XVI. Arnljot Gjelline blir døpt - Revisjonshistorikk

August på 14. jun. 2018 kl. 15:59

2018-06-14T15:59:37Z

Jesper: Arnljot Gjelline blir døpt

2016-01-11T06:26:32Z

Arnljot Gjelline blir døpt

Ny side

{| class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"
|- style="background-color:#e9e9e9"
!align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" | Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"| Færøysk
|-
! Denne teksten finnes på følgende språk ► !! !! !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=XVI. Arnljot Gjelline blir døpt]] !! !! !!
|-
|}

<center>'''[[Oldnorsk lesebok for begynnere]]'''</center>

<center><big><big>'''XVI. Arnljot Gjelline blir døpt'''</big></big></center>

Enn varð sá atburðr,<ref>tildragelse.</ref> þá er Ólafr konungr var kominn á Stiklastaði, at maðr<ref>mann.</ref> einn kom til hans. En þat var eigi af því undarligt, at margir menn kómu til konungs þar ór heruðum,<ref>herredene (herað).</ref> en því<ref>derfor.</ref> þótti þat nýnæmi,<ref>påfallende ting.</ref> at þessi maðr var ekki ǫðrum<ref>andre (dat. fl.).</ref> líkr, þeim er þá hǫfðu til konungs komit. Hann var maðr svá hár<ref>høi.</ref> at engi annarra<ref>av de andre (gen. fl.).</ref> tók betr en í ǫxl<ref>aksel; skulder; «nådde ham lenger enn til skulderen».</ref> honum; hann var allfríðr<ref>meget smukk.</ref> maðr sýnum<ref>av utseende (dativ fl.).</ref> ok fagrhárr.<ref>hårfager.</ref> Hann var vel vápnaðr, hafði hjálm allfríðan ok hringabrynju, skjǫld rauðan, ok var gyrðr<ref>omgjordet (gyrða).</ref> med sverði, hafði í hendi gullrekit<ref>gullprydet.</ref> spjót mikit,<ref>stort.</ref> ok var svá digrt skaptit at handfyllr var í.<ref>der var håndfyll deri, d. e. det fylte hele hånden.</ref> Sá maðr gekk fyrir konung ok kvaddi<ref>hilste (kveðja).</ref> hann ok spurði ef konungr vildi þiggja lið<ref>motta hjelp.</ref> af honum. Konungr spurði hvert nafn hans væri eða kynferð,<ref>herkomst.</ref> eða hvar hann var landsmaðr.<ref>hvor han hørte hjemme.</ref> Hann svarar: Ek á kyn<ref>slekt.</ref> á Jamtalandi ok Helsingjalandi; ek em kallaðr Arnljótr gellini; kann ek yðr þat helzt frá at segja, at ek veitta forbeina<ref>gjestmildhet.</ref> mǫnnum þínum, þeim er þér sendut til Jamtalands at heimta þar skatt; fekk ek þeim í hendr silfrdisk,<ref>sølvfat.</ref> er ek senda yðr til jartegna<ref>tegn (jertegn).</ref> at ek vilda vera vinr yðarr.<ref>eders (poss. pron.).</ref> Þá spurði konungr hvárt<ref>om.</ref> Arnljótr væri kristinn maðr eða eigi. Hann segir þat frá átrúnaði<ref>tro.</ref> sínum, at hann trúdi á mátt<ref>makt.</ref> sinn ok megin;<ref>styrke.</ref> en nú ætla ek heldr at trúa á þik, konungr! Konungr svarar: Ef þú vill á mik trúa, þá skaltu því<ref>det.</ref> trúa er ek kenni<ref>lærer.</ref> þér; því skaltu trúa, at Jesus Kristr hefir skapat himin ok jǫrð ok menn alla, ok til hans skulu fara eptir dauða allir menn þeir er góðir eru ok rétttrúaðir. Arnljotr svarar: Heyrt hefi ek getit Hvítakrists, en ekki er mér kunnigt um athǫfn<ref>vesen.</ref> hans, eða hvar hann ræðr fyrir; nú vil ek trúa því ǫllu<ref>alt (dativ).</ref> er þú segir mér; vil ek fela<ref>overlate; eg. skjule.</ref> á hendi þér alt mitt ráð. Síðan var Arnljótr skírdr; kendi konungr honum þat af trúnni er honum þótti skyldast<ref>mest fornødent.</ref> vera, ok skipaði<ref>gav plass.</ref> honum í ǫndverða<ref>forreste.</ref> fylking ok fyrir merki sin. Þar var ok Gaukaþórir og Afrafasti ok sveitungar<ref>følgesvenner.</ref> þeirra.

'''____'''

'''Eksempler på adjektivenes bøining i positiv.'''

a) den '''''ubestemte''''' bøining:

{|
|-
|'''Entall'''|| ||'''Hankj.'''      ||'''Hunkj.'''      ||'''Intkj.'''      ||'''Hankj.'''      ||'''Hunkj.'''      ||'''Intkj.'''
|-
| ||nom.      ||bleik-r||bleik||bleik-t||spak-r||spǫk||spak-t
|-
| ||gen.||bleik-s||bleik-rar||bleik-s||spak-s||spak-rar||spak-s
|-
| ||dat.||bleik-um||bleik-ri||bleik-u||spǫk-um||spak-ri||spǫk-u
|-
| ||akk.||bleik-an||bleik-a||bleik-t||spak-an||spak-a||spak-t
|-
|'''Flertall'''|| || || || || || 
|-
| ||nom.||bleik-ir||bleik-ar||bleik||spak-ir||spak-ar||spǫk
|-
| ||gen.||bleik-ra||bleik-ra||bleik-ra||spak-ra||spak-ra||spak-ra
|-
| ||dat.||bleik-um||bleik-um||bleik-um||spǫk-um||spǫk-um||spǫk-um
|-
| ||akk.||bleik-a||bleik-ar||bleik||spak-a||spak-ar||spǫk
|}

Er der ''a'' i stammen, undergår dette altså u-omlyd i nom. ent. hunkj. samt nom. og akk. fl. intkj. Merk: gǫmul, huguð, kǫlluð av gamall, hugaðr, kallaðr (se ovenfor [[VII. Håkon jarls død|Kap. VII.]]). I visse tilfelle bortfaller r i nom. ent. hankj., og assimileres lr, nr, sr til ll, nn, ss.

b) den '''''bestemte''''' bøining:

{|
|-
| ||'''Hankj.'''      ||'''Hunkj.'''      ||'''Intkj.'''      ||'''Hankj.'''      ||'''Hunkj.'''      ||'''Intkj.'''
|-
|Ent. nom.||bleik-i||bleik-a||bleik-a||spak-i||spak-a||spak-a
|-
|gen. dat. akk.      ||bleik-a||bleik-u||bleik-a||spak-a||spǫk-u||spak-a
|}

Fl. i alle kjønn og kasus: bleik-u; spǫk-u, undtagen dativ: bleik-um; spǫk-um.

<center>'''[[XVII. Tormod Kolbrunarskalds død|Neste tekst]]'''</center>

'''Fotnoter'''
<references />

[[Kategori:Alfabetisk indeks]]
[[Kategori:Tekster på norrønt]]
[[Kategori:Tekster på norsk]]
[[Kategori:Marius Nygaard]]

← Eldre revisjon		Revisjonen fra 14. jun. 2018 kl. 15:59
Linje 14:		Linje 14:


−	Enn varð sá atburðr,<ref>tildragelse.</ref> þá er Ólafr konungr var kominn á Stiklastaði, at maðr<ref>mann.</ref> einn kom til hans. En þat var eigi af því undarligt, at margir menn kómu til konungs þar ór heruðum,<ref>herredene (herað).</ref> en því<ref>derfor.</ref> þótti þat nýnæmi,<ref>påfallende ting.</ref> at þessi maðr var ekki ǫðrum<ref>andre (dat. fl.).</ref> líkr, þeim er þá hǫfðu til konungs komit. Hann var maðr svá hár<ref>høi.</ref> at engi annarra<ref>av de andre (gen. fl.).</ref> tók betr en í ǫxl<ref>aksel; skulder; «nådde ham lenger enn til skulderen».</ref> honum; hann var allfríðr<ref>meget smukk.</ref> maðr sýnum<ref>av utseende (dativ fl.).</ref> ok fagrhárr.<ref>hårfager.</ref> Hann var vel vápnaðr, hafði hjálm allfríðan ok hringabrynju, skjǫld rauðan, ok var gyrðr<ref>omgjordet (gyrða).</ref> ~~med~~ sverði, hafði í hendi gullrekit<ref>gullprydet.</ref> spjót mikit,<ref>stort.</ref> ok var svá digrt skaptit at handfyllr var í.<ref>der var håndfyll deri, d. e. det fylte hele hånden.</ref> Sá maðr gekk fyrir konung ok kvaddi<ref>hilste (kveðja).</ref> hann ok spurði ef konungr vildi þiggja lið<ref>motta hjelp.</ref> af honum. Konungr spurði hvert nafn hans væri eða kynferð,<ref>herkomst.</ref> eða hvar hann var landsmaðr.<ref>hvor han hørte hjemme.</ref> Hann svarar: Ek á kyn<ref>slekt.</ref> á Jamtalandi ok Helsingjalandi; ek em kallaðr Arnljótr gellini; kann ek yðr þat helzt frá at segja, at ek veitta forbeina<ref>gjestmildhet.</ref> mǫnnum þínum, þeim er þér sendut til Jamtalands at heimta þar skatt; fekk ek þeim í hendr silfrdisk,<ref>sølvfat.</ref> er ek senda yðr til jartegna<ref>tegn (jertegn).</ref> at ek vilda vera vinr yðarr.<ref>eders (poss. pron.).</ref> Þá spurði konungr hvárt<ref>om.</ref> Arnljótr væri kristinn maðr eða eigi. Hann segir þat frá átrúnaði<ref>tro.</ref> sínum, at hann trúdi á mátt<ref>makt.</ref> sinn ok megin;<ref>styrke.</ref> en nú ætla ek heldr at trúa á þik, konungr! Konungr svarar: Ef þú vill á mik trúa, þá skaltu því<ref>det.</ref> trúa er ek kenni<ref>lærer.</ref> þér; því skaltu trúa, at Jesus Kristr hefir skapat himin ok jǫrð ok menn alla, ok til hans skulu fara eptir dauða allir menn þeir er góðir eru ok rétttrúaðir. ~~Arnljotr~~ svarar: Heyrt hefi ek getit Hvítakrists, en ekki er mér kunnigt um athǫfn<ref>vesen.</ref> hans, eða hvar hann ræðr fyrir; nú vil ek trúa því ǫllu<ref>alt (dativ).</ref> er þú segir mér; vil ek fela<ref>overlate; eg. skjule.</ref> á hendi þér alt mitt ráð. Síðan var Arnljótr skírdr; kendi konungr honum þat af trúnni er honum þótti skyldast<ref>mest fornødent.</ref> vera, ok skipaði<ref>gav plass.</ref> honum í ǫndverða<ref>forreste.</ref> fylking ok fyrir merki sin. Þar var ok Gaukaþórir og Afrafasti ok sveitungar<ref>følgesvenner.</ref> þeirra.	+	Enn varð sá atburðr,<ref>tildragelse.</ref> þá er Ólafr konungr var kominn á Stiklastaði, at maðr<ref>mann.</ref> einn kom til hans. En þat var eigi af því undarligt, at margir menn kómu til konungs þar ór heruðum,<ref>herredene (herað).</ref> en því<ref>derfor.</ref> þótti þat nýnæmi,<ref>påfallende ting.</ref> at þessi maðr var ekki ǫðrum<ref>andre (dat. fl.).</ref> líkr, þeim er þá hǫfðu til konungs komit. Hann var maðr svá hár<ref>høi.</ref> at engi annarra<ref>av de andre (gen. fl.).</ref> tók betr en í ǫxl<ref>aksel; skulder; «nådde ham lenger enn til skulderen».</ref> honum; hann var allfríðr<ref>meget smukk.</ref> maðr sýnum<ref>av utseende (dativ fl.).</ref> ok fagrhárr.<ref>hårfager.</ref> Hann var vel vápnaðr, hafði hjálm allfríðan ok hringabrynju, skjǫld rauðan, ok var gyrðr<ref>omgjordet (gyrða).</ref> með sverði, hafði í hendi gullrekit<ref>gullprydet.</ref> spjót mikit,<ref>stort.</ref> ok var svá digrt skaptit at handfyllr var í.<ref>der var håndfyll deri, d. e. det fylte hele hånden.</ref> Sá maðr gekk fyrir konung ok kvaddi<ref>hilste (kveðja).</ref> hann ok spurði ef konungr vildi þiggja lið<ref>motta hjelp.</ref> af honum. Konungr spurði hvert nafn hans væri eða kynferð,<ref>herkomst.</ref> eða hvar hann var landsmaðr.<ref>hvor han hørte hjemme.</ref> Hann svarar: Ek á kyn<ref>slekt.</ref> á Jamtalandi ok Helsingjalandi; ek em kallaðr Arnljótr gellini; kann ek yðr þat helzt frá at segja, at ek veitta forbeina<ref>gjestmildhet.</ref> mǫnnum þínum, þeim er þér sendut til Jamtalands at heimta þar skatt; fekk ek þeim í hendr silfrdisk,<ref>sølvfat.</ref> er ek senda yðr til jartegna<ref>tegn (jertegn).</ref> at ek vilda vera vinr yðarr.<ref>eders (poss. pron.).</ref> Þá spurði konungr hvárt<ref>om.</ref> Arnljótr væri kristinn maðr eða eigi. Hann segir þat frá átrúnaði<ref>tro.</ref> sínum, at hann trúdi á mátt<ref>makt.</ref> sinn ok megin;<ref>styrke.</ref> en nú ætla ek heldr at trúa á þik, konungr! Konungr svarar: Ef þú vill á mik trúa, þá skaltu því<ref>det.</ref> trúa er ek kenni<ref>lærer.</ref> þér; því skaltu trúa, at Jesus Kristr hefir skapat himin ok jǫrð ok menn alla, ok til hans skulu fara eptir dauða allir menn þeir er góðir eru ok rétttrúaðir. Arnljótr svarar: Heyrt hefi ek getit Hvítakrists, en ekki er mér kunnigt um athǫfn<ref>vesen.</ref> hans, eða hvar hann ræðr fyrir; nú vil ek trúa því ǫllu<ref>alt (dativ).</ref> er þú segir mér; vil ek fela<ref>overlate; eg. skjule.</ref> á hendi þér alt mitt ráð. Síðan var Arnljótr skírdr; kendi konungr honum þat af trúnni er honum þótti skyldast<ref>mest fornødent.</ref> vera, ok skipaði<ref>gav plass.</ref> honum í ǫndverða<ref>forreste.</ref> fylking ok fyrir merki sin. Þar var ok Gaukaþórir og Afrafasti ok sveitungar<ref>følgesvenner.</ref> þeirra.