en stundum svartr sem jǫrð? Er eigi þat at þú vilir svíkja mik? Eigi, segir Karkr. Vit<ref>«vi to»; totall av ek.</ref> várum fœddir á einni nótt, segir jarl, skamt<ref>kort.</ref> mun ok verða milli dauða okkars.<ref>vår; eiendomspron.</ref> Þá fór Ólafr konungr á brott, er kveldaði. En er náttaði, þá helt jarl vǫku<ref>våking; vakt (vaka).</ref> yfir sér, en Karkr sofnaði ok lét<ref>impf. av láta, late; «bar sig ille».</ref> illiliga. Þá vakti jarl hann ok spurði hvat hann dreymdi. Hann sagði: Ek var nú á Hlǫðum,<ref>dat. av Hlaðir, Lade.</ref> ok lagði Ólafr konnungr gullmen<ref>gullsmykke.</ref> á háls mér. Jarl svaraði: Þar mun Ólafr láta hring blóðrauðan um háls þér, ef þú finnr hann; vara<ref>ta dig i akt.</ref> þú þik svá, en af mér muntu gott hljóta,<ref>få.</ref> svá sem fyrr hefir verit, ok svík mik eigi. Síðan vǫktu<ref>våket (vaka).</ref> þeir báðir, svá sem hvárr vekti yfir ǫðrum.<ref>«likesom hver våket over den andre»: d. e. likesom de våket over hverandre.</ref> En í móti degi<ref>dag (dat.).</ref> þá sofnaði jarl, ok brátt lét hann illa, ok skaut undir sik hælunum ok hnakkanum,<ref>skjøt hælene og nakken under sig.</ref> svá sem hann mundi vilja upp rísa, ok lét<ref>her: «skrek».</ref> hátt<ref>høit.</ref> ok ógurliga.<ref>skrekkelig.</ref> En Karkr varð hræddr ok greip kníf mikinn af linda<ref>belte (lindi).</ref> sér ok skaut ígegnum barka<ref>«barken»; strupen.</ref> jarls ok skar út ór. Þat var bani Hákonar jarls. Síðan sneið<ref>skar (sníða).</ref> Karkr hǫfuð af jarli ok hljóp<ref>løp (hlaupa).</ref> í brott með, ok kom eptir um daginn inn á Hlaðir ok fœrði hǫfuð jarls Ólafi konungi; hann sagði ok þá þessa atburði<ref>tildragelser.</ref> sem nú er ritat.<ref>skrevet.</ref> Síðan lét Ólafr konungr leiða hann í brott ok hǫggva hǫfuð af.

'''____'''

'''Oversikt over de svake verbers personsendelser i presens og imperfektum indikativ samt partisippier og infinitiv.'''

{|
|-
|'''Pres. ent.'''||1.||ek elsk-a elsker||dœm-i dømmer||tel teller||spyr spør
|-
| ||2.||þú elsk-ar||dœm-ir||tel-r||spyr-r
|-
| ||3.||hann elsk-ar||dœm-ir||tel-r||spyr-r
|-
|'''Fl.'''||1.||vér elsk-um||dœm-um||telj-um||spyrj-um
|-
| ||2.||þér elsk-it||dœm-it||tel-it||spyr-it
|-
| ||3.||þeir elsk-a||dœm-a||telj-a||spyrj-a
|-
|'''Impf. ent.'''      ||1.||ek elskað-a elsket      ||dœmd-a dømte      ||tald-a talte      ||spurð-a spurte
|-
| ||2.||þú elskað-ir||dœmd-ir||teld-ir||spurð-ir
|-
| ||3||hann elskað-i||dœmd-i||tald-i||spurð-i
|-
|'''Fl.'''||1.||vér elskuð-um*)||dœmd-um||tǫld-um*)||spurð-um
|-
| ||2.||þér elskuð-ut||dœmd-ut||tǫld-ut||spurð-ut
|-
| ||3.||þeir elskuð-u||dœmd-u||tǫld-u||spurð-u
|-
|'''Fort. part.'''|| ||elskaðr||dœmdr||taldr||spurðr
|-
| || ||(intkj. elskat)||(intkj. dœmt)||(intkj. talt)||(intkj. spurt)
|-
|'''Pres. part.'''|| ||elskandi||dœmandi||teljandi||spyrjandi
|-
|'''Inf.'''|| ||elska||dœma||telja||spyrja
|}

*) ''a'' påvirkes av den følgende stavelses ''u'' således, at det går over til ''ǫ''; men står ''a'''et i en bøinings- el. avledningsendelse, blir det til ''u''; derfor elskuð-um for elskað-um (ikke: elskǫð-um). Denne vokalforandring kalles u-omlyd.

<center>'''[[VIII. Kong Olav og hans brødre|Neste tekst]]'''</center>

'''Fotnoter'''
<references />

[[Kategori:Alfabetisk indeks]]
[[Kategori:Tekster på norrønt]]
[[Kategori:Tekster på norsk]]
[[Kategori:Marius Nygaard]]

VII. Håkon jarls død - Revisjonshistorikk

Jesper: Håkon jarls død