XVIII. Jertegn ved den blinde mann - Revisjonshistorikk

August på 14. jun. 2018 kl. 16:45

2018-06-14T16:45:38Z

Jesper: Jertegn ved den blinde mann

2016-01-11T16:14:58Z

Jertegn ved den blinde mann

Ny side

{| class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"
|- style="background-color:#e9e9e9"
!align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" | Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"| Færøysk
|-
! Denne teksten finnes på følgende språk ► !! !! !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=XVIII. Jertegn ved den blinde mann]] !! !! !!
|-
|}

<center>'''[[Oldnorsk lesebok for begynnere]]'''</center>

<center><big><big>'''XVIII. Jertegn ved den blinde mann'''</big></big></center>

Þorgils Hálmuson ok Grímr son hans fóru til valsins<ref>«valen»; slagmarken.</ref> um kveldit, er myrkt var orðit.<ref>«vordet»; blitt (verða).</ref> Þeir tóku upp lík Ólafs konungs ok báru brott, þar til er var húskytja<ref>«huskott»; lite hus.</ref> nǫkkur lítil ok auð,<ref>øde.</ref> annan veg<ref>på den annen side.</ref> frá bœnum; hǫfðu þeir ljós með sér ok vatn; tóku þá klæði af líkinu, og þógu<ref>todde (þvá).</ref> líkit ok sveiptu síðan med lindúkum ok lǫgðu þar niðr í húsinu ok huldu<ref>skjulte (hylja).</ref> með viðum,<ref>ved.</ref> svá at engi mátti sjá, þótt menn kvæmi<ref>kom (imperf. konj.).</ref> í husit. Gengu þeir sídan í brott ok heim til bœjarins. Þar hafði fylgt hernum mart stafkarla<ref>eg. «meget av stavkarer»; mange stavkarer.</ref> ok þat fátœkisfolk<ref>fattigfolk.</ref> er sér bað matar. En þat kveld eptir bardagann hafði þat fólk þar mart dvalizt,<ref>fort. part. av dveljast, dvele. - þat fólk mart «meget sådant folk».</ref> ok er náttaði, leitaði þat sér herbergis um ǫll hus, bæði smá ok stor. Þar var einn blindr maðr, sá er sagt er frá;<ref>segja frå, fortelle om.</ref> hann var fátœkr, ok fór sveinn hans með honum ok leiddi han. Þeir gengu úti um bœinn ok leituðu sér herbergis. Þeir kómu at því sama eyðihúsi;<ref>øde hus.</ref> váru dyrrnar svá lágar at nær varð at krjúpa inn.<ref>at man næsten måtte krype inn.</ref> Ok er hinn blindi maðr kom inn í húsit, þá þreifaðist hann fyrir<ref>þreifast fyrir, famle for sig.</ref> um gólfit, leitaði hvárt hann mundi mega niðr leggjast; hǫtt hafði hann á hǫfði, ok steyptist<ref>gled.</ref> hǫttrinn fyrir andlit honum, er hann laut<ref>bøiet sig (lúta).</ref> niðr. Hann kendi fyrir hǫndunum<ref>med hendene.</ref> at tjǫrn<ref>tjern; pytt.</ref> var á gólfinu; þá tók hann upp hendinni vátri<ref>med den våte hånd.</ref> ok rétti upp hǫttinn, ok kómu fingrnir upp við augun. En þegar brá<ref>der kom (bregða); eg. upers. det kastet.</ref> kláða<ref>kløe.</ref> á hvarmana<ref>øienlokkene.</ref> svá miklum at hann strauk með fingrunum vátum augun sjálf.<ref>selve øinene.</ref> Síðan hopaði hann út ór húsinu ok sagði at þar mátti ekki liggja inni, því at þar var alt vátt. Ok er hann kom út ór húsinu, þá sá hann þegar fyrst skil<ref>eg. forskjell; «han så tydelig sine hender».</ref> handa sinna ok alt þat er svá nær honum var at hann mátti sjá fyrir náttmyrkri. Hann gekk þegar heim til bœjarins ok inn í stofu ok sagði þar ǫllum mǫnnum at hann hafði fengit sýn sína, ok hann var þá skygn<ref>seende.</ref> maðr. En þat vissu þar margir menn, at hann hafði lengi blindr verit, því at hann hafði þar áðr verit ok gengit um bygðir. Hann sagði at þá sá hann fyrst, er hann kom út ór húsi nǫkkuru litlu ok vándu;<ref>dårlig (vond).</ref> ok var þar vátt alt inni, segir hann; greip ek þar í hǫndunum, ok gnera<ref>gned (imperf. av gnúa).</ref> ek vátum hǫndum um augu mér. Hann sagði ok hvar þat hús stóð. En þeir menn er þar váru ok sá þessi tíðendi, undruðust mjǫk um þenna atburð ok rœddu sín í milli hvat þar mundi inni vera í því húsi. En Þorgils bóndi ok son hans Grímr þóttust vita hvaðan<ref>hvorfra; hvorav.</ref> af þessi atburðr mundi hafizt<ref>eg. «hevet sig»; hatt sin oprinnelse (hefja).</ref> hafa. Þeir hræddust mjǫk at úvinir konungs mundu fara ok rannsaka húsit. Síðan leyndust<ref>gjemte sig.</ref> þeir í brott ok fóru til hússins ok tóku líkit ok fluttu í brott út í hagann<ref>«hagen»; havnegangen.</ref> ok fálu<ref>skjulte (fela).</ref> þar; fóru síðan til bœjar ok sváfu af nótt þá.

'''____'''

hinn (inn) brukes som bestemt artikkel både '''foran''' adjektiver (hit langa skip, det lange skib) og '''hengt''' efter substantiver (skipit, skibet). I siste tilfelle brukes alltid formene uten ''h'' (inn, in, it), og forresten er at merke at '''både substantivet og artiklen bøies''', men artiklens ''i'' bortfaller alltid efter ''a, i, u'' samt i fl. efter ''r'', og i dat. fl. sammendrages uminum til unum.

{|
|-
|'''Ent.'''      ||nom.      ||draumr-inn||gata-n||bygð-in||auga-t
|-
| ||gen.||draums-ins||gǫtu-nnar||bygðar-innar||auga-ns
|-
| ||dat.||draumi-num||gǫtu-nni||bygð-inni||auga-nu
|-
| ||akk.||draum-inn||gǫtu-na||bygð-ina||auga-t
|-
|'''Flert.'''||nom.||draumar-nir||gǫtur-nar||bygðir-nar||augu-n
|-
| ||gen.||drauma-nna      ||gatna-nna      ||bygða-nna      ||augna-nna
|-
| ||dat.||draumunum||gǫtunum||byggðunum||augunum
|-
| ||akk.||drauma-na||gǫtur-nar||bygðir-nar||augu-n
|}

<center>'''[[XIX. Kong Olavs likferd|Neste tekst]]'''</center>

'''Fotnoter'''
<references />

[[Kategori:Alfabetisk indeks]]
[[Kategori:Tekster på norrønt]]
[[Kategori:Tekster på norsk]]
[[Kategori:Marius Nygaard]]

← Eldre revisjon		Revisjonen fra 14. jun. 2018 kl. 16:45
Linje 14:		Linje 14:


−	Þorgils Hálmuson ok Grímr son hans fóru til valsins<ref>«valen»; slagmarken.</ref> um kveldit, er myrkt var orðit.<ref>«vordet»; blitt (verða).</ref> Þeir tóku upp lík Ólafs konungs ok báru brott, þar til er var húskytja<ref>«huskott»; lite hus.</ref> nǫkkur lítil ok auð,<ref>øde.</ref> annan veg<ref>på den annen side.</ref> frá bœnum; hǫfðu þeir ljós með sér ok vatn; tóku þá klæði af líkinu, og þógu<ref>todde (þvá).</ref> líkit ok sveiptu síðan med ~~lindúkum~~ ok lǫgðu þar niðr í húsinu ok huldu<ref>skjulte (hylja).</ref> með viðum,<ref>ved.</ref> svá at engi mátti sjá, þótt menn kvæmi<ref>kom (imperf. konj.).</ref> í ~~husit~~. Gengu þeir sídan í brott ok heim til bœjarins. Þar hafði fylgt hernum mart stafkarla<ref>eg. «meget av stavkarer»; mange stavkarer.</ref> ok þat fátœkisfolk<ref>fattigfolk.</ref> er sér bað matar. En þat kveld eptir bardagann hafði þat fólk þar mart dvalizt,<ref>fort. part. av dveljast, dvele. - þat fólk mart «meget sådant folk».</ref> ok er náttaði, leitaði þat sér herbergis um ǫll ~~hus~~, bæði smá ok ~~stor~~. Þar var einn blindr maðr, sá er sagt er frá;<ref>segja frå, fortelle om.</ref> hann var fátœkr, ok fór sveinn hans með honum ok leiddi han. Þeir gengu úti um bœinn ok leituðu sér herbergis. Þeir kómu at því sama eyðihúsi;<ref>øde hus.</ref> váru dyrrnar svá lágar at nær varð at krjúpa inn.<ref>at man næsten måtte krype inn.</ref> Ok er hinn blindi maðr kom inn í húsit, þá þreifaðist hann fyrir<ref>þreifast fyrir, famle for sig.</ref> um gólfit, leitaði hvárt hann mundi mega niðr leggjast; hǫtt hafði hann á hǫfði, ok steyptist<ref>gled.</ref> hǫttrinn fyrir andlit honum, er hann laut<ref>bøiet sig (lúta).</ref> niðr. Hann kendi fyrir hǫndunum<ref>med hendene.</ref> at tjǫrn<ref>tjern; pytt.</ref> var á gólfinu; þá tók hann upp hendinni vátri<ref>med den våte hånd.</ref> ok rétti upp hǫttinn, ok kómu fingrnir upp við augun. En þegar brá<ref>der kom (bregða); eg. upers. det kastet.</ref> kláða<ref>kløe.</ref> á hvarmana<ref>øienlokkene.</ref> svá miklum at hann strauk með fingrunum vátum augun sjálf.<ref>selve øinene.</ref> Síðan hopaði hann út ór húsinu ok sagði at þar mátti ekki liggja inni, því at þar var alt vátt. Ok er hann kom út ór húsinu, þá sá hann þegar fyrst skil<ref>eg. forskjell; «han så tydelig sine hender».</ref> handa sinna ok alt þat er svá nær honum var at hann mátti sjá fyrir náttmyrkri. Hann gekk þegar heim til bœjarins ok inn í stofu ok sagði þar ǫllum mǫnnum at hann hafði fengit sýn sína, ok hann var þá skygn<ref>seende.</ref> maðr. En þat vissu þar margir menn, at hann hafði lengi blindr verit, því at hann hafði þar áðr verit ok gengit um bygðir. Hann sagði at þá sá hann fyrst, er hann kom út ór húsi nǫkkuru litlu ok vándu;<ref>dårlig (vond).</ref> ok var þar vátt alt inni, segir hann; greip ek þar í hǫndunum, ok gnera<ref>gned (imperf. av gnúa).</ref> ek vátum hǫndum um augu mér. Hann sagði ok hvar þat hús stóð. En þeir menn er þar váru ok sá þessi tíðendi, undruðust mjǫk um þenna atburð ok rœddu sín í milli hvat þar mundi inni vera í því húsi. En Þorgils bóndi ok son hans Grímr þóttust vita hvaðan<ref>hvorfra; hvorav.</ref> af þessi atburðr mundi hafizt<ref>eg. «hevet sig»; hatt sin oprinnelse (hefja).</ref> hafa. Þeir hræddust mjǫk at úvinir konungs mundu fara ok rannsaka húsit. Síðan leyndust<ref>gjemte sig.</ref> þeir í brott ok fóru til hússins ok tóku líkit ok fluttu í brott út í hagann<ref>«hagen»; havnegangen.</ref> ok fálu<ref>skjulte (fela).</ref> þar; fóru síðan til bœjar ok sváfu af nótt þá.	+	Þorgils Hálmuson ok Grímr son hans fóru til valsins<ref>«valen»; slagmarken.</ref> um kveldit, er myrkt var orðit.<ref>«vordet»; blitt (verða).</ref> Þeir tóku upp lík Ólafs konungs ok báru brott, þar til er var húskytja<ref>«huskott»; lite hus.</ref> nǫkkur lítil ok auð,<ref>øde.</ref> annan veg<ref>på den annen side.</ref> frá bœnum; hǫfðu þeir ljós með sér ok vatn; tóku þá klæði af líkinu, og þógu<ref>todde (þvá).</ref> líkit ok sveiptu síðan med líndúkum ok lǫgðu þar niðr í húsinu ok huldu<ref>skjulte (hylja).</ref> með viðum,<ref>ved.</ref> svá at engi mátti sjá, þótt menn kvæmi<ref>kom (imperf. konj.).</ref> í húsit. Gengu þeir sídan í brott ok heim til bœjarins. Þar hafði fylgt hernum mart stafkarla<ref>eg. «meget av stavkarer»; mange stavkarer.</ref> ok þat fátœkisfolk<ref>fattigfolk.</ref> er sér bað matar. En þat kveld eptir bardagann hafði þat fólk þar mart dvalizt,<ref>fort. part. av dveljast, dvele. - þat fólk mart «meget sådant folk».</ref> ok er náttaði, leitaði þat sér herbergis um ǫll hús, bæði smá ok stór. Þar var einn blindr maðr, sá er sagt er frá;<ref>segja frå, fortelle om.</ref> hann var fátœkr, ok fór sveinn hans með honum ok leiddi han. Þeir gengu úti um bœinn ok leituðu sér herbergis. Þeir kómu at því sama eyðihúsi;<ref>øde hus.</ref> váru dyrrnar svá lágar at nær varð at krjúpa inn.<ref>at man næsten måtte krype inn.</ref> Ok er hinn blindi maðr kom inn í húsit, þá þreifaðist hann fyrir<ref>þreifast fyrir, famle for sig.</ref> um gólfit, leitaði hvárt hann mundi mega niðr leggjast; hǫtt hafði hann á hǫfði, ok steyptist<ref>gled.</ref> hǫttrinn fyrir andlit honum, er hann laut<ref>bøiet sig (lúta).</ref> niðr. Hann kendi fyrir hǫndunum<ref>med hendene.</ref> at tjǫrn<ref>tjern; pytt.</ref> var á gólfinu; þá tók hann upp hendinni vátri<ref>med den våte hånd.</ref> ok rétti upp hǫttinn, ok kómu fingrnir upp við augun. En þegar brá<ref>der kom (bregða); eg. upers. det kastet.</ref> kláða<ref>kløe.</ref> á hvarmana<ref>øienlokkene.</ref> svá miklum at hann strauk með fingrunum vátum augun sjálf.<ref>selve øinene.</ref> Síðan hopaði hann út ór húsinu ok sagði at þar mátti ekki liggja inni, því at þar var alt vátt. Ok er hann kom út ór húsinu, þá sá hann þegar fyrst skil<ref>eg. forskjell; «han så tydelig sine hender».</ref> handa sinna ok alt þat er svá nær honum var at hann mátti sjá fyrir náttmyrkri. Hann gekk þegar heim til bœjarins ok inn í stofu ok sagði þar ǫllum mǫnnum at hann hafði fengit sýn sína, ok hann var þá skygn<ref>seende.</ref> maðr. En þat vissu þar margir menn, at hann hafði lengi blindr verit, því at hann hafði þar áðr verit ok gengit um bygðir. Hann sagði at þá sá hann fyrst, er hann kom út ór húsi nǫkkuru litlu ok vándu;<ref>dårlig (vond).</ref> ok var þar vátt alt inni, segir hann; greip ek þar í hǫndunum, ok gnera<ref>gned (imperf. av gnúa).</ref> ek vátum hǫndum um augu mér. Hann sagði ok hvar þat hús stóð. En þeir menn er þar váru ok sá þessi tíðendi, undruðust mjǫk um þenna atburð ok rœddu sín í milli hvat þar mundi inni vera í því húsi. En Þorgils bóndi ok son hans Grímr þóttust vita hvaðan<ref>hvorfra; hvorav.</ref> af þessi atburðr mundi hafizt<ref>eg. «hevet sig»; hatt sin oprinnelse (hefja).</ref> hafa. Þeir hræddust mjǫk at úvinir konungs mundu fara ok rannsaka húsit. Síðan leyndust<ref>gjemte sig.</ref> þeir í brott ok fóru til hússins ok tóku líkit ok fluttu í brott út í hagann<ref>«hagen»; havnegangen.</ref> ok fálu<ref>skjulte (fela).</ref> þar; fóru síðan til bœjar ok sváfu af nótt þá.