Forskjell mellom versjoner av «Ólafs saga Tryggvasonar (Den store saga)»

Fra heimskringla.no
Hopp til navigering Hopp til søk
(Utvidet med Þaattr Stefnis Þorgilsunar)
m
 
(20 mellomliggende revisjoner av samme bruker vises ikke)
Linje 845: Linje 845:
 
'''Olafr konungr merkti sik med krossi'''
 
'''Olafr konungr merkti sik med krossi'''
  
'''89.''' Þa er Olafr Trygguason hafde þria vetr verit a Vindlande georduzst þau tidende at honum ok morgum &#7887;drum þar j landi fengu mikillar hrygdar ok hormungar at Gæira drottning kona hans tok sott þa er hana læidde til bana. Olafi konungi þotti þat sua mikill skadi at hann festi ekki yndi a Vindlande sidan. reid hann til skipa ok siglde fyst til Danmerkr ok ætlade þadan austr j Gardariki. ma þat ok likligt þikkia at vid sua storann harm sem hann hafdi þa bedit mundi hann þa þangat venda fyst sem hann hafdi adr læingzst verit ok sinu rade bezst vnat. En er þeir lagu til byriar vid Danmork gek Olafr konungr vid n&#7887;kkura menn a land upp n&#7887;kkurnn dag ok toku þeir strandh&#7887;gg sem hermanna sidr er til. vid þat urdu landzmenn uarir. sofnuduzst þeir þa saman ok foru eftir þeim med myklu lide. Konungr ok hans menn fundu æigi fyrr en fiolmenni dreif at þeim huadan æfua. þeir uilldu þa forda ser ok hittu æigi skiotan ueg til undankuomu. þuiat þar var skogr smarr ok þykkr sem þeir uoru staddir en æinge &#7887;nnur fylsnne. Olafr rædde þa til sinna manna med myklu trausti guds miskunnar. ek væit sagdi hann at sa gud (er mattigr) er firir himnum rædr ok allrar skepnu er skapari ok hefui ek þat heyrt at hann a þat sigrmark er mikill kraftr fylgir. þat er kross sa er hann var pindr a. bidium nu aller litilatliga þann sama gud at hann skyle oss firir sitt krossmark. leggiumzst nu nidr a jordina ok t&#7887;kum .ij. kuistu ok leggium a oss j mynnd krossins. Geordu allir sem hann baud. Sidan kuomu at þeim ouinir þeirra med myklum gny ok uopnnabraki. þeir ætludu at gripa skiotliga til þeirra þuiat þeir hofdu firir litlu seth þa skamt fra ser en þeir mistu þeirra. hlupu þa her ok huar vm skoginn þuiat þeir fundu þa æigi þoat þeir lægi vnndir þeim. ok hlifde þeim sua hinn helgi kross med guds fulltinge. Menn gafu upp leitina. en Olafr ok hans forunautar stodu þa upp ok foru alæidiss til skipa sinna. hinir sa þat ok sottu hart eftir þeim. uard þa ekki vnndanbragd konungsins ok hans manna annat en leggiazst nidr þar sem þeir uoru komnir. uænti Olafr ser guds miskunnar. en Danir fundu þa æigi helldr en fyrr þar sem þeir lagu a slettum uelli. Eftir þenna atburd hellt konungr skipum sinum austr (j) Gardariki. fek hann þar godar vidtokur af Valldamar konungi ok Arllogia drottningu. hann var j Holmgarde vm uetrinn med sina menn. Æina nott bar firir hann j suefni mykla syn ok merkiliga. honum syndizst æinn mikill steinstolpi j loft upp hatt sua at hann matte sia. þesse steinn var vtan sem klappadr næri grofum<ref>''r.'' gradum</ref> edr p&#7887;llum. hann þottizst ganga upp eftir stæininum sua langt at hann var kominn upp yfir sky. þar kendi hann sua sætan ilm at hann hafde |<ref>56</ref> alldri adr slikann kennt. hann litadizst þa vm ok sa ollu megin hia ser fagra stade blomgada med allri unadsemd. þar sa hann biarta menn skrydda huitum klædum ok prydda allri skinandi dyrd fullra fagnada mæiri en fra megi segia. þui næst heyrde hann raudd upp yfir sig sua segiande. heyr þu Olafr efni gods mannz. margfalldazst munu verk þin til godra hluta ok agætliga auaxstazst gude til dyrdar en þer til sæmdar bæde j brad ok leingdar. þuiat þu tignadir alldri skurgod b&#7887;lu&#7887;d ok uæittir þeim &#7887;ngua heidingliga þionkan þu(i) man nafnn þitt uidfrægiazst vm verolldina. en þo skortir þig enn mikit at þu ser algeorr guds þionostumadr. þuiat þu hefir enn æigi fulla uissu af gudligum hlutum ok þu ert æigi hræinsadr j hæilagre skirnn. Þa hr&#281;ddizst Olafr ok mællti med mikille ahyggiu. huerr ertu drottinn at ek megi a þig trua. Drottinn suarar honum. far þu til Griklandz þar mun þer kunnikt geort nafnn ok dyrd drottins guds þins. ok ef þu truir a hann retliga ok varduæitir dyrdliga hans bodord þa munt þu morgum audrum uisa af uilluuegum heidins atrunadar a biartar g&#7887;tur rettrar truar. þuiat gud hefir þig til ualit at leida margan lyd honum til handa ok þar fyrir muntu &#7887;dlazst eilifua sælu ok meire dyrd en nu hefir (þu) set.
+
[[Bilde:Olavs sorg over Geiras død.jpg|thumb|350px|right|<center>Erik Werenskiold:<br>'''Gæira drottning kona hans tok sott þa er hana læidde til bana.'''</center>]]'''89.''' Þa er Olafr Trygguason hafde þria vetr verit a Vindlande georduzst þau tidende at honum ok morgum &#7887;drum þar j landi fengu mikillar hrygdar ok hormungar at Gæira drottning kona hans tok sott þa er hana læidde til bana. Olafi konungi þotti þat sua mikill skadi at hann festi ekki yndi a Vindlande sidan. reid hann til skipa ok siglde fyst til Danmerkr ok ætlade þadan austr j Gardariki. ma þat ok likligt þikkia at vid sua storann harm sem hann hafdi þa bedit mundi hann þa þangat venda fyst sem hann hafdi adr læingzst verit ok sinu rade bezst vnat. En er þeir lagu til byriar vid Danmork gek Olafr konungr vid n&#7887;kkura menn a land upp n&#7887;kkurnn dag ok toku þeir strandh&#7887;gg sem hermanna sidr er til. vid þat urdu landzmenn uarir. sofnuduzst þeir þa saman ok foru eftir þeim med myklu lide. Konungr ok hans menn fundu æigi fyrr en fiolmenni dreif at þeim huadan æfua. þeir uilldu þa forda ser ok hittu æigi skiotan ueg til undankuomu. þuiat þar var skogr smarr ok þykkr sem þeir uoru staddir en æinge &#7887;nnur fylsnne. Olafr rædde þa til sinna manna med myklu trausti guds miskunnar. ek væit sagdi hann at sa gud (er mattigr) er firir himnum rædr ok allrar skepnu er skapari ok hefui ek þat heyrt at hann a þat sigrmark er mikill kraftr fylgir. þat er kross sa er hann var pindr a. bidium nu aller litilatliga þann sama gud at hann skyle oss firir sitt krossmark. leggiumzst nu nidr a jordina ok t&#7887;kum .ij. kuistu ok leggium a oss j mynnd krossins. Geordu allir sem hann baud. Sidan kuomu at þeim ouinir þeirra med myklum gny ok uopnnabraki. þeir ætludu at gripa skiotliga til þeirra þuiat þeir hofdu firir litlu seth þa skamt fra ser en þeir mistu þeirra. hlupu þa her ok huar vm skoginn þuiat þeir fundu þa æigi þoat þeir lægi vnndir þeim. ok hlifde þeim sua hinn helgi kross med guds fulltinge. Menn gafu upp leitina. en Olafr ok hans forunautar stodu þa upp ok foru alæidiss til skipa sinna. hinir sa þat ok sottu hart eftir þeim. uard þa ekki vnndanbragd konungsins ok hans manna annat en leggiazst nidr þar sem þeir uoru komnir. uænti Olafr ser guds miskunnar. en Danir fundu þa æigi helldr en fyrr þar sem þeir lagu a slettum uelli. Eftir þenna atburd hellt konungr skipum sinum austr (j) Gardariki. fek hann þar godar vidtokur af Valldamar konungi ok Arllogia drottningu. hann var j Holmgarde vm uetrinn med sina menn. Æina nott bar firir hann j suefni mykla syn ok merkiliga. honum syndizst æinn mikill steinstolpi j loft upp hatt sua at hann matte sia. þesse steinn var vtan sem klappadr næri grofum<ref>''r.'' gradum</ref> edr p&#7887;llum. hann þottizst ganga upp eftir stæininum sua langt at hann var kominn upp yfir sky. þar kendi hann sua sætan ilm at hann hafde |<ref>56</ref> alldri adr slikann kennt. hann litadizst þa vm ok sa ollu megin hia ser fagra stade blomgada med allri unadsemd. þar sa hann biarta menn skrydda huitum klædum ok prydda allri skinandi dyrd fullra fagnada mæiri en fra megi segia. þui næst heyrde hann raudd upp yfir sig sua segiande. heyr þu Olafr efni gods mannz. margfalldazst munu verk þin til godra hluta ok agætliga auaxstazst gude til dyrdar en þer til sæmdar bæde j brad ok leingdar. þuiat þu tignadir alldri skurgod b&#7887;lu&#7887;d ok uæittir þeim &#7887;ngua heidingliga þionkan þu(i) man nafnn þitt uidfrægiazst vm verolldina. en þo skortir þig enn mikit at þu ser algeorr guds þionostumadr. þuiat þu hefir enn æigi fulla uissu af gudligum hlutum ok þu ert æigi hræinsadr j hæilagre skirnn. Þa hr&#281;ddizst Olafr ok mællti med mikille ahyggiu. huerr ertu drottinn at ek megi a þig trua. Drottinn suarar honum. far þu til Griklandz þar mun þer kunnikt geort nafnn ok dyrd drottins guds þins. ok ef þu truir a hann retliga ok varduæitir dyrdliga hans bodord þa munt þu morgum audrum uisa af uilluuegum heidins atrunadar a biartar g&#7887;tur rettrar truar. þuiat gud hefir þig til ualit at leida margan lyd honum til handa ok þar fyrir muntu &#7887;dlazst eilifua sælu ok meire dyrd en nu hefir (þu) set.
  
  
Linje 915: Linje 915:
 
'''Fra vidrtali Olafs konungs ok visendamannz'''
 
'''Fra vidrtali Olafs konungs ok visendamannz'''
  
'''92.''' Olafr Trygguason siglde uestan af Æinglande ok ætlade til Jrlandz. honum hægde vedr ok bar hann til eyia þeirra er Sylingar hæita. þær liggia uestr j haf fra Æinglande. hann lagde til hafnar ok la þar vm hrid. þa voru lidnir fiorir uetr fra þui er Olafr konungr siglde af Vindlande. Þa er Olafr konungr la j Sylyngum |<ref>58</ref> spurde hann at þar j eyiunum var spamadr n&#7887;kkurr sa er sagde vuordna hluti firir ok þotti m&#7887;rgum þat eptir ganga. konungi geordizst foruitnne a at reyna spadom þessa mannz. hann sende þangat af monnum sinum þann er mestr var uexsti ok fridazstr synum ok bio hann sem uegligazst ok bad hann fara til æinsetumannz ok segia sig uer konung. en Olafr var þa frægr ordinn at þui (um) &#7887;ll lond at hann var fridari ok meire en adrir menn. ekki hafde hann meira af nafni sinu fra þui er hann siglde ór Gardariki j fyrra sinn en hann kallade sig Ola ok sagdizst vera girzskr. Sendemadr kom til spamannz ok sagdizst uera konungr. Spamadrinn [suarar. ekki<ref>[spurde ''Cd.''</ref> ertu konungr. en þat er ætlan min at þu ser trur konungi<ref>konungr ''Cd.''</ref>. Ekki sagde hann honum flæira. For hann aftr til konungs ok sagde honum allt sem farit hafde med þeim. en þa tok ef allt af Olafui at hann uæri æigi sannliga spamadr. fystizst konungr þa mæirr en fyrr at finna hann. For Olafr þa a fund hans ok atti tal vid hann. spurde konungr eftir huat madrinn sagde til huersu honum munde ganga til rikis edr annarrar hamingiu. Einsetumadrinn suarar med helgum spadoms anda. þu munt verda agætr konungr ok vinna morg frægdarverk. þu munt morgum manni koma til rettrar truar ok sannrar idranar. muntu bæde þer ok m&#7887;rgum &#7887;drum hialpa. en til þess at þu vitir min ansuor sonn mattu þat til marks hafua. er þu kemr til skipa þa munt þu þar hermonnum mæta ok vvina flokkum. muntu þar eiga bardaga ok tyna n&#7887;kkuru lide þinu en sialfr þu fa mikit sar sua at (af) þui sare munt þu banuænn verda ok a skillde til skips borinn. en þo munt þu af þesso sare hæill verda jnnan .vi. natta ok sidan vid skirnn taka. En eftir þetta for Olafr til skipa sinna. þar mætti hann vfridarmonnum þeim sem hann uilldu drepa ok lid hans. for allt vm þeirra vidskipte sem æinsetumadrinn sagde. at konungr var sarr borinn vt a skip ok var groinn a .vi. natta fresti. þottizst hann þa vita fullkomliga at þesse madr munde sanna hluti honum sagt hafa ok þat at hann var sannr spamadr huadan sem hann hefde þann spadom. For Olafr konungr þa j annan tima til spamanzsins. talade hann mart vid hann spurde þa vandliga huadan honum kom su speki er hann sagde firir ouordna hluti. Æinsetumadr suarar. sialfr gud kristinna manna lætr mig vita þat er mig fo(r)uitnar. Þa sagde hann Olafi morg stormerki guds ok af hans fortaulum het Olafr konungr at lata skirazst. for hann vit þat til skipa sinna.
+
[[Bilde:Olav bæres paa skjold til skibet.jpg|thumb|500px|right|<center>Erik Werenskiold:<br>'''Konungr var sarr borinn vt a skip.'''</center>]]'''92.''' Olafr Trygguason siglde uestan af Æinglande ok ætlade til Jrlandz. honum hægde vedr ok bar hann til eyia þeirra er Sylingar hæita. þær liggia uestr j haf fra Æinglande. hann lagde til hafnar ok la þar vm hrid. þa voru lidnir fiorir uetr fra þui er Olafr konungr siglde af Vindlande. Þa er Olafr konungr la j Sylyngum |<ref>58</ref> spurde hann at þar j eyiunum var spamadr n&#7887;kkurr sa er sagde vuordna hluti firir ok þotti m&#7887;rgum þat eptir ganga. konungi geordizst foruitnne a at reyna spadom þessa mannz. hann sende þangat af monnum sinum þann er mestr var uexsti ok fridazstr synum ok bio hann sem uegligazst ok bad hann fara til æinsetumannz ok segia sig uer konung. en Olafr var þa frægr ordinn at þui (um) &#7887;ll lond at hann var fridari ok meire en adrir menn. ekki hafde hann meira af nafni sinu fra þui er hann siglde ór Gardariki j fyrra sinn en hann kallade sig Ola ok sagdizst vera girzskr. Sendemadr kom til spamannz ok sagdizst uera konungr. Spamadrinn [suarar. ekki<ref>[spurde ''Cd.''</ref> ertu konungr. en þat er ætlan min at þu ser trur konungi<ref>konungr ''Cd.''</ref>. Ekki sagde hann honum flæira. For hann aftr til konungs ok sagde honum allt sem farit hafde med þeim. en þa tok ef allt af Olafui at hann uæri æigi sannliga spamadr. fystizst konungr þa mæirr en fyrr at finna hann. For Olafr þa a fund hans ok atti tal vid hann. spurde konungr eftir huat madrinn sagde til huersu honum munde ganga til rikis edr annarrar hamingiu. Einsetumadrinn suarar med helgum spadoms anda. þu munt verda agætr konungr ok vinna morg frægdarverk. þu munt morgum manni koma til rettrar truar ok sannrar idranar. muntu bæde þer ok m&#7887;rgum &#7887;drum hialpa. en til þess at þu vitir min ansuor sonn mattu þat til marks hafua. er þu kemr til skipa þa munt þu þar hermonnum mæta ok vvina flokkum. muntu þar eiga bardaga ok tyna n&#7887;kkuru lide þinu en sialfr þu fa mikit sar sua at (af) þui sare munt þu banuænn verda ok a skillde til skips borinn. en þo munt þu af þesso sare hæill verda jnnan .vi. natta ok sidan vid skirnn taka. En eftir þetta for Olafr til skipa sinna. þar mætti hann vfridarmonnum þeim sem hann uilldu drepa ok lid hans. for allt vm þeirra vidskipte sem æinsetumadrinn sagde. at konungr var sarr borinn vt a skip ok var groinn a .vi. natta fresti. þottizst hann þa vita fullkomliga at þesse madr munde sanna hluti honum sagt hafa ok þat at hann var sannr spamadr huadan sem hann hefde þann spadom. For Olafr konungr þa j annan tima til spamanzsins. talade hann mart vid hann spurde þa vandliga huadan honum kom su speki er hann sagde firir ouordna hluti. Æinsetumadr suarar. sialfr gud kristinna manna lætr mig vita þat er mig fo(r)uitnar. Þa sagde hann Olafi morg stormerki guds ok af hans fortaulum het Olafr konungr at lata skirazst. for hann vit þat til skipa sinna.
  
  
Linje 921: Linje 921:
  
 
'''93.''' Einn aboti red firir æinu klaustri þar j eyiunum hardla agætr. hellt Olafr konungr skipum sinum ok ollu lide þangat til klaustursins. en sa guds madr sem þar red firir visse af spalæiks anda þangatkuomu konungs. hann kallade þa saman alla brædr þa er hann atti at stiornna ok bat þa skrydazst sem uirduligazst. þuiat ver skulum gera processionem til strandar ok taka sem s&#281;miligazst vid skipalyd þeim er koma mun til uor. En er aboti var buinn ok allir voru skryddir gek aboti til strandar med alla brædr sina ok marga klerka ok þionustumenn hæilagrar kirkiu þeir er hann ualld yfir hafdi. þat var snemma dags. Olafr konungr var a land kominn med alla sina menn. þeir sa þa langt fram firir sig birtu mykla sua at þeir uissu ner uarlla j fyrstu huat vera munde. þuiat vida liomade af er morginsolin skæin a þau hinu agætu klæde er abote var skryddr med ok hans klerka folk. en er þeir funduzst læidde aboti hann til klausturs sins. ok er þeir h&#7887;fdu sungit f&#7887;gnudu huarir &#7887;drum med blidskaupum. Olafr konungr knefallade firir honum med ollu litilæte. aboti ræiste hann upp ok kysti ok talade sua til hans. firir skommu var mer sagt ok synt huerr þu vart edr huerr þu munt verda. þuiat drottinn Jesus Cristus sende þig firir þui hingat til eyianna at oss hæfir at boda ydr heilsamliga kenning ok væita þer ok þinu lide hæilagt skirnar embætti er þu ok allir adrir þeir er taka med rettri tru munu eilifa hialp ok hæilsu af hliota. Slikum ok morgum &#7887;drum f&#7887;grum fort&#7887;lum talade aboti firir þeim miog fagurligum langt eyrende ok sniallt. en þui næst met guds lofui skirde hann Olaf konung ok alla hans suæit. Dualldizst Olafr þar læingi ok hans suæit ok þa nam hann hæilug fræde ok goda sidu at þeim guds manne ok klaustra brædrum. aboti sagde Olafi at hann munde verda konungr yfir Noregi ok til þess ualdr af gude at lysa m&#7887;rgum salum rettan veg til sins skapara. Þa var Olafr konungr halfþrit&#7887;gr at alldri er hann var skirdr. þa voru lidnir fra holldgan vors herra Jesu Cristi fim<ref>''r.'' niu</ref> hundrat vetra ok fiorir<ref>''r.'' niu</ref> tigir ok þriu ar. þat var a tiunda ari rikis Ottonis keisara hins unga en a fysta are ok .xx. rikis Adalsteins Eingla |<ref>59</ref> konungs er fostrade Hakon.
 
'''93.''' Einn aboti red firir æinu klaustri þar j eyiunum hardla agætr. hellt Olafr konungr skipum sinum ok ollu lide þangat til klaustursins. en sa guds madr sem þar red firir visse af spalæiks anda þangatkuomu konungs. hann kallade þa saman alla brædr þa er hann atti at stiornna ok bat þa skrydazst sem uirduligazst. þuiat ver skulum gera processionem til strandar ok taka sem s&#281;miligazst vid skipalyd þeim er koma mun til uor. En er aboti var buinn ok allir voru skryddir gek aboti til strandar med alla brædr sina ok marga klerka ok þionustumenn hæilagrar kirkiu þeir er hann ualld yfir hafdi. þat var snemma dags. Olafr konungr var a land kominn med alla sina menn. þeir sa þa langt fram firir sig birtu mykla sua at þeir uissu ner uarlla j fyrstu huat vera munde. þuiat vida liomade af er morginsolin skæin a þau hinu agætu klæde er abote var skryddr med ok hans klerka folk. en er þeir funduzst læidde aboti hann til klausturs sins. ok er þeir h&#7887;fdu sungit f&#7887;gnudu huarir &#7887;drum med blidskaupum. Olafr konungr knefallade firir honum med ollu litilæte. aboti ræiste hann upp ok kysti ok talade sua til hans. firir skommu var mer sagt ok synt huerr þu vart edr huerr þu munt verda. þuiat drottinn Jesus Cristus sende þig firir þui hingat til eyianna at oss hæfir at boda ydr heilsamliga kenning ok væita þer ok þinu lide hæilagt skirnar embætti er þu ok allir adrir þeir er taka med rettri tru munu eilifa hialp ok hæilsu af hliota. Slikum ok morgum &#7887;drum f&#7887;grum fort&#7887;lum talade aboti firir þeim miog fagurligum langt eyrende ok sniallt. en þui næst met guds lofui skirde hann Olaf konung ok alla hans suæit. Dualldizst Olafr þar læingi ok hans suæit ok þa nam hann hæilug fræde ok goda sidu at þeim guds manne ok klaustra brædrum. aboti sagde Olafi at hann munde verda konungr yfir Noregi ok til þess ualdr af gude at lysa m&#7887;rgum salum rettan veg til sins skapara. Þa var Olafr konungr halfþrit&#7887;gr at alldri er hann var skirdr. þa voru lidnir fra holldgan vors herra Jesu Cristi fim<ref>''r.'' niu</ref> hundrat vetra ok fiorir<ref>''r.'' niu</ref> tigir ok þriu ar. þat var a tiunda ari rikis Ottonis keisara hins unga en a fysta are ok .xx. rikis Adalsteins Eingla |<ref>59</ref> konungs er fostrade Hakon.
 
  
 
===Þaattr Þraandar ok Sigmundar===
 
===Þaattr Þraandar ok Sigmundar===
Linje 2 017: Linje 2 016:
  
 
'''242.''' |<ref>147</ref> &#208;essi frændbalkr afkuæmi H&#7887;rdakara hafde læingi æfui radit firir Hordalandi. Þoralfr skialgr<ref>skialfr ok ''Cd.''</ref> Augmundarson bio a Jadre. han uar rikr madr ok fiolmennr. hann var mikill viafnnadarmadr. son hans het Erlingr sem adr var getit hann fæddizst upp annars stadar at fostri medan hann var vngr. snemma var hann mikill ok sterkr ok þotti helldr ud&#281;ll.
 
'''242.''' |<ref>147</ref> &#208;essi frændbalkr afkuæmi H&#7887;rdakara hafde læingi æfui radit firir Hordalandi. Þoralfr skialgr<ref>skialfr ok ''Cd.''</ref> Augmundarson bio a Jadre. han uar rikr madr ok fiolmennr. hann var mikill viafnnadarmadr. son hans het Erlingr sem adr var getit hann fæddizst upp annars stadar at fostri medan hann var vngr. snemma var hann mikill ok sterkr ok þotti helldr ud&#281;ll.
 +
 +
 +
===Þaattr Rognvalldz===
 +
 +
 +
'''Capitulum'''
 +
 +
Madr er nefnndr Lodinn hann bio j Æruik hann var audigr ok eingi ofrhugi j skapi. kona hans het Gyda hon var væn ok suarri mikill. þau attu .ij. sonu het annar Vlfr en annar R&#7887;gnualldr. Lodinn var vinr Þorolfs skialgs en þo var kona hans honum enn kærri. Var Þorolfr oftliga a ueitzslum ok sat þar l&#7887;ngum. jafnan var hann margtaladr vid husfreyiu Lodins ok lek þat ord a at hann munde æigi dyggiliga launa honum godar uæitzslur ok vingiafar. Sua bar til æitt sinn er Skialgr var at væitzslu j Æruik at menn hlupu jnn j skalann firir dag ok s&#7887;gdu Þorolfui at loft var brent þat er Lodinn la j ok hann sialfr drepinn en menn vissu æigi huerr þess verks uar ualldr. Þorolfr kuat hart læikit en ekki er getit þess at Þoralfr gæfui ser mikit vm. h&#7887;fdu margir grun mikinn a Þorolfi vm verk þetta þuiat monnum þotti saman bera ok þarvist hans en &#7887;ngir kuodu þat upp firir riki Þorolfs j hauada. Þoralfr baud sig til vmsiar med Gydu. hon jatti þui ok hafde hann hana hæim med ser en kastade þar sinne æign a lendur ok lausafee. sonu Lodins uillde hann þia vndir þrældom. let Rognnualldr þiazst en Vlfr æigi. þui var hann selldr mannsali til fiar langt ór lande ok kemr hann ekki vid þessa sogv. R&#7887;gnnualldr þroskadizst skiott ok var hann madr mikill ok sterkr ok ovænn j asionu. hann aflade bratt a mikille vinnu ok var hagr vel. Þoralfr hafde hann j þrælat&#7887;lu. en er hann var roskinn at alldri þa setti Þorolfr hann yfir adra menn at stiorna til vinnu. Æinn tima mællti Rognnvalldr til Þorolfs. una munda ek med þer ef þu fengir mer konu þa er mer gætizst at. Hann suarade. þar þiki mer uænt vm þuiat kona hæitir Sigridr at ek mun til lata. hon er dottir æins litils bonda er her byr skamt a burt. er þer sa kostr fullgodr ok vil ek hafua hollostu þina þar j mot. Rognnvalldr sagde sig æigi honum vtruliga þionat hafua. Var nu þetta at radum gert at Rognnualldr fek Sigridar hon uar væn ok uel at ser. þau gatu bratt son ok nefnndu hann Gunnar hann uar snemma mikill ok vænligr at sia. Þoralfr skialgr tok suæininn ok elskede sem hann være hans son. Sua lidu fram .iij. vetr. Þorolfr for huert sumar j hernnat ok setti Rognnvalld hæima rædismann firir bu sitt. en hann sat vm kyrt a uetrum ok hafde hann mart manna jafnan med ser. Þa er suæinninn Gunnar uar þreuetr a þui are biozst Þoralfr at fara j uiking sem hann var uanr. en adr hann fære hæiman kom hann at mali vid R&#7887;gnvalld ok sagde suo. vinnu &#281;tla ek at lata framflytia j sumar mæire en vande er til þuiat ek vil lata gera mer mikinn drykkiuskala ok vanda sem mest. skaltu vera forsiamadr þessa starfa med &#7887;drum þrælum ok fa smidi til þuiat þu ert vmsyslumadr mikill ok hagr vel. þætti mer þa uel syslat ef ek mætti þar j uæita j haust viuum minum ok fagnna sua heimkuomu minne. Rognnvalldr jattade þessu. Ferr Þoralfr j hernat en Rognvalldr byrr til skalasmidarinnar ok færr til .ij. hina h&#7887;guzstu smide uinduerska at ætt gerir ok kosti goda þuiat hann skorti æigi peninga. þo lagde R&#7887;gnnvalldr vid þa mykla vinattu. gek skalasmidin bæde uel ok skiott. R&#7887;gnnvalldr let hirda vanliga alla spanu ok oll afh&#7887;gg ok hafde hann fors&#7887;gnn alla a þessi smid. en er skalinn var algerr ok skot vmhuerfis þa let hann þræta flytia heim elldivid mikinn ok hlada k&#7887;stu jafnnhafua uegginum &#7887;llu megin vm skalann. var þetta allt vnnit adr Þorolfr kæmi hæim vm haustit. En er hann kom heim leit hann a smidit ok let uel yfir. hann spurde R&#7887;gnnvalld þui hann hefde latit hæim færa sua storan vitk&#7887;st. Hann suarar. þui at jafnnann a uetrum er kuæinat vm elldividar fæd þui at mikils þarf vid. en j annan stad uillda ek æigi at sol rifui j sundr nyia timbrueggi edr litt brædda. Þoralfr gaf ser vm þetta ekki meira. let hann sidan bua ueitzslu rikuliga j skalanum ok baud til vinum sinum. drykkr var hinn styrkazsti ok uæitt af kappi. hafde Rognnvalldr hina mestu vmhyggiu at ætla &#7887;l til ok inn at bera skæinktu ok hinir uindversku smidir. R&#7887;gnnvalldr eggiade þo at bera sem akafazst drykkinn þuiat æigi skorti efni til. sagde hann þat mestu uarda huert ord alegdizst vm storueitzslur at j fystu yrde menn fulldruknir. byllararnir uoru ok j radum med honum ok vissu hueriu hann ætlade fram at fara Þorolfr hafde lagt mykla elsku vid sueininn Gunnar. hafde hann latit gera honum raudan skallaz kyrtil ok let hann sitea hia ser j &#7887;nduegi. Nu drukku |<ref>148</ref> menn sua akaft hinn fysta aftan at huerr la sofinn j sinu rumi. en er suo var komit þa (var) Rognnvalldr æigi idiulaus þo at æigi þyrfti &#7887;lit inn at bera. visse þa huat spænir þeir skyllde er hann hafde vm sumarit safnnat. voru þeir hinir vinduersku menn j starfui med honum ok baru mikinn vid firir skaladyrnar en alla spanu baru þeir at skalanum slogu sidan elldi j allt saman ok vidkostu þa hina storu ok þui næst tok skalinn allr at loga. Gek Rognnvalldr þa inn ok græip suæininn Gunnar ór aunduegi fra Þorolfi ok bar hann vt sofanda til modr sinnar ok kuat betr at hann vaknade sæint þuiat ver æigum helldr starfsamt sagdi hann. hon kuat ærit vm þat. Þeir menn er j skalanum voru voru suo druknir at þeir v&#7887;knudu æigi fyrr en loginn lek vm þa. brann þar skalinn ok allir þeir er jnne voru. R&#7887;gnnvalldr slo ok elldi j þrælahusit ok brendi þat folk er þar var inne. sidan foru þau til strandar ok fengu ser þar skip ok reru vt a fiordinn. Þa vaknade suæinninn Gunnar ok sa loga ok reyk a landit. hann mællti. nu bregdr undrum vit. er ek her kominn en litlu adr sofnnada ek j &#7887;nduegi hia fostra minum ok muntu hinn ille Rognvalldr uallda þessum mykla skada er elldrinn georir er ek se heim til bæiarins. villda ek myklu helldr þar vera hia Þorolfui fostra minum en her hea þer þuiat æigi muntu uel vid mig gera er þu gerdir illa vid hann. R&#7887;gnualldr bad uitleysing þann þegia. Þau h&#7887;fdu fe mikit j bordbunade ok brendu silfre er hinir vinduersku menn h&#7887;fdu vt borit medan Rognnualldr bio brennurnar. Þeim forzst æigi allt hit græidazsta. huelfde skipinu vndir þeim firir sunnan Stade. tyndizst þar hinir vinduersku menn ok allir þeir er a voru skipinu en Rognnvalldr gat borgit konu sinne ok syne ok flutti hann þau til bæiar j Æruik. Þorolfr skialgr hafde sett firir eignir þær er þar voru litils hattar menn. rak Rognualldr þa j brott ok settizst þar j bu. urdu frendr hans þui fegnir er hann hafdi tekit þar fe ok fodurlæifd sina. (sagde) Rognnualldr sua er hann kom nordr j Æruik at Þorolfr skialgr hefde hann geort frialsan ok gefuit honum aftr æignir sinar firir langa ok truliga þionustu. þotti monnum su sognn truanlig. Brenna Þorolfs spurdizst vida en eingi madr þottizst vita huerr at uallda munde. var ok æigi miog eftir læitat þuiat Erlingr son hans var barnn at alldri en Þorolfr hafde verit madr vd&#281;ll ok agiarnn ok hafde ekki vinsældir af alþydu ok flestir hans vinir hofdu brunnit med honum. Þa er R&#7887;gnnvalldr hafde litla hrid heima verit j Æruik tok hann son sinn Gunnar ok for til siofar fek ser æinn litinn bat. sidan tok hann annat skip mæira ok flutti batinn a sia vt langt fra landi. sidan tok hann sueininn ok batt vid innvidu j hinu litla skipinu ok let reka huert er uilldi. en R&#7887;gnnualldr for til landz. Sigridr spurde at vm ferd hans edr huat er hann hefde gert af barnninu. hann suarar. kuetzst ekki mundu til segia annat en æigi munde sueinninn segia huerr Skialg hefde inne brent. Sat R&#7887;gnvalldr sidan j bui sinu ok þotti mikill madr. en fra suæininum er þat (at) segia at batinn rak vndir honum firir vinde ok strauma nordr med landi ok ræiddi vm sidir at eyiu einne. R&#7887;gnualldr hafde sua vm buit. þo at hann hefde bundit hann vid innvidu j skipinu sua at hann matti æigi leysa sig en þo voru lausar hendr hans ok matti hann taka til fædu þeirrar er fadir hans hafdi ætlat honum at hann mætti lifa vid. Firir ey þeirri er batinn rak at red æinn blotmadr. var þar mikit hof ok æignnat Þor. þessi madr fann rekann ok þotti vndarliga vmbuit. leysti hann suæininn ok læitade orda vid hann en hann þagde vid. bondi tok barnnit ok bar heim til konu sinnar. þeim syndizst sueinn þessi fridr ok æiguligr en þau voru barnnlaus. þau læitadu eftir ef hann kynni n&#7887;kkut mæla. fengu þau ekki ord af honum. Bondi sagdi fundinn nagronnum sinum ok fretta eftir huort nokkurr madr visse vm barnn þetta huadan þat var at komit. ok kunne þat æingi at segia. þa mællti bondi. huat man annar þa en ek fæda upp med þui at æingi madr kannazst vid suein þenna ok kalla ek minn son. en nafnn skal hann taka af lit kyrtilsins ok hæita Raudr. Ox hann upp ok var bæde mikill madr ok skauruligr. vnne fostri hans honum mikit sua at hann gaf honum alla eign sina eftir sinn dag. blotmadr þessi uard ekki gamall. þa tok Raudr þar vid &#7887;llum æignum ok &#7887;llum fiarforradum. gerdizst Raudr þa hinn mesti blotmadr. ok suo er sagt at hann magnade med myklum blotskap likneski Þors er þar var j hofinu sua at feandinn mællti vid hann or skurgodinu ok hrærdi þat suo at þat synndizst ganga med honum vti um d&#7887;gum. ok leidde Raudr Þor oftliga vti vm eyna.
 +
 +
 +
'''Her hittir Sigridr Olaf konung ok tekr skirn'''
 +
 +
'''244.''' Nv er at segia fra Sigride konu Raugnvalldz. hon kom einn tima at male vid bonda sinn ok sagde suo. vit hofum læingi saman buit met |<ref>149</ref> ast ok ynde. en nu ætla ek at bregda okkrum samuistum þuiat ek hygg at okkr dugi æigi sua buit. ek hefui verit j samþykki ok vitorde med þer vm þau storuirke sem þu hefir unnit med suo mikille huldu sem þer er kunnikt. þuiat þat er reynt at æingi madr helldr sinum þrifum til alseendis(!) þo at hann myrde æinn mann. en þessir storhlutir er vit hofum j hiarta eru myklu meire hattar en æins mannz mord. nu hefui ek heyrt at vijda vm heiminn se halldinn annarr sidr en ver h&#7887;fum ok þeir sem þann sid hafua taka nafnn af þeim gude er þeir trua aa er hæitir Huitacristr ok þui hæita þeir kristnir menn. er ok sagt at Huitacristr se sua miskunnsamr at æinge madr hafui sua illt gert adr at æigi gefizst honum upp þegar er hann uill kristinn vera edr hallda hans tru. ek hefui ok frett at sa madr er samlendr ok ferr vijda vm land at boda þenna atrunat hann hæitir Olafr ok er Trygguason Olafssonar. nu ætla ek ok hans at læita ok ef ek profa þetta allt satt vera sem mer er af sagt þa skal ek taka tru þa sem hann bodar. ok ma vera at þa hlyde en nu æigi sua buit sem komit er okkru mali. Rognnvalldr suarar. þu munt þer rada. en kyrr man ek vera ok vbreytt munde okkrum radahag ef ek reda. Þui næst for Sigridr ór lande med kaupmonnum ok sigldu til Æinglandz. fann Sigridr Olaf konung firir uestan haf. en er hon nade at tala vid konung sagde hon suo. þui er ek her komin at ek hefir spurt at þu bydr annan sid en menn hafua j Noregi. nu uil ek lata skirazst ok hafua ok hallda þa tru er þu kennir. Konungr suarar. þu ferr med godu eyrende ok ganga suo fair med kristnina ok vil ek lata giarnna þetta embætti væita þer. Var Sigridr þa skird. Sidan mællti Sigridr til konungs. ef ydr þikir mer þetta uel hafa farit þa man her koma at þui sem mællt er at æ ser giof til giallda. þu munt koma til Noregs ok boda þar retta tru. u&#281;ntir ek at mæira mægi gæfua þin med guds miskunn en illzska ok motgangr landzmanna. en ek vil þer kunnikt gera at madr hæitir Rognualldr rikr ok audigr hann byr j Æruik firir sunnan Stad j Noregi. Rognnvalldr er bondi minn. nu er þat bæn min konungr er þu kemr til Noregs at þenna mann lokkir(!) þer med linlæik ok gi&#7887;fum ok fogrum fort&#7887;lum til sannrar truar þui at helldr man hann ganga firir blidu en hardyndum. annar madr hæitir Raudr er rædr firir ey æinne nordr þar. er mer vkunnikt segir hon huerr uandi mer er vid hann. badir eru þeir myklir menn ok ekki vskaplikir vm mart ok mætti þat verda ydr munr konungr af þeir væri þer helldr sinnadir en j moti. Sidan sagde hon konungi inniliga &#7887;ll skipti þeirra Þorolfs ok Rognnualldz ok sua um adra rikismanna skipan huer þa var j Noregi. Sigridr gaf Olafi konungi godar giafir adr þau skildu þuiat hon hafde haft med ser af Noregi mikit fe. for hon eftir þat vt j heim ok endi þar lif sitt med myklum godlæik. en Olafr konungr for litlu sidar austr til Noregs sem fyrr var ritath.
 +
 +
 +
'''Vidtal konungs ok bænda'''
 +
 +
'''245.''' Nv er þat til at taka sem fyrr var fra horfuit. at Olafr konungr stefnnde lide sinu til Gulaþings þuiat b&#281;ndr h&#7887;fdu sent honum þau ord at þeir uilldu þar suara malum hans. En er huorirtueggiu kuomu til þingsins þa atti konungr fyst tal vid h&#7887;fdingia. bar konungr firir þa sin eyrendi ok baud þeim sem odrum monnum at taka vid kristnni. Þa suarar sa þeirra er æinna var rikazstr. talat h&#7887;fum ver frændr þetta mal ok samit vor a millum at med þui konungr er þu uill pynda oss til slikra hluta ok briota l&#7887;g vor ok þr&#7887;ngua oss vndir þig med nokkurra naudgan þa munu ver j moti standa med &#7887;llu afli ok fa þeir þa sigr sem audit ma verda. en ef þu konungr uillt leggia til vor frenda nokkura farsæliga hluti þa mattu þat sua uel gera at ver munum allir uæita þer trulynda þionnstu. Konungr suarar. huat vili þer af mer þiggia til þess at vor sætt (ok) samþykki verdi sem bezst. Þa suarar hofdinginn. þat er hit fysta ef þu uillt gifta Astride systur þina Erlinge Skialgssyne frænda vorum. hann kollum vær nu vænstan mann allra ungra manna j Noregi. Konungr suarar. likligt þiki mer at þat giaford se gott ok sæmiligt þuiat Erlingr er audigr ok uel ættadr ok hinn fridazsti synum. en þo a Astrijdr su&#7887;r þessa mals. nu man ek leita vid hana huersu henni er vm gefit þui at flest mun ek til vinna at guds kristni fai framgang þat er ek ma auduelliga uæita af sealfs mins uallde. Sidan rædde konungr vid Astride þetta mal ef hon uillde giftazst Erlinge at hans rade. Hon suarar. lijtt nyt ek þess sagde hon at ek er konungs dottir ok konungs systir samborin j badar ættir ef mig skal gifta utignum manni (ok) mun |<ref>150</ref> ek enn bida nokkuru uetr annars giafordz. Skildu þau suo sina r&#281;du. gek Astridr brott. Konungr let þa taka æinn hauk er Astridr atti ok let plokka af fiadrirnnar ok sende henni sidan. þa mællti Astridr. ræidr er brodir minn nu. Stod hon þa upp ok gek til fundar vid hann. konungr fagnar henni uel. hon sagde þa at konungr skal sia firir hennar rade sligt er hann uill. Konungr suarar. þat hugda ek sagde hann at ek munde hafua ualld til at gera þann tiginn mann sem ek vil her j landi. Sidan uar Erlingr skirdr med frændum sinum. Eftir þat var talat vm bonord Erlings ok Astridar. lauk sua at Astridr uar fostnut Erlinge. Sidan let Olafr konungr setia þing ok baud bondum kristni ok var þa Erlingr forgan(g)smadr at flytia þetta eyrende ok þar med allir frændr hans. Jatti þui þa allr lydr þuiat &#7887;ngir voru hofdingiar til motm&#281;la. var þa skirt allt folk ok kristnnat. Litlu sidarr gerde Erlingr Skial(g)son brudhlaup til Astridar. þar var Olafr konungi ok baud at gefua Erlingi jalls nafnn ok mikit riki. Erlingr suarar. hessar hafua verit frændr minir. vil ek ekki bera hærra nafnn en þeir. en þat vil ek þiggia konungr at þer latit mig vera mesten mann med þui nafnne her j lande. Konungr jattade honum þui ok at skilnade uæitte konungr Erlingi magi sinum nordan fra Sognnsæ ok allt austr til Lidandisnes med þeim hætti sem Haralldr konungr harfagri væitti sonum sinum. For konungr þa nordr med landi at ueitzslum ok bodade guds eyrende huar sem hann kom.
 +
 +
 +
'''Konungr var i Æruik ok fangadi Rognvalld'''
 +
 +
'''246.''' Olafr konungr var a uæitzslu skamt fra Æruik. hugsade konungr þa huat Sigridr hafde sagt honum firir uestan haf af Rognnualldi bonda sinum sem fyrr er getit. sendi konungr þa menn til Rognnuallz ok bad hann koma a sinn fund. Sendimenn hittu R&#7887;gnualld ok baru upp konungs ord. Rognnualldr suarar. uel komnir skulu þer her vera gangit inn til drykkiu ok sitit her medan ydr þikir gott. en æigi uæit ek uonir mins eyrendis a konungs fund ef þer vitit æigi. Konungs menn foru aftr ok s&#7887;gdu honum greiniliga su&#7887;r hans. konungr mællti. þa skal ek æiga vid hann eyrende ef hann a ekki vid mik. skal ek þar koma vid fiolda mannz. Rognnualldr bonde spurde at konungr munde þar koma. sendi hann alla menn burt af bænum. En er konungr var kominn nær bænum med lid sitt sa þeir æinn mann vti. konungr spurde huerr sa munde vera. honum var sagt at þat var Rognnualldr bondi. konungr mællti. mikill madr ok hamingiusamligr. Rognnvalldr gek æinn j moti konungi ok fagnade honum. konungr tok þui uel. Sidan mællti konungr. þat er mitt eyrendi til þin Rogunualldr sem til allra manna her j lande at ek uil at þu truir a æinn allzuallda(!) gud f&#7887;dur ok son ok helgan anda skapara himins ok jardar ok allra hluta syniligra ok vsyniligra. med þessari tru skaltu næita diofli ok allum hans vilia ok uelum ok skurgoda uillu ok þeirra trunade. sidan skaltu sem huerr annarra sa er salunne uill hialpa ok æignazst eilift lif taka skirnn j nafnne heilagrar þreningar med sannre idran ok jatningu synda þinna. en sa gud er þu skalt trua aa er sua mattugr ok milldr at miskunna at hann þuærr af monnum j skirninne allar syndir. alldri hefir hann suo illt gert ef hann gengr til skriftar firir kennimonnum ok segir til glæpa sinna med sannre jdran. En er konungr hætti sinne rædu þa suarar Rognnualldr. leinge hefir mer lett geingit med mina tru en alluel likar mer þin bod vtan æinn hlut er þu segir at til skripta skal ganga ok segia [sua at hafnna skal skurgoda atrunade<ref>''r.'' [sinar athafnir</ref> þuiat myklu flæira hefir yfir mig lidit en ek muni allt segia. ok þui vil ek ekki vid þinne tru taka en j &#7887;nguan stad skal ek letia at adrir menn taki vid kristni. Let konungr þa taka Rognualld hondum ok hafde hann j sinne geymslu.
 +
 +
 +
'''Capitulum'''
 +
 +
'''247.''' Hit sama sumar stefnde Olafr konungr .iiij. fylknna þing nordr a Stade a Dragsheide. skylldu þar koma Sygnir ok Firdir Sunnm&#281;rir ok Raumd&#281;lir. Olafr konungr sotti til þings þess med allmikit fiolmenni er hann hafde haft austan ór landi ok sua þat lid er komit hafde til hans a Rogalande ok H&#7887;rdalandi. bændr sottu til þings sem akuedit var. En er konungr kom med lid sitt þa bodade hann þar tru sem annarstadar. en firir þui at honum þotti bændr æigi skiott lata vid sinu eyrendi þa baud hann at þeir skylldu æiga vid hann orrostu en at &#7887;drum kosti lata skirazst ok taka retta tru. En med þui at konungr hafde styrk mikinn fiolmennis þa sa bændr at þeir h&#7887;fdu æigi afla til at beriazst vid konung. var þat rad upp tekit vm sidir at allt þat folk kristnadizst ok tok helga skirnn. Eftir þat for konungr til eyiarinnar Seliu ok fann þar likama hinnar sælu Sunnifu ok adra helga doma þeirrar sælu suæitar er henni hafdi fylg(t) sua sem fyrr er ritat. sidan for konungr |<ref>151</ref> a Nordmæri med lide sinu ok kristnnade þat fylke.
 +
 +
 +
'''Olafr konungr kom til Rauds'''
 +
 +
'''248.''' Þui næst siglde Olafr konungr inn a Hladir ok let briota ofan hofit ok taka burt fe allt þat er þar var ok allt skraut af godunum. hann tok gullhring or hofs hurdunne er Hakon jarll hafde gera latit. eftir þat let hann brenna allt saman hofit ok godin. En er bændr verda þessa varir lata þeir fara her&#7887;r vm &#7887;ll hinu næstu riki ok stefna lide vt ok ætla at fara at Olafi konungi med her. Konungr hellt þa vt eftir firde. hann stefnnde nordr med landi ok ætlade at fara nordr a Halogaland ok kristnna þar. En er konungr kom nordr firir Naumudal þa ætlade hann til Raudseyiar. þann morgin gek Raudr til hofs sem hann var uanr. Þorr var þa helldr hryggiligr ok væitti Raud æinge ansu&#7887;r þo at hann læitade orda vid hann. Raud þotti þat miog undarligt ok læitade marga uega at fa ord af honum ok spurde hui þetta sætti. Þorr suarar vm sidir ok helldr mædeliga ok sagde at hann gerde þetta æigi firir sakleysi. þuiat mer er sagde hann miog þraungt j kuomu þeirra manna er hingat ætla til eyiarinnar ok miog er mer oþokkat til þeirra. Raudr spurde huerir þeir menn væri. Þorr sagde at þat var Olafr Trygguason ok lid hans. Raudr mællti. þeyttu j moti þeim skeggbrodda þina ok st&#7887;ndum j mote þeim knaliga. Þorr kuat þat firir litit koma mundu. ok þo gengu þeir vt ok bles Þorr fast j kampana ok þeytti skeggraustina. Kom þa þegar anduidri j mote konungi sua styrkt at ekki matti vid gera ok let konungr siga aftr til s&#7887;mu hafnar sem hann hafde adr verit. ok for suo nokkurum sinnum. en kostg&#281;fde konungr þess at mæirr at fara til eyiarinnar. ok vm sidir vard rikari hans godvile med guds krafti en sa fiande er j mot stod. Raudr kom enn til hofsins ok var Þorr miog vfrynligr ok j hordum hug. Raudr spurde hui sætti. Þorr sagde at þar var konungr kominn j eyna. Raudr mællti. vit skulum þa standa j moti þeim med &#7887;llu afli en gefazst ekki upp þegar. Þorr kuat þeim þat litit mundu gera. Sendi konungr þa ord Raud at hann kæmi a hans fund. Raudr suarar seinliga ok man ek ekki koma a hans fund þuiat mer er ekki þokki a kuomu hans en þo myklu minne þokki Þor gude minum hinum mattuga. Konungr sotti þa til Rauds ok kallade saman allt folk þat er j eyiunne var. sidan bodade konungr Raud ok ollum þeim er þar voru samankomnir guds ord med miuklæti ok linlæik en &#7887;ngum hardyndum ok kostgæfde at læida Raud a retta tru sem annat folk. Konungr mællti. þat er eyrendi mitt til eyiar þessarar sem annarstadar ath leida þig Raudr ok allan þenna lyd af þeim villustigum er þer hafuit allz of leinge gengit eftir fiandans teygingum ok visa ydr a þa hinu greidu g&#7887;tu er alla læidir til æilifs fagnadar þa er hana fram ganga med rettri ras gudligra bodorda. en þat er at trua a sannan gud f&#7887;dur ok son ok helgen anda ok lata skirazst j hans nafnne. gera sidan med godfyse hans vilea ok geyma hans blezsadra bodorda ok taka þar &#7887;mbun ef rett er stundat eilifa sælu ok riki med allzuallda(!) gude. en sa er sannr gud allzualldanda sem huerr skynsamr ma skilia er skapat hefir himin ok iord ok sio sol ok lungl ok alla skeppnnu af &#7887;ngu efni j upphafui ok sidan styrir ok stiornar sinne skepnu eftir sinne villd ok fagurligre skipan. þat ma æigi sidr skilia med at þat eru æigi gudar þo at suo kallizst er likneski eru ger eftir illum monnum ok mega þui sidr &#7887;drum healpa at þeir eru sealfir blindir ok daufir dumba ok daudir ok mega huergi ór stad hrærazst vtan þeir se af monnum bornir edr fiandinn hræri þau med sinu falsi ok sionhuerfuingum til þess at hann megi þui auduelligar suikia mannfolkit ef suo synizst sem skurgodin megi þeim nokkut lidsinne væita til sinna gl&#281;pa þeirra er þeir vilia fram fara er a þau trua. en þeir falsgudar hafua þui sidr n&#7887;kkurnn matt at sealfir fiandurnir eru hardla ueykir ok (u)mattugir j moti krafti allzualldanda guds. Raudr suarar mali konungs. aheyriligt getr þu gert konungr tal þitt en æigi er mer mikit vm at lata þann atrunat er ek hefui adr haft ok fostri minn kendi mer. ok æigi ma þat mæla at gud uarr Þorr er her byggir j hofui voru megi litit þuiat hann segir firir ouordna hluti ok oruggr uerdr hann mer j allar þrautir ok firir þui man ek ekki bregda okkru uinfæingi medan hann helldr trulynde vid mik. en ekki man ek mæina &#7887;drum monnum at hallda þa tru sem huerium synizst. Konungr sagde. þat er ok likazst at þer æinum geri ekki j moti at standa ef allir adrir vilia rettu rade fylgia ok spurt muntu hafa at ek hefui oft menn fra æfui kuadda er æigi uilldu hlyda minum bodum |<ref>152</ref> eftir sealfra þeirra hialp ok naudsyn. Raudr mællti. helldr nu vid hot ekki geng ek firir sliku. en þo allz er þu konungr erth suo þrahalldr a þinu male her umb ok þu segir þinn gud allstyrkan ok mega huetuetnna er hann uill þa mun hann uilea efla þig sua at þu megir myklu orka. en þu kallar Þor audgætligan ok uanmegin en ek uænti at þer mun at &#7887;dru verda. nu man ek lata gera bal mikit en þit Þorr gangit at sinu megin huorr ok takizst þit j hendr ok mun sa ykkar sigr hafua er annan dregr vm elldinn. ætla ek at Þorr verde þer handsterkr. Konungr mællti. huerr madr heyrde sligt. einge madr dirfdizst fyrr at visa dioflum til þrautar vid mig þar sem ek boda helga tru. en þo man ek til þessa rada treystande a miskun almattigs guds at fiandinn man ekki mega j moti krafti Jesu Cristi. en þo geng ek til þessa profs med þeim skildaga at huoregum<ref>huorgegum ''Cd.''</ref> okkrum Þors skal hialpa huers sem vid þarf ok einge madr skal til fara med okkr at uæita þeim er vanhluta verdr. Var þa hladith mikit bal ok skotit j elldi. Þorr gek at elldinum ok var þo tregr til. tokuzst þeir konungr j hendr ok suiptuzst fast. Þorr let firir gangaz drap hann fotum j elldstokkinn ok steyptizst fram a elldinn. brennr hann nu þar upp a litille stundu at &#7887;sku en konungr stakade huerge vid. Olafr konungr mællti. nu er ollum monnum audsynt at þeir hafua illan atrunat er treystazst Þor þar sem hann matti æigi sealfum ser healpa vid bruna. Raudr suarar. reynt er þetta nu konungr af þu berr sigr af ykkrum vidskiptum ok alldri skal ek a hann trua sidan en þo ferr fiarri at ek lati skirazst at sinne. Konungr let þa handtaka Raud ok hafde hann j uardhallde. en þo uisse huorgi þeirra Rognnualldz til annars. en allt annat folk j eyiunni tok sanna tru ok helga skirnn. Olafr konungr spurde at Haleygir hofdu (her) vti ok ætludu at veria Olafi konungi land ef hann k&#281;mi nordr þangat. voru þeir hofdingiar firir þui lide Harekr or Þiottu Þorir hiortr Eyuindr er kalladr uar kinnrifa. Sneri konungr þa lide sinu sudr til Þrandheims ok inn j fiordinn þuiat hann fretti at Þr&#281;ndir h&#7887;fdu dreift her þeim er þeir hofdu saman dregit þegar er konungr hafde farit vt eftir firde ok frett med vissu at hann ætlar nordr a Halogaland.
 +
 +
 +
'''Konungr frealsade þa Rognnvalld ok Raud'''
 +
 +
'''249.''' Olafr konungr hafde þa Raud ok Rognnualld med ser j vardhalldi. konungr gek oft til tals vid R&#7887;gnnvalld þuiat honum virdiszt hans ordalag mart skynsamligt. Þat var einn dag er þeir toludu at konungr spurde ef hann uisse nokkut til huerr uelldr<ref>uallda ''Cd.''</ref> munde brennurnar(!) Þorolfs skialgs a Jadre. Rognvalldr suarar. hui man ek þat vita. ek var leinge med Þorolfi a Jadre ok var hann heill ok katr adr ek for þadan en litlu sidar var mer sogd brennan ok lat hans. en auallt er þess er getit kemr mer j hug Raudr j Raudsey. Ekki fek konungr af honum meira þar vm. Sidan hitti konungr Raud ok fretti ef hann visse huerr Þorolf skialg hefde inne brent. Raudr suarar. þat uæit ek æigi en Rognnualldr j Æruik kemr mer jafnan j hug er þar er vm talat. Konungr mællti. uilltu nu lata skiraz. Raudr suarar. æigi skal þat fyrr en ek væit huat Rognnvalldr gerir at. en æigi er þat firir þui illa er mer vid hann. Konungr let þa leide þa bada saman ok spurde þa enn at hinum somum tijdindum. Rognvalldr suarar. sligt ma ek af segi konungr sem ek sa(gda) j fystu er þu spurdir eftir. Konungr mællti. se ek þat at huorrtueggi ykkarr mun vera halldinordr. nu med þui at þit vilit æigi segia mer þa skal ek segia ykkr þar nokkut af. Hof hann þa upp ok sagde allt til enda skipte þeirra Þorolfs ok Rognualldz. nu hefir mer sua flutt Sigridr kona þin Rognvalldr ok er þess von at þit niotit hennar bæde nu ok sidarr. ok ekki man ek þetta sua miog refsa sem margir munu ætla eda efni standa til ef þit takit retta tru ok helga skirnn ok gerizst fullkomnir uorir vinir. Þa suarar Rognualldr. mikil er gift þin konungr ok goduile. hans munu ver æilifliga niota ok allir þeir er þer hlydnazst. Gek Rognvalldr þa vid verkinu ok ollum atburdum þeim sem konungr hafde sagt. jattudu þeir Raudr þa badir at hafua ok hallda þann sid sem hann bodade. voru þeir sidan skirdir ok tok konungr þa j sina vinattu. reiknaduzst þeir þa vid vm frændsemi ok gek Rognnvalldr vid faderni Rauds. for huorr þeim heim til sinna æignna med leyfui ok rade konungs. helldu þeir vel tru sina ok vinattu vid konung medan hann red Noregi en ekki er þess getit at þeir gylldi fe frændum Þorolfs skialgs firir brennuna.
  
 
===Þaattr Hallfredar vandrædaskaaldz===
 
===Þaattr Hallfredar vandrædaskaaldz===
Linje 2 747: Linje 2 784:
  
 
Þa taka Grimar vid hornnunum |<ref>185</ref> ok þykiazst nu vita huat byskup hefir yfir lesit drykkinum. Þeir segia þa. æigi ferr nu fiarre þui sem Gudmundr konungr uor gat til. er þessi konungr prettottr ok kann illa gott at launa þuiat konungr uorr gerde til hans sæmiliga. stondum nu upp allir ok verdum j brottu hedan. Suo gera þeir. uerdr þa hark mikit j stofunni. þeir slogu nidr drykkinum or hornnunum ok sl&#7887;gtu login. þa heyrdu þeir bresti stora. Konungr bad gud til gæta ok bad menn upp standa ok stodua þetta hark. sidan uerda þeir Grimar vti ok Helgi med þeim. voru þa lios upp tendrut j konungs herbergi. sia þeir þa drepnna .iij. menn en þar liggia hornnin Grimar a golfinu hia hinum daudum. Þetta er undr mikit sagde konungr ok væri betr at slik yrde sialldan. ok þat hefui ek heyrt sagt af Gudmundi af Glasisuollum at hann se miog fiolkunnigr ok illu megi hellzst vid hann skifta. ok eru þeir menn illa komnir er undir hans ualldi eru ef ver m&#281;ttim nokkut at gera. Konungr let uarduæita hornin Grima ok af drekka ok dugir þeim uel. Þar er nu kallat Grimaskard ofan at Alrekstodum er þeir hafua austan farit ok er þat aungra manna at fara þar sidan. Nu lidr af uetrinn ok kemr annarr atti dagr iola ok er konungr j kirkiu ok hird hans at hlyda messu. þa koma þar .iij. menn til kirkiu dyra ok er æinn eftir en .ij. fara j brott ok mæla þetta adr. her færum uit þer Gretti konungr ok er æigi uist nærr þu færir af þer. Kenna menn þar Helga. sidan gengr konungr til borda. ok er menn tala vid Helga verda menn þess varir at hann er blindr. fretti konungr þa hueriu gegnde vm hans hag edr huar hann hefdi uerit þessa stund alla. Hann segir þa konungi fyst fra þui er hann fann konurnar j skoginum. þa fra þui er þeir Grimar gerdu uedrit at þeim brædrum er þeir uilldu b(i)arga skipinu. ok sidan h&#7887;fdu þeir Grimar hann med ser til Gudmundar a Glasisuollum ok færdu hann Jngibiorgu dottur Gudmundar. þa mællti konungr. huersu þotti þer þar at vera. Allgott segir hann ok huergi hefuir mer betra þott. Þa spurde konungr at um sidu Gudmundar konungs ok at fiolmenni edr athofnn. en Helgi let yfir ollu uel ok sagde at hans uar myklu fleire en hann fengi talit. Konungr mællti. hui foru þer suo skiotliga j brott j fyrra uetr. Gudmundr konungr sende þa til at suikia ydr segir hann. en firir bænir ydrar let hann mig lausan sua at þer mættit vita huat er af mer væri ordit. en þui foru uer suo skiott j brutt næstunni at þeir Grimar hofdu æigi natturu til at drekka þann dryk er þer letut signa. urdu þeir þessu ræidir at þeir sa sig yfirstignna ok þui drapu þeir menn ydra at sua sagde Gudmundr konungr firir ef þeir fengi ekki mein ydr geort. en hann synde tignn sina j þui at hann sendi ydr hornnin at þer mundit þa sidr eftir mer læita. Konungr spurde. hui fortu nu j brott &#7887;dru sinne. Helgi suarar. Jngibiorg olli þui. hon þottizst æigi mega liggia hea mer nema med mæinlætum ef hon kæmi vid mig beran ok þui for ek mest j brott. enda uillde Gudmundr konungr ekki þreyta vid ydr þegar hann visse at þer uilldut mig j brott hafua. en um tignn ok ristnu Gudmundar konungs ma ek æigi j fam ordum segia ok um fiolmenni þat er med honum er. Konungr spurde. hui ertu blindr. Helgi suarar. Jngibiorg Gudmundar dottir græip ór mer bæde &#7887;gun þa er uid skildum ok sagde at konur j Noregi mundu min skamma stund niota. Konungr sagde. makligr væri Gudmundr mæingerda af mer firir þau manndrap er hann gerde ef gud uillde þat vera lata. Sidan uar sent eftir Þori f&#7887;dur Helga ok þakkade hann honum uel er sonr hans uar aftr kominn or trolla hondum. Ferr hann sidan heim en Helgi er eftir med konungi ok lifir til annarar jafnnleingdar. en konungr hafir hornnin Grima med ser þa er hann for sidazsta sinn ór landi. en þat segia menn þa er Olafr konungr huarf af Orminum langa at hyrfui ok hornnin ok hafui æinge madr þau set sidan. ok lykr her fra Grimum at segia.
 
Þa taka Grimar vid hornnunum |<ref>185</ref> ok þykiazst nu vita huat byskup hefir yfir lesit drykkinum. Þeir segia þa. æigi ferr nu fiarre þui sem Gudmundr konungr uor gat til. er þessi konungr prettottr ok kann illa gott at launa þuiat konungr uorr gerde til hans sæmiliga. stondum nu upp allir ok verdum j brottu hedan. Suo gera þeir. uerdr þa hark mikit j stofunni. þeir slogu nidr drykkinum or hornnunum ok sl&#7887;gtu login. þa heyrdu þeir bresti stora. Konungr bad gud til gæta ok bad menn upp standa ok stodua þetta hark. sidan uerda þeir Grimar vti ok Helgi med þeim. voru þa lios upp tendrut j konungs herbergi. sia þeir þa drepnna .iij. menn en þar liggia hornnin Grimar a golfinu hia hinum daudum. Þetta er undr mikit sagde konungr ok væri betr at slik yrde sialldan. ok þat hefui ek heyrt sagt af Gudmundi af Glasisuollum at hann se miog fiolkunnigr ok illu megi hellzst vid hann skifta. ok eru þeir menn illa komnir er undir hans ualldi eru ef ver m&#281;ttim nokkut at gera. Konungr let uarduæita hornin Grima ok af drekka ok dugir þeim uel. Þar er nu kallat Grimaskard ofan at Alrekstodum er þeir hafua austan farit ok er þat aungra manna at fara þar sidan. Nu lidr af uetrinn ok kemr annarr atti dagr iola ok er konungr j kirkiu ok hird hans at hlyda messu. þa koma þar .iij. menn til kirkiu dyra ok er æinn eftir en .ij. fara j brott ok mæla þetta adr. her færum uit þer Gretti konungr ok er æigi uist nærr þu færir af þer. Kenna menn þar Helga. sidan gengr konungr til borda. ok er menn tala vid Helga verda menn þess varir at hann er blindr. fretti konungr þa hueriu gegnde vm hans hag edr huar hann hefdi uerit þessa stund alla. Hann segir þa konungi fyst fra þui er hann fann konurnar j skoginum. þa fra þui er þeir Grimar gerdu uedrit at þeim brædrum er þeir uilldu b(i)arga skipinu. ok sidan h&#7887;fdu þeir Grimar hann med ser til Gudmundar a Glasisuollum ok færdu hann Jngibiorgu dottur Gudmundar. þa mællti konungr. huersu þotti þer þar at vera. Allgott segir hann ok huergi hefuir mer betra þott. Þa spurde konungr at um sidu Gudmundar konungs ok at fiolmenni edr athofnn. en Helgi let yfir ollu uel ok sagde at hans uar myklu fleire en hann fengi talit. Konungr mællti. hui foru þer suo skiotliga j brott j fyrra uetr. Gudmundr konungr sende þa til at suikia ydr segir hann. en firir bænir ydrar let hann mig lausan sua at þer mættit vita huat er af mer væri ordit. en þui foru uer suo skiott j brutt næstunni at þeir Grimar hofdu æigi natturu til at drekka þann dryk er þer letut signa. urdu þeir þessu ræidir at þeir sa sig yfirstignna ok þui drapu þeir menn ydra at sua sagde Gudmundr konungr firir ef þeir fengi ekki mein ydr geort. en hann synde tignn sina j þui at hann sendi ydr hornnin at þer mundit þa sidr eftir mer læita. Konungr spurde. hui fortu nu j brott &#7887;dru sinne. Helgi suarar. Jngibiorg olli þui. hon þottizst æigi mega liggia hea mer nema med mæinlætum ef hon kæmi vid mig beran ok þui for ek mest j brott. enda uillde Gudmundr konungr ekki þreyta vid ydr þegar hann visse at þer uilldut mig j brott hafua. en um tignn ok ristnu Gudmundar konungs ma ek æigi j fam ordum segia ok um fiolmenni þat er med honum er. Konungr spurde. hui ertu blindr. Helgi suarar. Jngibiorg Gudmundar dottir græip ór mer bæde &#7887;gun þa er uid skildum ok sagde at konur j Noregi mundu min skamma stund niota. Konungr sagde. makligr væri Gudmundr mæingerda af mer firir þau manndrap er hann gerde ef gud uillde þat vera lata. Sidan uar sent eftir Þori f&#7887;dur Helga ok þakkade hann honum uel er sonr hans uar aftr kominn or trolla hondum. Ferr hann sidan heim en Helgi er eftir med konungi ok lifir til annarar jafnnleingdar. en konungr hafir hornnin Grima med ser þa er hann for sidazsta sinn ór landi. en þat segia menn þa er Olafr konungr huarf af Orminum langa at hyrfui ok hornnin ok hafui æinge madr þau set sidan. ok lykr her fra Grimum at segia.
 +
 +
 +
'''Olafr konungr gerde ord Sigmunde'''
 +
 +
'''294.''' Nv er þar til at taka er fyrr uar fra horfit at Olafr konungr hafde verit .ij. uetr j Noregi ok kristnat vm uetrinn allan Þrandhæim. þa gerde konungr ordsendingar vt til Færeyia til Sigmundar Brestissonar ok bodade honum a sinn fund. let hann ok þat fylgia ordsendingu at Sigmundr skyllde fa sæmdir ok uerda mestr madr j Færeyium ef hann uillde geraz hans madr. Þat sumar kom a fund konungs vtan af Jslande Stefnir Þorgilsson er konungr hafde sent vt þangat hit fyrra sumarit sem adr er getit. tok hann uit honum med hinne mestu blidu ok var Stefnir med hird konungs ok sagde honum allt hit sanna vm sinar ferdir ok huersu þungliga hans mali var tekit a Jslande. kuetzst þat ætla at sæigt munde væita at kristna Jsland.
  
  
Linje 2 781: Linje 2 823:
 
'''Olafr konungr hof bonord vid Sigridi'''
 
'''Olafr konungr hof bonord vid Sigridi'''
  
'''301.''' Nu er fyst at segia huat er fram for j Noregi medan Sigmundr kristnade folk j Færeyium. Olafr konungr for sudr med landi þa er þeir Sigmundr skildu. for konungr at uæitzslum um haustit ok allt helldr tomliga. ok þegar er hann kom sudr um Stade baud hann til sin bondum ok bætti tru þeirra ok samde sidu þeirra þar sem honum þotti þurfua. kom Olafr konungr a &#7887;nduerdum uetri austr j Uikina. Sigridr drottning j Suiþiod er kollud uar hin storrada sat at buum sinum. en litlu sidarr en Olafr konungr kom austr j Uikina sem nu uar sagt foru menn a mille þeirra Olafs konungs ok Sigridar drottningar med þeim eyrendum at konungr hof bonord sitt vid hana. en hon tok þui likliga ok var þat fest med æinkamalum at stefnulag skyllde vera med þeim til þessa mala um uetrinn eftir jol j Elfinne uit landamæri. Þa sende konungr Sigride hring þann hinn mykla er hann tok ór hofshurdunne a Hl&#7887;dum. þotti þat &#7887;llum er sa hin mesta gessime. Sigridr drottning tok gladliga vid hringinum ok lofade miog orlæik ok storlynde Olafs konungs. let hon þegar fara til synis um hollina ok sogdu allir menn æitt at æingi þottizst set hafua jafnngodann hring. |<ref>190</ref> Þar voru med drottningu gullsmidir hennar .ij. en er hringrinn kom til þeirra þa handuogu þeir hringinn ok logdu ekki til utan þæir toluduzst uit æinmæli. ok er drottning sa þat kallade hon þa til sin ok spurde huort (þeir) spottade at hringinum. þeir duldu þess. hon sagde at þeir skyllde firir vist segia henni huat þeir hefde at fundit. þeir s&#7887;gdu at fals uæri j hringinum. Drottning mællti. huadan af viti þer þat. Þeir sogdu at hann væri myklu lettari en annat gull þat er iafnamikit er asyndar. Drottning segir. þetta skulu þit skiott profua. Let hon þa briota hringinn ok fannzst þar innan j mikill eirbaugr. hon vard þa ræid miog ok sagde at Olafr konungr munde sua falsa hana at flæira.
+
[[Bilde:Da sagde Sigrid Dette kunde vel blive din bane.jpg|thumb|350px|right|<center>Erik Werenskiold:<br>'''Sigridr drottning j Suiþiod er kollud uar hin storrada.'''</center>]]'''301.''' Nu er fyst at segia huat er fram for j Noregi medan Sigmundr kristnade folk j Færeyium. Olafr konungr for sudr med landi þa er þeir Sigmundr skildu. for konungr at uæitzslum um haustit ok allt helldr tomliga. ok þegar er hann kom sudr um Stade baud hann til sin bondum ok bætti tru þeirra ok samde sidu þeirra þar sem honum þotti þurfua. kom Olafr konungr a &#7887;nduerdum uetri austr j Uikina. Sigridr drottning j Suiþiod er kollud uar hin storrada sat at buum sinum. en litlu sidarr en Olafr konungr kom austr j Uikina sem nu uar sagt foru menn a mille þeirra Olafs konungs ok Sigridar drottningar med þeim eyrendum at konungr hof bonord sitt vid hana. en hon tok þui likliga ok var þat fest med æinkamalum at stefnulag skyllde vera med þeim til þessa mala um uetrinn eftir jol j Elfinne uit landamæri. Þa sende konungr Sigride hring þann hinn mykla er hann tok ór hofshurdunne a Hl&#7887;dum. þotti þat &#7887;llum er sa hin mesta gessime. Sigridr drottning tok gladliga vid hringinum ok lofade miog orlæik ok storlynde Olafs konungs. let hon þegar fara til synis um hollina ok sogdu allir menn æitt at æingi þottizst set hafua jafnngodann hring. |<ref>190</ref> Þar voru med drottningu gullsmidir hennar .ij. en er hringrinn kom til þeirra þa handuogu þeir hringinn ok logdu ekki til utan þæir toluduzst uit æinmæli. ok er drottning sa þat kallade hon þa til sin ok spurde huort (þeir) spottade at hringinum. þeir duldu þess. hon sagde at þeir skyllde firir vist segia henni huat þeir hefde at fundit. þeir s&#7887;gdu at fals uæri j hringinum. Drottning mællti. huadan af viti þer þat. Þeir sogdu at hann væri myklu lettari en annat gull þat er iafnamikit er asyndar. Drottning segir. þetta skulu þit skiott profua. Let hon þa briota hringinn ok fannzst þar innan j mikill eirbaugr. hon vard þa ræid miog ok sagde at Olafr konungr munde sua falsa hana at flæira.
  
  
Linje 2 807: Linje 2 849:
  
 
'''306.''' Nv er þar til at taka at a þessi somu paschanott kom þar vid eyna Eyuindr kellda. hann hafdi mikit langskip alskipat. voru þat allt sæidmenn ok fiolkunnigt folk. Eyuindr gek upp af skipinu sinu ok oll suæit hans ok toku þa at magna fiolkyngi sina. gerde Eyuindr þeim hulizhialma ok þokumyrkr sua mikit at konungr ok lid hans skyllde æigi mega sia þa. En er þeir komu nær bænum a Augualldznesi þa uard miog annann ueg en Eyuindr hafdi ætlat. þokumyrkrit þat er hann hafde gert med fiolkyngi stod yfir honum ok hans foruneyti. urdu þeir allir senn suo blindir at þeir sa æigi helldr augum en hnakka ok gengu allir j hring ok j kring. En er uardmenn konungs sa huar þeir foru ok uissu æigi huat flokki þat var þa var |<ref>194</ref> sagt konungi þann tima er vti uar ottusaungr. Konungr gek vt ok er hann sa huar þeir Eyuindr foru bad hann menn sina uopnna sig ok vita huat monnum þat væri er sua foru undarliga. Þeir gerdu sua. kendu konungs menn þar Eyuind kelldu. þeir toku þar þessa alla menn ok leiddu a konungs fund er hann gek fra messu. sagde Eyuindr þa allan atburd um sinar ferdir ok suo þat at hann hafde þa ætlat at koma at konungi ou&#7887;rum ok drepa hann sofanda edr brenna inne med alla sina suæit ef æiga hefde blindleikr sea meinat er fell a hann ok hans menn. Konungr mællti. huart er þat nu fyllt at su hin sama gilldra edr snara hefir fallit a ydr sealfa er þer egnndut &#7887;drum. uar ok þess uon at mæira munde mega styrkr almattigs guds ok hans agætazstu eingla er hann skipar til uardueitzslu ok uernndar sinu folki helldr en fiolkynge þin edr sa hinn boluade sendebode Odinn sealfs fiandans er til þess dualdi firir oss suefnninn a tækiligum tima med sinum skemtiligum skroks&#7887;gum at hann mætti þui auduelligar oss suikia ok suæfa þa er uer skylldum uaka ok gude þiona sem þessum tima er tilheyriligt. ferr þetta ok makliga eftir uallde ok uilia hins hæsta himnakonungs at hann sealfr med sinum sæla syne uorum herra Jesu Cristo er a þessum sama degi lifgade sinn likam ok reis af dauda med sinum helga anda einn gud j þrenningu hefir hann af þessu sem ollu &#7887;dru sigr ok sæmd en ouinrinn skaup ok skemd. en medr þui Eyuindr at þu hefir nu fullkomliga reynt at þin fiolkynge ok fornneskia uinnr þer ok &#7887;drum ekki utan illt þa muntu nu ok þinir sueitungar uilia aflata allri uillu ok trua um sidir a sannan gud. En med þui at Eyuindr ok hans kumpanar neittudu þui þuerliga þa let konungr byrgia þa alla j æinu huse. en annan dag eftir uoru þeir fluttir allir at konungs rade j eitt siofarsker skamt fra eyiunne. letu þeir Eyuindr þar allir lif sitt ok er þat sidan kallat skrattasker. Olafr konungr sat a Augualldznesi fram um paskauiku. ok er af lidu hinir hæstu dagar þa let konungr briota huorntueggia hauginn er þar voru a nesinu ok funduzst manzbæin j hinum meira hauginum mikil ok fornlig en nautzbein j hinum minna. Sidan for konungr nordr med landi um uorit ok onduert sumar ok þo helldr tomliga. dualdizst hann longum uida at storbuum sinum ok hafde med ser mikit lid ok fritt.
 
'''306.''' Nv er þar til at taka at a þessi somu paschanott kom þar vid eyna Eyuindr kellda. hann hafdi mikit langskip alskipat. voru þat allt sæidmenn ok fiolkunnigt folk. Eyuindr gek upp af skipinu sinu ok oll suæit hans ok toku þa at magna fiolkyngi sina. gerde Eyuindr þeim hulizhialma ok þokumyrkr sua mikit at konungr ok lid hans skyllde æigi mega sia þa. En er þeir komu nær bænum a Augualldznesi þa uard miog annann ueg en Eyuindr hafdi ætlat. þokumyrkrit þat er hann hafde gert med fiolkyngi stod yfir honum ok hans foruneyti. urdu þeir allir senn suo blindir at þeir sa æigi helldr augum en hnakka ok gengu allir j hring ok j kring. En er uardmenn konungs sa huar þeir foru ok uissu æigi huat flokki þat var þa var |<ref>194</ref> sagt konungi þann tima er vti uar ottusaungr. Konungr gek vt ok er hann sa huar þeir Eyuindr foru bad hann menn sina uopnna sig ok vita huat monnum þat væri er sua foru undarliga. Þeir gerdu sua. kendu konungs menn þar Eyuind kelldu. þeir toku þar þessa alla menn ok leiddu a konungs fund er hann gek fra messu. sagde Eyuindr þa allan atburd um sinar ferdir ok suo þat at hann hafde þa ætlat at koma at konungi ou&#7887;rum ok drepa hann sofanda edr brenna inne med alla sina suæit ef æiga hefde blindleikr sea meinat er fell a hann ok hans menn. Konungr mællti. huart er þat nu fyllt at su hin sama gilldra edr snara hefir fallit a ydr sealfa er þer egnndut &#7887;drum. uar ok þess uon at mæira munde mega styrkr almattigs guds ok hans agætazstu eingla er hann skipar til uardueitzslu ok uernndar sinu folki helldr en fiolkynge þin edr sa hinn boluade sendebode Odinn sealfs fiandans er til þess dualdi firir oss suefnninn a tækiligum tima med sinum skemtiligum skroks&#7887;gum at hann mætti þui auduelligar oss suikia ok suæfa þa er uer skylldum uaka ok gude þiona sem þessum tima er tilheyriligt. ferr þetta ok makliga eftir uallde ok uilia hins hæsta himnakonungs at hann sealfr med sinum sæla syne uorum herra Jesu Cristo er a þessum sama degi lifgade sinn likam ok reis af dauda med sinum helga anda einn gud j þrenningu hefir hann af þessu sem ollu &#7887;dru sigr ok sæmd en ouinrinn skaup ok skemd. en medr þui Eyuindr at þu hefir nu fullkomliga reynt at þin fiolkynge ok fornneskia uinnr þer ok &#7887;drum ekki utan illt þa muntu nu ok þinir sueitungar uilia aflata allri uillu ok trua um sidir a sannan gud. En med þui at Eyuindr ok hans kumpanar neittudu þui þuerliga þa let konungr byrgia þa alla j æinu huse. en annan dag eftir uoru þeir fluttir allir at konungs rade j eitt siofarsker skamt fra eyiunne. letu þeir Eyuindr þar allir lif sitt ok er þat sidan kallat skrattasker. Olafr konungr sat a Augualldznesi fram um paskauiku. ok er af lidu hinir hæstu dagar þa let konungr briota huorntueggia hauginn er þar voru a nesinu ok funduzst manzbæin j hinum meira hauginum mikil ok fornlig en nautzbein j hinum minna. Sidan for konungr nordr med landi um uorit ok onduert sumar ok þo helldr tomliga. dualdizst hann longum uida at storbuum sinum ok hafde med ser mikit lid ok fritt.
 +
 +
 +
[[Bilde: Seidmændene paa Skratteskjær.jpg|thumb|center|700px|<center>Halvdan Egedius:<br>'''Letu þeir Eyuindr þar allir lif sitt ok er þat sidan kallat skrattasker'''</center>]]
  
 
===Her hefr vpp þaatt Þorvalldz tasallda===
 
===Her hefr vpp þaatt Þorvalldz tasallda===
Linje 2 842: Linje 2 887:
 
'''Harekr fluttr til konungs'''
 
'''Harekr fluttr til konungs'''
  
'''311.''' Nu er þar til at taka er fyrr uar fra horfit at þeir brædr hinir haleysku Sigurdr ok Haukr hofdu komizst ór b&#7887;ndum ok vardhallde Olafs konungs. satu þeir um uetrinn uel halldnir med Hareki j Þiottu. Þat uar um uorit æinn uedrdag godan at Harekr uar hæima ok fatt manna a bænum þotti honum daufligt. þeir brædr fylgdu honum iafnan. Þa spurde Sigurdr ef bonde uillde at þeir reri nokkur at skemta ser. þat likade Hareki uel. gengu sidan til strandar ok settu fram sexæring. tok Sigurdr ór nausti segl ok reida er fylgde skipinu sem þeir voru adr uanir at hafa med ser þoat þeir færi skamt at skemta ser. Harekr gek vt a skipit ok lagde styri til lags. þeir brædr hofdu alu&#281;puni sitt sem þeir voru uanir at ganga heima med bonda. badir uoru þeir manna sterkazstir. en adr þeir gengi vt a skipit þa kostudu þeir vt smiorlaupum nokkurum ok braudkass ok baru vt j mille sin mungatztunnu a skipit. Harekr biozst vm aftr j skipit ok geymde ekki um huat þeir brædr hofduzst at. Sidan reru þeir fra landi. uindr litill uar a nordan ok uedrit blijtt. en er þeir uoru skamt komnir fra eyiunne þa færdu þeir brædr segl upp en Harekr styrde. bar þa bratt fra eyiunne. Þui næst gengu þeir brædr aftr þar til er Harekr sat ok spurdu huert hann ætlade at þeir skyllde fara. Hann sagde at þeir munde sigla til næstu eyiar at skemta ser. Sigurdr mællti. suo er nu komit bondi at þu skalt uelia um .ij. kosti edr .iij. sa er hinn fysti at lata okkr brædr rada firir ferd uorri ok stefnu ok skal þa gera uel vit þig sem makligt er. hinn er annar at uit bindum þig. sa er hinn þride at vit munum drepa þig. Harekr suarar. þit munut nu rada. þuiat Harekr sa huar ko(mit nar). |<ref>198</ref> Batt hann þat þa suardogum ok sellde þeim tru sina þar til. gek Sigurdr þa til stiornnar ok stefnnde sudr med lande. Gættu þeir brædr þess at þeir skyllde huergi menn finna. en byri gaf sem bezst ok blidazst. lettu þeir ferdinne æigi fyrr en þeir kuomu sudr vid Þrandheim ok inn til Nidaross a fund Olafs konungs. Konungr let Harek kalla til motz vit sig ok baud honum at lata skirazst. Harekr mællti j moti. þetta toludu þeir konungr ok Harekr marga daga med ser stundum firir fiolmenni en stundum a æinmæli. kom þar ekki asamt med þeim. ok at lyktum sagde konungr Hareki. nu skaltu fara heim ok skal ek ekki gera a hluta þinn. fyrst firir þat at frændsemi er mikil millum okkar. þat annat at þu munt kalla at ek hafui þig med suikum fæingit. en vit þat til sannz at ek æthla j sumar nordr at vitea yduarr Haleygianna. skulu þer þa profua huort ek kann at refsa þeim at neitta kristninne. Harekr let (uel) yfir þij at hann kæmizst sem fyst þadan j brott. Olafr konungr fek Hareki skutu goda. reru a bordit .x. menn edr .xij. let konungr bua skip þat sem bezst at &#7887;llum f&#7887;ngum. þar med fek hann Hareki til fylgdar .xxx. uaskra manna ok alla uel buna. For Harekr þegar brott er hann var buinn. en Sigurdr og Haukr uoru eftir med Olafi konungi ok letu skirazst badir. Harekr for leid sina þar til er hann kom heim j Þiottu. hann sende þegar ord Eyuinde kinnrifu uin sinum ok bat suo segia at Harekr or Þiottu hafde fundit Olaf konung ok hafde æigi kugazst latit at taka vid kristnne. hitt annat bat hann segia Eyuinde at Olafr konungr ætlar um sumarit at fara med her a hendr þeim. sagde Harekr at þeir munde þar uarhuga uerda uit at giallda. bat Eyuind koma sem fyst a sinn fund. En er þessi eyrende uoru borin Eyuinde þa sa hann at ærin naudsyn mundi til vera at gera þat rad firir at þeir uæri æigi uppnæmir firir Olafi konungi. for Eyuindr þegar sem skyndiligazst med hleypiskutu ok fa menn a. en er hann kom til Þiottu fagnnade Harekr honum uel. gæingu þeir þegar a æintal tueir samt annan ueg fra b&#281;num. En er þeir hofdu litla hrid talat þa komu þar konungs menn þeir er Hareki hofdu nordr fylgt. gripu þeir Eyuind ok h&#7887;fdu til skips med ser. foru þegar brott med Eyuind ok lettu sinne ferd eigi fyrr en þeir komu sudr til Þrandheims ok a fund Olafs konungs j Nidarose. Uar Eyuinde þa fylgt a konungs fund. baud konungr honum sem odrum monnum at taka skirnn. Eyuindr kuat þar nei vid. Konungr bat hann blidum ordinn at taka tru retta ok sagde honum marga skynsemi ok suo byskup af dyrd ok iartæignum almattigs guds. ok skipadizat Eyuindr ekki vit þat. þa baud konungr honum uirduligar giafir ok ueitzslur storar ok het honum þar med sinne fullkominne vinattu ef hann uillde lata af heidni ok taka skirnn. en Eyuindr neitade þui ollu þuerliga. þa het konungr honum meitzslum edr dauda. ekki skipadizst Eyuindr vid þat. Sidan let konungr bera inn munnlaug fulla af glodum ok setia a kuid Eyuinde ok bratt brast kuidrinn j sund. Þa mællti Eyuindr. taki af mer munnlaugina ek uil mæla n&#7887;kkur ord adr en ek dey. Þa uar sua gert. Konungr mællti. uilltu nu trua a Krist. Nei sagde hann ek ma &#7887;ngun skirnn faa þoat ek uillde þuiat fadir minn ok modir mattu ekki barnn sitt upp fæda adr þau foru til Finna fiolkunnigra ok gafu þeim mikit fe til at gefa þeim getnat med sinne kunnostu. þeir sogduzst þat ekki mega gera. en þat ma vera s&#7887;gdu þeir at uer megim þiggia at þat barnn er þit eigit næst likamliga lifi ef þit heitit þui med suardaga ef sa madr lifir at hann þioni Þor ok Odni til daudadags. sidan gatu þau mig ok gafu Odni. fæddumzst ek upp ok þegar ek matti mer nokkut enndrnyada ek þeirra heit. hefir ek sidan Odni þionat med allri elsku ok ordit rikr hofdinge. nu er ek sua margfalliga gefinn Odni at ek ma þui med &#7887;ngu moti brigda ok æigi uil ek. Eftir þat do Eyuindr. hafde hann verit hinn fiolkunnigazsti madr.
+
[[Bilde: Kong Olav søger at overtale Haarek.jpg|thumb|right|500px|<center>Halvdan Egedius:<br>'''Konungr let Harek kalla til motz vit sig ok baud honum at lata skirazst.'''</center>]]'''311.''' Nu er þar til at taka er fyrr uar fra horfit at þeir brædr hinir haleysku Sigurdr ok Haukr hofdu komizst ór b&#7887;ndum ok vardhallde Olafs konungs. satu þeir um uetrinn uel halldnir med Hareki j Þiottu. Þat uar um uorit æinn uedrdag godan at Harekr uar hæima ok fatt manna a bænum þotti honum daufligt. þeir brædr fylgdu honum iafnan. Þa spurde Sigurdr ef bonde uillde at þeir reri nokkur at skemta ser. þat likade Hareki uel. gengu sidan til strandar ok settu fram sexæring. tok Sigurdr ór nausti segl ok reida er fylgde skipinu sem þeir voru adr uanir at hafa med ser þoat þeir færi skamt at skemta ser. Harekr gek vt a skipit ok lagde styri til lags. þeir brædr hofdu alu&#281;puni sitt sem þeir voru uanir at ganga heima med bonda. badir uoru þeir manna sterkazstir. en adr þeir gengi vt a skipit þa kostudu þeir vt smiorlaupum nokkurum ok braudkass ok baru vt j mille sin mungatztunnu a skipit. Harekr biozst vm aftr j skipit ok geymde ekki um huat þeir brædr hofduzst at. Sidan reru þeir fra landi. uindr litill uar a nordan ok uedrit blijtt. en er þeir uoru skamt komnir fra eyiunne þa færdu þeir brædr segl upp en Harekr styrde. bar þa bratt fra eyiunne. Þui næst gengu þeir brædr aftr þar til er Harekr sat ok spurdu huert hann ætlade at þeir skyllde fara. Hann sagde at þeir munde sigla til næstu eyiar at skemta ser. Sigurdr mællti. suo er nu komit bondi at þu skalt uelia um .ij. kosti edr .iij. sa er hinn fysti at lata okkr brædr rada firir ferd uorri ok stefnu ok skal þa gera uel vit þig sem makligt er. hinn er annar at uit bindum þig. sa er hinn þride at vit munum drepa þig. Harekr suarar. þit munut nu rada. þuiat Harekr sa huar ko(mit nar). |<ref>198</ref> Batt hann þat þa suardogum ok sellde þeim tru sina þar til. gek Sigurdr þa til stiornnar ok stefnnde sudr med lande. Gættu þeir brædr þess at þeir skyllde huergi menn finna. en byri gaf sem bezst ok blidazst. lettu þeir ferdinne æigi fyrr en þeir kuomu sudr vid Þrandheim ok inn til Nidaross a fund Olafs konungs. Konungr let Harek kalla til motz vit sig ok baud honum at lata skirazst. Harekr mællti j moti. þetta toludu þeir konungr ok Harekr marga daga med ser stundum firir fiolmenni en stundum a æinmæli. kom þar ekki asamt med þeim. ok at lyktum sagde konungr Hareki. nu skaltu fara heim ok skal ek ekki gera a hluta þinn. fyrst firir þat at frændsemi er mikil millum okkar. þat annat at þu munt kalla at ek hafui þig med suikum fæingit. en vit þat til sannz at ek æthla j sumar nordr at vitea yduarr Haleygianna. skulu þer þa profua huort ek kann at refsa þeim at neitta kristninne. Harekr let (uel) yfir þij at hann kæmizst sem fyst þadan j brott. Olafr konungr fek Hareki skutu goda. reru a bordit .x. menn edr .xij. let konungr bua skip þat sem bezst at &#7887;llum f&#7887;ngum. þar med fek hann Hareki til fylgdar .xxx. uaskra manna ok alla uel buna. For Harekr þegar brott er hann var buinn. en Sigurdr og Haukr uoru eftir med Olafi konungi ok letu skirazst badir. Harekr for leid sina þar til er hann kom heim j Þiottu. hann sende þegar ord Eyuinde kinnrifu uin sinum ok bat suo segia at Harekr or Þiottu hafde fundit Olaf konung ok hafde æigi kugazst latit at taka vid kristnne. hitt annat bat hann segia Eyuinde at Olafr konungr ætlar um sumarit at fara med her a hendr þeim. sagde Harekr at þeir munde þar uarhuga uerda uit at giallda. bat Eyuind koma sem fyst a sinn fund. En er þessi eyrende uoru borin Eyuinde þa sa hann at ærin naudsyn mundi til vera at gera þat rad firir at þeir uæri æigi uppnæmir firir Olafi konungi. for Eyuindr þegar sem skyndiligazst med hleypiskutu ok fa menn a. en er hann kom til Þiottu fagnnade Harekr honum uel. gæingu þeir þegar a æintal tueir samt annan ueg fra b&#281;num. En er þeir hofdu litla hrid talat þa komu þar konungs menn þeir er Hareki hofdu nordr fylgt. gripu þeir Eyuind ok h&#7887;fdu til skips med ser. foru þegar brott med Eyuind ok lettu sinne ferd eigi fyrr en þeir komu sudr til Þrandheims ok a fund Olafs konungs j Nidarose. Uar Eyuinde þa fylgt a konungs fund. baud konungr honum sem odrum monnum at taka skirnn. Eyuindr kuat þar nei vid. Konungr bat hann blidum ordinn at taka tru retta ok sagde honum marga skynsemi ok suo byskup af dyrd ok iartæignum almattigs guds. ok skipadizat Eyuindr ekki vit þat. þa baud konungr honum uirduligar giafir ok ueitzslur storar ok het honum þar med sinne fullkominne vinattu ef hann uillde lata af heidni ok taka skirnn. en Eyuindr neitade þui ollu þuerliga. þa het konungr honum meitzslum edr dauda. ekki skipadizst Eyuindr vid þat. Sidan let konungr bera inn munnlaug fulla af glodum ok setia a kuid Eyuinde ok bratt brast kuidrinn j sund. Þa mællti Eyuindr. taki af mer munnlaugina ek uil mæla n&#7887;kkur ord adr en ek dey. Þa uar sua gert. Konungr mællti. uilltu nu trua a Krist. Nei sagde hann ek ma &#7887;ngun skirnn faa þoat ek uillde þuiat fadir minn ok modir mattu ekki barnn sitt upp fæda adr þau foru til Finna fiolkunnigra ok gafu þeim mikit fe til at gefa þeim getnat med sinne kunnostu. þeir sogduzst þat ekki mega gera. en þat ma vera s&#7887;gdu þeir at uer megim þiggia at þat barnn er þit eigit næst likamliga lifi ef þit heitit þui med suardaga ef sa madr lifir at hann þioni Þor ok Odni til daudadags. sidan gatu þau mig ok gafu Odni. fæddumzst ek upp ok þegar ek matti mer nokkut enndrnyada ek þeirra heit. hefir ek sidan Odni þionat med allri elsku ok ordit rikr hofdinge. nu er ek sua margfalliga gefinn Odni at ek ma þui med &#7887;ngu moti brigda ok æigi uil ek. Eftir þat do Eyuindr. hafde hann verit hinn fiolkunnigazsti madr.
  
  
Linje 3 030: Linje 3 075:
 
'''Raugnualldr iarll sendi menn til Olafs konungs'''
 
'''Raugnualldr iarll sendi menn til Olafs konungs'''
  
'''332.''' Olafr konungr ok Þyry drottning satu j Nidarose um uetrinn er konungr hafde kristnat Halogaland. Þyri drottning hafde um sumarit adr fætt suæinbarnn er þau Olafr konungr attu. sa suæinn uar b&#281;de mikill ok efniligr ok kalladr eftir modurf&#7887;dur sinum. unnu þau konungr ok drottning þeim sueini mikit ok hugdu gott til at hann munde fædazst upp ok taka arf eftir fodur sinn. en hann lifde æigi fullt ár fra þui er hann var fæddr. þotti þeim badum þat mikill skade. Þann uetr uar mart islenzskra manna med Olafi konungi sem fyrr er sagt ok margir adrir g&#7887;fgir menn. þa uar ok med hirdinne Jngibiorg systir Olafs konungs. hon uar frid synum litilat ok blijd uid alþydu fasttæk ok dreinglundut j skapi ok alluinsæl. hon uar uel til islenzskra manna þeirra er þar uoru. en Kiartan Olafsson uar henni kærazstr þuiat hann hafde leingzst af þeim verit med konungi. þotti honum ok oft skemtiligt at tala uid hana þuiat hon uar b&#281;di uitr ok snioll j mali. Olafikonungr uar iafnan gladr ok katr uit sina menn ok leidde miog at spurningum um hattu ok h&#7887;fdingskap rikra manna af hinum næstum londum ef menn komu til hans af Danmork edr Suiþiod. Hallfredr uandrædaskalld hafde farit um sumarit austan af Gautlandi. hafde hann uerit med Raugnualldi jalli Ulfssyne er þa var kominn til rikis j uestra Gautlandi. Ulfr fadir Rognualldz uar brodir Sigridar hinnar storradu. uoru þeir syskina synir Olafr konungr sænski ok Rognualldr jarll. Sagde Hallfredr Olafi konungi mart af ialli. sagde at hann uar hraustr h&#7887;fdingi ok stiornsamr &#7887;rr af peningum dreinglyndr ok uinhollr. sagde Hallfredr þat ok med at jall uillde hallaz til uinattu uit Olaf konung ok hafde þat talat at hann uillde bidia Jngibiargar Trygguadottur. A þeim uetri komu austan af Gautlande sendimenn Rognualldz jalls ok fundu Olaf konung nordr j Nidarosi. baru þar fram eyrendi jalls firir konung &#7887;ll slik sem Hallfredr hafdi adr ordi a komit at hann uillde uera fullkominn uin Olafs konungs ok þar med mællti hann til mægda uit konung ok uillde fa Jnngibiargar systur hans. fluttu sendimenn her med sannar jartæignir jalls at þeir foru med s&#7887;nnum hans jarteignum<ref>''r.'' eyrendum</ref>. tok konungr uel þeirra male en sagde at Jungibiorg munde myklu rada sialf um giaford sitt. Sidan talade konungr þetta vid systur sina ok spurde huersu henni væri um þetta gefit. Hon suarar suo. ek hefi verit med ydr um hrid ok hafui þer veitt mer brodurliga vmsia ok elskuliga sæmd j alla stade sidan er þer komut j land þetta. nu firir þui at ek uil iatta yduarre forsio um giaford mitt uænti ek at þer giftith mig æigi hæidnum manni. Konungr sagde at suo skyllde uere. atti konungr þa tal vid sendimenn ok uar þat radit adr þeir foru brott at Rognualldr jall skyllde koma til motz uid Olaf konung um sumarit austr j landi ef hann uillde gera vid hann vinattu fullkomna. skylldu þeir þa sealfir tala med ser þessi rad er þeir fyndizst. Foru þa sendimenn jalls austr aftr med þessum eyrendum en Olafr konungr sat um uetrinn j Nidarose med mikille rausn ok fiolmenni.  
+
'''332.''' Olafr konungr ok Þyry drottning satu j Nidarose um uetrinn er konungr hafde kristnat Halogaland. Þyri drottning hafde um sumarit adr fætt suæinbarnn er þau Olafr konungr attu. sa suæinn uar b&#281;de mikill ok efniligr ok kalladr eftir modurf&#7887;dur sinum. unnu þau konungr ok drottning þeim sueini mikit ok hugdu gott til at hann munde fædazst upp ok taka arf eftir fodur sinn. en hann lifde æigi fullt ár fra þui er hann var fæddr. þotti þeim badum þat mikill skade. Þann uetr uar mart islenzskra manna med Olafi konungi sem fyrr er sagt ok margir adrir g&#7887;fgir menn. þa uar ok med hirdinne Jngibiorg systir Olafs konungs. hon uar frid synum litilat ok blijd uid alþydu fasttæk ok dreinglundut j skapi ok alluinsæl. hon uar uel til islenzskra manna þeirra er þar uoru. en Kiartan Olafsson uar henni kærazstr þuiat hann hafde leingzst af þeim verit med konungi. þotti honum ok oft skemtiligt at tala uid hana þuiat hon uar b&#281;di uitr ok snioll j mali. Olafikonungr uar iafnan gladr ok katr uit sina menn ok leidde miog at spurningum um hattu ok h&#7887;fdingskap rikra manna af hinum næstum londum ef menn komu til hans af Danmork edr Suiþiod. Hallfredr uandrædaskalld hafde farit um sumarit austan af Gautlandi. hafde hann uerit med Raugnualldi jalli Ulfssyne er þa var kominn til rikis j uestra Gautlandi. Ulfr fadir Rognualldz uar brodir Sigridar hinnar storradu. uoru þeir syskina synir Olafr konungr sænski ok Rognualldr jarll. Sagde Hallfredr Olafi konungi mart af ialli. sagde at hann uar hraustr h&#7887;fdingi ok stiornsamr &#7887;rr af peningum dreinglyndr ok uinhollr. sagde Hallfredr þat ok med at jall uillde hallaz til uinattu uit Olaf konung ok hafde þat talat at hann uillde bidia Jngibiargar Trygguadottur. A þeim uetri komu austan af Gautlande sendimenn Rognualldz jalls ok fundu Olaf konung nordr j Nidarosi. baru þar fram eyrendi jalls firir konung &#7887;ll slik sem Hallfredr hafdi adr ordi a komit at hann uillde uera fullkominn uin Olafs konungs ok þar med mællti hann til mægda uit konung ok uillde fa Jnngibiargar systur hans. fluttu sendimenn her med sannar jartæignir jalls at þeir foru med s&#7887;nnum hans jarteignum<ref>''r.'' eyrendum</ref>. tok konungr uel þeirra male en sagde at Jungibiorg munde myklu rada sialf um giaford sitt. Sidan talade konungr þetta vid systur sina ok spurde huersu henni væri um þetta gefit. Hon suarar suo. ek hefi verit med ydr um hrid ok hafui þer veitt mer brodurliga vmsia ok elskuliga sæmd j alla stade sidan er þer komut j land þetta. nu firir þui at ek uil iatta yduarre forsio um giaford mitt uænti ek at þer giftith mig æigi hæidnum manni. Konungr sagde at suo skyllde uere. atti konungr þa tal vid sendimenn ok uar þat radit adr þeir foru brott at Rognualldr jall skyllde koma til motz uid Olaf konung um sumarit austr j landi ef hann uillde gera vid hann vinattu fullkomna. skylldu þeir þa sealfir tala med ser þessi rad er þeir fyndizst. Foru þa sendimenn jalls austr aftr med þessum eyrendum en Olafr konungr sat um uetrinn j Nidarose med mikille rausn ok fiolmenni.
 +
 
 +
 
 +
===Þattr Þorsteins skelkis===
 +
 
 +
 
 +
Þat er sagt um sumarit eftir at Olafr konungr for at uæitzslum austr um Uikina ok vijdara anmarstadar. tok hann uæitzslu a þeim bæ er a Ræinu<ref>Ræimi ''Cd.''</ref> heitir. hann var miog fiolmennr. sa uar madr þa med konungi er Þorstæinn het Þorkelsson Asgeirssonar ædikollz Audunarsonar sk&#7887;kuls islenzskr madr ok hafde komit til konungs um uetrinn adr. Um kuelldit er menn satu yfir drykkiubordum talade Olafr konungr at æinge madr af hans monnum skyllde æinn saman fara j salernni vm nattina. þuiat huer sem ganga beiddizst skylldi med ser kalla sinn rekkiufelaga ella kuat hann eigi mundu hlyda. Drekka menn nu uel vm kuelldit. en er ofan uoru drykkiubord gengu menn at sofa. ok er alæid nattina uaknade Þorsteinn islendingr |<ref>215</ref> ok bæidde at ganga af sæng. en sa suaf fast er hia honum la suo at Þorstæinn uillde uist æigi uekia hann. stendr hann þa upp ok kippir skom a fætr ser ok tekr yfir sig æinn felld þykkuann ok gengr til hæimilishuss. þat uar stort hus suo at ellifu menn mattu sitia huoru megin. setz hann a yzstu setu. ok er hann hefir setit n&#7887;kkura stund ser hann at puki kemr upp a innzstu setu ok sat þar. Þorstæinn mællti þa. huerr er þar kominn. Dolgrinn suarar. her er kominn Þorkell hinn þunne er fell a hræ med Haralldi konungi hilldit&#7887;nn. Huadan kom þu nu at quat Þorstæinn. Hann sagdiz nu nykominn at ór heluite. Huat kanntu þadan at segia [spurde Þorstæinn<ref>[er Þorstæinn spurde ''Cd.''</ref>. Hinn suarar. huers uiltu spyria. Huerir þola bezst pijsler j heluite. Einge betr quad puki en Sigurdr fafnisbani. Hueria pijsl hefir hann. Hann kyndir ofnn brennanda sagdi draugrinn. Ekki þiki mer þat suo mikil pijsl segir Þorsteinn. Eigi er þat þo quad puki þuiat hann er sialfr kyndarinn. Mikit er þat þa quad Þorsteinn. edr huerr þolir þar uest pislir. Draugrinn suarar. Starkadr hinn gamli þolir uest þuiat hann æpir sua at oss fiand&#7887;num er þat mæiri pina en flest allt annat suo at ver megum firir hans opi alldri nadir hafa. Huat pinu hefir hann þess quad Þorsteinn er hann þolir suo illa suo hraustr madr sem hann hefuir sagdr verit. Hann hefir &#7887;kkla elld. Ekki þiki mer þat suo mikit sagde Þorsteinn slikum kappa sem hann hefir verit. Ekki er þa rett a litit quad draugr þuiat iliarnar æinar standa upp or elldinn(m). Mikit er þat quad Þorsteinn ok æp þu eftir honum n&#7887;kkut óp. Þat skal uera quad puki. Hann slo þa j sundr a ser huoptunum ok setti upp gaul mikit. en Þorsteinn bra felldarskautinu at h&#7887;fdi ser. Honum uard miog vsuift vid op þetta ok mællti. æpir hann þetta opit mest sua. Fiarri ferr um þat quad draugr. þuiat þetta er op uart drysildioflanna. Æp þu eptir Starkade littat quad Þorsteinn. Þat ma uel quad puki. Tekr hann þa at æpa j annan tima suo &#7887;skurliga at Þorsteini þotti firnn j huersu mikit sia fianndi iafnnlitill gat gaulat. Þorsteinn gerir þa sem fyrr at hann uafde felldinum at hofdi ser ok bra honum þo suo vid at vmegin uar a honum sua at hann visse ekki til sin. Þa spurde pukinn. hui þegir þu nu. Þorsteinn annzsade er af honum læid. þui þegi ek at ek undrumzst hue mikil ognarraust at liggr j þer æigi meire puki enn mer synizst þu vera. edr er þetta þit mesta op Starkadar. Æigi er nærri þui. þetta er segir hann<ref>þetta er ''tilf. Cd.''</ref> helldr hit minnzsta op hans. Drag þu æigi undan leingr quad Þorsteinn ok lat mik heyra þit mesta opit. Puki jattade þui. Þorsteinn biozst þa vid ok braut saman felldinn ok snarade hann suo at hofde ser ok hellt at utan badum hondum. Draugrinn hafde þokat at Þorsteini vm þriar setur vid huert opit ok voru þa þriar æinar a mille þeirra. Pukinn belgdi þa hrædiliga huoptana ok sneri um j ser augunum ok tok at gaula sua hatt at Þorsteini þotti ór hofui keyra. ok j þui kuat uit klukkan j stadnum en Þorsteinn fell j vvit fram a golfit. en pukanum bra suo vid klukkuhliodit at hann steyptizst nidr j golfit ok matti leinge heyra yminn nidr j iordina. Þorsteinn raknnade skiott vid ok stod upp ok gek til sængr sinnar ok lagdizst nidr. En er mornnade stodu menn upp. gek konungr til kirkiu ok hlyddi tijdum. eftir þat uar gengit til borda. Konungr uar ekki forat blijdr. hann tok til orda. hefir nokkurr madr farit æinn saman j natt til heimilishus. Þorsteinn stod þa upp ok fell fram firir konung ok sagdizst af hafa brugdit hans bodi. Konungr suarar. ekki uar mer þetta suo mikil meingerd en synir þu þat sem talat er til yduar Jslendinga at þer set miog einrænir. en vard þu vid nokkut uarr. Þorsteinn sagde þa alla s&#7887;gu sem farit hafde. Kunungr spurde. hui þotti þer gagnn at hann æpti. Þat uil ek segia ydr herra. ek þottizst þat vita med þui at þer h&#7887;fdut varat alla menn vid at fara þangat æinir saman en skelmirinn kom upp at vid mundim æigi klakklaust skilia. en ek ætlade at þer mundit uakna vid herra er hann æpti ok þottumz ek þa holpinn ef þer yrdit uarir vid. Suo uar ok sagde konungr at ek uaknnade vid ok suo uissa ek huat fram for ok þui let ek hringia at ek uissi at æigi munde þer ella duga. en hræddizst þu ekki þa er pukinn tok at æpa. Þorsteinn suarar. ek uæit ekki huat þat er hræzslan herra. Uar æinge otte j briosti þer sagde konungr. Æigi uar þat sagde Þorstæinn þuiat vid hit sidazsta opit skaut mer næsta skelk j bringu. Konungr suarar. nu skal auka nafnn þitt ok kalla þig Þorstein skelk hedan af. ok er her suerd at ek uil gefa þer at nafnnfesti. Þorsteinn þakkade honum. Suo er sagt at Þorsteinn gerdizst hirdmadr Olafs konungs ok uar med honum sidan ok fell a Orminum langa med odrum kauppum konungs.
  
  
Linje 3 046: Linje 3 097:
  
  
===Þaattr Eireks rauda===
+
===Þangbrandr kom til Jslandz ok baud cristni===
 +
 
 +
 +
'''336.''' Þa er Olafr konungr Trygguason hafde .ij. uetr radit firir Noregi sende hann Þangbrand prest til Jslandz sem fyrr er ritat. hann kom skipi sinu j Seluog j Alftafiord hinn nyrdra. en er landzmenn uissu at Þangbrandr ok hans menn voru kristnir þa uilldu þeir æigi mæla vid þa ok ekki visa þeim til hafnar ok onguan manndom ne hial(p) uilldu bygdarmenn uæita þeim. J þann tid bio Siduhallr at Þuotta. hann atti nordrferd j Fliotzdal at sinu<ref>sinum ''Cd.''</ref> skulldafari ok eyrendum. en er hann for sudr aftr þa kom Þangbrandr til motz vid hann gek firir hann ok kuaddi hann virduliga. |<ref>218</ref> sagde hann Halli tilgang sinnar þarkuomu ok þat med at Olafr konungr hafde senth ord til ef hann bæri at Austfiordum at hann uæitti honum sitt traust huers sem hann kynne uit at þurfa. bad Þangbrandr þa at Hallr munde koma skipi hans til hafnar ok uæita honom forsio annarligra hluta ser naudsynligra. Hallr tok þeim uel ok godgiarnnliga ordum hans ok ordsending Olafs konungs. fek hann þegar mann til at flytia skip Þangbrandz j Alftafiord hinn sydra j Leiruuog ok let þar upp setia sem sidan hæitir Þangbranz hafnn edr hrof en farminn allan let hann flytia hæim a tunuoll sinn ok georde þeim þar tialld þat er þeir biuggu j vm uetrinn. þar saung Þangbrandr messur ok flutti fram gudligt embætti. Hallr uar vel til Þangbranz ok allra hans felaga ok uæitti þeim alla naudsynliga hluti. uar hann l&#7887;ngum j budinne hea þeim. Þat uar vm haustit hinn næsta dag firir Michaelis messu þa letu þeir Þangbrandr nónhæilagt. Hallr bonde var þar ok spurde hui þeir letu af at vinna. Þangbrandr suarar. þenna dag er eftir ferr holldum (uer) heilagt ok hatidliga til dyrdar hinum hæilaga Michaeli hofudæingli guds. Hallr mællti. huerr uar Michael sa firir ser edr huersu er hann j hatt. Þangbrandr suarar. Michael uar æigi madr helldr ande skapadr af gude almatkum ok skipadr hofdinge annarra æingla þeirra er hann hefir til setta at strida j moti dioflinum ok hans fiandligum eyrendrekum ok at hlijfa &#7887;llu kristnu folki retttruadu uid skamsyniligum skeytum vhreins anda. Michaeli hofudæingli er ok æinkanliga af gude gefit ualld yfir kristinna manna salum framfarande af þessum heimi at taka vid þeim ok læida þær j halæita huilld. þar er oumbrædeligr fagnadr ok glede sæmd ok elska ok allr(ar) gæzsku gnottir. þar er æigi daude ok æigi sut ne sott ekki angr ne eymd helldr vendilig heilsa ok æilift lif. þeir menn sem hreinliga hafa þionat med rettlæti sinum skapara eru samlagadir æingla þionustu. þeirra fridr biarthlæikr sigrazst æigi af solar liose. þeirra ilmr sigrar allan s&#281;tleik. þeirra skiotlæikr afl ok mattr er mæira en ætlan megi a koma þuiat utaligr fiolde er græindr j niu fylke til firirskipadrar þionustu af gude. n&#7887;kkurir af þeim hafa skipan ok ualld til þess at strida ok nidrsetia allan matt illgiarnnra anda. sumir visa j burt fra monnum ollum meinum ok motstadligum hlutum en væita j stadinn algerua hæilsu ok &#7887;ll &#7887;nnur þarfynde ok frialsliga hluti daudligum monnum. sumir standa æ<ref>ok ''Cd.''</ref> firir skaparanum. en þo allt at æinu er þeim &#7887;llum þat idia ok ath&#7887;fnn at lofa skaparann uaflatliga ok vvmrædeliga med fagrhliomandum saungraustum honum at skemta. jafnan undrande hans fegurd fysazst þeir eilifliga at sia hans andlit. En er Þangbrandr hafde þessa hluti talat med sniollum framburde þa mællti Hallr. þat synizst mer manninum vmatuligt at skynia ok skilia huersu dyrdarfullr at sa mun uera er sliker sua agæter æinglar þiona. Þangbrandr suarar. senniliga hefir sealfr gud þer skilning blasit j briost hæidnum manni. En er bondi var til bordz kominn um kuelldit ok heimafolk hans allt mællti hann til sinna manna. Þangbrandr ok hans felagar hallda hatijdliga a morgin til dyrdar æinum gude sinum. nu skulu þer ok hafa frelsi ok hallda hæilagt þann dag med þeim. oss er ok lofat at ganga til sea ok heyra athæfui þess sidar. Vm morgininn sem Hallr uar kl&#281;ddr gek hann til tialldzins ok stod vti hea med alla heimamenn sina. en er þeir heyrdu kluknnahliod ok fagrar raustir syngiande manna er þeir h&#7887;fdu fyrr huerge heyrt þa fannzst þeim vm ok þo enn meira þa er messa var er þeir sa klerka skrydazst agætum skruda ok kerti berande med agætum (liosum) ok kendu hinn sætazsta ilm. En er Hallr kom heim spurde hann hæimamenn sina huersu at þeim uirdizst athæfui kristinna manna. þeir suorudu at þeim syndizst hardla fagurt ok sæmiligt af ser allt þat er þeir hefde set af embætti kristinna manna ok heyrt af þeirra þionustu. Þangbrandr talade tru firir Halli ok eggiade hann at snuazst til sidlætis kristinna manna. ok æinn tima mællti Hallr til Þangbrandz. suo er hattat at her med mer eru kellingar gamlar hrumar ok &#7887;ruasa sua at þær liggia j k&#7887;r ok mega æigi sealfar bera sig. nu mun ek þig lata skira kellingarnnar. en ef þær mega nokkut hræra sig eftir skirnnina edr þær se þa nokkuru sottminne en adr edr þeim þynge ekki vid er þær erv sua hrærdar at þær se j uatnn færdar þa se ek at mikill kraftr fylgir kristnum sid. skal ek þa lata skirazst ok allt mitt |<ref>219</ref> heimafolk. Sidan eggiade Hallr kerlingarnar at þæ(r) skyllde tru taka þa er Þangbrandr bodade. Ok er þær h&#7887;fdu jattat þrifalldri spurning kennimannzsins af þrenningar tru ok er þær hofdu beitzst skirnar sem sidr er til þa skirde Þangbrandr prestr kerlingarna(r) j nafnne f&#7887;dur ok sonar ok hæilags anda ok færde þær eftir j huit klæde. En Hallr husbonde þeirra kom til þeirra þegar annan dag ok spurde huersu at þar mætti. en þær suorudu badar senn suo segiande. hardla uel megum vit þuiat sakir elli natturu erv afllitler likamir okkrir en þo er j brottu allr siuklæikr ok vhæginde er okkr hefir adr þyngt ok þreyngt en þar j mot er komin æskilig huilld ok heilsa likamans. þuiat allir okkrir lidir ok limir erv miukir huerr til sinnar þionustu þuilikt sem uit sem uordnar ungar j annat sinn. horfinn er ok uggr ok otti ok lifs beidni en vid hofum fæingit fagnat ok glede ok von meire sælu. Bondi vard vid þetta gladr ok het at taka tru. var hann skirdr þuottdag firir paska j brunnlæk sinum ok allt hans hæimafolk. gaf Þangbrandr prestr læk þeim nafnn ok kallade þuotta sem sidan er bærinn vid kendr. Þangbrandr prestr for um sumarit til alþingis med Halli.
 +
 
 +
 
 +
'''Margir menn toku tru a Jslandi. capitulum.'''
  
 +
'''337.''' Nv er at segia fra heidingium at (þeir) fyllduzst upp mikils fiandskapar moti Þangbrandi presti ok gerdu þat vrad at þeir keyftu ath þeim manni er þa var mestr fornneskiumadr a Jslande af fiandans fiolkynge er het Galldrahedinn at hann skyllde suo gera med sinne kunnattu at Þangbrandr prestr sykki kuikr j iord nidr. Þeir Hallr gistu j Kirkiubæ. þar bio þa Surtr Asbiarnarson Þorsteinssonar Ketilssonar hins spaka<ref>''r.'' fiflska</ref>. þessir langfedgar biuggu j Kirkiub&#281; huerr eftir annan ok voru allir kristnir þuiat þar matti alldri heidinn madr bua. En þann dag er þeir Hallr ridu af Kirkiubæ þa sprak jordin undir Þangbrandi ok s&#7887;kk þar nidr hestr hans en hann komzst af baki ok gat hialpat ser med guds fulltinge ok forunauta sinna. En er Þangbrandr kom til þings ok sneri morgum monnum til rettrar truar j Sunnlendinga fiordunge ok j nordrsuæitum. budu þeir honum nordr þangat er tru uilldu taka. kom hann nordr j &#7886;xarfiord vm sumarit ok skirde marga menn j læk þeim hia Skinnast&#7887;dum er Brannzlækr hæitir sidan. en at<ref>af ''Cd.''</ref> Myuattne skirde hann menn j Þangbrandz polle. en firir riki Eyfirdinga nade hann æigi at fara leingra en til Skialfanndafliotz. A þui sama sumre drapu þeir Þangbrandr [ok Gudleifr<ref>[Gudbrand ''Cd.''</ref> Arason Márssonar [Vetrlida skalld<ref>[Vetrlida sonar skalldz ''Cd.''</ref> or Fliotzhlid um nid ok gudlastan. Vm þat vijg uar þetta kuedit.
  
'''Capitulum'''
 
  
&#208;orualldr het madr son Osualldz Ulfssonar &#7886;xnaþorissonar. Þorualldr ok Æirekr |<ref>222</ref> hinn raude son hans foru af Jadri til Jslandz firir viga sakir. þa var vijda bygt Jsland. þeir biuggu fyst at Draungum a Hornnstrondum. þar andadizst Þorualldr. Æirekr fek þa Þorhilldar dottur Jorundar ok Þorbiargar knarrarbringu er þa atti Þorbiornn hinn haukdælski. redzst Æirekr þa nordan ok bio a Æirekstodum hia Uatzhornne. son Æireks ok Þorhilldar het Leifr. En eftir uig Eyiulfs saurs ok Holmgaungu-Hrafns uar Æirekr gerr brot or Haukadal. for hann uestr til Breidafiardar ok bio j &#7886;xney a Æirekstodum. hann ledi Þorgesti setzstokka ok nadi æigi (er) hann kallade til. þadan af gerduzst deilur ok bardagar med þeim Þorgesti sem segir j sogu Æireks. Styrr Þorgrimsson ueitti Æireki at malum ok Eyiulfr or Suiney ok synir (Þor)branz ór Alftafirde ok Þorbiornn Uifilsson. En Þorgestlingum uæitti synir Þordar gellis ok Þorgæir or Hijtardal. Æirekr uard sekr a Þornesþinge. bio Æirekr þa skip sitt (til) hafs j Æiraksuoge. en er hann uar buinn fylgdu þeir Styrr honum vt vm eyiar. Æirekr sagde þeim at hann ætlade at leita lanz þess er Gunnbiornn son Ulfs kraku sa er (hann) rak uestr um haf þa er hann fann Gunnbiarnarsker. kuetz hann aftr mundu leita til vina sinna ef hann fynde landit. Æirekr siglde undan Sn&#281;fellziokli. hann fann landit ok kom utan at þui þar sem hann kallade Midiokul. sa hæitir nu Blaserkr. hann for þa þadan sudr med landinu at leita ef þadan væri byggiada landit. Hann uar hinn fysta uetr j Æireksey nærr midre<ref>undir ''Cd.'' </ref> hinne eystri bygd. um uorit eftir for hann til Æireksfiardar ok tok ser þar bustad. hann for þat sumar j hina uestri ubygd ok gaf uijda &#7887;rnefni. hann uar annan uetr j Holmum uit Hrafnsgnipu. en hit þridia sumarit for hann (nordr til Snæfellz ok allt inn j Hrafnsfiord. þa kuadzst hann kominn firir botn Æireksfiardar. huarf hann þa aftr ok var hinn þridia uetr j Æireksey firir mynne Æireksfiardar. eftir um sumarit for hann) til Jslandz ok kom skipe sinu j Breidafiord. Hann kallade landit þat er hann hafde fundit Grænland þuiat hann kuat þat mundu fysa menn þangat er landit heti uel. Æirekr uar a Jslande um uetrinn. en vm sumarit eftir for hann at byggia landit. hann bio j Brattahlid j Æireksfirde. Suo segia frodir menn at a þui sama sumre er Æirekr raude for at byggia Grænland þa for halfr fiorde<ref>''r.'' þride</ref> t&#7887;gr skipa ór Breidafirde ok Borgarfirde en fiortan kuomuzst vt þangat. sum rak aftr en sum tynduzst. Þat uar .xv. uetrum fyr en kristni uar l&#7887;gtekin a Jslande. a þui sama sumre foru vtan Fridrekr byskup ok Þorualldr Kodransson. Þessir menn namu land a Grænlandi er þa foru vt med Æireki. Heriulfr Heriulfsfiord hann bio a Heriulfsnese. Ketill Ketilsfiord Hrafnn Hrafnnsfiord S&#7887;lui S&#7887;luadal Helgi<ref>''r.'' Snorri</ref> Þorbranzson Alftafiord Þorbiornn glora Siglufiord. Æinarr Æinarsfiord Hafgrimr Hafgrimsfiord ok Uatnnahuerfui Arnnlaugr Arrnnlaugsfiord. en sumer foru til uestri bygdar.
+
::Rydfionar gecc reynir
 +
::randa sudr a landi
 +
::beds j b&#281;nar smidiu
 +
::balldrs siktolum hallda.
 +
::sidreynir let sinu
 +
::sniallr mordhamar gialla
 +
::haudrs j hattar stedia
 +
::hialldrs Uetrlida skallde.
  
  
'''Leifr hepni var skirdr'''
+
Annar madr orti ok nid um Þangbrand ok Gudleif. hann het Þorualldr hinn ueili hann bio j Eyuik j Grimsnese. Þessa visu sende Þorualldr uæili Ulfui Uggasyne.
  
'''341.''' Þa er sexstan uetr uoru lidnir fra þui er Æirekr raude for at byggia Grænland þa for Leifr son Æireks utan af Grænlande til Noregs. kom hann til Þrandheims um haustit þa er Olafr konungr Trygguason uar kominn nordan af Halogalande. Leifr lagde skipi sinu inn til Nidaróss ok for þegar a fund Olafs konungs. bodade konungr tru honum sem odrum heidnum monnum er a hans fund komu. gek konungi þat auduelliga uit Leif. uar hann þa skirdr ok aller skipueriar hans. var Leifr med konungi um uetrinn uel halldinn.
 
  
 +
::Vggs bialba mun ek Ulfui
 +
::æinshendis bod senda
 +
::mer er vit stala styre
 +
::stugglaust syne Ugga.
 +
::at gnyfeta gæitis
 +
::guds uarg firir argan
 +
::þann er vit r&#7887;gnn of reggni
 +
::reki hann en ek annan.
  
'''Biarni leitadi Grænlandz'''
 
  
'''342.''' Heriulfr uar Bardarson Heriulfssonar. hann uar frændi Jngolfs landnamamannz. þeim Heriulfui gaf Jngolfr land a mille Uogs ok Reykianes. Heriulfr bio fyst a Drepstokki. Þorgerdr het kona hans en Biarnne son þeirra ok var hinn efniligzsti madr. hann fystizst utan þegar a unga alldri. uard honum gott bæde til fiar ok mannuirdingar ok uar sinn uetr huort vtanlandz edr med fedr sinum. Bratt atti Biarnne skip j f&#7887;rum ok hinn sidazsta uetr er hann var j Noregi þa bra Heriulfr til Grænlandzferdar med Æireki ok bra bui sinu. Med Heriulfui var a skipe sudreyskr madr kristinn sa er orti Hafgerdingar drapu. Þar er þetta stef j.
+
Sligt orti hann ok mart annat verra. Vlfr quad þessa visu a moti.
  
  
::Minar bidr ek munka reyni
+
::Tekkat ek sundr þo at sendi
::mæinalausan fara(r) bæina
+
::sannreynir bod tanna
::hæidis hallda hattar folldar
+
::huarfs vid hleypiakarfui
::hallar drottinn yfir mer stalli.
+
::harbanndz ne fiardar.
 +
::er rafaka ræki
 +
::raung eru mal a gangi
 +
::se ek vid myklu mæini
 +
::minnligt flugu at gina.
  
  
Heriulfr bio a Heriulfsnese. hann var hinn gofgazsti madr. Æirekr raude bio j Brattahlid. hann uar þar med mestri uirdingu ok lutu allir til hans. Þessi voru bornn Æireks Leifr Þorualldr ok Þorstæinn en Freydis het dottir hans. hon uar gift þeim manni er Þoruardr bet ok biuggu þau j G&#7887;rdum þar sem nu er byskupstoll. hon (uar) |<ref>223</ref> suarre mikill en Þoruardr uar litilmenni. uar hon miog gefin til fear. Hæidit uar folk a Grænlandi j þann tima. Þat sama sumar kom Bearnne skipi sinu a Eyrar er fadir hans hafde brott siglt vm vorit. þau tidende þottu Biarnna mikil ok villde æigi bera af skipe sinu. þa spurdu hasetar hans huat er hann bærizst firir. en hann suarar at hann ætlade at hallda sidueniu sinne ok þiggia at f&#7887;dr sinum uetrvist. ok vil ek hallda skipinu til Grænlandz ef þer vilit mer fylgd væita. Allir quoduzst hans radum fylgia vilia. Þa mællti Biarnne. vvitrlig mun þikia uor ferd þar sem æinge uorr hefir komit j Grænlandz haf. En þo hallda þeir nu j haf þegar þeir voru buner ok sigldu þria daga þar til er landit uar uattnnat. en þa tok af byrina ok lagde aa norrænur ok þokur ok uissu þeir æigi huert at þeir foru ok skipti þat m&#7887;rgum dægrum. Eftir þat sa þeir sol<ref>sia ''tilf. Cd.''</ref> ok maattu þa deila ættir. uinda nu segl ok sigla þetta dægr adr þeir sa land ok ræddu um med ser huat landi þetta mun uera. en Biarni kuetzst hyggia at þat mundi æigi Grænland. Þeir spyria huort hann uill sigla at þessu landi edr æigi. (Hann suarar). þat er mitt raad at sigla j nand uit landit. Ok suo gera þeir ok sa þat bratt at landit uar ofiaullott ok skogi uaxit ok smar bædir a landinu ok letu landit a bakborda ok letu skaut horfa a land. Sidan sigla þeir tu&#7887; dægr adr þeir sa land annat. þeir spyria huort Biarni &#281;tlade þat en(n) Grænland. hann kuaz æigi helldr ætla þetta Grænland en hit fyrra. þui at ioklar eru miog myklir sagdir a Grænlandi. þeir nalguduzst bratt þetta land ok sa þat vera slett land ok vide uaxit. þa tok af byr firir þeim. þa ræddu hasetar þat at þeim þotti þat rad at taka þat land. en Biarnni uill þat æigi. þeir þottuzst bæde þurfua vid ok vattn. At &#7887;ngu eru þer þui obirgir segir Biarnni. en þo fek hann af þui n&#7887;kkut amæli af hasetum sinum. Hann bat þa vinda segl ok suo var gert ok settu framstafnn fra lande ok sigla j haf vtsynnings byr þriu dægr ok sa þa land it þridea. en þat land uar hatt ok fiollott ok iokull a. þeir spyria þa ef Biarne villde at lande lata þar. en hann quaz æigi þat vilia þuiat mer litzst þetta land ogagnnuænligt. Nu logdu þeir æigi segl sitt. hallda med landinu fram ok sa at þat var eyland. settu enn stafnn vid þui landi ok helldu j haf hinn sama byr. en vedr óx j hond ok bad Biarni þa suipta ok æigi sigla mæira en bæde dygde uel skipi þeirra ok ræida. sigldu nu fiogur d&#281;gr. þa sa þeir land hit fiorda. þa spurdu þeir Biarna huort hann ætlade þetta vera Grænland edr æigi. Biarni suarar. þetta er likazst þui er mer er sagt fra Grænlandi ok her munu ver at landi hallda. Suo gera þeir ok taka land undir æinhueriu nese at kuellde dags. ok uar þar baatr a nesinu en þar bio Heriulfr fadir Biarna a þui nesi. ok af þui hefir nesit nafnn tekit ok er sidan kallet Heriulfsnes. For Biarni nu til faudur sins ok hættir nu siglingu ok er med f&#7887;dur sinum medan Heriulfr lifde ok sidan bio hann þar eftir fodur sinn.
+
Sidan drapu þeir Þangbrandr ok Gudleifr<ref>Gudleikr ''Cd.''</ref> Þorualld uæila vid Hestl&#281;k. Eftir þat for Þangbrandr austr til skips sins ok biotzst til vtanferdar. let hann j haf er hann uar buinn þuiat hann sa sig litit vinna j kristnnebodinu þuiat þeir voru (fair) at med litilæti geingi godfusliga undir guds bodord ok hæilaga (skirn) hia þui sem hinir voru at med fullum vvilia gengu j moti ok leitudu at lemia nidr helgan dom. En er Þangbrandr var skamt j haf kominn þa l&#7887;gduzst a motuidri med stormum ok uard hann aftrreka til Jslandz. tok hann land j H&#7887;fnn j Borgarfirde skamt fra Huita. Þa bio j Skalhollti Gizsorr huiti Tæitzson Ketilbiarnarsonar<ref>Ketils sonar Biarnar sonar ''Cd.''</ref>. en er hann spurde at Þangbrandr var ordinn aftrreka þa baud hann honum til sin. ok var Þangbrandr j Skalhollti vm uetrinn. A þeim uetri tok stormr skip Þangbrandz ok braut nokkut. Vm þat orti Steinunn modir Skalldrefs.
  
  
'''Draap Gudraudar konungs. capitulum.'''
+
::Þorr bra þummils dyri
 +
::Þangbranz or stad l&#7887;ngum
 +
::hristi bord ok beysti
 +
::bardz ok laust vid jordu.
 +
::munat skid um sia sidan
 +
::sundfært atals grundar
 +
::hregg þuiat hart tok leggia
 +
::hanum kent j spanum.
  
'''343.''' Gvdr&#7887;dr konungr son Eireks blod&#7887;xar ok Gunnhilldar hafde verit j uestrl&#7887;ndum sidan (hann) flyde land firir Hakoni jalli. en a þessu sumri sem nu er fra sagt þa er Olafr konungr Trygguason hafde fiora uetr radit Noregi kom Gudrodr konungr til Noregs med morg herskip ok mikit lid. en er hann kom j landuon vid Noreg þa stefnde (hann) sudr med lande þangat er honum var minne uon Olafs konungs<ref>konungr ''Cd.''</ref>. siglde hann austr til Vikrinnar. en þegar hann kom til landz tok hann at heria ok braut undir sig landzfolkit en bæiddi ser vidt&#7887;ku. en er landzmenn sa at herr mikill uar kominn a hendr þeim þa leit&#7887;du þeir ser grida ok satta. ok budu konungi at þingbod skylldi fara vm landit s&#7887;gdu at þeir uilldu uæita honum uidrt&#7887;ku helldr en þola hernat oh stefnna til fiolment þing at taka hann til konungs. uoru þar mællt a laung frest medan þingbod færi vm Vikina. krafde konungr þa vistagialldz medan su bidande skyllde vera. en bændr kioru helldr þann kost at bua konungi sua leinge væitzslur sem hann þyrfti ok þingbod gengi yfir. Gudrodr konungr tok þann kost at hann for yfuir landit at ueizslum med lid sitt en sumt gætti skipa hans. þeir brædr Þorgæirr ok Hyrningr magar Olafs konungs uoru skipadir af hans halfu hofdingiar yfir alla Vikina þa er Olafr konungr uar nordr j landi. sendu bændr þeim ord myklu skiotara en þingbod gek ok letu segia |<ref>224</ref> þeim um hernat Gudr&#7887;dar konungs ok suo allt huersu farit hafde. letu þeir fara &#7887;ruarbod fiogurra uegnna fra ser ok stefnndu til sin lide um &#7887;ll hinu næstu herut. redu sidan til skipa ok foru nordr j Vikina. komu þeir a æinne nott med lid sitt þar sem Gudr&#7887;dr konungr var a ueitzslu. ueittu honum þar atgaungu bæde med ellde ok uopnum. fell þar Gudrodr konungr ok flest allt lid hans. sidan helldu þeir til motz vid þat lid er a skipunum uar. var þat sumt drepit en sumt komzst vndan ok flyde uijds uegar. uoru þa daudir allir synir Æireks ok Gunnhilld(a)r. En er Olafr konungr fretti þessi tidendi let hann uel yfir þessu uerki ok þakkade magum sinum tilræde sitt ok hraustleik er þeir hofdu synt j þessu verki.
 
  
 +
Ok enn quad hon.
  
'''Reistr Ormrinn'''
 
  
'''344.''' Þann uetr eftir er Olafr konungr hafde komit af Halogalande let hann reisa skip inn undir Hladh&#7887;mrum þat er mæira var myklu en onnur skip er geor hafua verit j Noregi. Þorbergr Skaf&#7887;xsson ok Þorgæirr stakarh&#7887;fde uoru stafnarsmider(!) at skipinu ok h&#7887;fudsmider at ræisa j fystu. en þar uoru margir adrir at. sumir at fella sumir at telgia sumir saum at sla sumir at flytia vidu til ok adra hluti þa sem þurfti. uoru þar allir hlutir uandadir til. en kialartre gatu þeir æigi fengit þat er þeim þotti heyra saker leingdar skipsins ok leituduzst uida um. Þat uar æinn morgin arla er Þorgeirr ok Þorbergr uoru a fotum fyrr en adrir menn. þeim uard gengit þar til sem skipit skyllde reisa. þeir foru þa enn hugsande sem oftar huat til kialartresins skyllde hafua ok gatu þa enn æigi þat fundit. þeir sa huar madr gek mikill uexsti skolbrunn ok nokkut greppligr j yfirbragde æinnsynn ok ekki þydligr. hann kastar a þa ordum ok spyr huort mikit gangi a skipsmidina. þeir segia æigi þat vera. hann spyr huat þui uallde. þeir segiazst æigi fa tre suo stort ne gott at heyra til kialarins. Þat hefui ek spurtna(!) sagde hinn komni madr ok hafui konungr þo latit vijda vm sopazst. nu megu þit ganga ok sia litinn trestubba er ek hefui hingat flutt ok uitit huort hann gagnar til kialarins edr æigi. Þeir spurdu hann at nafne en hann letzst Fornni heita bondi æinn ór Þr&#281;ndal&#7887;gum kunninge konungs ok fornn vinr. þeir ganga þa til siofarins ok sia þar fliota litinn bat ok furdu stort tre er þeir þottuzst vita at kall hefde flutt þat eftir. þeir uellta þa upp trenu j fiorumal ok þotti þeim kall tiltakagodr bæde ok hagtækr. þeir hugdu þa at ok leitz þeim uel aa ok spurdu huat kall uillde firir hafua edr huersu dyrt vera skyllde. hann sagdizst ekki meta mundu uit konung en bad þa hafua ef þeir uillde. en ek mun þa hæimta verd firir af konungi er mer hentar at hafua. For karll a bat sinn ok reri vth a fiord en þeir geingu heim til b&#281;iar. Konungr uaknade eftir veniu klæddizst gek til kirkiu ok hlydde ollum tijdum. sidan til borda. en er drykkiubord uoru ofan gek konungr þar til sem smidirnir voru at skipsmidinne. þeir sogdu honum at þeir hefde kialartre fæingit ok huersu þat uar til komit. konungr kuetzst ekki uaknna vid Fornna þenna ok bad syna ser tred. ok suo gerdu þeir. konungr leit a tred ok steig a j æinhuerium stad ok mællti. h&#7887;ggi her j sundr. ok sua var gert. en er þat uar j sundr hr&#7887;ktizst þar vt ór æinn æitrormr. Konungr mællti. nu þikkiumzst ek sia huerr Fornni sia hefir verit. þetta hefir verit hinn ille Odinn. megum uer sia at hann hefir ætlat at ormr sea skyllde hrokkuazst j gegnum skip uort þa er uær uerim j hafui ok sokkua oss suo ollum nidr til grunna. nu skal þo hafua tre þetta ok h&#281;tta a guds forsio at oss dugi. þuiat þat er &#7887;llum liost at meira ma millde ok miskunn allzualldanda guds helldr en &#7887;fund ok illzska fiandans ok hans eyrendreka þeirra er um sitia ok &#7887;funda allra manna uelferd. Sidan let konungr sækia byskup ok bad hann uigia tred sem byskup gerde. ok eftir þat gerdu þeir kiolinn ok smidadu skipit. Konungr talade. nu skal skipit taka nafn af ormi þessum ok skal kalla Orm. en sakir uaxstar skipsins ok leingdar þiki mer hann hæita mega Ormr hinn lange. Þar voru allir hlutir uandadir til. var skipit bæde langt ok bræitt bordmikit ok storuidat. En er þeir baru skipit bord(e) þa attu þeir smidirnir Þorbergr ok Þorgeirr naudsynia eyrende at fara hæim til bua sinna ok dualdizst þar miog leingi. |<ref>225</ref> en er þeir komu aftr uar skipit fullborda. for konungr þegar vm kuelldit ok Þorgæirr ok Þorbergr med honum at sea skipit huersu skordat var. ok mællti þat huerr madr er skipit sa at alldri hefde seth langskip iafnnmikit ok suo fagrt. for konungr þa aftr j bæinn. En snemma vm morgininn for konungr enn til skipsins ok þeir Þorbergr. uoru þa adrir smidir þar komner ok stodu ok hofduzst ekki at. konungr spurde hui at þeir hefdizst ekki at. en þeir sogdu at spillt var skipinu suo at madr munde gengit hafua fra framstafnne ok til lyftingar ok sett j bordit ofan huert skylih&#7887;gg at &#7887;dru. Gek konungr þa til ok sa at satt var. mællti konungr þa ok suer vit at sa skyllde deyia ef hann vissi huerr firir &#7887;fundar sakir hefde spillt skipinu. en sa er mer kann þat at segia sagde konungr skal mikil gæde af mer hliota. Þa suarar Þorbergr. ek mun segia ydr herra huerr þetta mun gert hafua. Konungr mællti. mer er ok æigi at &#7887;drum manni uon at þat happ muni henda at verda þessa viss ok kunna mer at segia. Þer skal ek ok segia herra. ek hefui gert. Konungr suarar. þa skalltu ok bæta suo at iafnnuel se sem adr edr betr. skal þar lif þitt vidliggia. Sidan gek Þorbergr til ok telgdi bordin suo at oll gengu ór skylih&#7887;ggin. Mællti þa konungr ok aller þeir er sa at skipit væri miklu fridare a þat bordit er Þorbergr hafde skorit. bad konungr hann þa suo gera a bæde bord ok bad hann hafua þ&#7887;k firir. Uar Þorbergr þa h&#7887;fudsmidr firir skipinu þar til er algort var. uar þat dreki ok gert eftir þui sem uar dreki sa er hann hafde haft nordan af Halogalande. en þo var þetta skip myklu meira ok at ollum hlutum meir uandat. en þenna dreka kallade hann Orm hinn langa en hinn Orm hinn skamma. A Langormi uoru fiogr rum ok .xxx. h&#7887;fudit ok krokrinn uar allt gullbuit. suo voru bordin ha sem a hafskipum. þat hefir bezst skip verit gert ok med mestum kostnade j &#7887;llum Noregi.
+
::Braut firir hiollu gæti
 +
::baund raku ual strandar
 +
::maugfellande j mellu
 +
::mastallz uishund allan.
 +
::hlifdit Kristr þa er kneyfdi
 +
::|<ref>220</ref> (knorr) malfeta uarrar
 +
::litt hygg ek at gud g&#281;tti
 +
::gylfa hræins hit æina.
  
  
'''Fra konungi ok drottningu'''
+
Þat skip let Þangbrandr bæta ok kallade Jarnnmeis. þar er vidkendr Jarnnmeishofde. Um uorit for Þangbrandr uestr til Breidafiardar a Bardastrond ok dualdizst um hrid med Gesti Oddleifssyne. þar skorade berserkr nokkurr utlendr a hann til holmgongu. Þangbrandr sagde sig þess albuinn. Berserkrinn mællti. þu munt æigi þora at ganga til einuigis ef þu ser jþrottir minar. Þangbrandr spurde hueriar jþrottir þat væri. Hann suarar. ek geing um elld berum fotum brennanda ok ek l&#281;t fallazst a saxodd minn hlifarlausan ok skadar mig huorke. Þangbrandr suarar. gud mun þui rada. Þa uar georr elldr mikill ok uigde Þangbrandr elldinn. en berserkrinn gek a vhr&#281;ddr ok brann a fotunum. sidan let hann fallaz a suerdit. en Þangbrandr gerde krossmark yfir oddinum ok fek berserkrinn þar af bana. hans dauda f&#7887;gnudu æigi at æins kristnir menn helldr ok iafnunel heidingiar þuiat berserkr þessi hafde uæitt morgum manni mykla kugan ok mikinn yfirgang. Let Gestr þa primsignnazst ok nokkurir adrir menn uestr þar þeir sem voru vinir Gestz. Eftir þat for Þangbrandr til skips sins ok for vtan um sumarit a Jarnmeisnum ok tokz su ferd uel. kom af hafui vtan at<ref>af ''Cd.''</ref> Þrandheimi ok lagde skipi sinu inn til Nidaróss.
  
'''352.''' Þa er þeir Gizsorr ok Hiallti uoru j Nidarose med Olafi konungi (var ár mikit j Noregi ok fridr godr innan landz.) en er a læid uetrinn ok um uorit byriade Þyri drottning oftliga firir konungi (tal sitt) ok gret sarliga þat at æignir hennar uoru myklar j Uindlande en hon hafde ongan fiarhlut þar j lande suo sem drottning somde. stundum bad hon konung med f&#7887;grum ordum at hann skyllde fa henni æignn sina. sagde at Burizlafr konungr uar suo mikill vin Olafs konungs at þegar at þeir fyndizst mundi hann fa allt þat er hann bæiddizst. En er þessar rædur komu til vina Olafs konungs þa l&#7887;ttu allir konung at fara til Vindlandz þoat drottning fysti. Þann uetr adr uar uedratta god ok greri snemma vm vorit. Suo er sagt at þat uar a paalmdrottinsdag at Olafr konungr gek vti um stræti. þa gek madr j moti honum med huannir margar ok undarliga storar j þann tima ársins. konungr tok æinn huanniola<ref>huannniola ''i originalteksten.''</ref> j hond ser ok gek til Þyri drottningar. hon sat (j) æinni stofu ok gret er hann kom inn. Konungr mællti til hennar. se her huanniola mikinn er ek gef þer. Hon laust uit hendinne ok mællti. stærrum gaf Haralldr konungr Gormsson fader minn. en minnr &#281;gradizst hann at fara ór landi at sækia tignn sina en þu gerir nu. ok reyndizst þat þa er hann for hingat j Noreg ok eyddi land þetta at mestum hluta en æignadiz allt at skylldum. en nu mattu sia at ek hefui oft kært firir þer huersu fatækliga ek kom j land þetta edr huersu hneisuliga ek misse med rangyndum mikille æigna j Uindlandi. ok þorir þu æigi at fara j gegnum Danauellde at sækia æignir minar en sæmd þina firir Suæini konungi magi þinum. Olafr konungr hliop upp uit þetta ok suarade hatt. alldri skal ek hr&#281;ddr fara firir Sueini brodur þinum ok ef okkrir<ref>nokkurir ''Cd.''</ref> fundir verda þa skal hann firir lata. |<ref>233</ref> Litlu sidar stefnde Olafr konungr þing j b&#281;num. hann gerde þa bert firir allri alþydu at hann mundi leidangr hafua vti um sumarit firir lande ok hann uillde nefnnd hafua or hueriu fylke bæde at skipum ok lide. sagde hann þa huersu morg skip hann uill hafa þadan ór firdeum. Sidan gerde konungr ordsendingar bæde nordr med landi ok sudr hit ytra ok hit efra ok l&#281;tr lide vt bioda. let konungr þa setia fram Orm hinn langa ok m&#7887;rg &#7887;nnur skip bæde stor ok sma. Þat sama sumar sende hann Gizsor ok Hiallta til Jslandz sem adr er ritat. þa sendi Olafr konungr Læif til Grænlandz at boda þar kristne. fek konungr honum prest ok nokkura adra uigda menn at skira þar folk ok kenna þui tru retta. For Leifr þat sumar til Grænlandz ok tok j hafni skipshofnn þeirra manna er þa uoru vfærir ok lagu a skipflaki. kom hann at alidnu þui sumri til Grænlandz ok fór til uistar j Brattahlijd til Æireks fodur sins. kolludu menn hann sidan Leif hinn heppna. en Æirekr fadir hans sagde at þat uar samskullda at Læifr hafda borgit skipshofnn ok gefit monnum lif ok þat at hann hafde flutt skemann til Grænlandz. sua kallade hann prestinn. en þo af radum ok eggian Leifs uar Æirekr skirdr ok allt folk a Grænlande.
 
  
 +
'''Hiallti var stefndr fyrir godgaa'''
  
'''Hallfredr kom til Jslandz ok hitti Kolfinnu'''
+
'''338.''' Nv uerdr fyst at segia fra Jslendingum þeim er þetta sumar komu utan af Jslande til Nidaróss litlu adr en Olafr konungr kom nordan af Halogalande. Þar uar æinn madr Halldorr son Gudmundar hins rika af M&#7887;druu&#7887;llum annarr Kolbæinn son Þordar Freysgoda brodir Brennuflosa. þride Suertingr son Runolfs goda. þar red ok firir skipe Þorarinn Nef(i)ulfsson. þessir voru aller heidnir ok margir adrir riker ok vriker. Þessir menn er nu voru nefnndir huerr med sina skipueria leitodu þegar brottsiglingar er Olafr konungr var kominn nordan af Halogalande. þuiat þeim uar sagt at konungr naudgade alla menn til kristne. logdu heidingiar vt ór ánne er konungr uar kominn til bæiarins. sigldu þeir vt eftir firde. þui næst gek þeim uedr j þra ok rak þa aftr undir Nidarholm. Þetta uar sagt Olafi konungi at Jslendingar lægi vt undir Nidarholmi nokkurum skipum ok voru allir heidnir ok uilldu flyia fund hans. Konungr sende þegar menn til þeirra ok bannade þeim brottferd. þeir foru æigi en baru ekki af skipum. J þann tima komu af Jslande gofgir menn ok mikils uirdir þeir er kristni hofdu tekit af ordum Þangbrandz prestz Gizs&#7887;rr huiti ok Heallti Skeggiason ór Þiorsárdal. Heallti atti Uilborgu dottur Gizsorar huita. en su var sok til vtanferdar Heallta at vm sumarit a alþinge hafde Heallti kastat fram kuidlinge þessum.
  
'''353.''' Litlu sidar um uorit en Olafr konungr hafde sent Læif Æireksson til Grænlandz gek Hallfredr Uandrædaskalld firir konung æinn dag ok bad ser orlofs til Jslandz um sumarit. Konungr suarar. þat skal uera sem þu uill hefui ek þig reyndan dreing. en at þui skaplynde er þu hefir þa þikir mer æigi litil uon at enn komi þær stundir at þu uilldir helldr uera med mer en a Jslandi edr j odrum stodum. en þuiat vvist er vm fundi okkra hedan af ef uit skilium nu þa skaltu þiggia af mer pellz skikkiu healm ok hring er stendr .vj. aura. þessa gripe skalltu æiga at menium at þu hefir mer þionat ok loga þeim æigi þuiat þeir skulu fara med like þinu til kirkiu en leggia j kistu med liki þinu ef þu andaz j hafui. Sidu bio Hallfredr skip sitt til Jslandz. hann sende Audgisl son sinn austr j Suiþiod ok fæddizst hann þar upp med Þorarnni modurf&#7887;dur sinum. en Hallfrede syne sinum fek hann fostr gott þar (j) Þrandheimi. En er Hallfredr uar buinn gek hann firir konung ok kuaddi hann. uar þat auts&#281;tt a Hallfredi at honum þotti mikit firir at skilia vit Olaf konung. sidan let Hallfredr j haf ok kom skipi sinu j Skagafiord j Kolbæinsáróss eftir alþinge. baru þeir þar farm af skipinu ok settu upp. sidan fek Hallfredr menn til at uarduæita uarnnat sinn ok selia vm uetrinn. En er hann hafdi þetta gort mællti hann til skipueria sinna. ferd liggr firir hende sudr um hæida at finna f&#7887;dr minn ok skulu uær rida .xij. sama(n). Ridu þeir nu .xij. saman ok sneru uestr til Langadals ok uoru allir j litklædum. þeir stefnndu til selia Grijs. Kolfinna var þar ok konur nokkurar hea henni. þar voru ok fleiri sel ok stodu selin j Laxárdal mille Skagafiardar ok Langadals. saudamadr Kolfinnu segir at .xij. menn rida ath selinu ok aller j litklædum. Hon suarar. þeir munu æigi kunna leidina. Hann segir. kunnliga rida þeir þo. Nu koma þeir til selianna. Kolfinna fagnar uel Hallfredi ok spurde tidenda. Hann suarar. tidende eru fa en j tomi munu s&#7887;gd uera. nu uilium uer her uera j nott. Hon suarar. þat uillda ek at þu ridir til uetrhusa ok mun ek fa þer leids&#7887;gumann. Hann quez þar vera uilia. Gefa mun ek ydr þa mat segir hon ef þer uilit þetta æitt. Nu stiga þeir af hestum sinum. Ok er hattat uar vm kuelldit sagde Hallfredr. at hann kuezst mundu hlutazst til reknna skipanar. ætla ek mer at huila j nott hia Kolfinnu en ek mun lofa felogum minum at breyta sem þeir uilia. Þar voru ok fleire sel j dalnum. er ok sua sagt at huerr þeirra fek ser konu felaga Hallfredar vm nattina. Ok er þau kuomu j rekkiu Hallfredr ok Kolfinna vm kuelldit spurde hann huersu mart at uæri um astir þeirra Griss. en hon sagde at uel uær(i). Hallfredr sagdi at sua mætti uera en þo þikir annat finnazst j visum þeim er þu hefir kuedit til Griss. Hon sagdizst &#7887;ngar kuedit hafua. (Hann segir). ek hefui skamma stund her verit ok hefui ek þo heyrt visurnar. Hon mællti. lat mik heyra huernn ueg uerki sa er at mer er kendr. Hallfredr quad þa visu.
 
  
 +
::Vil ek æigi god geyia
 +
::grey þikki mer Freyia
 +
::æ man annat tueggia
 +
::Odinn grey edr Freyia.
  
::Leggr af lysibrekku
 
::leggiadis af Grise
 
::kuol þoler hlin hia hanum
 
::hæitr ofremdar suæiti.
 
::en dreypilig drupir
 
::dynu rán hia honum
 
::|<ref>234</ref> læyfui ek liosra uifa
 
::lund sem allt a sunde.
 
  
 +
En fystr manna tok undir kuidling þenna Runolfr gode Ulfsson J&#7887;rundarsonar ok kallade godga ok sækti hann til sektar þar þo at æigi væri auduellt. synde hann meirr j þui male kapp sitt ok rikdom en rettlæti. þuiat hann gat æigi halldit dominum firir vinsælld Heallta fyrr en hann setti dominn a &#7886;xarar bru ok let veria uiga bruarspordana. en þa fekzst eingi madr til at ræifa malit fyrrum en sa madr settizst j dominn ok ræifde malit er het Þorbiornn ok uar Þorkelsson. J þeim domi uard Hiallti sekr fiorbaugsmadr um godgána. bio hann sig þat sumar id sama til vtanferdar a þui skipe er hann hafde sealfr gera latit heima j Þiorsárdal. ok er hann uar buinn for hann ofan eftir Rangá hinne uestri til siouar. en er þeir helldu ofan eftir anne rann madr mikill<ref>mikit ''Cd.''</ref> okunnr ofan eftir bakkanum. sa hafde skiolld firir ser ok spiot. Hiallti grunade ath þessi madr munde uera til hans sendr ok kallade hann suo segiande til hans. þu hinn mykle madr þer j briosti liggr halmuisk þar er hiartat skyllde uera. En hann skaut spiotinu til Heallta sua ath j gegnum gek skiolldinn er hann bar firir sig. Toku þeir þa manninn ok spurdu huerr hann uæri edr huerr hann hefde sendan. Hann suarar. ek heiti Narfui ok er ek sendr af Runolfui goda at leysa suo sekt mina at drepa þig. Hiallti mællti. ek skal gefua þer heillarad til at uerda syknn. far þu vtan ok ver minn fylgdarmadr. Hann jattade þui. Sidan foru þeir Heallti ok Gizsor vtan. fundu þeir Olaf konung j Nidarose ok tok konungr þeim blijdliga þegar hann visse at þeir voru kristner.
  
Hon suarar. ekki er þetta bot annars ok er undarligt at hraustr madr uill sligt kueda. Enn hefi ek heyrde adra segir Hallfredr.
 
  
 +
|<ref>221</ref> '''Þangbrandr kom til konungs'''
  
::Þrammar suo sem suimmi
+
'''339.''' Litlu sidarr kom Þangbrandr a fund konungs nykominn af Jslande. sagde hann konungi huersu Jslendingar hofdu illa vid honum tekit. sumir niddu mig sagde hann en sumir uilldu drepa mik en at lyktum uar ek ge&#7887;rr sekr a allzheriar þinge. ok er þat vist at þarlenzskr lydr mun alldri tru taka vtan fair menn. Vid þessa s&#7887;gu Þangbrannz uard konungr akafliga reidr suo at hann let þegar blasa til þings ok boda til &#7887;llum islenzskum monnum þeim sem þar uar(!) j b&#281;num ok a skipum. bad sidan taka alla þa er hæidnir uoru særa edr meida edr drepa. en hofdingiar islenzskir Kiartan Olafsson Gizs&#7887;rr ok Hiallti ok adrir þeir sem kristnir voru geingu firir konung ok badu Jslendingum fridar ok mælltu. æigi muntu herra ganga a bak ordum þinum. þuiat þu segir at æingi madr skal sua mikit hafua til ræide þinnar at æigi uilltu þat upp gefua þeim sem taka sanna tru at æigi se þeir heidnir sem kristnir uilia verda. nu uilia aller islenzskir menn taka tru ok lata skirazst. en ver munum finna þat rad til at kristne mun uit gangazst a Jslande. eru her margir rikra manna syner af Jslande ok munu fedr þeirra mikit lidsinne væita þessu mali. en þat hæfir uit heidit folk ok grimt at fara at med uitrligum radum ok þo med uægd ok miuklæti ok vinnr sligt oft meira en akafui ok grimd þui helldr sem hardari ok hraustari menn erv j mot. en Þangbrandr uingadiast vid fa menn a Jslande. er ydr herra æigi okunnikt hueriu hann for her fram med ydr. hafde hann vt þar hit sama skaplynde for med ofstopa ok hardri hende ok drap menn ef honum mislikade vid ok þoldu menn honum þar ekki sligt. En er þeir Hiallti luku sinne rædu langri ok sniallri þa mællti konungr. huerir edr huerrar ætlar eru þit hinir malsniollu menn. Gizsorr suarar. Hiallti er Skeggiason Þorgeirssonar Æilifssonar Ketilssonar hins einhenda. modir Hiallta uar Þorgerdr dottir Hlifar dottur Torfuæinars jalls sonar Rognualldz Mæra jalls. en ek er segir Gizs&#7887;rr son Tæitz Ketilbearnarsonar Ketilssonar riks mannz or Naumudal. modir Ketilbiarnnar het Asa dottir Hakonar jalls Griotgardzsonar. modir Tæitz f&#7887;dur mins segir Gizsorr uar Helga dottir Þordar skeggia Hrappsonar Bearnarsonar bunu Uedragrimssonar. en modir min uar Olof dottir Bauduars sonar Uikingakara. uar Bauduarr brodir Æireks a Offrust&#7887;dum (modur)fodur þins konungr. gerda ek firir frændsemis sakir uit ydr konungr er ek baud Þangbrandi til min þa er adrir hotodu hann. En er konungr uisse suo mykla frændsemi þeirra Gizsorar uard hann vid þat blijdr ok segir suo. þit magar skulit vera uel komnir med oss j uetr ok ef þit hæitit mer umsyslu ykkarri ok astundan at uorr uile gangi fram um kristnibodit a Jslande þa skulu allir frialser fara hinir islenzsku menn firir oss utan þeir fiorir sem þer kallit gaufgazsta. þeim mun ek her eftir hallda j gisling þar til er kristindomr er logtekinn a Jslande edr ella firirtekinn. nefni ek þar til þann mann er her hefir dualiz med oss vm hrid ok ver h&#7887;fum reynt at roskum dreing Kiartan Olafsson ok Halldor Gudmundarson Kolbæin Þordarson freysgoda ok Suerting Runolfsson. nu munu fedr ok frændr þessarra manna mikit ualld a hafa huor(t) ek sendi þeim til handa sonu sina med sæmd ok godum giofum edr ek læt drepa þa. Þeir Hiallti suorudu. Giarna uilium uer þessu hæita Jslendingum til frelsis ok æinkanliga bidia at þer gerit uel uit þa menn at þer nefndut j gisting. Konungr mællti. huat er ykkr langt at þeim monnum huort m&#281;gd edr frændsemi er þer bidit suo aluor(u)liga firir. Þa uard til at suara konungi æinn norrænn madr helldr huatvijs. ek uar j sumar a alþinge Jslendinga þa er Runolfr fadir þessa Suertings sekti Hiallta. Þa suarade Þangbrandr<ref>[þ'bergr ''Cd.''</ref> ok bad þann mann þegia skiott. en þer herra gerit uel vid þa Hiallta ok Gizsor þuiat þeir eru reyndir at þui at þeir launa oft godu þeim sem illa eru vid þa. sem Hiallti syndi enn er hann for af Jslande. hann tok þann mann j sina ferd er sendr uar til h&#7887;fuds honum ok uillde drepa hann. Eftir þetta uoru skirdir allir Jslendingar þeir sem þar uoru vskirdir. uoru þeir Gizsorr ok Hiallti vm uetrinn med Olafi konungi j hinne mestu sæmd ok k&#281;rleikum. gislarnar uoru ok med konungi um uetrinn uel halldnir.
::sila fullr til huilu
 
::fuss skerdande fiardar
 
::fulmárr a traud baru.
 
::adr en orua stride(r)
 
::ofridr þorir skrida
 
::hann ero hlads vit gunne
 
::huijlu bradr und uadir.
 
  
 +
===Þaattr Eireks rauda===
  
Kolfinna mællti. ekki uill Griss yrkia vm þig ok þat semde þer ok betr at vvingazst æigi suo miog uit hann. þuiat æigi veit huar manni mætir. Hallfredr quad visu.
 
  
 +
'''Capitulum'''
  
::Litth mun haulldr inn huiti
+
&#208;orualldr het madr son Osualldz Ulfssonar &#7886;xnaþorissonar. Þorualldr ok Æirekr |<ref>222</ref> hinn raude son hans foru af Jadri til Jslandz firir viga sakir. þa var vijda bygt Jsland. þeir biuggu fyst at Draungum a Hornnstrondum. þar andadizst Þorualldr. Æirekr fek þa Þorhilldar dottur Jorundar ok Þorbiargar knarrarbringu er þa atti Þorbiornn hinn haukdælski. redzst Æirekr þa nordan ok bio a Æirekstodum hia Uatzhornne. son Æireks ok Þorhilldar het Leifr. En eftir uig Eyiulfs saurs ok Holmgaungu-Hrafns uar Æirekr gerr brot or Haukadal. for hann uestr til Breidafiardar ok bio j &#7886;xney a Æirekstodum. hann ledi Þorgesti setzstokka ok nadi æigi (er) hann kallade til. þadan af gerduzst deilur ok bardagar med þeim Þorgesti sem segir j sogu Æireks. Styrr Þorgrimsson ueitti Æireki at malum ok Eyiulfr or Suiney ok synir (Þor)branz ór Alftafirde ok Þorbiornn Uifilsson. En Þorgestlingum uæitti synir Þordar gellis ok Þorgæir or Hijtardal. Æirekr uard sekr a Þornesþinge. bio Æirekr þa skip sitt (til) hafs j Æiraksuoge. en er hann uar buinn fylgdu þeir Styrr honum vt vm eyiar. Æirekr sagde þeim at hann ætlade at leita lanz þess er Gunnbiornn son Ulfs kraku sa er (hann) rak uestr um haf þa er hann fann Gunnbiarnarsker. kuetz hann aftr mundu leita til vina sinna ef hann fynde landit. Æirekr siglde undan Sn&#281;fellziokli. hann fann landit ok kom utan at þui þar sem hann kallade Midiokul. sa hæitir nu Blaserkr. hann for þa þadan sudr med landinu at leita ef þadan væri byggiada landit. Hann uar hinn fysta uetr j Æireksey nærr midre<ref>undir ''Cd.'' </ref> hinne eystri bygd. um uorit eftir for hann til Æireksfiardar ok tok ser þar bustad. hann for þat sumar j hina uestri ubygd ok gaf uijda &#7887;rnefni. hann uar annan uetr j Holmum uit Hrafnsgnipu. en hit þridia sumarit for hann (nordr til Snæfellz ok allt inn j Hrafnsfiord. þa kuadzst hann kominn firir botn Æireksfiardar. huarf hann þa aftr ok var hinn þridia uetr j Æireksey firir mynne Æireksfiardar. eftir um sumarit for hann) til Jslandz ok kom skipe sinu j Breidafiord. Hann kallade landit þat er hann hafde fundit Grænland þuiat hann kuat þat mundu fysa menn þangat er landit heti uel. Æirekr uar a Jslande um uetrinn. en vm sumarit eftir for hann at byggia landit. hann bio j Brattahlid j Æireksfirde. Suo segia frodir menn at a þui sama sumre er Æirekr raude for at byggia Grænland þa for halfr fiorde<ref>''r.'' þride</ref> t&#7887;gr skipa ór Breidafirde ok Borgarfirde en fiortan kuomuzst vt þangat. sum rak aftr en sum tynduzst. Þat uar .xv. uetrum fyr en kristni uar l&#7887;gtekin a Jslande. a þui sama sumre foru vtan Fridrekr byskup ok Þorualldr Kodransson. Þessir menn namu land a Grænlandi er þa foru vt med Æireki. Heriulfr Heriulfsfiord hann bio a Heriulfsnese. Ketill Ketilsfiord Hrafnn Hrafnnsfiord S&#7887;lui S&#7887;luadal Helgi<ref>''r.'' Snorri</ref> Þorbranzson Alftafiord Þorbiornn glora Siglufiord. Æinarr Æinarsfiord Hafgrimr Hafgrimsfiord ok Uatnnahuerfui Arnnlaugr Arrnnlaugsfiord. en sumer foru til uestri bygdar.
::hialmgrannz firir bur ganga
 
::hann muna aura æyrar
 
::an ok strutrinn grani.
 
::þott orbþægir æigi
 
::vfridr stodul uijdan
 
::hirdande nytr hiardar
 
::hiorfangs ok kui langa.
 
  
  
Kolfinna styggizst nu n&#7887;kkut suo. Hallfredr quad þa visu.
+
'''Leifr hepni var skirdr'''
  
 +
'''341.''' Þa er sexstan uetr uoru lidnir fra þui er Æirekr raude for at byggia Grænland þa for Leifr son Æireks utan af Grænlande til Noregs. kom hann til Þrandheims um haustit þa er Olafr konungr Trygguason uar kominn nordan af Halogalande. Leifr lagde skipi sinu inn til Nidaróss ok for þegar a fund Olafs konungs. bodade konungr tru honum sem odrum heidnum monnum er a hans fund komu. gek konungi þat auduelliga uit Leif. uar hann þa skirdr ok aller skipueriar hans. var Leifr med konungi um uetrinn uel halldinn.
  
::Kolfinna let kennazst
 
::kuedr ek enn of hlut þenna
 
::huat kued ek uitre uife
 
::uallda fullt af skallde.
 
::en af ungum suanna
 
::audhnykkianda þikker
 
::od skal ek giarnna (greida)
 
::ganga dyrdligr augi.
 
  
 +
'''Biarni leitadi Grænlandz'''
  
Smalamadr hlio(p) hæim um nottina ok sagde Grise. ok er hann visse þat ræid hann vit .xv. mann. Um morgininn biozst Hallfredr j brott ok adr hann hliop a hest sinn quad hann visu.
+
'''342.''' Heriulfr uar Bardarson Heriulfssonar. hann uar frændi Jngolfs landnamamannz. þeim Heriulfui gaf Jngolfr land a mille Uogs ok Reykianes. Heriulfr bio fyst a Drepstokki. Þorgerdr het kona hans en Biarnne son þeirra ok var hinn efniligzsti madr. hann fystizst utan þegar a unga alldri. uard honum gott bæde til fiar ok mannuirdingar ok uar sinn uetr huort vtanlandz edr med fedr sinum. Bratt atti Biarnne skip j f&#7887;rum ok hinn sidazsta uetr er hann var j Noregi þa bra Heriulfr til Grænlandzferdar med Æireki ok bra bui sinu. Med Heriulfui var a skipe sudreyskr madr kristinn sa er orti Hafgerdingar drapu. Þar er þetta stef j.
  
  
::Litt hirdi ek lautar
+
::Minar bidr ek munka reyni
::lundr hefir hætt til sprunda
+
::mæinalausan fara(r) bæina
::uiggs þo ek verda hogginn
+
::hæidis hallda hattar folldar
::uarr j hondum suarra.
+
::hallar drottinn yfir mer stalli.
::ef ek næda sif slædu
+
 
::soma karms medal arma
 
::makat ek lass um liosa
 
::lind of ræktar bindazst.
 
  
 +
Heriulfr bio a Heriulfsnese. hann var hinn gofgazsti madr. Æirekr raude bio j Brattahlid. hann uar þar med mestri uirdingu ok lutu allir til hans. Þessi voru bornn Æireks Leifr Þorualldr ok Þorstæinn en Freydis het dottir hans. hon uar gift þeim manni er Þoruardr bet ok biuggu þau j G&#7887;rdum þar sem nu er byskupstoll. hon (uar) |<ref>223</ref> suarre mikill en Þoruardr uar litilmenni. uar hon miog gefin til fear. Hæidit uar folk a Grænlandi j þann tima. Þat sama sumar kom Bearnne skipi sinu a Eyrar er fadir hans hafde brott siglt vm vorit. þau tidende þottu Biarnna mikil ok villde æigi bera af skipe sinu. þa spurdu hasetar hans huat er hann bærizst firir. en hann suarar at hann ætlade at hallda sidueniu sinne ok þiggia at f&#7887;dr sinum uetrvist. ok vil ek hallda skipinu til Grænlandz ef þer vilit mer fylgd væita. Allir quoduzst hans radum fylgia vilia. Þa mællti Biarnne. vvitrlig mun þikia uor ferd þar sem æinge uorr hefir komit j Grænlandz haf. En þo hallda þeir nu j haf þegar þeir voru buner ok sigldu þria daga þar til er landit uar uattnnat. en þa tok af byrina ok lagde aa norrænur ok þokur ok uissu þeir æigi huert at þeir foru ok skipti þat m&#7887;rgum dægrum. Eftir þat sa þeir sol<ref>sia ''tilf. Cd.''</ref> ok maattu þa deila ættir. uinda nu segl ok sigla þetta dægr adr þeir sa land ok ræddu um med ser huat landi þetta mun uera. en Biarni kuetzst hyggia at þat mundi æigi Grænland. Þeir spyria huort hann uill sigla at þessu landi edr æigi. (Hann suarar). þat er mitt raad at sigla j nand uit landit. Ok suo gera þeir ok sa þat bratt at landit uar ofiaullott ok skogi uaxit ok smar bædir a landinu ok letu landit a bakborda ok letu skaut horfa a land. Sidan sigla þeir tu&#7887; dægr adr þeir sa land annat. þeir spyria huort Biarni &#281;tlade þat en(n) Grænland. hann kuaz æigi helldr ætla þetta Grænland en hit fyrra. þui at ioklar eru miog myklir sagdir a Grænlandi. þeir nalguduzst bratt þetta land ok sa þat vera slett land ok vide uaxit. þa tok af byr firir þeim. þa ræddu hasetar þat at þeim þotti þat rad at taka þat land. en Biarnni uill þat æigi. þeir þottuzst bæde þurfua vid ok vattn. At &#7887;ngu eru þer þui obirgir segir Biarnni. en þo fek hann af þui n&#7887;kkut amæli af hasetum sinum. Hann bat þa vinda segl ok suo var gert ok settu framstafnn fra lande ok sigla j haf vtsynnings byr þriu dægr ok sa þa land it þridea. en þat land uar hatt ok fiollott ok iokull a. þeir spyria þa ef Biarne villde at lande lata þar. en hann quaz æigi þat vilia þuiat mer litzst þetta land ogagnnuænligt. Nu logdu þeir æigi segl sitt. hallda med landinu fram ok sa at þat var eyland. settu enn stafnn vid þui landi ok helldu j haf hinn sama byr. en vedr óx j hond ok bad Biarni þa suipta ok æigi sigla mæira en bæde dygde uel skipi þeirra ok ræida. sigldu nu fiogur d&#281;gr. þa sa þeir land hit fiorda. þa spurdu þeir Biarna huort hann ætlade þetta vera Grænland edr æigi. Biarni suarar. þetta er likazst þui er mer er sagt fra Grænlandi ok her munu ver at landi hallda. Suo gera þeir ok taka land undir æinhueriu nese at kuellde dags. ok uar þar baatr a nesinu en þar bio Heriulfr fadir Biarna a þui nesi. ok af þui hefir nesit nafnn tekit ok er sidan kallet Heriulfsnes. For Biarni nu til faudur sins ok hættir nu siglingu ok er med f&#7887;dur sinum medan Heriulfr lifde ok sidan bio hann þar eftir fodur sinn.
  
Sidan hliop hann a bak ok brosti. Kollinna mællti. hui broser þu nu. Hallfredr quad þa visu.
 
  
 +
'''Draap Gudraudar konungs. capitulum.'''
  
::Væittkat ek hitt huat verda
+
'''343.''' Gvdr&#7887;dr konungr son Eireks blod&#7887;xar ok Gunnhilldar hafde verit j uestrl&#7887;ndum sidan (hann) flyde land firir Hakoni jalli. en a þessu sumri sem nu er fra sagt þa er Olafr konungr Trygguason hafde fiora uetr radit Noregi kom Gudrodr konungr til Noregs med morg herskip ok mikit lid. en er hann kom j landuon vid Noreg þa stefnde (hann) sudr med lande þangat er honum var minne uon Olafs konungs<ref>konungr ''Cd.''</ref>. siglde hann austr til Vikrinnar. en þegar hann kom til landz tok hann at heria ok braut undir sig landzfolkit en bæiddi ser vidt&#7887;ku. en er landzmenn sa at herr mikill uar kominn a hendr þeim þa leit&#7887;du þeir ser grida ok satta. ok budu konungi at þingbod skylldi fara vm landit s&#7887;gdu at þeir uilldu uæita honum uidrt&#7887;ku helldr en þola hernat oh stefnna til fiolment þing at taka hann til konungs. uoru þar mællt a laung frest medan þingbod færi vm Vikina. krafde konungr þa vistagialldz medan su bidande skyllde vera. en bændr kioru helldr þann kost at bua konungi sua leinge væitzslur sem hann þyrfti ok þingbod gengi yfir. Gudrodr konungr tok þann kost at hann for yfuir landit at ueizslum med lid sitt en sumt gætti skipa hans. þeir brædr Þorgæirr ok Hyrningr magar Olafs konungs uoru skipadir af hans halfu hofdingiar yfir alla Vikina þa er Olafr konungr uar nordr j landi. sendu bændr þeim ord myklu skiotara en þingbod gek ok letu segia |<ref>224</ref> þeim um hernat Gudr&#7887;dar konungs ok suo allt huersu farit hafde. letu þeir fara &#7887;ruarbod fiogurra uegnna fra ser ok stefnndu til sin lide um &#7887;ll hinu næstu herut. redu sidan til skipa ok foru nordr j Vikina. komu þeir a æinne nott med lid sitt þar sem Gudr&#7887;dr konungr var a ueitzslu. ueittu honum þar atgaungu bæde med ellde ok uopnum. fell þar Gudrodr konungr ok flest allt lid hans. sidan helldu þeir til motz vid þat lid er a skipunum uar. var þat sumt drepit en sumt komzst vndan ok flyde uijds uegar. uoru þa daudir allir synir Æireks ok Gunnhilld(a)r. En er Olafr konungr fretti þessi tidendi let hann uel yfir þessu uerki ok þakkade magum sinum tilræde sitt ok hraustleik er þeir hofdu synt j þessu verki.
::uerglodar skal modu
 
::rennig ast til ilmar
 
::unnar dags af munne.
 
::þa fliodgegnir fregna
 
::fagnendr iotuns sagnna
 
::flo ek af gylltar grise
 
::gæitbelg huat er mik tæitir.
 
  
  
Hallfredr uillde gefua henni skikkiuna konungsnaut en hon uillde æigi hafa. Ok adr þeir ridu j (brott kuad Hallfredr.)
+
'''Reistr Ormrinn'''
  
 +
'''344.''' Þann uetr eftir er Olafr konungr hafde komit af Halogalande let hann reisa skip inn undir Hladh&#7887;mrum þat er mæira var myklu en onnur skip er geor hafua verit j Noregi. Þorbergr Skaf&#7887;xsson ok Þorgæirr stakarh&#7887;fde uoru stafnarsmider(!) at skipinu ok h&#7887;fudsmider at ræisa j fystu. en þar uoru margir adrir at. sumir at fella sumir at telgia sumir saum at sla sumir at flytia vidu til ok adra hluti þa sem þurfti. uoru þar allir hlutir uandadir til. en kialartre gatu þeir æigi fengit þat er þeim þotti heyra saker leingdar skipsins ok leituduzst uida um. Þat uar æinn morgin arla er Þorgeirr ok Þorbergr uoru a fotum fyrr en adrir menn. þeim uard gengit þar til sem skipit skyllde reisa. þeir foru þa enn hugsande sem oftar huat til kialartresins skyllde hafua ok gatu þa enn æigi þat fundit. þeir sa huar madr gek mikill uexsti skolbrunn ok nokkut greppligr j yfirbragde æinnsynn ok ekki þydligr. hann kastar a þa ordum ok spyr huort mikit gangi a skipsmidina. þeir segia æigi þat vera. hann spyr huat þui uallde. þeir segiazst æigi fa tre suo stort ne gott at heyra til kialarins. Þat hefui ek spurtna(!) sagde hinn komni madr ok hafui konungr þo latit vijda vm sopazst. nu megu þit ganga ok sia litinn trestubba er ek hefui hingat flutt ok uitit huort hann gagnar til kialarins edr æigi. Þeir spurdu hann at nafne en hann letzst Fornni heita bondi æinn ór Þr&#281;ndal&#7887;gum kunninge konungs ok fornn vinr. þeir ganga þa til siofarins ok sia þar fliota litinn bat ok furdu stort tre er þeir þottuzst vita at kall hefde flutt þat eftir. þeir uellta þa upp trenu j fiorumal ok þotti þeim kall tiltakagodr bæde ok hagtækr. þeir hugdu þa at ok leitz þeim uel aa ok spurdu huat kall uillde firir hafua edr huersu dyrt vera skyllde. hann sagdizst ekki meta mundu uit konung en bad þa hafua ef þeir uillde. en ek mun þa hæimta verd firir af konungi er mer hentar at hafua. For karll a bat sinn ok reri vth a fiord en þeir geingu heim til b&#281;iar. Konungr uaknade eftir veniu klæddizst gek til kirkiu ok hlydde ollum tijdum. sidan til borda. en er drykkiubord uoru ofan gek konungr þar til sem smidirnir voru at skipsmidinne. þeir sogdu honum at þeir hefde kialartre fæingit ok huersu þat uar til komit. konungr kuetzst ekki uaknna vid Fornna þenna ok bad syna ser tred. ok suo gerdu þeir. konungr leit a tred ok steig a j æinhuerium stad ok mællti. h&#7887;ggi her j sundr. ok sua var gert. en er þat uar j sundr hr&#7887;ktizst þar vt ór æinn æitrormr. Konungr mællti. nu þikkiumzst ek sia huerr Fornni sia hefir verit. þetta hefir verit hinn ille Odinn. megum uer sia at hann hefir ætlat at ormr sea skyllde hrokkuazst j gegnum skip uort þa er uær uerim j hafui ok sokkua oss suo ollum nidr til grunna. nu skal þo hafua tre þetta ok h&#281;tta a guds forsio at oss dugi. þuiat þat er &#7887;llum liost at meira ma millde ok miskunn allzualldanda guds helldr en &#7887;fund ok illzska fiandans ok hans eyrendreka þeirra er um sitia ok &#7887;funda allra manna uelferd. Sidan let konungr sækia byskup ok bad hann uigia tred sem byskup gerde. ok eftir þat gerdu þeir kiolinn ok smidadu skipit. Konungr talade. nu skal skipit taka nafn af ormi þessum ok skal kalla Orm. en sakir uaxstar skipsins ok leingdar þiki mer hann hæita mega Ormr hinn lange. Þar voru allir hlutir uandadir til. var skipit bæde langt ok bræitt bordmikit ok storuidat. En er þeir baru skipit bord(e) þa attu þeir smidirnir Þorbergr ok Þorgeirr naudsynia eyrende at fara hæim til bua sinna ok dualdizst þar miog leingi. |<ref>225</ref> en er þeir komu aftr uar skipit fullborda. for konungr þegar vm kuelldit ok Þorgæirr ok Þorbergr med honum at sea skipit huersu skordat var. ok mællti þat huerr madr er skipit sa at alldri hefde seth langskip iafnnmikit ok suo fagrt. for konungr þa aftr j bæinn. En snemma vm morgininn for konungr enn til skipsins ok þeir Þorbergr. uoru þa adrir smidir þar komner ok stodu ok hofduzst ekki at. konungr spurde hui at þeir hefdizst ekki at. en þeir sogdu at spillt var skipinu suo at madr munde gengit hafua fra framstafnne ok til lyftingar ok sett j bordit ofan huert skylih&#7887;gg at &#7887;dru. Gek konungr þa til ok sa at satt var. mællti konungr þa ok suer vit at sa skyllde deyia ef hann vissi huerr firir &#7887;fundar sakir hefde spillt skipinu. en sa er mer kann þat at segia sagde konungr skal mikil gæde af mer hliota. Þa suarar Þorbergr. ek mun segia ydr herra huerr þetta mun gert hafua. Konungr mællti. mer er ok æigi at &#7887;drum manni uon at þat happ muni henda at verda þessa viss ok kunna mer at segia. Þer skal ek ok segia herra. ek hefui gert. Konungr suarar. þa skalltu ok bæta suo at iafnnuel se sem adr edr betr. skal þar lif þitt vidliggia. Sidan gek Þorbergr til ok telgdi bordin suo at oll gengu ór skylih&#7887;ggin. Mællti þa konungr ok aller þeir er sa at skipit væri miklu fridare a þat bordit er Þorbergr hafde skorit. bad konungr hann þa suo gera a bæde bord ok bad hann hafua þ&#7887;k firir. Uar Þorbergr þa h&#7887;fudsmidr firir skipinu þar til er algort var. uar þat dreki ok gert eftir þui sem uar dreki sa er hann hafde haft nordan af Halogalande. en þo var þetta skip myklu meira ok at ollum hlutum meir uandat. en þenna dreka kallade hann Orm hinn langa en hinn Orm hinn skamma. A Langormi uoru fiogr rum ok .xxx. h&#7887;fudit ok krokrinn uar allt gullbuit. suo voru bordin ha sem a hafskipum. þat hefir bezst skip verit gert ok med mestum kostnade j &#7887;llum Noregi.
  
::Heim koma hirdenaumur
 
::hams erat (godr) a fliodum
 
::siafar bals ór selium
 
::slettfialladar allar.
 
::nu sel ek af þo at yfizst
 
::olbekkiar syn nokkut
 
::huerr taki seggr uit suarra
 
::sinum abyrgd mina.
 
  
 +
[[Bilde: Ormen lange.jpg|thumb|center|700px|<center>Halvdan Egedius:<br>'''En þenna dreka kallade hann Orm hinn langa.'''</center>]]
  
Nu kemr Griss til selianna. Kollinnu uar skapþungt. Griss sa þat ok quad visu.
 
  
 +
===Þattr Suada ok Arnors Kellingarnefs===
 +
 +
 +
Mikil ok margf&#7887;lld er miskunn allzsualldanda guds j ollum hlutum ok haleitr hans domr er hann lætr &#7887;ngan godgerning firirfarazst helldr kallar hann elskuligri millde þa sem æigi kunna her adr til at nema skynia ok skilia dyrka ok elska sinn lausnara. sem uorr herra Jesus Cristus lifande guds son hefir synt j morgum fras&#7887;gnum þo at ver munim fár tina. suo sem yfirbodan miskunnar tilkuomu ok fullkomins kristinsdoms a Jslande. synir gud j þeim frasognum sem eftir fara at hann stydr ok styrkir huert gott uerk þeim til gagnns er gera en hann onytir ok eydir illzsku ok grimd uondra manna suo at oftliga firirfarazst þeir j þeim sn&#7887;rum er þeir hugdu &#7887;drum. N&#7887;kkuru eftir vtanferd Fridreks byskups ok Þorualldz Kodranssonar gerdizst a Jslande suo mikit hallæri at fiolde mannz do af sullti. Þa bio j Skagafirde nokkurr mikilshattar madr ok miog grimmr er nefndr er Suade þar sem sidan heitir a Suadastodum. þat uar æinn morgin at hann kallade saman marga fatæka menn. hann baud þeim at gera æina mykla grauf ok diupa skamt fra bæ sinum vid almannaueg. en þeir hinir fatæku urdu fegnir ef þeir mætti hafa amban erfuidis sins med n&#7887;kkuru moti ok slokkua sinn sara hungr. ok um kuelldit er þeir hofdu lokit grafar gerdinne leidde Suade þa alla j æitt litit hus. sidan byrgde hann husit ok mællti sidan til þeirra er inni voru. gledizst þer ok fagni þer þui at skiott skal endir uerda a yduarre uesolld. þer skulut her bua j nott en a morgin skal ydr drepa ok iarda j þeirra myklu grof er þer hafit gert. En er þeir heyrdu þann grimma dom firir sitt starf er þeim var daude ætladr sidan toku þeir at æpa med sarligri sorg vm alla nottina. Þar bar suo til at Þoruardr hinn kristni son Spakbauduars for þa somu natt upp vm herad at eyrendum sinum. en læid hans la allsnemma um morgininn hea þui sama huse er hinir fatæku menn voru inne. ok er hann heyrde þeirra gratligan þyt spurde hann huat þeim væri at angri. en er hann uard uiss hins sanna mællti hann til þeirra. ver skulum æiga kaup saman ef þer uilit sem ek. þer skulut trua a sannan gud þann er ek trui a ok gera þat sem ek segi firir. þa mun ek frelsa ydr hedan. komit sidan til min ofan j Aas ok mun ek fæda ydr alla. Þeir s&#7887;gdu sig þat giarnna uilia<ref>þat ''tilf. Cd.''</ref>. tok Þoruardr þa slagbranda fra dyrum en (þeir) foru þegar fagnandi med myklum skunda ofan j Aas til buss hans. En er Suade uard þessa varr |<ref>226</ref> uard hann hardla ræidr. bra vid skiott uopnade sig ok sina menn ridu sidan med ollum skunda eftir flottamonnum. uillde hann þa giarnna drepa. en j annan stad hugsade hann at giallda grimmu sina suiuirdu er hann þottizst af þeim bedit hafua er þa hafde leysta. en hans illzska ok uondskapr fell honum sealfum j hofut suo at jafnnskiott sem hann ræid huatt fram hea gr&#7887;finne fell hann af baki ok uar þegar daudr er hann kom aa jord. ok j þeirre somu gr&#7887;f er hann hafde firir buit saklausum monnum uar hann sialfr sekr heidinge grafinn af sinum monnum ok þar med hundr hans ok hestr at fornnum sid. En Þoruardr j Ase let prest þann er hann hafde med ser skira hina fatæku menn er hann hafda leyst undan dauda ok kenna þeim hæilug frædi ok fæddi þa þar alla medan hallærit var. Þat segia flestir menn ath Þoruardr Spakbauduarsson hafui skirdr verit af Fridreke byskupe. en Gudlaughr munkr getr þess at sumir menn ætla hann skirdann verit hafa aa Æinglande ok hafua þadan flutt vid til kirkiu þeirrar er hann let gera aa bæ sinum. En modir Þoruardz Spakbauduarssonar het Arnnfridr dottir Slæitubiarnnar Hroarssonar. modir Sleitubiarnar uar Groa Herfinzdottir<ref>Hrafnsdottir ''Cd.''</ref> Þorgilssonar Gormssonar herssis agætz manna ór Suiþiod. modir Þorgils Gormssonar uar Þora dottir Æireks konungs af Upps&#7887;lum. modir Herfinnz Eirekssonar<ref>''r.'' Þorgilssonar</ref> uar Helena dottir Burizlafs konungs ór Gaurdum austan. modir Helenu uar Jngibiorg systir Dagstyggs [riks mannz<ref>[''r.'' Risa konungs</ref>.
  
::Nu þikir mer nokkurr
 
::namskord uera ordinn
 
::litt ek sumt vm sættir
 
::suæimr medan ek var hæiman.
 
::her hafua gestir gerua
 
::gengr vt kona þrutin
 
::þerrir sialigr suarri
 
::slaug fiandliga augu.
 
  
 +
'''Arnorr frialsadi fatæka menn'''
  
Þar uar j f&#7887;r med Grise Æinarr son Þoris Þrandarsonar. Griss uill rida eftir en Kolfinna latti ok kuetzst æigi þikia synt huat batnade hans hlutr. Griss uill þo eftir rida ok ræid fram hia Audolfsst&#7887;dum til Bl&#7887;ndu. þa voru þeir Hallfredr komnir a midea ana. þa skaut Griss spioti til Hallfredar en hann tok a lofti ok skaut aftr til Griss. en Æinarr bra vid &#7887;xi ok kom spiotit firir briost Æinare ok fek hann bana. Griss kuat Hallfred renna. Hallfredr quaz æigi læingra fara mundu en af ánne ok bat þa at s&#281;kia. Griss ræid æigi at. þa l&#7887;gdu menn ord til at Hallfredr skyllde bæta yfir osoma þann allan. Hallfredr spurde huers hann bæiddizst. Griss mællti. þui munda ek vna ef ek hefda hringa bada konungsnaut ok iallznaut. Hallfredr suarar. fyrr mun annat at berazst. Ok skildu uit þat. Hallfredr ræid sudr til Ottarstada til Gallta brodur (sins) en fadir hans uar andadr. Hallfredr uar þar vm uetrinn.
+
'''346.''' A þeim sama tima sem nu uar adr fra sagt uar þat dæmt a samkuomu af heradsmonnum ok firir saker hallæris ok suo mikils sulltar sem a la uar lofat at gefua upp fatæka menn gamla ok væita &#7887;ngua healp. sua þeim er lama var edr at n&#7887;kkuru uanhæillr ok æigi skyllde herbergia þa. en þa gnude aa hinn snarpazsti uetr med hridum ok gnistande uedrum. Þa uar mestr hofdinge vt vm suæitina Arnnorr kellingarnef er bio a Myklabæ j Oslandz hlid. en er Arnnorr kom hæim af samkuomu þessi þa gek þegar firir hann modir hans dottir Refs fra Barde ok asakade hann miog er hann hafde ordit samþykkr suo grimmum domi. tiade hon firir honum med mikille skynsemd ok morgum sannligum ordum huersu oheyriligt ok afskapligt þat uar at menn skylldu selia j suo grimman dauda<ref>daudan ''Cd.''</ref> f&#7887;dr sinn ok modur edr adra nafrændr sina. nu vit þat firir vist segir hon þo at þu sealfr gerir æigi slika hluti þa ertu med &#7887;ngu moti syknn edr hlutlauss af þessu glæpafullu manndrapi þar sem þu ert hofdinge ok formadr annare ef þu leyfir þinum undirmonnum at vthysa sinum fedginum edr frændum nanum j hridum ok jafnnuel þo at þu leyfir æigi ef þu stendr ekki j mot med &#7887;llu afli slikum odada. Arnnor skilde godfyse modur sinnar ok tok uel asakan hennar. giordizst hann þa miog ahyggiufullr huat er hann skyllde at hafazst. tok hann þa þat rad at (hann) sende þegar j stad sina menn um hina næstu bæi at safnna saman &#7887;llu gamalmenni þui er vt uar rekit ok flytia til sin ok let þar næra med allri liknn. Annan dag stefnnde hann saman fiolda bonda. ok er Arnnorr kom til fundarins mællti hann suo til þeirra. þat er ydr kunnikt at ver attum firir skommu almenniliga samkuomu. en ek hefui sidan hugsat af samæiginligri vorri naudsyn ok brotit(!) saman uit þa vmannligu radagerd er ver urdum allir samþykkir ok gefum leyui til at væita liftion gamalmenni &#7887;llu ok þeim ollum er æigi mega uinna ser til biargar med þui moti at uarnna þeim lifligri atvinnu. ok hirtr sannre skynsemd idrumzst ek miog suo illzskufullrar ok ud&#281;miligrar grimdar. nu þar um hugsande hefui ek fundit þat rad sem uær skulum allir hafua ok hallda þat er at syna manndom ok miskunn uit mennina suo at huerrr healpi sinum frændum sem huerr hefir mest f&#7887;ng a einkanliga f&#7887;dur ok modur ok þar vt j fra þeir sem betr mega firri<ref>firir ''Cd.''</ref> sullti ok lifshaska sina adra nafrændr. skulu uer þar til leggia allan uornn kost ok kuikende at ueita monnum lifsbiorg ok drepa til healpar uorum frændum faraskiota uora helldr en lata þa fara(z) af sullti suo at æinge bonde skal eftir hafa meira en tuo ross. suo ok æigi sidr sa mykli unande er her hefir framfarit at menn fæda fiolda hunda suo at margir menn mega lifa vid þann mat er þeim er gefinn. nu skal drepa hundana suo at fair edr &#7887;ngir skulu eftir lifa ok hafua þa f&#281;du til lifsnæringar monnum sem adr |<ref>227</ref> er uant at gefua hundunum. nu er þat skiotazst af at segia at med &#7887;ngu moti leyfum uer at nokkur madr gefui upp f&#7887;dur sinn edr modur sa er med einshueriu moti ma þeim healpa. en sa er æigi hefir lifsnæring til at uæita sinum nafrændum edr fedginum fylgi hann þeim til min a Myklabæ ok skal ek fæda þa. en hinn er ma ok uill æigi healpa hinum nanozstum frændum þa skal ek grimmu geallda med hinum mestum afarkostum. nu þa minir kæruzstu uinir ok samfelagar helldr en undirmenn fremium j alla stade manndom ok miskunn uit uora frændr ok gefum ekki færi til vvinum uorum þui oss at brigsla at ver gerim med ofmikille fauitzsku vid uora naunga suo umannliga sem ahorfizst. nu ef sa er sannr gud er solina hefir skapat til þess at birta ok verma uerolldina ok ef honum likar uel millde ok rettlæte sem uer h&#7887;fum heyrt sagt þa syni hann oss sina miskun suo at uer megim profa med sannyndum at hann er skapari manna ok at hann megi stiornna ok styra allri uerolldu. ok þadan af skulu uær a hann trua ok ongan gud dyrka vtan hann æinn saman rikianda j sinu uallda. Ok er Arnnorr hafde þetta talat þa uar þar Þoruardr Spakbauduarsson uit staddr ok segir suo. þat er nu synt Arnorr at sa hinn sami gud er þu kuadder at þinu male hefir sinn helgann anda sent j þitt briost til at byria suo blezsadan manndom sem þv hefir monnum nu tiat j tolu þinne. ok þat hygg ek ef Olafr konungr hefde þig heyrt slik ord segia at hann munde gera gude þakkir ok þer firir suo fagran framburd. ok þui trui ek at þa er hann spyrr þuilika hluti at hann uerde forkunnar feginn ok vist er oss þat mikill skade at uær skulum hann æigi mega sea edr heyra hans ord sem mer þikir ugganda at huorke uerde. En er allir þeir er þar voru saman komnir letu ser þetta allt uel vileat er hann hafde talat þa slitu þeir med þui þinginu. þa var hinn snarpazste kulde ok frost sem langan tima hafde adr verit ok hinir grimmuzstu nordanvindar. en suelli ok hinu hardazsta hiarnni uar steyft yfir jord suo at huergi stod upp. en a næstu nott eftir þenna fund skiptizst sua skiott vm med gudligri forsio at vm morguninn eftir uar a brottu allr grimmlæikr frostsins en kominn j stadinn hlær sunnanvindr ok hinn bezsti þeyrr. georde þadan af hæga uedrattu ok blidar solbradir. skaut upp jordu dag fra degi suo at af sk&#7887;mmu bragde fek allr fenadr nogt gras af iordu til vidrlifnadar. gl&#7887;dduzst þa allir menn med myklum fagnade er þeir h&#7887;fdu hlytt þui miskunnar rade er Arnnorr hafde til lagt med þeim ok toku þegar j mot suo gnogan uelgerning gudligrar giafar at firir þa skylld geingu allir þingmenn Arnnors karllar ok konur fliott ok feginsamliga undir helga sidsemi rettrar truar med sinum hofdingia er þeim uar litlu sidar bodit. þuiat a farra uetra fresti uar kristni logtekin vm allt Jsland. Arnnor kellingarnef var son Biarnnar Þordarsonar fra Hofda. modir Biarnnar het Þorgerdr dottir Þoris imu ok Þorgerdar dottur Kiaruals Jra konungs. H&#7887;fdaþordr uar son Biarnar byrdusmiors Hroallzsonar hroks Aslakssonar Biarnnarsonar jarnnsidu Ragnarssonar lodbrokar.
  
  
'''Fra ferd Olafs konungs til Hroallz'''
+
'''Olafr konungr vitradiz Þorhalli a Knappstodum'''
  
'''354.''' Hroalldr het madr er bio j Molldafirde audigr ok hæidinn ok konungs vvinr. hann gerdizst til &#7887;ngrar hlydne vid konung ok trude hann a blotgod sin at konungr munde æigi sigra hann. ok þa er konungr ætlade at fara þangat uakte Hroalldr upp j moti honum boda .ij. mykla. ok er konungr kom at bodunum þa risu þeir upp ogurliga. Þa mællti konungr. myklum fiandakrafti styrir sa madr er þessa boda uekr upp j f&#7887;gru uedri. ok æigi at sijdr skulum uer sigla a þa. Ok suo gerdu þeir ok l&#281;gduzst þegar bodarnir ok komzst konungr inn j fiordinn ok tok Hroalld hondum ok bat hann tru taka. en hann næitade ok quat ser helldr sama at lata lifit en þionkan gudanna. Þa mællti konungr. illt uilltu hafa ok suo mun ok uera. Ok var hann drepinn ok lauk þar um hann. Ok suo hafde farit þria uetr at Hroalldr hafde þa u&#7887;rnn firir sinu landi moti konungi ok hlyddi honum þat vm stund. ok for honum suo sem ollum &#7887;drum at fiandinn blekkir þa loks alla er honum trua þott þat se med bloma vm hrid.
+
'''347.''' Madr er nefnndr Þorhallr knappr hann bio a Knappst&#7887;dum j Fliotum. Þorhallr uar g&#7887;fugrar ætter. hofdu hans forelldrar þar buit firir honum. Þorhallr uar madr sidlatr ok þo hæidinn sem þa uar flest folk j suæitum þeim. hann uar miog tekinn ok þyngdr af likþra. Þorhallr blotade skurgod at sid frænda sinna. uar æitt rikt hof æigi langt fra bæ hans. h&#7887;fdu Fliotueriar þar aller blot æitt sinn a hueriu are. A æinne nott er Þorhallr suaf j rekkiu sinne dreymde hann at hann þottizst vera vti staddr. hann sa rida mann biartan at bæ sinum a huitum hesti skryddan konungligum bunade ok hafde gullrekit spiot j hende. en er Þorhallr sa þenna mann nalgaz bæinn þa slo a hann otta ok uillde snua inn j husin. en riddarinn uard skiotare ok hliop af bake ok gek firir dyrnar suo segiande. æigi skalltu ottaz þui at þer skal ekki mæin verda at mer ne minne herkuomu helldr muntu &#7887;dlazst af minne tilkuomu hæilsu ok glede ef þu uill hlydnazst minum radum. harmar þu þina uanhæilsu. en æigi þarf ek at spyria at þui þuiat ek uæit at þu harmar þat nu. fylg mer nu þuiat ek skal syna þer &#7887;rugt hæilsubragd. Kuomumadrinn læiddi hann æins stadar vt af tungardinum er geort(!) uar vm bæinn ok mællti til hans. j þessum stad skalltu smida hus æinum ok s&#7887;nnum gude til sæmdar eftir þui mote sem ek mun syna þer. |<ref>228</ref> en þessi gud man þer kunnigr ger a þessu sama are a alþinge þuiat firir uist ridr þu til þings j sumar. nu ef þu dyrkar med hræinu hiarta þann gud er þer mun þar bodadr uera þa muntu uerda hæill ok med hæilsu likamans muntu glediazst j fride ok farsæld þessa hæims en j vkominne verolldu niota æilifrar (sæmdar) ok sælu. Sidan mælldi hann grundu&#7887;ll husgeordarinnar firir Þorhalli med aurfalnum a spioti sinu ok segir suo til hans. med þessi skipan skalltu husit gera ok hafa til vit þann er adr er j hofui þinu þui sem her er skamt fra bæ þinum ok suæitarmenn þinir erv uanir at sækia til ok hallda þar blotuæitzslu a hueriu are. þat hof skalltu lata ofan taka þegar j dag er þu ris upp. en þa falsguda er þer hafit tignat her til skalltu alldri dyrka hedan af. nu ef þu truir ordum minum ok þu geymir vtan allan efa þa hluti sem ek hefui bodit þa mun þer skiott battnna ok muntu styrkiazst dag fra degi. Þui næst huarf draummadrinn fra honum. En er Þorhallr uaknade trude hann syninne. baud hann þa &#7887;llum sinum verkmonnum þegar er dagade at fara til skyndiliga ok briota ofan hofit en færa allan vidinn heim til sin. En þo at þeir m&#7887;gludu j moti ok toludu med adr at sligt þætti vrad þa þordu þeir allt at æinu eigi at mæla j moti hans bodskap ok gerdu fylliliga þat er hann hafde firir sagt. tok Þorhallr þadan af at smida husit a allan þann hatt ok mikilæika sem honum hafde synt verit j suefninum. En þo at frædemenn hafui æigi full uisendi til huerr Þorhalli þessum hefer vitrazst þikir monnum likligt at sealfr gud hafui synt med merkiligri mynd Olafs konungs Trygguasonar þess er bradliga bodade honum ok morgum &#7887;drum healp ok hæilsu firir sealfs sins sendimenn met gofugligu guds eyrendi. þat ok annat draga menn til likende vm þessa vitran at Þorhalli syndizst virduligr madr med konungligum skruda ok litlu sidarr heyrde hann konunglikt eyrende med hueriu sendimenn sealfs Olafs konungs bodadu berliga allra alþydu r&#7887;ksemdarfulla ok retta tru.
  
  
'''Reiknat manntal a Orminum'''
+
'''Þorhallr tok vid tru'''
  
'''355.''' Olafr konungr let bua skip sin vm uorit er alæid ór Nidaróse. skyllde hann sealfr styra Orminum langa er hann hafde adr gera latit vm uetrinn. þuiat hann var þa mest langskip ok fridazst j Noregi. ok þa er menn voru radnir til skipanar þa uar þar suo miog uandat ok ualit lid a at æinge madr skyllde |<ref>235</ref> uera a Orminum yngri en .xx. en einge ellri en sext&#7887;gr en valit miog at afli ok hreysti. þar uoru fyrst til ualdir hirdmenn Olafs konungs þuiat hirdin uar ualin af innlendum ok vtlenzkum allir þeir er sterkazstir voru ok fræknazstir. Vlfr raude het madr er bar merki Olafs konungs ok var j stafni a Orminum. hann uar af Heidmork. annarr Kolbeornn stallare af Raumarike ok Eindride ilbræidr. Vikarr austan af Tiundalandi brodir Arnnliotz gellina. Þorsteinn vxafotr. en þessir uoru a (rausn j) s&#7887;xunum. Þorgeirr ok Hyr(n)ingr magar konungs. Juarr liomi Vakr elfski Raumason. Bessi hinn sterke. Aan skyti af Jamtalandi. Þrandr hinn ramma af Þelamork ok Oþyrmir brodir hans. þeir Haleygir Þrandr skialgi Augmundr sande Hloduerr lange ór Salltvik ok Harekr huassi. þessir voru j krapparumi. Æinar þambarskelfir hann þotti þeim æigi hlutgengr þuiat hann var .xviij. vetra gamall. Hallsteinn Hlifarson. Þorolfr. Juarr smetta. Þorsteinn skelkr ok Ormr skogarnef. en j firirrumi uoru þessir. Ketill hinn hafui innan ór Þrandheimi ok Þorfinnr eisli Hauardr ór Orkadal. þeir Bárdr ok Beornn af Studlu ok Borkr ór Fiordum Þorgrimr ór Huini Þiodulfsson. Asgrimr ok Grimr. Þordr ór Mardarlaug<ref>''r.'' Niardarlaug</ref> Þorstæinn huite af Offrustodum Arnnorr mærski. Hallsteinn son Hromundar hallta Eyuindr snakkr Berþorr bestill ok Hallkell af Fiolum. en þessir voru midskipa. Olafr dreingr Arnnfinnr sygnnski Sigurd(r) billdr Æinarr h&#7887;rdzski ok Finnr sygnnski ok Griotgardr raumski. Asbiornn ór Mostr. Þorkell dyrdill af Augdum. Beornn hinn mykli af Uestfolld. Bryniulfr ok Haukr brodir hans. Arnnor orski ok Ketill ryzske. Margir adrir miog agætir (menn) uoru a Orminum ok þo at ek kunni æigi at nefna þa alla. atta menn uoru ualdir j halfrymi a Orminum. einn madr ok .xxx. j firirrumi. þat var mal manna at þat mannual er a Orminum uar bar æigi minnr af &#7887;drum monnum um afl ok fræklæik en Ormrinn langi af odrum skipum. Þorkell nefia brodir konungs styrde Orminum skamma. Þorkell dyrdill ok Jostæinn modurbrodir konungs hofdu Tronuna ok var huortueggia skipit alluel skipat. Niu storskip bio Olafr konungr ór Þrandheimi ok umfram tuitogsessor ok smærri skip. En er konungr hafde miog buit lid sitt ór Nidarose þa skipade hann menn j syslur ok armenningar um oll Þrændalog. dualdi hann mart ok leid a sumarit fram sua at skip gengu til Noregs af Jslande ok &#7887;drum londum.
+
'''348.''' Þenna sama tima bio þadan skamt j burt a næsta bæ kona su er het Þorhilldr. hon uar mikil firir ser ok miog fiolkunnig. A þeirre s&#7887;mu nott er fyrr sagde uitran bar firir Þorhall uakti Þorhilldr upp sina menn þegar j lysing ok sagde suo. þer skulut fara sem skiotazst ok reka sannan ok heim ór bygdum allt kuikfe uort bæde naut ok saude ok ross. byrgia sidan j husum edr rettum þuiat þat mun ekki lijf hafua er her er vti j dag. þuiat Þorhallr nabui minn a Knapst&#7887;dum er uordinn ærr ok vitlauss (sua) at hann sende til menn sina at briota ofan þat virduliga hof er þar stendr ok þar uerda þau hinu virduligu god er þar hafa læinge dyrkut verit at flyia naudig ok j grimmum hug ok ætla at læita hælis ok bustadar nordr allt a Siglunes. nu uil ek at minn fenadr uerde æigi a uegum þeirra þuiat þau erv suo ræid ok j bæiskum hug at þau munu &#7887;ngu eira þui er firir þeim verdr. Nu uar suo gert sem hon mællti firir at &#7887;ll hennar kuikende uoru hæim rekin ok var byr(g)t. vtan æinn kapalhestr hafde eftir stadit j haganum ok fanzst hann sidan daudr. En Þorhalli a Knapstodum gek allt eftir þui sem honum hafde vitrat verit. batnade sins suikleika dag fra degi ok hans mattr uox. ræid Þorhallr til þings vm sumarit ok fann þar þa menn er fram fluttu kristiligan bodskap sem bratt mun sagt verda. tok Þorhallr þar tru retta ok vard þa þit fysta hæill fullkomliga at likam er hann var skirdr. Eftir þat for hann fagnande til buss sins ok dyrkade alla daga lifs sina med sinne þionostzu allualldanda gud j þeirre kirkiu er hann hafde honum helgat ok fyst var geor j Fliotum j nafnne f&#7887;dur ok sonar ok anda heilags. þeim er uegr ok dyrd æinum gude j þrenningu vm allar veralldir amen.
  
 
'''Vtkoma Kiartans Olaafssunar'''
 
  
'''356.''' Þa spurde Olafr konungr þau tidende at honum þottu god vera at kristnne uar logtekin a Jslande ok skirt allt folk. vard hann uit þat gladr ok lofade gud firir. let hann þa skiota a husþinge. Þa stod konungr upp ok sagde suo. þau fagnnadar tidende h&#7887;fum uær spurt af Jslande at þar er folk allt kristit. þar firir gerum uær gude þakkir ok gefum orlof ollum þeim monnum er her hafa setit af þeirra halfu at fara til Jslandz. Kiartan Olafsson suarade fystr manna mali konungs. hafui þer mykla þ&#7887;kk firir þat orlof herra segir hann. munu ver þann kost þiggia at fara til Jslandz j sumar. Konungr suarar. æigi munu uær nu þessi ord aftr taka en þo toludu uer firir onguan mun minnr til annara manna en til þin Kiartan þuiat uer uirdum suo at þu hafir setit her med oss meirr j vingan en j gisling. uillda ek at þu fystizst æigi vt til Jslandz þo at þu æigir þar g&#7887;fga frænndr þuiat þu munt fa her ef þu uillt med oss vera mykla sæmd ok þann radahag at uer munum kalla at þu æigir æigi kost a Jslande. Þa suarar Kiartan. Gud &#7887;mbuni ydr herra allan þann somu er þer hafit til min gert sidan ek kom a yduart ualld ok enn uænti ek at þer munit æigi sidr gefa mer orlof en &#7887;drum monnum er þer hafit her halldit j uetr. Konungr suarar. suo skal uera Kiartan. en torugætr þiki mer slikr utiginn madr som þu ert. Kalfr Asgæirsson hafde þann uetr verit j Noregi en komit adr um sumarit uestan af Æinglandi med skip þeirra Kiartans ok kaupæyre. En nu þegar at Kiartan hafde fæingit orlof af Olafi konungi til Jslandz ferdar þa helldu þeir Kalfr a bunade sinum. ok er skapiz uar albuit þa gek Kiartan a fund Jngibiargar konungs systur. hon fagnade honum uel ok gaf honum rum at sitia hia ser. ok er þau toku tal sagde Kiartan at þa hafde hann buit ferd sina til Jslandz. Jngibiorg segir. mæirr ætlum ver Kiartan |<ref>236</ref> at þu hafir þetta gert med æinræde þinu ok fyst en menn hafui þig þess eggiat miog. Ekki vard þeim þa mart at ordum. Jngibiorg tok þa ór æinu eski guduefiar posa. þar uar j motr sniohuitr ok miog gullofinn. þat uar hinn agætazste gripr. hon gaf Kiartane motrinn. þenna motr muntu gefa Gudrunu Osuifursdottur j bekkiargiof. hellzsti godr er henni at uefia at hofde ser. uil ek at Jslendinga konur siai at su er æigi þræla ættar er þu hefir tal vid att her j Noregi. huergi mun ek leida þig sagde hon ok far nu hæill. Kiartan stod þa upp ok minntizst vid Jngibiorgu ok hofdu menn þat firir satt at þeim þætti firir at skilia. gek Kiartan þa a konungs fund ok sagde honum at hann uar þa buinn. Olafr konungr læidde hann til skips ok fiolde manz or bænum. En er þeir komu þar er skipit flaut þa mællti konungr. her er suerd Kiartan at ek vil gefa þer at skilnade. lattu þetta uopn þer fylgiusamt vera þuiat ek uæntir at þu verdir æigi uopnndaudr ef þu berr þetta suerd. Þat var hit bezsta vopn ok buit miog. Kiartan þakkade konungi giofina med fogrum ordum ok alla þa sæmd ok virding er hann hafde honum væitt medan hann var j Noregi. Konungr mællti. far þu nu uel Kiartan ok hallt uel tru þina. Skildu þeir Olafr konungr (ok) Kiartan med hinum mestum kærleikum. gek Kiartan þa bryggiuna vt a skipit. Konungr læit eftir honum ok mællti. mikit er kuedit at Kiartani ok at hans kynsmonnum. er þat oft mikill harmr at æigi ma gera vid forl&#7887;gum mannzsins. Sneri Olafr konungr þa aftr j bæinn.
+
'''Gizsor ok Hiallti bodadu cristni a Jslandi'''
  
 +
'''349.''' Giz&#7887;r huiti ok Hiallti Skeggiason magr hans voru med Olafi konungi nordr j Kaupange hinn fimta uetr er hann var konungr at Noregi sem fyr er ritat. en snemma vm vorit sagde konungr at hann uillde senda þa vt til Jslandz at boda þar enn retta tru. þeir toku þui vel ok biuggu skip sin ok ætludu til Jslandz vm sumarit. Suertingr Runolfsson bio þa skip sitt ok etlade til Jslandz. flaut þat firir bryggiunum albuit. gek Suertingr þa a |<ref>229</ref> fund Olafs konungs ok flutti mál sitt. bat ser orlofs. liggr mer mikit vid herra sagde hann at uær berim æigi farm af skipe er adr er buinn. Konungr suarar helldr ræiduliga. þat uar a þinu sealfr&#281;de at bua skip þitt &#7887;rlofslaust. er þat ok vel at son blotmanzsins se þar er honum þikir uerra. skal þar um standa allt þat er ek sagda a hausti. skal ek her mæira rada en þer þoat þer virdit litit ord min vt a Jslandi. Skildu þeir at þui ok for Suertingr huerge at sinne. þeir Gizsorr ok Hiallti letu j haf þa er þeir uoru bunir ok prestr sa er konungr hafdi fæingit þeim er Þormodr het ok nokkurir adrir uigder menn er oresti skyllde fullting væita j gudligri þionostu. þeim gaf uel byre ok ekki miog skiott. komu þeir þann dag uit Dyrholmaos er Brennuflose ræid Arnnarstaksheide til alþingis. fretti Flose þa tijdenda af Noregi af þeim monnum er roit h&#7887;fdu til þeirra Gizsorar ok sua þat at Kolbæinn<ref>Kolbeornn ''Cd.''</ref> brodir hans uar halldinn j gisling af Olafi konungi ok þeir menn er adr uoru nefnndir. sagde Flosi til þings vtkuomu Gizsorar ok Hiallta ok þau tidende er hann hafde spurt. Þeir Gizsorr toku þann sama dag Uestmannaeyiar er Flose spurde vtkuomu þeirra. lendu þeir Hiallti vid Hau(r)gaeyre ok skutu þar a land kirkiuuide þeim er Olafr konungr hafde latit &#7887;xa ok fæingit þeim ok mællti suo firir at þa kirkiu skyllde reisa nærr þui er þeir tæki fyst land. Ok var þa hlutat huorum megin vogsins kirkian skyllde standa. sidan ræistu þeir Gizsorr ok Hiallti firir nordan uoginn þuiat sua bar þa hluti til. þar uar adr hof hæidingia ok blotskapr mikill. brutu þeir þat allt nidr. En er þeir Gizsorr h&#7887;fdu dualizst fim<ref>''r.'' tua</ref> daga j eyiunum ok ræistan laup kirkiunnar þa foru þeir þadan ok toku Eyiasand þann sama dag sem menn ridu a alþingi. En er þeir Gizsorr kuomu a meginland þa fæingu þeir æigi ræidskiota ok &#7887;nguan farargræida af landzmonnum firir austan Nordra<ref>''r.'' Ranga</ref> þuiat þar biuggu allt firir þingmenn Runolfs goda. gengu þeir austan alla læid þar til er þeir (komu j Haf þar) biuggu (þeir) fedgar Skeggi Asgautzson ok Þorualldr son hans er atti Koltorbu systur Hiallta Skeggiasonar. fek Skeggi þeim ollum hesta ok adra hluti þa er (þeir) þurftu þuiat Þorualldr sonr hans var ridinn til þings. Þeir ridu þadan j Laugardal ok badu þeir Gizsorr at Hiallti munde þar eftir vera ok rida æigi a þingit j hendr vvinum sinum er hann hofdu sektan hit fyrra sumarit fyrr en Gizsorr hefde adr læitat vm sættir ok tekit honum grid. let Hiallti þa læidazst eftir bæn Gizsorar ok annarra vina sinna at hann uar eftir vit hinn tolfta mann. en Gizsorr ok þeir er med honum voru foru þar til er þeir kuomu til Uellank&#7887;tlu vid &#7886;lbusvatnn. þa sendi Gizsorr ord til alþingis at viner hans ok frændr ok allir þeir er honum uilldu lid væita skylldu koma til motz vid hann þui at hann hafde þa spurt at vviner þeirra Hiallta ætludu þa at veria þeim viga þinguollinn. komu þa saman allir vinir ok fulltingsmenn Gizsorar sem hann hafde ord til sent. ok adr þeir foru þadan kom Hiallti uiuande<ref>''r.'' at svifande(?)</ref> med alla menn er eftir hofdu verit med honum j Laugardal. ridu þeir Hiallti med fylktu lide a þingit. en hæidingiar hlupu þegar saman med aluæpni. var þa vidrlægt at þeir mundu beriazst. en med guds miskun skaut heidingium skelk j bringu ok þordu æigi a at rada. tok þa Asgrimr Ellidagrimsson systurson Gizsorar uit honum ok allri hans suæit j bud sina. En annan dag eftir saung Þormodr prestr messu a arbakkanum<ref>''r.'' giabakka</ref> hia Vestfirdinga bud<ref>fiordunge ''Cd.''</ref>. eftir messuna gengu þeir til l&#7887;gbergs .vij. lærdir menn skryddir ok baru firir ser .ij. krossa mykla þa hina somu er nu erv j Skardinu ytra<ref>''r.'' eystra</ref>. merker annar hæd Hiallta Skeggiasonar en annar merkir hæd Olafs Trygguasonar. þa var fiolment at logbergi. sidan logdu l&#281;rdir menn ræykelsi a glod ok lagde ilminn æigi sijdr j gegnn vinde en foruindis. þui næst uar hliod gott. hofu þeir Hiallti ok Gizsorr sitt eyrende med mikille snilld ok ordfære. s&#7887;gdu fyst fra þui huersu at hafde borizst j ferdum þeirra. þui næst fluttu þeir hit diarfligsta eyrende ok bodskap Olafs konungs til kristne vidrt&#7887;ku. vm sidir snerv þeir sinne rædu til miukrar aeggianar vid alþydu. badu allt folk med blijdskap ok fogrum ordum at snua a suinn sinu rade ok iata sig undir vilia ok þionostu (konungs) allra konunga. at tekinne skirnn ok hæilagri tru ok halldinne m&#281;tti þeir &#7887;dlazst af sialfum gude æilifa |<ref>230</ref> ombun vendiligs fagnadar himirikis dyrdar. En er þeir hofdu flutt sitt eyrende med myklu trausti ok malsnilld þa gerdiz þegar þyss mikill ok hareysti af þui at annar madr at &#7887;drum nefnndi ser votta ok sagdizst ór l&#7887;gum huorir vid adra kristnir menn ok heidnir.
  
'''Drap Kiartans'''
 
  
'''357.''' Nv er at segia fra Kiartani at hann siglir a haf þegar byr gaf. hafa þeir vtivist skamma ok toku land a Huitaru&#7887;llum j Borgarfirde. fretti Kiartan þa at Bolli frænde hans ok fostbrodir hafde feingit Gudrunu Osuifursdottur ok bra hann ser ekki vid þat. Var Kiartan þa vm uetrinn uestr j Hiardarhollti med Olafi fodr sinum. hann fastade þurt vm langafostu fystr allra manna a Jslande ok vard þat allagætt. marga hafde hann adra goda hattu ok trubr&#7887;gd umfram flesta menn j þann tima a Jslandi. Eftir um uorit kuæntiz Kiartan ok gek at æiga Hrefnnu Asgæirsdottur gaf hann henni at linfe motrinn. en vm haustit halfum manade firir uetr at uæitzslu j Hiardarhollti tok Þorlleifr Osuifursson suerdit konungsnaut fra Kiartani ok skaut þui nidr j fen æitt. en er eftir var læitat fannzst suerdit en vmgeordin alldri ok bar Kiartan þat alldri sidan. en litlu sidar at haustbode at Laugum huarf motrinn fra Hrefnu sua at alldri fannzst þadan af. gerdizst þa vvinatta med Kiartani ok Laugamonnum ok sidan fullr fiandskapr. for suo fram þann uetr. En vm uorit fimtadaginn j paskaviku satu þeir Vsuifurssynir ok Bolli firir Kiartani vid .ix. mann at aeggian Gudrunar vid Hafrsgil j Suinadal. en Kiartan reid vid þridia mann vesten ór Saurbæ. þeir baurduzst ok sottu þrir at Kiartani en fallinn uar forunautr hans annar en odrum helldu .ij. menn. Kiartan hafde suerd þat er ekki dugde ok bra hann þui iafnnan undir fot ser en þo drap hann æinn þeirra en særde annann. Bolli stod hia ok gerde ekki at. En er Vsuifurs synir sa at þeir mundu æigi bera af honum þa eggiade Ospakr alla uega Bolla ok sagdi. æigi muntu Bolle vilia vita þa skam a þig at hafa farit heiman med oss ok heitit lidsinne en gera oss nu ekki gagnn at ver þurfum þin. var Kiartan oss þa þungr j skip(t)um er ver h&#7887;fdum minne sakir til. ok ef hann kemzst nu undan þa man þer sem oss skamt til afarkosta. Þa bra Bolli suerde sinu Fotbit ok sneri at Kiartani. Þa mællti Kiartan til Bolla. vist ætlar þu nu nidingsuerk at gera. en myklu betra þiki mer frænde at þiggia af þer bana en uæita þer bana. ok þui man ek þer æigi uopnum ueriazst. Kastade hann þa fra ser uopnunum. var hann þa enn litt saar en miok<ref>ekki ''Cd.''</ref> modr. Bolli suarade &#7887;ngu en snarade at Kiartano ok væitti honum banasaar. Bolli idradizst þegar þessa verks ok settizst undir hofut honum<ref>honnm ''i originaltekst.''</ref> en Kiartan andadizst j kniam Bolla. Foru oll skifti Laugarmanna ok Hiardhylltinga b&#281;de adr ok sidan sem segir j Laxsd&#281;la s&#7887;gu þo at her se litit brefat af. Lik Kiartans stod uppi viku. þo hafde Þorsteinn Egilsson modurbrodir Kiartans latit gera kirkiu a bæ sinum uar Kiartan þangat færdr ok segizst suo at kirkian væri þa nyuigd ok j huitauodum er Kiartan uar þar grafinn. Firir uig Kiartans urdu Osuifurs synir allir sekir ok getit fe til vtanferdar þeim ok kom æinge þeirra vt sidan. ok kom þat þo fram er firir sagde Stefnir Þorgilsson frænde þeirra þa er þeir sektu hann aa alþinge firir kristnibod sem fyrr er sagt ok æigi sijdr fylldizst þat er Olafr |<ref>237</ref> konungr mællti at skilnade þeirre Kiartans at Bolla uar uandkuæde ok vhamingia j verki þessu.
+
'''Af þingdeilum'''
  
 +
'''350.''' A þeirre s&#7887;mu stundu kom einn pilltr hlaupande a þingit ok flutti sitt eyrende med mikille akefd. sagde iardelld uppkominn ok renna odliga ofan at bæ Þoroddz goda ok ognade bradum bruna allri hans æignn. En er hæidingiar heyrdu þessi tidende sagde æinn þeirra. þat er æigi vndarligt at godin ræidizst slikum tolum sem nu heyrdum ver fram fluttar firir skommu. Þa mællti Snorre gode Þorgrimsson. (hueriu voru godin ræid) þa er her brast iordin sem nu stondum ver. voru þat æigi minne bysnn. ok ætlum uer godin huorigu ualldit hafa. Eftir þat gengu menn fra logbergi ok hæim til buda. attu kristnir menn þa samtal ok badu Siduhall at hann segdi upp log þeirra þau er kristnehalldinu skyllde fylgia. en Hallr leystizst þui undan at hann keyfti at Þorgæire Liosuetninga goda er j þann tima hafde l&#7887;gs&#7887;gnn yfuir ollu Jslande at hann skyllde segia fram l&#7887;g þau er kristnum domi væri halldande. en Þorgeirr var enn heidinn. ok er suo sagt at Hallr gaf honum til halft hundrat silfurs<ref>silfrurs ''Cd.''</ref> med þeim skildaga at hann skyllde hafua þau þriu ord j framburde laganna sem þeir Gizsorr ok Hiallti segde honum firir huersu sem hann skipade odrum l&#7887;gum. Þat var hit fysta ord at allir menn skylldu kristnir uera a Jslande ok skirnn taka þeir er adr uoru oskirdir. þat uar annat at uheilug skyllde uera blot &#7887;ll hof ok skurgod. þat uar hit þridea at fiorbaugsgard skyllde uarda blot &#7887;ll. En er Þorgeirr kom til budar sinnar lagdizst hann nidr ok breiddi felld yfir h&#7887;fut ser ok la suo .ij. dægr. Aa þeirri stundu<ref>stefnu ''Cd.''</ref> attu heidingiar stefnu ok redu radum sinum huersu þeir skyllde fa j moti stadit ok geta eytt þessu nyia kristnibode. kom þat asamt med þeim at þeir skyllde fast heita a gudin ok uelia .ij. menn ór huerium landzfiordunge at fornnfæra gudunum til þess at þau leti æigi kristni ganga yfir landit. En er þeir Gizorr ok Hiallti urdu þess uarir þa stefnndu þeir þegar saman &#7887;llum kristnum monnum. stod Hiallti upp ok tok suo til mals. þat er oss med sannyndum sagt at heidingiar hafua hæitit at gefua godum sinum til blotz .ij. menn ór huerium fiordunge landz þessa at þeir megi med fulltinge sinna falsligra guda eyda ok nidr briota kristiligt sidferde. en helldr satt at segia at þeir kostgæfua med sliku fiandans vrade ok aeggian at firirkoma hialp ok heilsu sinna salua. þar j mot synizst æigi uvidrkæmiligt at uær kristnir menn velim til iafnnmarga af vorre halfu at gefa ok helga uorum lifande gude s&#7887;nnum ok sælum. æigi til þess at uer uæitim þeim likamligan dauda helldr at þeir sealfuir at til þessarrar sigrgiafar eru nefnndir deyde l&#7887;stu likamliga med rettuise ok hofsemi j þessi uerolldu iafnan sig offrande j helga fornn uorum herra Jesu Cristo med sinum godum verkum at þeir &#7887;dlizst um sidir med honum æilift lif j himiriki þui &#7887;llu þar sælli sem þeir erv godfusare. hæidingiar uelia til hinu uestu menn at gefua godum sinum ok fornnfæra þa med heruiligum dauda ok þeim makligum firir illgerdir sinar. hrinda þeim firir biorg edr j giar. en ver skulum þar j mot velia þa menn er uer fam likazsta a uoru landi ok þeirra mannkostir geri þa lifande fornn helga ok hræina ok gude þægia suo at firir þeirra uerdleika lati allzualldanda gud med sinne miskunn &#7887;nga illzsku &#7887;fundarfullra sinna vvina nalgazst j gegnn sinum rettruudum monnum helldr at eydd(r)i ok afmad(r)e dyrkan diofuligra skurgoda<ref>en ''tilf. Cd.''</ref> vidfrægizst kynni(n)g uors drottins nafnns suo at allr lydr þessa landz gangi giarnna sealfuiliande undir healpsamlig log kristiligrar truar. nu ef ydr likar munum uit Gizsorr gladliga ia okkr under þetta sigrgiafar hæit firir Sunnlendinga. En er allir kristnir menn sogdu ser þat uel lika þa uar eftir læitat huerir undir uilldu ganga þetta heit ór &#7887;drum landafiordungum. Gek þa firir Hallr af Sidu ok Þorlleifr or Krossavik er kalladr uar Þorllæifr hinn kristnna firir Austfirdinga. Þeim sama Þorlleifi stefnde Digrketill af rade ok aeggian Broddhelga um kristnehalld sem segir j Uopnnfirdinga s&#7887;gu. en þann sama dag er Ketill stefnnde honum gerde a hrid suo mykla þa er hann var a leid |<ref>231</ref> kominn med sina sueit. uilltuzst þeir uegar ok suo kom vm sidir at Ketill sa ser eingua ok sinum monnum adra lifs von en snua til bæiar Þorlleifs. en Þorlleifr tok vid þeim med &#7887;llum goduilia ok blidskap ok væitti þeim medan þeir voru hridfastir med bezsta bæina er hann hafde til sem hann munde sinum syna edr brodur. þadan af let Ketill nidr falla allar sakir uit Þorlleif ok uar æ sidan hans fullkominn vin. En firir Nordlendinga fiordung iadu sig undir þetta heit Hlenni ór Saurb&#281; j Eyiafirde sonr Orms toskubaks ok Þoruardr Spakbauduarsson af Skagafirde. En ór Uestfirdinga fiordungi uard æinge til nema Gestr Oddlæifsson. vid þat urdu þeir Gizs&#7887;rr ok Hiallti vgladir er þar fekzst æigi annarr til. en er var læitat ef nokkur uillde til ganga þa sagde Ormr Kodransson brodir Þorualldz uidforlla er fyrr er getit. firir vist munde madr til verda at fylla þetta hit lofliga heit ef Þorualldr brodir minn væri her a þinginu. nu med þui at hann er oss fiarl&#281;gr at hervist huort hann er nu lifs edr lidinn þa uil ek fysilega þo vuerdugr ef þer uilit mig til nyta at ganga j stad hans her um. er min þo diarfligt sligt upp at kueda þuia(t) ek [uar enn<ref>[''r.'' em</ref> primsignndr at æins en eigi skirdr. En hofdingiar ok allir kristnir menn þeir er þar voru toku þetta hans bod med þokkum. uar Ormr þa skirdr. þa uar hann hæimamadr a Gilsbakka j Borgarfirde med Hermunde magi sinum er þa atti Gunnhilldi systur hans.
  
'''Her segir af skapan ok atgerfi konungs'''
 
  
'''358.''' Olafr konungr uar mikill madr uexsti ok allra manna kurtæisazstr vllhuitr a hár ok retthærdr ok huitr a brun ok lioss j yfirlitum ok eygdr agæta uel. ok þat hafa menn mællt at æigi hafui verit .ij. menn likari<ref>uerit ''tilf. Cd.''</ref> j allri atgerui en Hakon Adalstæinsfostri ok Olafr konungr Trygguason. Olafr konungr hellt fystr retta tru allra Noregs konunga. honum gek þa uel rad sitt en myklu betr sidarr ok hafde hann þa marga hluti med ser at þat uar audset at hann uar af guds krafti til kiorinn. ok huar sem þing voru stefnnd ok malsniallir menn uoru til fæingnir at suara honum þa brazst þo of allt yfir konungs mal. enda hafde konungr sannynde ath mæla ok uæitti monnum morg gæde til þess at styrkia truna. Olafr konungr var allra manna sterkazstr ok huerium manne betr sunnfærr. hann suam j bryniu j kafui en tok huert spiot a lofti j orrostu ok skaut iafnnt badum hondum ok alltorfæingr mun slikr madr uera j hæiminum vm alla atgerui. hann uar byrsælli en adrir menn ok siglde þat a æinum d&#281;gi er adrir sigldu a þremr. en suo sem Olafr konungr Trygguason var mæire ok sterkare ok betr at jþrottum buinn en huerr madr annarra a Nordrlondum j þann tima suo var ok stormenzska hans j ollum hlutum ok orr vid sina menn umfram flesta konunga. Sua segir Markus logsogumadr.
+
'''Orskurdr Þorgeirs'''
  
 +
'''351.''' Þorgeirr Liosuetninga gode hafde legit allan daginn ok vm nottina eftir sem nu er sagt. ok vm morguninn settizst hann upp ok bad alla menn ganga til l&#7887;gbergs suo kristnna sem hæidna. En er allr lydr uar þar saman kominn ok uar þar fyst þyss mikill ok hareysti. en þegar menn settuzst ok hliod fekzst þa mællti Þorgæir sua. heyri þer spekingar mal min ok &#7887;ll alþyda hyggit at vandliga huat er ek talar. mer synizst horfa til vandræda ok timalausrar tapanar &#7887;llu bygdarlagi ef lydr landz þessa skal æigi hafa æin l&#7887;g ok sidferde þuiat skiott ryfzst fridrinn ef l&#7887;gin tuiskiptazst. þadan af munu gerazst greiner med monnum ok sundrþykki. þar næst fullr fiandskapr vfridr ok bardagar suo at a skamre stundu man þar af eydazst land þetta ef æigi kemr til hæilsamligt rad truligrar forsio. þui skulu uer med allri astundan varazst ok uidr sia at æigi berizst oss su vhamingia til handa at ver sialfir samlendir ok frændr stridimzst a medr ofrkappi. kostgæfum helldr med allri skynsemd ok goduilia at setia ok semia hafa ok hallda satt samþykki ok fastan frid her a f&#7887;durleifd uorre ok fostrlande. hygg ek þat ydr heyrt hafa at konungar af Noregi ok Danmorku helldu langan tima millum sin strid ok stora bardaga allt þar til er hofdingiar huorstueggiu landzsins leiddizst sa agi ok vfridr. gerdu þeir þa sætt sin a medal ok sterkan frid millum landanna at vuilia konunganna. en þat vard at þeirri farsæld at þeir konungar er læinge hofdu sundrþykkir verit sin a mille gerduzst þeir firir goduilia sinna radgiafa ok undirmanna kærir vinir ok sendi huorr &#7887;drum godar giafir ok gessimar ok hellzst sa fridr medan þeir konungar lifdu. nu þo at ver hofdingiar sem æigi iafnnrikir sem konungar j odrum londum ok vvitrare en þeirra radgiafar þa berr oss þo uel at taka d&#281;mi af þeirra spakligum radum. þui skulum uær midla mal med þeim monnum er her gangazst mest j moti at huorirtueggiu hafui n&#7887;kkut sins mals en huorigir rade æinir. mætti ver sua eftir sett sattmal glediaz af godum radum allir samt ok vera æinn lydr undir æinum logum ok hafua allir æitt nafnn eftir æinum atrunade ok sidsemd studdir fride ok farsælu uorrar f&#7887;durleifdar samlagadir j æinu samþykke ok sattmale. þuiat trua megi þer mer þar vm at iafnnskiott sem uær tuiskiptum logmalinu þa eydizst fridrinn uor j millum. þui er þat upphaf ok endir mins rads ok aeggianar at med æinu ok oleysiligu sættar samþykki holldum uer allir æin l&#7887;g vti byrgiande allan vfagna(t) ok aga sundrþykkis. En er Þorgeirr gerde enda a sinu male þa gaf gudligr orlæikr suo mykla framkuæmd hans malsnilld at allir þingmenn suo heidnir sem kristnir iattudu þegar med æinu samþykki suo at &#7887;nger mælltu a moti at hafua ok hallda j alla stade |<ref>232</ref> þau l&#7887;g sem hann uillde fram segia. Þa mællti Þorgeirr. þat hefui ek upphaf laga uorra til samþykkis vid kristna menn at huerr madr a Jslande meiri ok minne skal uera kristinn ok skirnn taka þeir er adr eru vskirdir. en hof oll ok skurgod skulu uera uhæilug ok nidr brotin ok skal huerium manni varde fiorbaugsgard ef blotar skurgod opinberliga suo at uottar se uit. þuiat þeir menn er mest hafua gengit moti kristnibodinu koma uarlla skilning a at þat megi saman fara at fæda upp bornn þau er alin eru suo fatækra manna sem rikra en banna ok afneitta til mannf&#281;du þa hluti sem adr uoru alþydunne hinn mesti styrkr j. þui skulu uær hafua uort mal vm þat at hinu fornu l&#7887;g skal hafa um barnna utburd ok hrossakiotz át ok æigi skal saknæmt þo at madr bloti a laun suo at æiga uerde uitnisfast. suo skulu uær ok hallda &#7887;ll hinu fornu l&#7887;g &#7887;nnur þau er æigi standa j moti kristnum domi. Lauk Þorgeirr suo sinne rædu at allir lofudu þau laug sem hann hafde upp sagt ok æinge skillde tefia ne talma firir &#7887;drum at þiona Kristi sua godfusliga sem sialfr girnntizst. æigi þeir ok med freku afli fullrar stridu med ollu af settir fornnum uilia sins sidferdis þo at med uallde yrde þeir fyst til skylldadir at taka skirnn ok kristiligt nafnn mæirr en firir gudliga ast ok æiginligan goduilia. en suo uard med gud drottins uilia at a farra uetra fresti uar þessi hæidni eydd ok afnumin med allra hofdingda rade ok alþydu samþykki som nu uar tint um launblot ok barnna vtburd ok hrossakiotz át. slitu þeir med þui þinginu at kristni uar l&#7887;gtekin um allt Jsland. uoru þa allir menn primsignndir þeir er a þinginu uoru ok margir skirdir þeir er adr uora heidnir. en þui æigi þar allir at Nordlendingar ok Austfirdingar uilldu æigi fara j kallt uatnn ok uoru þeir margir skirdir j laugum at Reykium j Laugardal. Heallte Skeggiason uæitti gudsifiar Runolfui goda Ulfssyni þeim er hann hafde sektan hit fyrra sumarit. en er hann uar primsigndr þa mællti Hiallti. g&#7887;mlum kennum ver nu godanum at gæifla a salltinu. En er þingmenn komu heim j herut þa uar alþyda skird a þui sumre sem fyst komzst uit ok mællti þa æinge madr j moti kristnum domi. hefuir su kristni sidan eflzst ok aukizst a Jslande en alldri eytzst en uar þo læinge ostyrk.
  
::Hafglod hilmir sade
 
::hialldrikr ok gaf skiolldu
 
::stett hrings st&#7887;fnnum uæitte
 
::stikka uopn ok skikkiur.
 
::storradur stæinda knorru
 
::stillir fek en ekki
 
::hilldings harre millde
 
::þann er rikstr konungmanna.
 
  
 +
'''Fra konungi ok drottningu'''
  
Olafr konungr sat læingstum vm kyrt a uetrum med myklu fiolmenni ok uæitti hird sinne ok vinum. skorti þo huorki drykkiur storar ne glede. Þess getr Markus.
+
'''352.''' Þa er þeir Gizsorr ok Hiallti uoru j Nidarose med Olafi konungi (var ár mikit j Noregi ok fridr godr innan landz.) en er a læid uetrinn ok um uorit byriade Þyri drottning oftliga firir konungi (tal sitt) ok gret sarliga þat at æignir hennar uoru myklar j Uindlande en hon hafde ongan fiarhlut þar j lande suo sem drottning somde. stundum bad hon konung med f&#7887;grum ordum at hann skyllde fa henni æignn sina. sagde at Burizlafr konungr uar suo mikill vin Olafs konungs at þegar at þeir fyndizst mundi hann fa allt þat er hann bæiddizst. En er þessar rædur komu til vina Olafs konungs þa l&#7887;ttu allir konung at fara til Vindlandz þoat drottning fysti. Þann uetr adr uar uedratta god ok greri snemma vm vorit. Suo er sagt at þat uar a paalmdrottinsdag at Olafr konungr gek vti um stræti. þa gek madr j moti honum med huannir margar ok undarliga storar j þann tima ársins. konungr tok æinn huanniola<ref>huannniola ''i originalteksten.''</ref> j hond ser ok gek til Þyri drottningar. hon sat (j) æinni stofu ok gret er hann kom inn. Konungr mællti til hennar. se her huanniola mikinn er ek gef þer. Hon laust uit hendinne ok mællti. stærrum gaf Haralldr konungr Gormsson fader minn. en minnr &#281;gradizst hann at fara ór landi at sækia tignn sina en þu gerir nu. ok reyndizst þat þa er hann for hingat j Noreg ok eyddi land þetta at mestum hluta en æignadiz allt at skylldum. en nu mattu sia at ek hefui oft kært firir þer huersu fatækliga ek kom j land þetta edr huersu hneisuliga ek misse med rangyndum mikille æigna j Uindlandi. ok þorir þu æigi at fara j gegnum Danauellde at sækia æignir minar en sæmd þina firir Suæini konungi magi þinum. Olafr konungr hliop upp uit þetta ok suarade hatt. alldri skal ek hr&#281;ddr fara firir Sueini brodur þinum ok ef okkrir<ref>nokkurir ''Cd.''</ref> fundir verda þa skal hann firir lata. |<ref>233</ref> Litlu sidar stefnde Olafr konungr þing j b&#281;num. hann gerde þa bert firir allri alþydu at hann mundi leidangr hafua vti um sumarit firir lande ok hann uillde nefnnd hafua or hueriu fylke bæde at skipum ok lide. sagde hann þa huersu morg skip hann uill hafa þadan ór firdeum. Sidan gerde konungr ordsendingar bæde nordr med landi ok sudr hit ytra ok hit efra ok l&#281;tr lide vt bioda. let konungr þa setia fram Orm hinn langa ok m&#7887;rg &#7887;nnur skip bæde stor ok sma. Þat sama sumar sende hann Gizsor ok Hiallta til Jslandz sem adr er ritat. þa sendi Olafr konungr Læif til Grænlandz at boda þar kristne. fek konungr honum prest ok nokkura adra uigda menn at skira þar folk ok kenna þui tru retta. For Leifr þat sumar til Grænlandz ok tok j hafni skipshofnn þeirra manna er þa uoru vfærir ok lagu a skipflaki. kom hann at alidnu þui sumri til Grænlandz ok fór til uistar j Brattahlijd til Æireks fodur sins. kolludu menn hann sidan Leif hinn heppna. en Æirekr fadir hans sagde at þat uar samskullda at Læifr hafda borgit skipshofnn ok gefit monnum lif ok þat at hann hafde flutt skemann til Grænlandz. sua kallade hann prestinn. en þo af radum ok eggian Leifs uar Æirekr skirdr ok allt folk a Grænlande.
  
  
::Huns nott hueria knattu
+
'''Hallfredr kom til Jslandz ok hitti Kolfinnu'''
::hirdmenn konungs spenna
 
::gylld hornn grædis melldrar
 
::gladr uisir drak þadra.
 
::uijdfrægr uelia tede
 
::vin hirdmonnum sinum
 
::allualldr æinkar milldum
 
::Olafr und ueg solar.
 
  
 +
'''353.''' Litlu sidar um uorit en Olafr konungr hafde sent Læif Æireksson til Grænlandz gek Hallfredr Uandrædaskalld firir konung æinn dag ok bad ser orlofs til Jslandz um sumarit. Konungr suarar. þat skal uera sem þu uill hefui ek þig reyndan dreing. en at þui skaplynde er þu hefir þa þikir mer æigi litil uon at enn komi þær stundir at þu uilldir helldr uera med mer en a Jslandi edr j odrum stodum. en þuiat vvist er vm fundi okkra hedan af ef uit skilium nu þa skaltu þiggia af mer pellz skikkiu healm ok hring er stendr .vj. aura. þessa gripe skalltu æiga at menium at þu hefir mer þionat ok loga þeim æigi þuiat þeir skulu fara med like þinu til kirkiu en leggia j kistu med liki þinu ef þu andaz j hafui. Sidu bio Hallfredr skip sitt til Jslandz. hann sende Audgisl son sinn austr j Suiþiod ok fæddizst hann þar upp med Þorarnni modurf&#7887;dur sinum. en Hallfrede syne sinum fek hann fostr gott þar (j) Þrandheimi. En er Hallfredr uar buinn gek hann firir konung ok kuaddi hann. uar þat auts&#281;tt a Hallfredi at honum þotti mikit firir at skilia vit Olaf konung. sidan let Hallfredr j haf ok kom skipi sinu j Skagafiord j Kolbæinsáróss eftir alþinge. baru þeir þar farm af skipinu ok settu upp. sidan fek Hallfredr menn til at uarduæita uarnnat sinn ok selia vm uetrinn. En er hann hafdi þetta gort mællti hann til skipueria sinna. ferd liggr firir hende sudr um hæida at finna f&#7887;dr minn ok skulu uær rida .xij. sama(n). Ridu þeir nu .xij. saman ok sneru uestr til Langadals ok uoru allir j litklædum. þeir stefnndu til selia Grijs. Kolfinna var þar ok konur nokkurar hea henni. þar voru ok fleiri sel ok stodu selin j Laxárdal mille Skagafiardar ok Langadals. saudamadr Kolfinnu segir at .xij. menn rida ath selinu ok aller j litklædum. Hon suarar. þeir munu æigi kunna leidina. Hann segir. kunnliga rida þeir þo. Nu koma þeir til selianna. Kolfinna fagnar uel Hallfredi ok spurde tidenda. Hann suarar. tidende eru fa en j tomi munu s&#7887;gd uera. nu uilium uer her uera j nott. Hon suarar. þat uillda ek at þu ridir til uetrhusa ok mun ek fa þer leids&#7887;gumann. Hann quez þar vera uilia. Gefa mun ek ydr þa mat segir hon ef þer uilit þetta æitt. Nu stiga þeir af hestum sinum. Ok er hattat uar vm kuelldit sagde Hallfredr. at hann kuezst mundu hlutazst til reknna skipanar. ætla ek mer at huila j nott hia Kolfinnu en ek mun lofa felogum minum at breyta sem þeir uilia. Þar voru ok fleire sel j dalnum. er ok sua sagt at huerr þeirra fek ser konu felaga Hallfredar vm nattina. Ok er þau kuomu j rekkiu Hallfredr ok Kolfinna vm kuelldit spurde hann huersu mart at uæri um astir þeirra Griss. en hon sagde at uel uær(i). Hallfredr sagdi at sua mætti uera en þo þikir annat finnazst j visum þeim er þu hefir kuedit til Griss. Hon sagdizst &#7887;ngar kuedit hafua. (Hann segir). ek hefui skamma stund her verit ok hefui ek þo heyrt visurnar. Hon mællti. lat mik heyra huernn ueg uerki sa er at mer er kendr. Hallfredr quad þa visu.
  
Vm sumrum la Olafr a herskipum ok for firir land fram med lide sinu. Sua segir Markus.
 
  
 +
::Leggr af lysibrekku
 +
::leggiadis af Grise
 +
::kuol þoler hlin hia hanum
 +
::hæitr ofremdar suæiti.
 +
::en dreypilig drupir
 +
::dynu rán hia honum
 +
::|<ref>234</ref> læyfui ek liosra uifa
 +
::lund sem allt a sunde.
  
::Mordlinnz morgu sinne
 
::módþrutinn suall vti
 
::hufr suall hrannir fellu
 
::huessimeidr a skeidum.
 
::gyllt hlyr gn&#7887;ptu skolltar
 
::gunnfikinn let blikia
 
::herrudr h&#7887;fnum fiarre
 
::haull ok fremstr at ollu.
 
  
===Her hefr þaatt Eindrida Jlbreids ok Olafs konungs===
+
Hon suarar. ekki er þetta bot annars ok er undarligt at hraustr madr uill sligt kueda. Enn hefi ek heyrde adra segir Hallfredr.
  
  
A nokkurum tima þa er Olafr konungr hafde miog albuit skip sin ór Nidarose a æinn dag uæitte hann lide sinu ok læidangursmonnum. var þa drukkit fast. konungr uar hinn gladazste ok allt folk. Þar uar mart mællt vid drykkinn sem uerda kann. t&#7887;ludu menn þa um huart þa munde kristit allt folk j Noregi ok skirdir menn allir. Þa sagde Vlfr merkismadr konungs. þui sijdr ætla ek allt folk skirt her j lande sagde hann ath mer þikir vera at her innan fiardar æigi langt fra oss se nokkurir menn vskirder. Konungi uar sagt skiott huat Ulfr hafde talat. let hann þegar kalla Ulf til sin ok mællti til hans. segir þu Ulfr at hæidnir menn muni her byggia nærr oss. Ulfr suarar. fregt eru þa tekin min ord herra en þo skal ek ganga uit þui at ek hefir þann ueg helldr a drepit. Konungr mællti. huart getr þu þessa edr uæitzstu þetta med sannyndum. Þat æitt segir Ulfr skal ek upp bera firir ydr med alu&#7887;ru at ek skal hafa nokkut til mins mals. Konungr sagde. þa skalltu greina þetta med sannyndum huar þetta heyrir til. Ulfr segir at suo skal vera. Sa madr er inn j Þrandheimi ok hæitir Endride ilbreidr Asbiarnnarson Hræidarssonar. en þeir voru brædr Asbeorn ok Endride fadir Styrkars a Gimsum. Endride er a ungum alldri okuongadr ok hefir tekit firir skommu vid f&#7887;drleifd sinne. hann er rikr at peningum mikill madr uexsti ok fridr synum. ogeorlla vitu menn afl hans ok jþrottir. hann er &#7887;rr af fe ok manna uins&#281;lstr en suo er mer sagt herra at Endride mune vskirdr. (Konungr suarar). þat er skade suo uel sem þu segir fra manni þessum at hann skal æigi kunna skapara sinn. nu hefir þu Ulfr þetta suo upp kuedit at þu skallt fara vit suo marga menn sem þu uillt a fund Endrida ok læita at koma honum til min. Ulfr suarar. fara mun ek sem þer uilit ok ekki med mannfiolda þui at Endride er ekki þess hattar madr at ek muna naudga honum til nokkurra hluta þeirra er hann uill æigi. skulu ver uera saman fiorir menn ok .xx. Fek Ulfr ser æinn rodrarskutu. |<ref>238</ref> for hann med sina menn þar til er hann kom nærr bygd Endrida. gek Ulfr upp til bæiar uit .xij. menn en adrir tolf skylldu gæta skips. Endride uar vti ok fagnade uel Ulfi ok baud honum þar at uera suo leinge sem hann uillde med alle sinn menn þuiat Ulfr var honum malkunnigr. Ulfr tok þui uel ok gengu þeir inn. uar þar bærr skrautligr ok hus stor. en er þeir kuomu j stofu ok toku samsæti þa mællti Endride. sua er hattat at ek uæit at þer hafit tekit sid annan en ek hefui ok minir menn. en ek uil uæita ydr hallkuæman bæina ok ufalsadan þui skalltu kiosa huort uer drekkum allir samt edr j sinu herbergi huorir. Ulfr suarar. þat þiki mer huorumtueggium skemtiligra at ver drekkim allir samt. a ek uit þig eyrende þau er ek uil j tomi fram bera. en ver æigum konung suo agætan at hann hræinsar þat skiott med sinum goduilia þo at nokkut hafui a oss dregit af samneyti annarligs sidferdis. Endride mællti. þat er mer ok gæfazst. en huersu margmennr ertu. Ulfr suarar at adrir tolf hans menn voru nidri at skipe. Þa skal ek segir Endride fa menn til at gæta yduars godz en þinir menn skulu fara til huss ok skulu þeir allir uera her uelkomnir. Uar þa sua gert. Sidan uar &#7887;l inn borit. hafde Endride mart manna ok var þar uæitzsla hin bezsta. Ulfr sat a adra hond Endrida ok menn hans vt j fra. En er menn voru katir þa spurde Endride um eyrende Ulfs edr huort hann ætlade nokkut leingra at fara. Ulfr suarar. Olafr konungr sende mig hingat þess eyrendis at hann bydr þer til uæitzslu med sæmd ok uirdingu sem morgum &#7887;drum vt til Nidaross. lagde hann þar til m&#7887;rg ord at þu mundir þessa ferd æigi undir hofut leggiazst þuiat hann hefir goda spurnn af þer. Endride suarar. hafui konungr þ&#7887;kk firir bod sitt ok sæmilig ord til min en ek mun a morgin væita andsuor eyrennde þinu þa er uær erum allir odruknnir ok med fullri skynsemd. Uar þar oltæiti mikil vm kuelldit ok suofu menn uel vm nottina. en um morguninn er menn kuomu j sæti mællti Endride til Ulfs. þat er at segia vm þitt eyrende at þu skallt þiggia her uæitzslu suo læinge sem þu uill. en ferd min mun dueliazst til konungs at sinne. en ek mun þegar fara a hans fund at mer þikir naudsyn bera. mun ek ok hæima bijda ok huergi vndan læita ef konungr uill mig hitta. muntu suo segia konungi at ek uil uera uinr hans ef hann gerir uel uid mig. Skildu þeir suo sina rædu at allt tal for med þeim Ulfui uinsamliga. for Ulfr þegar er hann uar buinn en Endride sat eftir at sinne.
+
::Þrammar suo sem suimmi
 +
::sila fullr til huilu
 +
::fuss skerdande fiardar
 +
::fulmárr a traud baru.
 +
::adr en orua stride(r)
 +
::ofridr þorir skrida
 +
::hann ero hlads vit gunne
 +
::huijlu bradr und uadir.
  
  
'''Endride bydr Olafi konungi til veizlu'''
+
Kolfinna mællti. ekki uill Griss yrkia vm þig ok þat semde þer ok betr at vvingazst æigi suo miog uit hann. þuiat æigi veit huar manni mætir. Hallfredr quad visu.
  
'''360.''' Nv er fra þui at segia at Ulfr kemr firir Olaf konung ok segir allt hit sannazsta um sin eyrendi ok annsuor Endrida. Konungr spurde Ulf huat er honum kannadizst af um sidferde Endrida huort hann veri mikill blotmadr. Vlfr kuetzst þess æigi uarr verda at hann blotade skurgod ok ongua menn kuat hann ser kunna þat at segia þuiat hann hafde ekki blothus a bæ sinum. Þa er þegar nærr sagde konungr. skulum ver hann þa heim sækia ok koma honum a vvart ef hann uill æigi mig finna. En þegar Ulfr heyrde þetta af konungi skaut hann leyniliga hesti undir skosuein sinn ok bat hann rida sem huatligazst at segia Endrida at konungr munde þar koma skiotliga. Olafr konungr biozst sem huatligast ok siglde vm nottina inn eftir firde ok hafde þriu hundrat manna. kom hann þa til bæiar Endrida snemma dags ok gek þegar upp med lide sinu &#7887;llu. en er hann uar kominn skamt fra str&#7887;ndu. þa kom Endride j mot honum med mykla sueit manna. fagnnade Endride konungi med myklum blidskap ok baud honum heim til bugardz med alle sina menn. sagde ser þaukk a at konungr þægi þar uæitzslu er hann kuetz honum hafa firir buit. konungr tok gladliga bod Endrida. En er þeir kuomu at stofunne mællti Endride. su(o) er hattat herra at ek mun æigi dyliazst vid þat at sidir uorir munu æigi vera samfærir at fras&#7887;gnn manna. ok med þui ef þer uilit æigi hafa oss j samsæti med ydr þa munu þer byggia stofu þessa sem ydr er firirbuin en ver munum læita oss annars herbergis. Konungr suarar. þu skallt hafa sealfr stofu þina ok þinir menn en þo skalltu hallda oss kost medan uer uilium her dueliazst. munum uer sla tialldum vorum uti a uollunum nærri stofunne. Uar nu suo gert sem konungr mællti. skortir þar &#7887;nguan hlut a at konungi uar uæitt uirduliga. for þar eftir oll þionusta onnur.
 
  
 +
::Litth mun haulldr inn huiti
 +
::hialmgrannz firir bur ganga
 +
::hann muna aura æyrar
 +
::an ok strutrinn grani.
 +
::þott orbþægir æigi
 +
::vfridr stodul uijdan
 +
::hirdande nytr hiardar
 +
::hiorfangs ok kui langa.
  
'''Her reyne þeir konungr ok Eindridi iþrottir sinar'''
 
  
'''361.''' Ok hinn fysta dag uæitzslunnar let Olafr konungr kalla til sin Endrida. hann kuaddi konung er hann kom inn. Konungr tok uel quediu hans ok mællti suo. þo |<ref>239</ref> at ek uile æigi samneyta alþydu heidinna manna þa uil ek at þu sitir her ok uil ek æiga tal uid þig. Endride sagde at þat skyllde a hans uallde. Suo er sagt at Endride uæri suo buinn er hann gek inn j landtialldit firir konung at hann uar j raudum skallatz kyrtle ok silkihufu gullsaumada a h&#7887;fde ok spent gullhlade at enni ser ok digran gullhring a hægri hende. en aa uinstri sat æinn smasueinn harde fagr fiogurra uetra gamall edr fim. sa sueinn uar miog aþekkr Endrida j yfirbragde. þa var tekinn æinn stoll ok settr undir Endrida. ok settizst hann framan at konungsbordinu en setti sueininn j kne ser. Konungr mællti uid Endrida. þu ert madr mikill ok uænn ok ef þar fara eftir jþrottir þinar þa munu ekki margir þinir iafnningiar j Noregi. þui h&#281;fir þer at vita skapara þinn ok kunna at lofa gud firir sinar giafir. ertu kuongadr madr Endride. Æigi er þat sagde hann. Attu þa suæin þenna hinn frida er sitr aa kne þer. Ekki a ek barnn segir Endride en suæinninn er systurson minn. en þo skal honum firir þat ganga ef ek ma rada sem ek æiga hann þuiat ek munda honum eigi meira unna þo at hann uæri minn son. Konungr mællti. er nokkut hof a bæ þinum. Endride suarade. ekki er her hof. (Konungr mællti). huernn atrunat hefir þu ef þu ert heidinn ok þo æinge blotmadr. Endride mællti. ydr mun ek þikia tala helldr uuitrliga. ek uillde helldr at þer taladit um annat þat er ydr likade en spyrdit mig ekki um atrunadinn þuiat ek þikkiumzst &#7887;nguan hafa þuiat ek hefir fast tekit med mer at ek skal alldri trua a stokka edr stæina þo at þat se geruar likneskiur eftir fiandum edr monnum þeim er ek ueit æigi hueriu orkat hafa. en þo at mer se sagt at þeir menn hafui mikit matt þa þiki mer þat ekki miog sannligt allz ek reyni at þau likneski er gud eru kollut eru j alla stade ufridera ok enn mattaminne en ek sealfr. Konungr mællti. hui truir þu þa æigi a sannan gud þann er allt ma ok lætr skirazst j hans nafni. Endridi suarar. þat berr þar til er þer hafit ekki fyrr komit ok &#7887;ngir af yduare halfu at gera mer kunnikt n&#7887;kkut af athofnum þess guds er þer kallit almatkann. en þat annet at þo bitr meirr firir at med þui at ek uillde æigi trua þui er fadir minn ok adrir frændr kendu mer ok sogdu fra sinum gudum þa hefui ek einradit at taka alldri þann sid vkunnan er vnanir menn ok mer uandalausir j alle stade boda utan ek komi fullri skilning a at yduar gud se suo almattigr sem þer segit. Konungr spurde þa menn sina ef þat uæri satt sem Endride sagde at þeir hefde ekki bodat honum guds nafnn. en þeir sogdu þat satt. þui at hann uar þa farinn j hernat med sina suæitunga en sidan leid oss ór hug at gera ydr kunnikt. Olafr konungr mællti til Endrida. hefir þu ekki spurt þat at ek hefir refsat þeim sumum monnum er æigi hafa uiliat lata at minum ordum vm kristnibodit. Heyrt hefui ek þess getit segir Endride. en ohr&#281;ddr er ek um þat at þer uæitit mer hardynde ok ydr satt at segia skal ek &#7887;ngum h&#7887;fdingia uæita naudigr þionustu ok fyrri dauda þola en nokkurs mannz kugan. ok vita skulu þer segir Endride þoat þer hafit nu nokkut lid at suo er bygdum skipat her j nandir at ek þarf æingis naudungarmadr at vera. en gera skal ek uel til yduar sem ek hefui kunnostu til ok med &#7887;ngum uelum ef þer biodit mer &#7887;ngua afarkosti en hallda fram hinu sama sidferde sem ek hefui adr haft. Konungr mællti. suo virdazst mer þin ord at þu munt vera madr diarfmælltr ok hafa uitrleik til at sea sannynde um sijdir. en ekki skal her fleira um tala at sinne en þer þikir hæfuiligt. en nu er þat at ræda er mer er sagt ok þess uarir mik at satt se at þu munt uera mikill jþrottamadr. en hueriar eru þær þinar jþrottir er þu þikkizst framar kunna en obreytiliga. Endride suarar. herra her liggia skiot suor til um jþrottir minar at þær hefi ek &#7887;ngar. er ek madr ungr ok nykominn af barnns alldri. mista ek firir skommu f&#7887;dur mins ok hefui ek sidan lagt hug a hybyla hattu ok framflutning lide minu. en medan fadir minn lifde ok ek uar ungr þa unne hann mer suo mikit at hann uillde ekki gera j moti minum uilea. en mer for sem odrum b&#7887;rnum fra þui er ek kenda ast af f&#7887;dur ok frændum at ek lagde a ekki hug þat er mer uar mentan j at nema helldr a eina saman glede ok galeyse þar til er ek miste f&#7887;dr mins. Konungr mællti. segia mattu mer satt af firir þui at ek skal æigi firirmuna þer þinna jþrotta helldr kann uera at ef þu lætr þær j liose uit mig at sa lati þer þina mentan at gagnni uerda er þer gaf j fystu. Fast sæki þer þetta mal segir Endride. nu kann ek æigi at telia mer til jþrotta þo at ek s&#281;i a at smasueinar |<ref>240</ref> leki ser a sunde. Konungr mællti. uel er þat at þu uill varazst sealfhol ok hræsni. en satt segir þu þat at þeir eru flestir leikar at madr verdr at sia adr hann kunne. edr huat uilltu fleira til tina. Se ek kuat Endrida at ek kem mer æigi undan ydru kallzse utan ek uerd at suara ydr nokkuru þui er þer talit til. tok ek a boga þa er adrir smasueinar skutu beint til hæfis en ekki kunna ek at skiota. Uel ma suo quad konungr af þu skytir æigi bæint j fyrstu. ok nefnn þu til hina þridiu jþrott þina. Endride mællti. frekt taki þer herra min ord ok uant verdr mer at sigla j mille skers ok baru. heyrir mer æigi at þegia uit ydr en þer uaktit ord min sem ydr synizst ok stundum odruuiss en ek þikkiumzst tala. nu tel ek mer þat ekki til jþrotta þo at ek helldi a hands&#7887;xum ok þo helldr vfimliga þa er ek uar barnn. Vera ma þat segir konungr at þu leker æigi þann leik fimliga fyrr en þu uandizst. skaltu nu fara frials daglan(g)t ok hefer þu oss uel skemt. Gek Endrida þa vt ór tialldinu til sinna manna.
+
Kolfinna styggizst nu n&#7887;kkut suo. Hallfredr quad þa visu.
  
  
'''Reyndar iþrottir'''
+
::Kolfinna let kennazst
 +
::kuedr ek enn of hlut þenna
 +
::huat kued ek uitre uife
 +
::uallda fullt af skallde.
 +
::en af ungum suanna
 +
::audhnykkianda þikker
 +
::od skal ek giarnna (greida)
 +
::ganga dyrdligr augi.
  
'''362.''' Enn<ref>Einn ''Cd.''</ref> næsta da(g) eftir þa er konungr hafde drukkit um hrid let hann kalla Endrida til sin ok mællti til hans. uilltu nu lata skirazst ok taka retta tru þrautarlaust. Endride suarar. ekki er ek madr suo vmerkr at mer se nu allt annat j hug en j gær. Hugsat hefui ek nu sagde konungr maldaga med okkr. ek mun fa mann til af minu lide at reyna jþrottir vid þig ok ef sa færr þig yfirkomit j þeim jþrottum er þu nefndir til j gear þa skalltu trua a sannan gud drottin Jesum Cristum. en ef þu berr hærra hlut þa skalltu fara frials firir minu akalli ok hallda þa tru sem þu uill. Þat er bæde sagde Endride at ek hefui mer onguar jþrottir talldar enda kann ek &#7887;nguar. en dyrt er drottins ord ok munu þer rada verda okkar j mille hueruettnna er þer radit med &#7887;ngri kugan enda briota ek æigi berliga min ord a bak. edr huerr er sa madr at þer vilit lata til motz vid mik. Konungr suarar. mer þikir æigi annat likara en ek muna sealfr til ganga. er þat b&#281;de at ek þikiumzst þa gerst uita huerr þu ert enda þiki mer suiuirdingarlaust þo at þu berir af mer. enn hinn er þo myklu ædri þinn sigr at ek bera hærra lut af okkrum vidskiptum ef þetta liggr vid sem ek sagde adr. Endride mællti. þo at ek kynne manna bezst allar jþrottir sem nu kann ek litit edr ekki j fám þa uæri æigi þo tilganganda vid ydr. Sa kostr þiki mer ok hinn bezsti segir konungr at vid reynim æigi med okkr ok segizst þu yfirkominn. Kostr mun þess segir Endride þo at ek seai adr sundferdir ydrar. Sidan gengu þeir til strandar ok allt folk. afklæddizst konungr ok suo Endride. l&#7887;gduzst þeir fra landi ok lekuzst vid leinge. færdu ymser adra nidr ok um sidir voru þeir sua leinge j kafui at nærr þotti oruænt at þeir munde upp koma. þo uard þat um sider at Olafr konungr kom upp ok lagdizst at landi. gekk hann upp ok tok huilld en klæddizst æigi. einge madr visse huat af Endrida uar ordit ok einge þorde at spyria konung eftir. En er l&#7887;ng stund uar lidin þa sa menn huar Endride for. hann hafde þa fæingit ser ræidskiota. sat hann a baki æinum myklum gransel. hann hellt tueim megin j kampa honum ok styrde honum suo. en er hann atti skamt til landz þa let hann lausann selinn. Konungr spratt þa upp ok lagdizst vt j mote honum ok færde hann þegar j kaf ok hellt honum nidre leinge. en er þeir komu upp lagdizst konungr at lande en Endride uar þa mattfarinn sua at hann uard æigi sealfbirgr. ok er konungr sa þat lagdizst hann at Endrida ok hialpade honum ok flutti hann til landz. En er Endride tok at hressazst ok þeir voru kl&#281;ddir mællti Olafr konungr. mikil jþrott er þer j sundferdum þinum Endride. en þo er þat nu gude at þakka at þu vart okkar nu odriugare sem menn mattu sia at ek uard at flytia þig at lande. Þat muntu nu hliota at uirda sem þu uill segir Endrida. En hui deyddir þu æigi selinn segir konungr ok drott hann a land. Endride suarar. þui at ek uillda æigi at þer mættit þat segia at ek hefda fundit hann daudan. Ok lidr nu af hin næsta nott.
 
  
 +
Smalamadr hlio(p) hæim um nottina ok sagde Grise. ok er hann visse þat ræid hann vit .xv. mann. Um morgininn biozst Hallfredr j brott ok adr hann hliop a hest sinn quad hann visu.
  
'''Olafr ok Eindridi reyna skot'''
 
  
'''363.''' Annan dag eftir mællti konungr at þeir Endride munu reyna skot. Endride suarar. allt þiki mer þer herra hafa tekit frekliga uattuise mina um jþrotternar. þarf ek æigi firir þui til at ganga at enn sidr er ek þessarre askynia uordinn en hinne fyrre. Uel þ&#281;tti mer segir konungr at sua uæri ok er þa enn til at þu reynir æigi ok kalliz yfirkominn. Endride suarar. leinge mun þess kostr ok þikir mer &#7887;ngum manni |<ref>241</ref> ofgaman [of skemtan<ref>''r.'' [ef skemtan þikir</ref> at sea huersu langt j milli berr jþrottar yduarrar ok ofimligrar minnar uidrleitnni. Gengu þeir þa skamt fra bænum til skogar. lagde konungr þa af ser skikkiuna. setti hann þa spon j bakka ok ætlade langt skotmal. en sidan uar honum feinginn bogi ok &#7887;r. skaut hann ok kom orin j vtanuerdan spaninn ok stod þar. skaut Endride þa nokkuru jnnar j spaninn ok þo æigi j midiann. konungr skaut j annat sinn ok var til gengit ok stod &#7887;rin j midium spæninum. kolludu allir þat frægdarskot. Endride lofade ok hæfni konungs ok kuezst ætla at ser munde ekki gera eftir at skiota. konungr bat hann fra ganga ef hann uillde ok segiazst yfirkominn vm þessa jþrott. Endride sagde at þess munde kostr þo at hann reynde adr. Endride skaut þa ok kom su &#7887;r j stræingflaugina a þeirre &#7887;r konungs er hann skaut sidar ok stodu suo badar. Þa mællti konungr. mikill fr&#281;gdarmadr ertu vm jþrottir. en þo er þessi enn æigi reynd til fullnadar. nu skal taka suein þann hinn fagra er þu quazst mest unna hinn daginn ok setia hann at skotspæni eftir þui sem ek segi firir. Uar þa suo gert. Let konungr þa taka hnett&#7887;flu ok setia j hofut sueininum. nu skulu vit skiota her t&#7887;fluna or hofde sueininum segir konungr suo at sueininn saki ekki. Þat munu þer mega gera sagde Endride ef þer uilit en uilia munda ek hefnna ef sueininum er uæittr skade. Konungr let þa binda linduk firir augu sueininum ok aftr vm hnakkann ok let tuo menn hallda endum duksins suo at sueinninn matti huergi uikia hofdinu þa er hann heyrde huininn oruarinnar. gek konungr þa til þess stadar er hann skyllde standa. signde hann sig ok gerde krosmark firir &#7887;ruaroddinum adr en hann skaut en Endride rodnade miog. en orin flo undir t&#7887;fluna ok setti aftr af hofde sueininum. ok suo nærr hafde hausinum at helldr enn æigi dreyrde j midium huirflinum. Konungr bat þa Endrida til ganga ok skiota eftir ef hann uillde. en j annan stad gengu at Endrida modir hans ok systir ok badu hann gratande æigi til rada. Endridw mællti til konungs. æigi er ek hræddr um þo at ek skiota eftir at gera ek sueininum skada. en þo skal nu æigi skiota at sinne. Konungr mællti. þa þiki mer sem þu ser vfirkominn. Endrida suarar. þat skulu þer uirda sem ydr likar. en uera ma firir þui at þer takit þetta suo at mer þikir þer helldr hafua hallat til um okkr uidskipti. Satt er þat sagde konungr at ek hefui uist helldr hallat til ok hallat þo &#7887;llu þer j hag. Gengu menn sidan heim til bæiar ok uar konungr hinn katazsti ok suo Endride ok settuzst menn til drykkiu.
+
::Litt hirdi ek lautar
 +
::lundr hefir hætt til sprunda
 +
::uiggs þo ek verda hogginn
 +
::uarr j hondum suarra.
 +
::ef ek næda sif slædu
 +
::soma karms medal arma
 +
::makat ek lass um liosa
 +
::lind of ræktar bindazst.
  
  
'''Handsaxa leikar konungs ok Eindrida'''
+
Sidan hliop hann a bak ok brosti. Kollinna mællti. hui broser þu nu. Hallfredr quad þa visu.
 +
 
 +
 
 +
::Væittkat ek hitt huat verda
 +
::uerglodar skal modu
 +
::rennig ast til ilmar
 +
::unnar dags af munne.
 +
::þa fliodgegnir fregna
 +
::fagnendr iotuns sagnna
 +
::flo ek af gylltar grise
 +
::gæitbelg huat er mik tæitir.
 +
 
 +
 
 +
Hallfredr uillde gefua henni skikkiuna konungsnaut en hon uillde æigi hafa. Ok adr þeir ridu j (brott kuad Hallfredr.)
 +
 
  
'''364.''' Þat var hinn þridea daginn er konungr mællti til Endrida. nu er uedr blitt ok kyrt uti ok skulu uid nu reyna handsaxa læikinn. Gekk þa vt allt folk. uoru þa fæingin sin tu&#7887; s&#7887;x huorum þeirra ok leku þa suo tijtt at æitt uar jafnan a lofti firir huorum. en þeir h&#7887;fdu æ medalkaflann ok þottizst æinge madr grein mega a gera huorr þeim miukligar lek. leid suo l&#7887;ng stund. Þa mællti konungr. enn er þessi læikr æigi reyndr til fullnadar. Gengu þeir þa til strandar ok vt a langskip mikit ok bad konungr sina menn roa a skipinu med endil&#7887;ngum bordum. gek konungr þa vtbyrdis a aranum fram med endil&#7887;ngu skipe ok lek þa at þremr hands&#7887;xum iafnnfimliga sem a lande ok suo hit sama Endrida. alla læika lek konungr æ firir en Endride sidarr. Þui næst gek konungr j annat sinn med sama hætti ok fyrr eftir arunum fram ok suo firir bardit at hann felldi þa æigi helldr hands&#7887;xin en adr ok æigi uard hann skouotr. gek hann þa aftr eftir arunum a annat bordit ok suo upp j skip. matte þat æinge madr skilia huersu at hann lek þetta. Endride stod firir konungi ok sa upp a hann er hann kom upp aa skipit ok þagde. Konungr mællti til hans. hui stendr þu ok læikr æigi eftir. Þa mællti Endrida. ekki bera æinglar guds mig i lofti sem ydr ok mattu þer þetta ekki leika af æinne saman yduarre jþrott helldr med krafti þess guds er þer truit a. þadan af skil ek at hann mun allt mega ok þui skal ek a hann trua en a onguan annan. Olafr konungr uard gladr uit ord hans ok lofade gud margfalldliga er hann gaf honum slika skilning. sagde konungr þa Endrida morg stormerki almattigs guds. uar Endride þui n&#281;st skirdr ok allir hans menn ok gerdizst sidan hirdmadr Olafs konungs ok for med honum vt til Nidaross ok tok konungr hann j hina mestu kærleika vid sig. ok skilde alldri Endride vid konung medan þeir lifdu badir ok þotti æ vera hinn agætazsti madr.
+
::Heim koma hirdenaumur
 +
::hams erat (godr) a fliodum
 +
::siafar bals ór selium
 +
::slettfialladar allar.
 +
::nu sel ek af þo at yfizst
 +
::olbekkiar syn nokkut
 +
::huerr taki seggr uit suarra
 +
::sinum abyrgd mina.  
  
'''Maarr sat fyrir Hallfredi'''
 
  
'''388.''' Nu er þar til at taka er Hallfredr uandrædaskelld uar (a) Ottarst&#7887;dum med Gallta brodur sinum um uetrinn en fadir hans uar adr andadr. Hallfredr orti þenna uetr visur vm Gris ok uar þat halfnid. Vm uorit ræid Hallfredr sunnan Arnnaruatz heide þa kom a uedr firir þeim ok quad Hallfredr þat gerninga uedr. ridu þeir þa ofan eftir Vatzdal þar til er gardr uar firir þeim ok spr&#7887;ttu þar upp .xx. menn. þar var Maarr hann hleypr at Hallfredi ok frænde hans med honum. Hallfredr hio þegar til hans en hann bra firir sig blodtr&#7887;gle ok uard hann ekki sarr. Hallfredr st&#7887;k þa af bake ok komzst j stakgardz hlidit. þa kallade Márr. sækium at honum. Hallfredr quad visu.
+
Nu kemr Griss til selianna. Kollinnu uar skapþungt. Griss sa þat ok quad visu.
  
  
::Mig tegar sætra siotla
+
::Nu þikir mer nokkurr
::snot uerd ek þegnns firir hoti
+
::namskord uera ordinn
::d&#281;milatrs at domi
+
::litt ek sumt vm sættir
 +
::suæimr medan ek var hæiman.
 +
::her hafua gestir gerua
 +
::gengr vt kona þrutin
 +
::þerrir sialigr suarri
 +
::slaug fiandliga augu.
 +
 
 +
 
 +
Þar uar j f&#7887;r med Grise Æinarr son Þoris Þrandarsonar. Griss uill rida eftir en Kolfinna latti ok kuetzst æigi þikia synt huat batnade hans hlutr. Griss uill þo eftir rida ok ræid fram hia Audolfsst&#7887;dum til Bl&#7887;ndu. þa voru þeir Hallfredr komnir a midea ana. þa skaut Griss spioti til Hallfredar en hann tok a lofti ok skaut aftr til Griss. en Æinarr bra vid &#7887;xi ok kom spiotit firir briost Æinare ok fek hann bana. Griss kuat Hallfred renna. Hallfredr quaz æigi læingra fara mundu en af ánne ok bat þa at s&#281;kia. Griss ræid æigi at. þa l&#7887;gdu menn ord til at Hallfredr skyllde bæta yfir osoma þann allan. Hallfredr spurde huers hann bæiddizst. Griss mællti. þui munda ek vna ef ek hefda hringa bada konungsnaut ok iallznaut. Hallfredr suarar. fyrr mun annat at berazst. Ok skildu uit þat. Hallfredr ræid sudr til Ottarstada til Gallta brodur (sins) en fadir hans uar andadr. Hallfredr uar þar vm uetrinn.
 +
 
 +
 
 +
'''Fra ferd Olafs konungs til Hroallz'''
 +
 
 +
'''354.''' Hroalldr het madr er bio j Molldafirde audigr ok hæidinn ok konungs vvinr. hann gerdizst til &#7887;ngrar hlydne vid konung ok trude hann a blotgod sin at konungr munde æigi sigra hann. ok þa er konungr ætlade at fara þangat uakte Hroalldr upp j moti honum boda .ij. mykla. ok er konungr kom at bodunum þa risu þeir upp ogurliga. Þa mællti konungr. myklum fiandakrafti styrir sa madr er þessa boda uekr upp j f&#7887;gru uedri. ok æigi at sijdr skulum uer sigla a þa. Ok suo gerdu þeir ok l&#281;gduzst þegar bodarnir ok komzst konungr inn j fiordinn ok tok Hroalld hondum ok bat hann tru taka. en hann næitade ok quat ser helldr sama at lata lifit en þionkan gudanna. Þa mællti konungr. illt uilltu hafa ok suo mun ok uera. Ok var hann drepinn ok lauk þar um hann. Ok suo hafde farit þria uetr at Hroalldr hafde þa u&#7887;rnn firir sinu landi moti konungi ok hlyddi honum þat vm stund. ok for honum suo sem ollum &#7887;drum at fiandinn blekkir þa loks alla er honum trua þott þat se med bloma vm hrid.
 +
 
 +
 
 +
'''Reiknat manntal a Orminum'''
 +
 
 +
'''355.''' Olafr konungr let bua skip sin vm uorit er alæid ór Nidaróse. skyllde hann sealfr styra Orminum langa er hann hafde adr gera latit vm uetrinn. þuiat hann var þa mest langskip ok fridazst j Noregi. ok þa er menn voru radnir til skipanar þa uar þar suo miog uandat ok ualit lid a at æinge madr skyllde |<ref>235</ref> uera a Orminum yngri en .xx. en einge ellri en sext&#7887;gr en valit miog at afli ok hreysti. þar uoru fyrst til ualdir hirdmenn Olafs konungs þuiat hirdin uar ualin af innlendum ok vtlenzkum allir þeir er sterkazstir voru ok fræknazstir. Vlfr raude het madr er bar merki Olafs konungs ok var j stafni a Orminum. hann uar af Heidmork. annarr Kolbeornn stallare af Raumarike ok Eindride ilbræidr. Vikarr austan af Tiundalandi brodir Arnnliotz gellina. Þorsteinn vxafotr. en þessir uoru a (rausn j) s&#7887;xunum. Þorgeirr ok Hyr(n)ingr magar konungs. Juarr liomi Vakr elfski Raumason. Bessi hinn sterke. Aan skyti af Jamtalandi. Þrandr hinn ramma af Þelamork ok Oþyrmir brodir hans. þeir Haleygir Þrandr skialgi Augmundr sande Hloduerr lange ór Salltvik ok Harekr huassi. þessir voru j krapparumi. Æinar þambarskelfir hann þotti þeim æigi hlutgengr þuiat hann var .xviij. vetra gamall. Hallsteinn Hlifarson. Þorolfr. Juarr smetta. Þorsteinn skelkr ok Ormr skogarnef. en j firirrumi uoru þessir. Ketill hinn hafui innan ór Þrandheimi ok Þorfinnr eisli Hauardr ór Orkadal. þeir Bárdr ok Beornn af Studlu ok Borkr ór Fiordum Þorgrimr ór Huini Þiodulfsson. Asgrimr ok Grimr. Þordr ór Mardarlaug<ref>''r.'' Niardarlaug</ref> Þorstæinn huite af Offrustodum Arnnorr mærski. Hallsteinn son Hromundar hallta Eyuindr snakkr Berþorr bestill ok Hallkell af Fiolum. en þessir voru midskipa. Olafr dreingr Arnnfinnr sygnnski Sigurd(r) billdr Æinarr h&#7887;rdzski ok Finnr sygnnski ok Griotgardr raumski. Asbiornn ór Mostr. Þorkell dyrdill af Augdum. Beornn hinn mykli af Uestfolld. Bryniulfr ok Haukr brodir hans. Arnnor orski ok Ketill ryzske. Margir adrir miog agætir (menn) uoru a Orminum ok þo at ek kunni æigi at nefna þa alla. atta menn uoru ualdir j halfrymi a Orminum. einn madr ok .xxx. j firirrumi. þat var mal manna at þat mannual er a Orminum uar bar æigi minnr af &#7887;drum monnum um afl ok fræklæik en Ormrinn langi af odrum skipum. Þorkell nefia brodir konungs styrde Orminum skamma. Þorkell dyrdill ok Jostæinn modurbrodir konungs hofdu Tronuna ok var huortueggia skipit alluel skipat. Niu storskip bio Olafr konungr ór Þrandheimi ok umfram tuitogsessor ok smærri skip. En er konungr hafde miog buit lid sitt ór Nidarose þa skipade hann menn j syslur ok armenningar um oll Þrændalog. dualdi hann mart ok leid a sumarit fram sua at skip gengu til Noregs af Jslande ok &#7887;drum londum.
 +
 
 +
 +
'''Vtkoma Kiartans Olaafssunar'''
 +
 
 +
'''356.''' Þa spurde Olafr konungr þau tidende at honum þottu god vera at kristnne uar logtekin a Jslande ok skirt allt folk. vard hann uit þat gladr ok lofade gud firir. let hann þa skiota a husþinge. Þa stod konungr upp ok sagde suo. þau fagnnadar tidende h&#7887;fum uær spurt af Jslande at þar er folk allt kristit. þar firir gerum uær gude þakkir ok gefum orlof ollum þeim monnum er her hafa setit af þeirra halfu at fara til Jslandz. Kiartan Olafsson suarade fystr manna mali konungs. hafui þer mykla þ&#7887;kk firir þat orlof herra segir hann. munu ver þann kost þiggia at fara til Jslandz j sumar. Konungr suarar. æigi munu uær nu þessi ord aftr taka en þo toludu uer firir onguan mun minnr til annara manna en til þin Kiartan þuiat uer uirdum suo at þu hafir setit her med oss meirr j vingan en j gisling. uillda ek at þu fystizst æigi vt til Jslandz þo at þu æigir þar g&#7887;fga frænndr þuiat þu munt fa her ef þu uillt med oss vera mykla sæmd ok þann radahag at uer munum kalla at þu æigir æigi kost a Jslande. Þa suarar Kiartan. Gud &#7887;mbuni ydr herra allan þann somu er þer hafit til min gert sidan ek kom a yduart ualld ok enn uænti ek at þer munit æigi sidr gefa mer orlof en &#7887;drum monnum er þer hafit her halldit j uetr. Konungr suarar. suo skal uera Kiartan. en torugætr þiki mer slikr utiginn madr som þu ert. Kalfr Asgæirsson hafde þann uetr verit j Noregi en komit adr um sumarit uestan af Æinglandi med skip þeirra Kiartans ok kaupæyre. En nu þegar at Kiartan hafde fæingit orlof af Olafi konungi til Jslandz ferdar þa helldu þeir Kalfr a bunade sinum. ok er skapiz uar albuit þa gek Kiartan a fund Jngibiargar konungs systur. hon fagnade honum uel ok gaf honum rum at sitia hia ser. ok er þau toku tal sagde Kiartan at þa hafde hann buit ferd sina til Jslandz. Jngibiorg segir. mæirr ætlum ver Kiartan |<ref>236</ref> at þu hafir þetta gert med æinræde þinu ok fyst en menn hafui þig þess eggiat miog. Ekki vard þeim þa mart at ordum. Jngibiorg tok þa ór æinu eski guduefiar posa. þar uar j motr sniohuitr ok miog gullofinn. þat uar hinn agætazste gripr. hon gaf Kiartane motrinn. þenna motr muntu gefa Gudrunu Osuifursdottur j bekkiargiof. hellzsti godr er henni at uefia at hofde ser. uil ek at Jslendinga konur siai at su er æigi þræla ættar er þu hefir tal vid att her j Noregi. huergi mun ek leida þig sagde hon ok far nu hæill. Kiartan stod þa upp ok minntizst vid Jngibiorgu ok hofdu menn þat firir satt at þeim þætti firir at skilia. gek Kiartan þa a konungs fund ok sagde honum at hann uar þa buinn. Olafr konungr læidde hann til skips ok fiolde manz or bænum. En er þeir komu þar er skipit flaut þa mællti konungr. her er suerd Kiartan at ek vil gefa þer at skilnade. lattu þetta uopn þer fylgiusamt vera þuiat ek uæntir at þu verdir æigi uopnndaudr ef þu berr þetta suerd. Þat var hit bezsta vopn ok buit miog. Kiartan þakkade konungi giofina med fogrum ordum ok alla þa sæmd ok virding er hann hafde honum væitt medan hann var j Noregi. Konungr mællti. far þu nu uel Kiartan ok hallt uel tru þina. Skildu þeir Olafr konungr (ok) Kiartan med hinum mestum kærleikum. gek Kiartan þa bryggiuna vt a skipit. Konungr læit eftir honum ok mællti. mikit er kuedit at Kiartani ok at hans kynsmonnum. er þat oft mikill harmr at æigi ma gera vid forl&#7887;gum mannzsins. Sneri Olafr konungr þa aftr j bæinn.
 +
 
 +
 
 +
'''Drap Kiartans'''
 +
 
 +
'''357.''' Nv er at segia fra Kiartani at hann siglir a haf þegar byr gaf. hafa þeir vtivist skamma ok toku land a Huitaru&#7887;llum j Borgarfirde. fretti Kiartan þa at Bolli frænde hans ok fostbrodir hafde feingit Gudrunu Osuifursdottur ok bra hann ser ekki vid þat. Var Kiartan þa vm uetrinn uestr j Hiardarhollti med Olafi fodr sinum. hann fastade þurt vm langafostu fystr allra manna a Jslande ok vard þat allagætt. marga hafde hann adra goda hattu ok trubr&#7887;gd umfram flesta menn j þann tima a Jslandi. Eftir um uorit kuæntiz Kiartan ok gek at æiga Hrefnnu Asgæirsdottur gaf hann henni at linfe motrinn. en vm haustit halfum manade firir uetr at uæitzslu j Hiardarhollti tok Þorlleifr Osuifursson suerdit konungsnaut fra Kiartani ok skaut þui nidr j fen æitt. en er eftir var læitat fannzst suerdit en vmgeordin alldri ok bar Kiartan þat alldri sidan. en litlu sidar at haustbode at Laugum huarf motrinn fra Hrefnu sua at alldri fannzst þadan af. gerdizst þa vvinatta med Kiartani ok Laugamonnum ok sidan fullr fiandskapr. for suo fram þann uetr. En vm uorit fimtadaginn j paskaviku satu þeir Vsuifurssynir ok Bolli firir Kiartani vid .ix. mann at aeggian Gudrunar vid Hafrsgil j Suinadal. en Kiartan reid vid þridia mann vesten ór Saurbæ. þeir baurduzst ok sottu þrir at Kiartani en fallinn uar forunautr hans annar en odrum helldu .ij. menn. Kiartan hafde suerd þat er ekki dugde ok bra hann þui iafnnan undir fot ser en þo drap hann æinn þeirra en særde annann. Bolli stod hia ok gerde ekki at. En er Vsuifurs synir sa at þeir mundu æigi bera af honum þa eggiade Ospakr alla uega Bolla ok sagdi. æigi muntu Bolle vilia vita þa skam a þig at hafa farit heiman med oss ok heitit lidsinne en gera oss nu ekki gagnn at ver þurfum þin. var Kiartan oss þa þungr j skip(t)um er ver h&#7887;fdum minne sakir til. ok ef hann kemzst nu undan þa man þer sem oss skamt til afarkosta. Þa bra Bolli suerde sinu Fotbit ok sneri at Kiartani. Þa mællti Kiartan til Bolla. vist ætlar þu nu nidingsuerk at gera. en myklu betra þiki mer frænde at þiggia af þer bana en uæita þer bana. ok þui man ek þer æigi uopnum ueriazst. Kastade hann þa fra ser uopnunum. var hann þa enn litt saar en miok<ref>ekki ''Cd.''</ref> modr. Bolli suarade &#7887;ngu en snarade at Kiartano ok væitti honum banasaar. Bolli idradizst þegar þessa verks ok settizst undir hofut honum<ref>honnm ''i originaltekst.''</ref> en Kiartan andadizst j kniam Bolla. Foru oll skifti Laugarmanna ok Hiardhylltinga b&#281;de adr ok sidan sem segir j Laxsd&#281;la s&#7887;gu þo at her se litit brefat af. Lik Kiartans stod uppi viku. þo hafde Þorsteinn Egilsson modurbrodir Kiartans latit gera kirkiu a bæ sinum uar Kiartan þangat færdr ok segizst suo at kirkian væri þa nyuigd ok j huitauodum er Kiartan uar þar grafinn. Firir uig Kiartans urdu Osuifurs synir allir sekir ok getit fe til vtanferdar þeim ok kom æinge þeirra vt sidan. ok kom þat þo fram er firir sagde Stefnir Þorgilsson frænde þeirra þa er þeir sektu hann aa alþinge firir kristnibod sem fyrr er sagt ok æigi sijdr fylldizst þat er Olafr |<ref>237</ref> konungr mællti at skilnade þeirre Kiartans at Bolla uar uandkuæde ok vhamingia j verki þessu.
 +
 
 +
 
 +
'''Her segir af skapan ok atgerfi konungs'''
 +
 
 +
'''358.''' Olafr konungr uar mikill madr uexsti ok allra manna kurtæisazstr vllhuitr a hár ok retthærdr ok huitr a brun ok lioss j yfirlitum ok eygdr agæta uel. ok þat hafa menn mællt at æigi hafui verit .ij. menn likari<ref>uerit ''tilf. Cd.''</ref> j allri atgerui en Hakon Adalstæinsfostri ok Olafr konungr Trygguason. Olafr konungr hellt fystr retta tru allra Noregs konunga. honum gek þa uel rad sitt en myklu betr sidarr ok hafde hann þa marga hluti med ser at þat uar audset at hann uar af guds krafti til kiorinn. ok huar sem þing voru stefnnd ok malsniallir menn uoru til fæingnir at suara honum þa brazst þo of allt yfir konungs mal. enda hafde konungr sannynde ath mæla ok uæitti monnum morg gæde til þess at styrkia truna. Olafr konungr var allra manna sterkazstr ok huerium manne betr sunnfærr. hann suam j bryniu j kafui en tok huert spiot a lofti j orrostu ok skaut iafnnt badum hondum ok alltorfæingr mun slikr madr uera j hæiminum vm alla atgerui. hann uar byrsælli en adrir menn ok siglde þat a æinum d&#281;gi er adrir sigldu a þremr. en suo sem Olafr konungr Trygguason var mæire ok sterkare ok betr at jþrottum buinn en huerr madr annarra a Nordrlondum j þann tima suo var ok stormenzska hans j ollum hlutum ok orr vid sina menn umfram flesta konunga. Sua segir Markus logsogumadr.
 +
 
 +
 
 +
::Hafglod hilmir sade
 +
::hialldrikr ok gaf skiolldu
 +
::stett hrings st&#7887;fnnum uæitte
 +
::stikka uopn ok skikkiur.
 +
::storradur stæinda knorru
 +
::stillir fek en ekki
 +
::hilldings harre millde
 +
::þann er rikstr konungmanna.
 +
 
 +
 
 +
Olafr konungr sat læingstum vm kyrt a uetrum med myklu fiolmenni ok uæitti hird sinne ok vinum. skorti þo huorki drykkiur storar ne glede. Þess getr Markus.
 +
 
 +
 
 +
::Huns nott hueria knattu
 +
::hirdmenn konungs spenna
 +
::gylld hornn grædis melldrar
 +
::gladr uisir drak þadra.
 +
::uijdfrægr uelia tede
 +
::vin hirdmonnum sinum
 +
::allualldr æinkar milldum
 +
::Olafr und ueg solar.
 +
 
 +
 
 +
Vm sumrum la Olafr a herskipum ok for firir land fram med lide sinu. Sua segir Markus.
 +
 
 +
 
 +
::Mordlinnz morgu sinne
 +
::módþrutinn suall vti
 +
::hufr suall hrannir fellu
 +
::huessimeidr a skeidum.
 +
::gyllt hlyr gn&#7887;ptu skolltar
 +
::gunnfikinn let blikia
 +
::herrudr h&#7887;fnum fiarre
 +
::haull ok fremstr at ollu.
 +
 
 +
===Her hefr þaatt Eindrida Jlbreids ok Olafs konungs===
 +
 
 +
 
 +
A nokkurum tima þa er Olafr konungr hafde miog albuit skip sin ór Nidarose a æinn dag uæitte hann lide sinu ok læidangursmonnum. var þa drukkit fast. konungr uar hinn gladazste ok allt folk. Þar uar mart mællt vid drykkinn sem uerda kann. t&#7887;ludu menn þa um huart þa munde kristit allt folk j Noregi ok skirdir menn allir. Þa sagde Vlfr merkismadr konungs. þui sijdr ætla ek allt folk skirt her j lande sagde hann ath mer þikir vera at her innan fiardar æigi langt fra oss se nokkurir menn vskirder. Konungi uar sagt skiott huat Ulfr hafde talat. let hann þegar kalla Ulf til sin ok mællti til hans. segir þu Ulfr at hæidnir menn muni her byggia nærr oss. Ulfr suarar. fregt eru þa tekin min ord herra en þo skal ek ganga uit þui at ek hefir þann ueg helldr a drepit. Konungr mællti. huart getr þu þessa edr uæitzstu þetta med sannyndum. Þat æitt segir Ulfr skal ek upp bera firir ydr med alu&#7887;ru at ek skal hafa nokkut til mins mals. Konungr sagde. þa skalltu greina þetta med sannyndum huar þetta heyrir til. Ulfr segir at suo skal vera. Sa madr er inn j Þrandheimi ok hæitir Endride ilbreidr Asbiarnnarson Hræidarssonar. en þeir voru brædr Asbeorn ok Endride fadir Styrkars a Gimsum. Endride er a ungum alldri okuongadr ok hefir tekit firir skommu vid f&#7887;drleifd sinne. hann er rikr at peningum mikill madr uexsti ok fridr synum. ogeorlla vitu menn afl hans ok jþrottir. hann er &#7887;rr af fe ok manna uins&#281;lstr en suo er mer sagt herra at Endride mune vskirdr. (Konungr suarar). þat er skade suo uel sem þu segir fra manni þessum at hann skal æigi kunna skapara sinn. nu hefir þu Ulfr þetta suo upp kuedit at þu skallt fara vit suo marga menn sem þu uillt a fund Endrida ok læita at koma honum til min. Ulfr suarar. fara mun ek sem þer uilit ok ekki med mannfiolda þui at Endride er ekki þess hattar madr at ek muna naudga honum til nokkurra hluta þeirra er hann uill æigi. skulu ver uera saman fiorir menn ok .xx. Fek Ulfr ser æinn rodrarskutu. |<ref>238</ref> for hann med sina menn þar til er hann kom nærr bygd Endrida. gek Ulfr upp til bæiar uit .xij. menn en adrir tolf skylldu gæta skips. Endride uar vti ok fagnade uel Ulfi ok baud honum þar at uera suo leinge sem hann uillde med alle sinn menn þuiat Ulfr var honum malkunnigr. Ulfr tok þui uel ok gengu þeir inn. uar þar bærr skrautligr ok hus stor. en er þeir kuomu j stofu ok toku samsæti þa mællti Endride. sua er hattat at ek uæit at þer hafit tekit sid annan en ek hefui ok minir menn. en ek uil uæita ydr hallkuæman bæina ok ufalsadan þui skalltu kiosa huort uer drekkum allir samt edr j sinu herbergi huorir. Ulfr suarar. þat þiki mer huorumtueggium skemtiligra at ver drekkim allir samt. a ek uit þig eyrende þau er ek uil j tomi fram bera. en ver æigum konung suo agætan at hann hræinsar þat skiott med sinum goduilia þo at nokkut hafui a oss dregit af samneyti annarligs sidferdis. Endride mællti. þat er mer ok gæfazst. en huersu margmennr ertu. Ulfr suarar at adrir tolf hans menn voru nidri at skipe. Þa skal ek segir Endride fa menn til at gæta yduars godz en þinir menn skulu fara til huss ok skulu þeir allir uera her uelkomnir. Uar þa sua gert. Sidan uar &#7887;l inn borit. hafde Endride mart manna ok var þar uæitzsla hin bezsta. Ulfr sat a adra hond Endrida ok menn hans vt j fra. En er menn voru katir þa spurde Endride um eyrende Ulfs edr huort hann ætlade nokkut leingra at fara. Ulfr suarar. Olafr konungr sende mig hingat þess eyrendis at hann bydr þer til uæitzslu med sæmd ok uirdingu sem morgum &#7887;drum vt til Nidaross. lagde hann þar til m&#7887;rg ord at þu mundir þessa ferd æigi undir hofut leggiazst þuiat hann hefir goda spurnn af þer. Endride suarar. hafui konungr þ&#7887;kk firir bod sitt ok sæmilig ord til min en ek mun a morgin væita andsuor eyrennde þinu þa er uær erum allir odruknnir ok med fullri skynsemd. Uar þar oltæiti mikil vm kuelldit ok suofu menn uel vm nottina. en um morguninn er menn kuomu j sæti mællti Endride til Ulfs. þat er at segia vm þitt eyrende at þu skallt þiggia her uæitzslu suo læinge sem þu uill. en ferd min mun dueliazst til konungs at sinne. en ek mun þegar fara a hans fund at mer þikir naudsyn bera. mun ek ok hæima bijda ok huergi vndan læita ef konungr uill mig hitta. muntu suo segia konungi at ek uil uera uinr hans ef hann gerir uel uid mig. Skildu þeir suo sina rædu at allt tal for med þeim Ulfui uinsamliga. for Ulfr þegar er hann uar buinn en Endride sat eftir at sinne.
 +
 
 +
 
 +
'''Endride bydr Olafi konungi til veizlu'''
 +
 
 +
'''360.''' Nv er fra þui at segia at Ulfr kemr firir Olaf konung ok segir allt hit sannazsta um sin eyrendi ok annsuor Endrida. Konungr spurde Ulf huat er honum kannadizst af um sidferde Endrida huort hann veri mikill blotmadr. Vlfr kuetzst þess æigi uarr verda at hann blotade skurgod ok ongua menn kuat hann ser kunna þat at segia þuiat hann hafde ekki blothus a bæ sinum. Þa er þegar nærr sagde konungr. skulum ver hann þa heim sækia ok koma honum a vvart ef hann uill æigi mig finna. En þegar Ulfr heyrde þetta af konungi skaut hann leyniliga hesti undir skosuein sinn ok bat hann rida sem huatligazst at segia Endrida at konungr munde þar koma skiotliga. Olafr konungr biozst sem huatligast ok siglde vm nottina inn eftir firde ok hafde þriu hundrat manna. kom hann þa til bæiar Endrida snemma dags ok gek þegar upp med lide sinu &#7887;llu. en er hann uar kominn skamt fra str&#7887;ndu. þa kom Endride j mot honum med mykla sueit manna. fagnnade Endride konungi med myklum blidskap ok baud honum heim til bugardz med alle sina menn. sagde ser þaukk a at konungr þægi þar uæitzslu er hann kuetz honum hafa firir buit. konungr tok gladliga bod Endrida. En er þeir kuomu at stofunne mællti Endride. su(o) er hattat herra at ek mun æigi dyliazst vid þat at sidir uorir munu æigi vera samfærir at fras&#7887;gnn manna. ok med þui ef þer uilit æigi hafa oss j samsæti med ydr þa munu þer byggia stofu þessa sem ydr er firirbuin en ver munum læita oss annars herbergis. Konungr suarar. þu skallt hafa sealfr stofu þina ok þinir menn en þo skalltu hallda oss kost medan uer uilium her dueliazst. munum uer sla tialldum vorum uti a uollunum nærri stofunne. Uar nu suo gert sem konungr mællti. skortir þar &#7887;nguan hlut a at konungi uar uæitt uirduliga. for þar eftir oll þionusta onnur.
 +
 
 +
 
 +
'''Her reyne þeir konungr ok Eindridi iþrottir sinar'''
 +
 
 +
'''361.''' Ok hinn fysta dag uæitzslunnar let Olafr konungr kalla til sin Endrida. hann kuaddi konung er hann kom inn. Konungr tok uel quediu hans ok mællti suo. þo |<ref>239</ref> at ek uile æigi samneyta alþydu heidinna manna þa uil ek at þu sitir her ok uil ek æiga tal uid þig. Endride sagde at þat skyllde a hans uallde. Suo er sagt at Endride uæri suo buinn er hann gek inn j landtialldit firir konung at hann uar j raudum skallatz kyrtle ok silkihufu gullsaumada a h&#7887;fde ok spent gullhlade at enni ser ok digran gullhring a hægri hende. en aa uinstri sat æinn smasueinn harde fagr fiogurra uetra gamall edr fim. sa sueinn uar miog aþekkr Endrida j yfirbragde. þa var tekinn æinn stoll ok settr undir Endrida. ok settizst hann framan at konungsbordinu en setti sueininn j kne ser. Konungr mællti uid Endrida. þu ert madr mikill ok uænn ok ef þar fara eftir jþrottir þinar þa munu ekki margir þinir iafnningiar j Noregi. þui h&#281;fir þer at vita skapara þinn ok kunna at lofa gud firir sinar giafir. ertu kuongadr madr Endride. Æigi er þat sagde hann. Attu þa suæin þenna hinn frida er sitr aa kne þer. Ekki a ek barnn segir Endride en suæinninn er systurson minn. en þo skal honum firir þat ganga ef ek ma rada sem ek æiga hann þuiat ek munda honum eigi meira unna þo at hann uæri minn son. Konungr mællti. er nokkut hof a bæ þinum. Endride suarade. ekki er her hof. (Konungr mællti). huernn atrunat hefir þu ef þu ert heidinn ok þo æinge blotmadr. Endride mællti. ydr mun ek þikia tala helldr uuitrliga. ek uillde helldr at þer taladit um annat þat er ydr likade en spyrdit mig ekki um atrunadinn þuiat ek þikkiumzst &#7887;nguan hafa þuiat ek hefir fast tekit med mer at ek skal alldri trua a stokka edr stæina þo at þat se geruar likneskiur eftir fiandum edr monnum þeim er ek ueit æigi hueriu orkat hafa. en þo at mer se sagt at þeir menn hafui mikit matt þa þiki mer þat ekki miog sannligt allz ek reyni at þau likneski er gud eru kollut eru j alla stade ufridera ok enn mattaminne en ek sealfr. Konungr mællti. hui truir þu þa æigi a sannan gud þann er allt ma ok lætr skirazst j hans nafni. Endridi suarar. þat berr þar til er þer hafit ekki fyrr komit ok &#7887;ngir af yduare halfu at gera mer kunnikt n&#7887;kkut af athofnum þess guds er þer kallit almatkann. en þat annet at þo bitr meirr firir at med þui at ek uillde æigi trua þui er fadir minn ok adrir frændr kendu mer ok sogdu fra sinum gudum þa hefui ek einradit at taka alldri þann sid vkunnan er vnanir menn ok mer uandalausir j alle stade boda utan ek komi fullri skilning a at yduar gud se suo almattigr sem þer segit. Konungr spurde þa menn sina ef þat uæri satt sem Endride sagde at þeir hefde ekki bodat honum guds nafnn. en þeir sogdu þat satt. þui at hann uar þa farinn j hernat med sina suæitunga en sidan leid oss ór hug at gera ydr kunnikt. Olafr konungr mællti til Endrida. hefir þu ekki spurt þat at ek hefir refsat þeim sumum monnum er æigi hafa uiliat lata at minum ordum vm kristnibodit. Heyrt hefui ek þess getit segir Endride. en ohr&#281;ddr er ek um þat at þer uæitit mer hardynde ok ydr satt at segia skal ek &#7887;ngum h&#7887;fdingia uæita naudigr þionustu ok fyrri dauda þola en nokkurs mannz kugan. ok vita skulu þer segir Endride þoat þer hafit nu nokkut lid at suo er bygdum skipat her j nandir at ek þarf æingis naudungarmadr at vera. en gera skal ek uel til yduar sem ek hefui kunnostu til ok med &#7887;ngum uelum ef þer biodit mer &#7887;ngua afarkosti en hallda fram hinu sama sidferde sem ek hefui adr haft. Konungr mællti. suo virdazst mer þin ord at þu munt vera madr diarfmælltr ok hafa uitrleik til at sea sannynde um sijdir. en ekki skal her fleira um tala at sinne en þer þikir hæfuiligt. en nu er þat at ræda er mer er sagt ok þess uarir mik at satt se at þu munt uera mikill jþrottamadr. en hueriar eru þær þinar jþrottir er þu þikkizst framar kunna en obreytiliga. Endride suarar. herra her liggia skiot suor til um jþrottir minar at þær hefi ek &#7887;ngar. er ek madr ungr ok nykominn af barnns alldri. mista ek firir skommu f&#7887;dur mins ok hefui ek sidan lagt hug a hybyla hattu ok framflutning lide minu. en medan fadir minn lifde ok ek uar ungr þa unne hann mer suo mikit at hann uillde ekki gera j moti minum uilea. en mer for sem odrum b&#7887;rnum fra þui er ek kenda ast af f&#7887;dur ok frændum at ek lagde a ekki hug þat er mer uar mentan j at nema helldr a eina saman glede ok galeyse þar til er ek miste f&#7887;dr mins. Konungr mællti. segia mattu mer satt af firir þui at ek skal æigi firirmuna þer þinna jþrotta helldr kann uera at ef þu lætr þær j liose uit mig at sa lati þer þina mentan at gagnni uerda er þer gaf j fystu. Fast sæki þer þetta mal segir Endride. nu kann ek æigi at telia mer til jþrotta þo at ek s&#281;i a at smasueinar |<ref>240</ref> leki ser a sunde. Konungr mællti. uel er þat at þu uill varazst sealfhol ok hræsni. en satt segir þu þat at þeir eru flestir leikar at madr verdr at sia adr hann kunne. edr huat uilltu fleira til tina. Se ek kuat Endrida at ek kem mer æigi undan ydru kallzse utan ek uerd at suara ydr nokkuru þui er þer talit til. tok ek a boga þa er adrir smasueinar skutu beint til hæfis en ekki kunna ek at skiota. Uel ma suo quad konungr af þu skytir æigi bæint j fyrstu. ok nefnn þu til hina þridiu jþrott þina. Endride mællti. frekt taki þer herra min ord ok uant verdr mer at sigla j mille skers ok baru. heyrir mer æigi at þegia uit ydr en þer uaktit ord min sem ydr synizst ok stundum odruuiss en ek þikkiumzst tala. nu tel ek mer þat ekki til jþrotta þo at ek helldi a hands&#7887;xum ok þo helldr vfimliga þa er ek uar barnn. Vera ma þat segir konungr at þu leker æigi þann leik fimliga fyrr en þu uandizst. skaltu nu fara frials daglan(g)t ok hefer þu oss uel skemt. Gek Endrida þa vt ór tialldinu til sinna manna.
 +
 
 +
 
 +
'''Reyndar iþrottir'''
 +
 
 +
'''362.''' Enn<ref>Einn ''Cd.''</ref> næsta da(g) eftir þa er konungr hafde drukkit um hrid let hann kalla Endrida til sin ok mællti til hans. uilltu nu lata skirazst ok taka retta tru þrautarlaust. Endride suarar. ekki er ek madr suo vmerkr at mer se nu allt annat j hug en j gær. Hugsat hefui ek nu sagde konungr maldaga med okkr. ek mun fa mann til af minu lide at reyna jþrottir vid þig ok ef sa færr þig yfirkomit j þeim jþrottum er þu nefndir til j gear þa skalltu trua a sannan gud drottin Jesum Cristum. en ef þu berr hærra hlut þa skalltu fara frials firir minu akalli ok hallda þa tru sem þu uill. Þat er bæde sagde Endride at ek hefui mer onguar jþrottir talldar enda kann ek &#7887;nguar. en dyrt er drottins ord ok munu þer rada verda okkar j mille hueruettnna er þer radit med &#7887;ngri kugan enda briota ek æigi berliga min ord a bak. edr huerr er sa madr at þer vilit lata til motz vid mik. Konungr suarar. mer þikir æigi annat likara en ek muna sealfr til ganga. er þat b&#281;de at ek þikiumzst þa gerst uita huerr þu ert enda þiki mer suiuirdingarlaust þo at þu berir af mer. enn hinn er þo myklu ædri þinn sigr at ek bera hærra lut af okkrum vidskiptum ef þetta liggr vid sem ek sagde adr. Endride mællti. þo at ek kynne manna bezst allar jþrottir sem nu kann ek litit edr ekki j fám þa uæri æigi þo tilganganda vid ydr. Sa kostr þiki mer ok hinn bezsti segir konungr at vid reynim æigi med okkr ok segizst þu yfirkominn. Kostr mun þess segir Endride þo at ek seai adr sundferdir ydrar. Sidan gengu þeir til strandar ok allt folk. afklæddizst konungr ok suo Endride. l&#7887;gduzst þeir fra landi ok lekuzst vid leinge. færdu ymser adra nidr ok um sidir voru þeir sua leinge j kafui at nærr þotti oruænt at þeir munde upp koma. þo uard þat um sider at Olafr konungr kom upp ok lagdizst at landi. gekk hann upp ok tok huilld en klæddizst æigi. einge madr visse huat af Endrida uar ordit ok einge þorde at spyria konung eftir. En er l&#7887;ng stund uar lidin þa sa menn huar Endride for. hann hafde þa fæingit ser ræidskiota. sat hann a baki æinum myklum gransel. hann hellt tueim megin j kampa honum ok styrde honum suo. en er hann atti skamt til landz þa let hann lausann selinn. Konungr spratt þa upp ok lagdizst vt j mote honum ok færde hann þegar j kaf ok hellt honum nidre leinge. en er þeir komu upp lagdizst konungr at lande en Endride uar þa mattfarinn sua at hann uard æigi sealfbirgr. ok er konungr sa þat lagdizst hann at Endrida ok hialpade honum ok flutti hann til landz. En er Endride tok at hressazst ok þeir voru kl&#281;ddir mællti Olafr konungr. mikil jþrott er þer j sundferdum þinum Endride. en þo er þat nu gude at þakka at þu vart okkar nu odriugare sem menn mattu sia at ek uard at flytia þig at lande. Þat muntu nu hliota at uirda sem þu uill segir Endrida. En hui deyddir þu æigi selinn segir konungr ok drott hann a land. Endride suarar. þui at ek uillda æigi at þer mættit þat segia at ek hefda fundit hann daudan. Ok lidr nu af hin næsta nott.
 +
 
 +
 
 +
'''Olafr ok Eindridi reyna skot'''
 +
 
 +
'''363.''' Annan dag eftir mællti konungr at þeir Endride munu reyna skot. Endride suarar. allt þiki mer þer herra hafa tekit frekliga uattuise mina um jþrotternar. þarf ek æigi firir þui til at ganga at enn sidr er ek þessarre askynia uordinn en hinne fyrre. Uel þ&#281;tti mer segir konungr at sua uæri ok er þa enn til at þu reynir æigi ok kalliz yfirkominn. Endride suarar. leinge mun þess kostr ok þikir mer &#7887;ngum manni |<ref>241</ref> ofgaman [of skemtan<ref>''r.'' [ef skemtan þikir</ref> at sea huersu langt j milli berr jþrottar yduarrar ok ofimligrar minnar uidrleitnni. Gengu þeir þa skamt fra bænum til skogar. lagde konungr þa af ser skikkiuna. setti hann þa spon j bakka ok ætlade langt skotmal. en sidan uar honum feinginn bogi ok &#7887;r. skaut hann ok kom orin j vtanuerdan spaninn ok stod þar. skaut Endride þa nokkuru jnnar j spaninn ok þo æigi j midiann. konungr skaut j annat sinn ok var til gengit ok stod &#7887;rin j midium spæninum. kolludu allir þat frægdarskot. Endride lofade ok hæfni konungs ok kuezst ætla at ser munde ekki gera eftir at skiota. konungr bat hann fra ganga ef hann uillde ok segiazst yfirkominn vm þessa jþrott. Endride sagde at þess munde kostr þo at hann reynde adr. Endride skaut þa ok kom su &#7887;r j stræingflaugina a þeirre &#7887;r konungs er hann skaut sidar ok stodu suo badar. Þa mællti konungr. mikill fr&#281;gdarmadr ertu vm jþrottir. en þo er þessi enn æigi reynd til fullnadar. nu skal taka suein þann hinn fagra er þu quazst mest unna hinn daginn ok setia hann at skotspæni eftir þui sem ek segi firir. Uar þa suo gert. Let konungr þa taka hnett&#7887;flu ok setia j hofut sueininum. nu skulu vit skiota her t&#7887;fluna or hofde sueininum segir konungr suo at sueininn saki ekki. Þat munu þer mega gera sagde Endride ef þer uilit en uilia munda ek hefnna ef sueininum er uæittr skade. Konungr let þa binda linduk firir augu sueininum ok aftr vm hnakkann ok let tuo menn hallda endum duksins suo at sueinninn matti huergi uikia hofdinu þa er hann heyrde huininn oruarinnar. gek konungr þa til þess stadar er hann skyllde standa. signde hann sig ok gerde krosmark firir &#7887;ruaroddinum adr en hann skaut en Endride rodnade miog. en orin flo undir t&#7887;fluna ok setti aftr af hofde sueininum. ok suo nærr hafde hausinum at helldr enn æigi dreyrde j midium huirflinum. Konungr bat þa Endrida til ganga ok skiota eftir ef hann uillde. en j annan stad gengu at Endrida modir hans ok systir ok badu hann gratande æigi til rada. Endridw mællti til konungs. æigi er ek hræddr um þo at ek skiota eftir at gera ek sueininum skada. en þo skal nu æigi skiota at sinne. Konungr mællti. þa þiki mer sem þu ser vfirkominn. Endrida suarar. þat skulu þer uirda sem ydr likar. en uera ma firir þui at þer takit þetta suo at mer þikir þer helldr hafua hallat til um okkr uidskipti. Satt er þat sagde konungr at ek hefui uist helldr hallat til ok hallat þo &#7887;llu þer j hag. Gengu menn sidan heim til bæiar ok uar konungr hinn katazsti ok suo Endride ok settuzst menn til drykkiu.
 +
 
 +
 
 +
'''Handsaxa leikar konungs ok Eindrida'''
 +
 
 +
'''364.''' Þat var hinn þridea daginn er konungr mællti til Endrida. nu er uedr blitt ok kyrt uti ok skulu uid nu reyna handsaxa læikinn. Gekk þa vt allt folk. uoru þa fæingin sin tu&#7887; s&#7887;x huorum þeirra ok leku þa suo tijtt at æitt uar jafnan a lofti firir huorum. en þeir h&#7887;fdu æ medalkaflann ok þottizst æinge madr grein mega a gera huorr þeim miukligar lek. leid suo l&#7887;ng stund. Þa mællti konungr. enn er þessi læikr æigi reyndr til fullnadar. Gengu þeir þa til strandar ok vt a langskip mikit ok bad konungr sina menn roa a skipinu med endil&#7887;ngum bordum. gek konungr þa vtbyrdis a aranum fram med endil&#7887;ngu skipe ok lek þa at þremr hands&#7887;xum iafnnfimliga sem a lande ok suo hit sama Endrida. alla læika lek konungr æ firir en Endride sidarr. Þui næst gek konungr j annat sinn med sama hætti ok fyrr eftir arunum fram ok suo firir bardit at hann felldi þa æigi helldr hands&#7887;xin en adr ok æigi uard hann skouotr. gek hann þa aftr eftir arunum a annat bordit ok suo upp j skip. matte þat æinge madr skilia huersu at hann lek þetta. Endride stod firir konungi ok sa upp a hann er hann kom upp aa skipit ok þagde. Konungr mællti til hans. hui stendr þu ok læikr æigi eftir. Þa mællti Endrida. ekki bera æinglar guds mig i lofti sem ydr ok mattu þer þetta ekki leika af æinne saman yduarre jþrott helldr med krafti þess guds er þer truit a. þadan af skil ek at hann mun allt mega ok þui skal ek a hann trua en a onguan annan. Olafr konungr uard gladr uit ord hans ok lofade gud margfalldliga er hann gaf honum slika skilning. sagde konungr þa Endrida morg stormerki almattigs guds. uar Endride þui n&#281;st skirdr ok allir hans menn ok gerdizst sidan hirdmadr Olafs konungs ok for med honum vt til Nidaross ok tok konungr hann j hina mestu kærleika vid sig. ok skilde alldri Endride vid konung medan þeir lifdu badir ok þotti æ vera hinn agætazsti madr.
 +
 
 +
 
 +
'''Capitulum'''
 +
 
 +
'''365.''' Olafr konungr lek þat oftliga sidan þa er menn hans reru med landi fram |<ref>242</ref> at hann gek a arunum utbyrdis ok lek at hands&#7887;xum. Þess getr Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Tuær senn tiggia uinnur
 +
::tel ek þær er ek uæit færra
 +
::gunnelldz geymirunna
 +
::gramr jþrottir framde.
 +
::hnigballdr huitra skiallda
 +
::hands&#7887;xum lek uandla
 +
::fleinriodr flestra dada
 +
::frarr ok gekk a aarum.
 +
 +
 +
'''Olafr konungr leysti menn or biargi'''
 +
 
 +
'''366.''' Olafr konungr for nordan or Þrandheimi med lid sitt þa er hann uar buinn. for hann sudr med landi ok helldr tomliga. dualdizst hann j morgum st&#7887;dum. bætti hann sidu manna þar er honum þotti þurfa ok skipade monnum sinum syslur ok ármenningar allt þa(r) er hann for. gerduzst þa margir hlutir merkiligir j ferdum hans þat er menn hafua j frasagnar fært edr kuedit vm. Olafr konungr la a skipum sinum j hofnn nokkurra. þadan fra hofninne uar hamrafiall æitt hardla hatt ok hinu brottuzstu biorg. Suo bar til æinn dag at tuæir hirdmenn konungs t&#7887;ludu um jþrottir sinar. þottizst huerr uera odrum meire ok kunna fleire fimleika en annar at þeir hofdu kappmæli a huorr þeirra munde brattgeingri. dæilldu þeir þat mal um sidir med suo myklum þotta at þeir vediudu um. lagde annarr þar vid hofud sitt en annarr gullhring. Þess getr Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Vask iafnn u&#281;ttki rofnadr
 +
::uiti menn at ek fra tuenna
 +
::haus mannz hringe liosum
 +
::hirdmedr konungs uedia.
 +
::hui mart hiorua snyrtir
 +
::huorr letzst grams j hamre
 +
::styrr remdr stillir framde
 +
::stærra odrum færri.
 +
 
 +
 
 +
Eftir þessa uedian ok morg kappmæli gengu þeir badir j biargit. gek annarr suo langt at honum hell(t) vid haska ok hrapan. leitade sa þa aftr med hræzslu ok gat borgit ser sialfr meitzslalaust ok þo sem naudugligazst. annarr for fyrr ok var sa kominn allt upp j mitt fiallit en þa þorde hann huorke at fara fram ne aftr ok huergi at hr&#281;ra sig þuiat hann hafde b&#281;de litla handafesti ok fota. uar hann þa kominn suo haskasamliga at hann sa visligt sitt ofanfall ok bana ef hann uiki ser med nokkuru moti þadan sem þa uar hann. tok hann þa at kalla med mikille hr&#281;zslu at Olafr konungr edr menn hans skylldu healpa honum. Þess getr Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Annarr odlings manna
 +
::okuidinn red sidan
 +
::stigr uard stala sueige
 +
::strangr j berg at ganga.
 +
::hatt fiall huorke matti
 +
::hans uar lif þrotit klifa
 +
::elldrudr &#7887;lna folldar
 +
::upp edr nidr fra midiu.
 +
 
 +
 
 +
En er Olafr konungr uisse huat um var ok heyrde op hans bad hann biarga manninum. quad hann þat uera dreingsbot mykla ef nokkurr hans madr uæri suo frækinn at þat fengi gert. Ok er konungr sa at æinge vard til þa lagde hann af ser skikkiu sina. for hann til ok rann bergit upp at manninum nærr sem sletta g&#7887;tu. tok hann þa manninn undir hond ser ok gek med hann nokkuru læingra upp j biargit. Suo segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Hillding huort fra ek ganga
 +
::hann red framt eftir manni
 +
::raduandr hilmir rende
 +
::rip j bratta gnipu.
 +
::þrekleyfdr þeingill hafde
 +
::þat var endr und hende
 +
::sigrþoll suo bar stillir
 +
::sinn dreing er gek leingra.
 +
 
 +
 
 +
Sneri konungr þa ok gek ofan aftr bergit sua at hann hafde manninn heilan undir hendi ser ok setti hann hæilan nidr aa iofnnu. mælltu þat allir þeir er vid voru at þetta væri mikit þrekuirke ok er uordit frægt sidan.
 +
 
 +
 
 +
'''Fra Olafi konungi ok Þorkeli dyrdli. capitulum.'''
 +
 
 +
'''367.''' &#208;at bar at oftliga þa er Olafr konungr la a skipum sinum j h&#7887;fnum ok uardmenn u&#7887;ktu a lande yfir skipunum at konungr kom þa af lande ofan at þeim uuorum um nætr er þeir ætl&#7887;du at hann suæfui a skipe vt. en þeir urdu ekki uarir vid ok æinge visse med huerium hætti hann færi a land ok þo at þeir uekti ok helldi uord aa. þat fylgde ok þar med þo at d&#7887;gg væri mikil a jordinne sem oft kann at verda at huorki u&#7887;knudu skor hans ne kl&#281;de þo at hann væri sidklæddr. alldri sa þeir ok d&#7887;ggar drap a grase þo at lodit væri þar er hann hafde adr nygengit. Nu uar lidsmonnum mikil foruittne á med hueriu moti sligt munde vera. en einge madr bar traust til at fretta sealfan konung at slikum hlutum. Þat uar æina nott er Þorkell dydrill modurbrodir konungs sat um ef hann mætti uiss uerda huersu at konungr færi þess a land af Orminum at uardmenn yrde ekki uarir vid þo at þeir uekti. Þorkell stod upp ok klæddizst þa er adrir menn uoru sofnadir a Orminum. gek hann at lyptingunne ok uard þess uar at Olafr konungr la j sæng sinne. settizst Þorkell þa vt a stokkinn vid bryggiuspordinn er la upp a land af skipinu. horfde hann aftr j skipit en sneri baki at landinu ok hellt suo uoku firir ser at konungr matti med &#7887;ngu moti ganga sua ór lyptingunni |<ref>243</ref> at hann yrde æigi uarr uid. Þorkell uar skartzmadr mikill ok hellt sig rikmannliga at klædum ok ollum kosti. en nu er suo sagt at hann hefde yfir sier guduefiar skikkiu samdregnna med hinum bezstum gram skinnum. en um morgininn er nokkut uar mornnat fann Þorkell æigi fyrr en gripit uar j herdar honum ok steyft ut af bordinu a kaf uouæifliga. uar þar þa kominn Olafr konungr ofan af lande. konungr mællti þa vid er hann steypti honum vtbyrdiss. uoknade nu dydrill þinn ok hafþu þat firir foruitne þina. ok iafnnskiott kastade konungr kadli a mot honum ok dro hann upp a Orminn. Suo segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Dadstyrk dyrdar merki
 +
::dolgmennis fet ek inna
 +
::skybiods skelfuihridar
 +
::sk&#7887;glar bordz hin fiordu.
 +
::hoddskynde fra hrinda
 +
::huatlyndr Þorkatli
 +
::storlyndr strijdra branda
 +
::storms firir bord af Ormi.
 +
 
 +
 
 +
Þa mællti konungr er hann sa at Þorkell leit a skikkiuna. huat er nu frændi huort hefir nu uoknat dyrdillinn þinn. Þorkatli þotti hann spotta sig ok suarar &#7887;ngu en kastar af ser skikkiunne. Konungr mællti. hui kastar þu suo vvirduliga iafnngodum grip. Þorkell suarar. þat uar vist dugande skikkia en þo er nu spillt ok onytt ok angrar mig sligt ekki helldr hitt satt at segia ef ydr mislika minar tiltekiur. Einge hlutr mislikar mer vid þig sagde konungr. ma ok vera at skikkiuna saki ekki. Uar Þorkell þa hinn katazste. Konungr tok þa upp skikkiuna. skipade hann henni þa firir ser ok hafde at hendr litla hrid ok fek sidan Þorkatli. uar þa bæde þurr mottullinn ok skinnin ok at ollu slik edr betri en adr er hon uoknade. Suo segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Spell uann spardizst stillir
 +
::spiotrunn skadabotar
 +
::mengerdr margra iarda
 +
::mikill dyrdligri skikkiu.
 +
::guduefr gerdizst efri
 +
::gran ok skinn und hanum
 +
::sionfagr suipstund æina
 +
::sidan iafnn edr fridre.
 +
 
 +
 
 +
'''Olafr konungr fanz ok saaz i engla sueit'''
 +
 
 +
'''368.''' Þorkell dydrill uar hinn mesti astuin Olafs konungs med frendsæmi þeirra. ueitti konungr honum flesta hluti j trunade þo at hann uillde æigi at adrir uisse. Þorkell kom oft at mali vid konung ok spurde eftir hui at hann færi sua leyniliga a land um nætr at æinge madr vard uarr uid. talade Þorkell diar(f)liga þa er þeir uoru .ij. saman sagde uuarligt ok æigi miog h&#7887;fdingligt at hann færi æinn saman fylgdarlaust langt fra skipum. Konungr suarar fa vm sagde þo at ekki munde saka. Þorkell var iafnan a Orminum langa med konungi þoat hann væri kalladr skipstiornarmadr a Tronunne med Josteine brodur sinum. Þorkell la um nætr vid lyftingina j firirrumi. þat var æina natt at tekit uar hogliga a fotum Þorkatli. hann fleygde upp hendinne ok fann at þar uar Olafr konungr. klæddizst Þorkell skiott ok hliodliga. konungr tok j hond honum ok gengu þeir vtan bryggiuna. en er þeir voru a land komnir mællti konungr. ef þer er suo mikil fyst a at vita sem þu hefir latit til huers at ek ferr a land um nottum þa skalltu nu ganga med mer ef þu uill adr hæita mer þui at segia &#7887;ngum manni þa hluti er þu ser edr heyrir a þessi nott medan ek er konungr at Noregi ok þu ueitzst lif mitt. vit þat til sannz at þar skal liggia vid lif þitt. Þorkell het þessu þegar med fullum trunade. Gengu þeir sidan til skogar ok þar til er uard firir þeim riodr. j riodrinu uar æitt fagurt hus. þeir gengu at husinu ok æinu megin undir uegginn nærr dyrrum hussins. Þa mællti konungr at Þorkell skyllde þar bida hans. en konungr gekk at hurdunne ok lauk upp ok gekk inn ok lokade innan hurdina. Þorkell gek vtan ok fann æina boru a hurdinne. sa hann þa inn j husit at Olafr konungr uar a kniam sem til bænar ok hellt upp hondunum til himna. þui næst kom lios suo mikit yfir konunginn at Þorkell þottizst uarlla mega j gegnn sia. þar fylgde ilmr sua agætr at alldri fyrr hafde hann slikann kent. þa sa hann koma til konungs agæta .ij. menn biarta sem sol klædda sniohuitum bunade. þeir logdu hendr yfir hofud honum ok skryddu hann agætum konungs skruda. eptir þat sungu þeir aller halæitan lofsaung gudi med suo f&#7887;grum hliodum at hann heyrdi onguan slikann huorke adr ne sidan. Þorkell uard vid þessa syn bæde feginn ok þo hr&#281;ddr sua at hann matti uarlla upp sta(n)da ok fellr þa allr til jardar ok þakkade gude at hann nade at sia ok heyra suo mykla dyrd. Þess getr Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::&#7886;rriodr allra dada
 +
::jartæignir gaf biartar
 +
::dyggregns dyrdar m&#7887;ggnut
 +
::|<ref>244</ref> dimt j sinn hit fimta.
 +
::sigrgiarnn solu fegri
 +
::senn uar pryddr med skryddum
 +
::doglingr drottins einglum
 +
::dyrdar fus j huse.
 +
 
 +
 
 +
Nokkurre stundu sidarr for konungr vt ór husinu. gengu þeir sidan til skipa. Þorkell efnnde uel þat er hann hafde hæitit konungi af hann sagde þenna atburd æigi fyrr en m&#7887;rgum arum sidar ok uann þar at margar s&#7887;nnur at hann hafde þetta set ok heyrt sem nu uar fra sagt. þotti skynsomum monnum hans sognn truanlig þuiat hann uar kalladr merkur madr ok sannordr um flesta hluti.
 +
 
 +
 
 +
'''Olafr konungr huarf at syn'''
 +
 
 +
'''369.''' Þat var enn sagt æinn dag þa er Olafr konungr var a uæitzslu nokkurre at hann hafde hlytt messu ok hafde sidan gengit til herbergis ok allir hans menn uoru j sæti komnir. þa huarf konungr ór hasætinu fliotliga suo at þeir sa hann æigi. en þeir þottuzst aller vita at hann uar æigi genginn ór herberginu. spurde huerr þa annan huar hann munde uera en æinge kunne ór at leysa. en er Sigurdr byskup heyrde upp a tal manna ok undran mællti hann. þat ma ek uel segia huar Olafr konungr er þuiat ek se hann georlla. hann stendr rett a midiu golfinu ok talar vid þann er þer megit æigi sea ok þui siai þer æigi konunginn. Litlu sidarr sa allir þeir er inne uoru at konungr sat j sæti sinu. þottuzst þeir þa vita at hann munde talat hafa<ref>talat ''tilf. Cd.''</ref> vid guds eingil. þotti ollum mikils vert um þenna atburd en æinge þorde vid hann um at tala sealfan eftir at spyria med huerium hætti sligt munde uera. Nu uillde gud j sliku birta verdleik Olafs konungs þo at hann uillde sealfr leyna. suo ok godleik Sigurdar byskups er hann matti hann sia ok segia &#7887;drum þa er adr matti einge uita sa er jnne uar vtan konungr. Suo er ok hermt eftir margra skynsamra manna ordum þa er sidarr myklu uar talat vm Olaf konung Trygguason at þeim syndizst j sumum hlutum efanligt huort Olafr konungr hefde verit at æins iardligr madr edr hinmeskr eyrendreki sendr af gude til healpar monnum j þessa halfu heimsins.
 +
 
 +
 
 +
'''Rognvalldr jarl feck Jngibiargar'''
 +
 
 +
'''370.''' Olafr konungr for sudr um Stade. þar j ferd uar med honum Þyri drottning ok Jngibiorg Trygguadottir systir konungs. sottu þa margir menn ok riker þeir er bunir uoru til fundar vid konung ok fara skylldu med konungi. var þar hinn fysti madr Erllingr Skialgsson mágr hans ok hafde hann skæid sina hina myklu ok uar hon .xxx. at rumatale ok uar þat skip alluel skipat. þa kuomu ok til hans magar hans austan ór Uikinne Þorgeirr ok Hyrningr ok styrde huortueggi þeirra myklu skipe. margir adrir rikismenn fylgdu konungi. for hann ollum hernum sudr med landi. en er konungr kom sudr a Rogaland dualdizst hann þar þuiat Erlingr Skialgsson hafde buit honum virduliga ueitzslu a Sola. þa kom austan af Gautlande R&#7887;gnnualldr jall Ulfsson a fund Olafs konungs at vitia æinkamala þeirra. er ord ok sendibod hafde millum farit vm uetrinn at hann skyllde fa Jngibiargar systur konungs. tok Olafr konungr vel vid jalli. uar þa talat vm þetta mal. sagde konungr at hann uillde hallda oll sin ord þar um ok gifta honum Jngibiorgu systur sina ef hann villde taka tru retta ok kristna allt sitt underfolk þat er hann var ydrskipadr. Jarll jatte þui. uar hann þa skirdr ok allt hans foruneyti. uar þa aukin ueitzsla su er Erlingr hafde gera latit. gek jall at þeirre ueitzslu at æiga Jngibiorgu Trygguadottur. hafde Olafr konungr þa gift allar systur sinar. biozst jall til heimferdar ok Jngibiorg. fek Olafr konungr jarlli kennimenn at kristna folk a Gautlande ok kenna þui retta sidu. skildu þeir konungr med hinum mesta kærleik.
 +
 
 +
 
 +
'''Sigling Olafs konungs til Vindlandz'''
 +
 
 +
'''371.''' Eftir gifting Jngibiargar systur sinnar biozst Olafr konungr sem huatligazst ór lande med lid sitt. hafde hann fritt lid ok mikit. hann hafde .lx. langskipa. en er hann siglde sudr um Sunnhordaland lagde hann vid Mostr. þar j eyiunne uar æinn gamall madr ok þa blindr er kalladr uar miog forspaarr um marga hluti. en er þeir hofdu lagt skip sin j lægi ok umbuit þa nefnnde konungr til nokkura menn med ser at ganga upp a eyna. þeir foru til hus hins blinda mannz. ok er þeir gengu inn þa spurde sa er firir uar huerir þeir væri edr huert þeir skyllde fara. Einn þeirra sagde. uer erum kaupmenn ofan af landi ok forum med uarnning uornn. Huat kunne þer at segia til Olafs konungs edr lids hans. Þeir sogdu at Olafr konungr lægi med &#7887;llum flota sinum þar undir eyiunne. Þa anduarpade hinn |<ref>245</ref> gamli madr hatt ok mællti mædiliga. oho mikinn skada munu ver bida j brottferd konungs uors ok er Noregsmonnum þat mikil uhamingia at tyna j einne ferd þeim fiorum hlutum er agætazstir eru her j lande huerr j sinne tegund suo at ongir þess kyns hafa fyrr komit j Noreg adrir slikir. Þa mællti sa tilkuomumadr er firir þeim uar. huerir eru þeir fiorir hlutir er þu kallar sua agæta at huorke finnzst nu ne fyr adrir slikir. Hinn blinde madr suarar. þar nefni ek fyst til þann hlut er &#7887;llum er audsenn ok aller skynsamir menn tala æitt um at æinge konungr hafui slikr verit j Noregi sem Olafr Trygguason. ok þui er mikill skade at missa sliks hofdingia at æinge konungr hefir med slikri sæmd ok hialp styrt &#7887;llu folki sem Olafr konungr. annan hlut tini ek til drottning Þyri. henni heyri ek alla bera æitt uittnne at æigi muni slik kona komit hafua j Noreg sakir uitz ok godleika. þride hlutr er skip Olafs konungs Ormrinn lange. þar tala allir æitt til at æigi mune slikt skip gert hafa verit j Noregi at uexsti ok fridleika.ok til þess er ok mikit haft er hinn blinde madr sagde. þuiat a Orminum var dreka h&#7887;fud fram(an) buit uegliga en spordr aftr ok .ij. árar hins setta tigar a annat bord ok þui kolludu þeir hann Orminn langa. en a latinu heitir hann longus draco edr serpens. þessu skipe styrde konungr sealfr ok ualde til þa menn er agætazster voru at uasklæik ok sterkleik suo at &#7887;ngir uoru j Noregi eftir hinir hraustari ok af þessu fek konungr mykla sæmd. Ormrinn hafde fiogur rum hins fiorda tigar en kiolr hans uar fiorar alnar hins atta tigar graslægr. en þat uar æigi med alnum talit er til stafna uisse. mart var mællt til uarnnadar at æigi skyllde koma a drekann bleydimenn ne &#7887;lm&#7887;sur ok &#7887;ngum uar ueitt skipit nema nokkurr afburdarmadr væri sem &#7887;ll d&#281;mi finnazst til er fra Olafi er sagt ok hans kauppu(m). Þa er enn hinn fiorde hlutr segir hinn blinde madr hundr Olafs konungs Vige er j sinne natturu er spakare ok betri en annarr hundr j þessu lande. nu er þat ugganda at her fari sem annarsstadar kann oft at verda at menn missa skiott ok niota skamma stund þeirra hluta er myklu eru agætari en adrir j þeirri tegund. Þa mællti konungr til sinna manna at þeir skylldu ganga til skipa sinna. en er þeir voru vtkomnir namu þeir stadar firir dyrunum. þa mællti hinn blinde madr. Þat er þo satt at segia at þungt er at bida ellina ok sionleysit med þuiat æinn ueg ferr flestum g&#7887;mlum monnum at æigi at æins sliofuazst synin helldr minkazst allt huguitit med likams blinndinne. nu munda ek æigi iafnnmart hafa rausat ef ek hefda vitat þat adan er nu ueit ek at ek hefui talat vid sealfann Olaf konung. en nu ma þat æigi aftr taka sem adr er talat. en þat er likazst at þeir leggi litinn trunat a geip mitt þo at hitt væri betr. Gekk Olafr konungr sidan til skipa med sina menn. siglde hann þegar er byr gaf &#7887;llum flotanum sudr til Danmerkr ok suo j gegnum Eyrarsund<ref>Eyrarsuud ''i originalteksten.''</ref>. kom Olafr konungr j þeirre ferd til Vindlandz ok gerde stefnnulag vid Burizslaf konung. funduzst þeir Olafr konungr ok Burizslafr ok t&#7887;ludu vm æignir þær er Olafr konungr heimti. foru allar rædur uingiarnnliga mille konunganna ok vard godr greidskapr vm þ&#281;r heimtur er Olafr konungr þottizst þar æiga. dualdizst Olafr konungr þar leinge um sumarit ok fann marga vine sina. þar kom ok til hans Astrijdr dottir Burizslafs konungs kona Siguallda jalls. hon uar hinn mesti vin Olafs konungs b&#281;de af fornnum tæingslum er hann hafde aatt systur hennar ok af vins&#281;ldum þeim fyrrum er hann uar þar j lande.
 +
 
 +
 
 +
'''Eggianarord Sigridar hinnar storraadu'''
 +
 
 +
'''372.''' Sigrijdr hin storrada uar hinn mesti vuin Olafs konungs Trygguasonar ok fann þat til saka er hann hafde slitit æinkamalum vid hana ok lostit hana j andlit. var hon iafnnan þat hugsande ef hon m&#281;tti þeirrar suiuirdingar med nokkurum suikrædum hefnna. þar firir var hon margan dag hugsiuk ok hrygg. eggiade hon miog Suæin konung at hallda orrostu uid Olaf konung en hann gaf ser ekki um læinge. En um uorit er spurdizst til Danmerkr at Olafr konungr hafde her vti ok ætlade til Vindlandz vm sumarit þa uar þat æinn dag er Suæinn konungr kom j herbergi Sigridar drottningar ok saa at hon uar ogl&#7887;d ok spurde huat at henni væri. Hon suarar. þat er mer at vglede sem mig mun iafnnan angra er ek hefir gifzst þeim manni er æigi berr traust til at hefnna minnar meingerdar a Olafi konungi Trygguasyni sem þess er von at þu reker æigi minnar vsæmdar er þer ferr fiarre at þu rekir sealfs |<ref>246</ref> þins suiuirdingar. Sueinn konungr suarar. huer er su hin mykla suiuirding er þu kallar at Olafr konungr hafui mer gert. Drottning suarar. þat er mikil vsæmd er hann hefir tekit Þyry systur þina fridlutake ok lagzst med henni ok virt þig æigi suo mikils at þu skylldir rada firir kosti hennar. Sueinn konungr mællti. huer suiuirding uar mer þat at Olafr konungr fengi systur minnar þuiat hann er suo ag&#281;tr konungr at ek munda hana æigi betr gift hafa þo at ek hefda radit. Sigridr mællti. samþykkia mun ek þat at Olafr konungr se firir flestum konungum a Nordrlondum um marga hluti ok sua þat at systir þin se fulluel gefin i alla stade at hon æigi hann. en allmikil sman er þat slikum konungi sem þu þikizst vera er hann gerdizst naudmagr þinn ok synde suo at honum þotti eingis um þig vert at hann gek at æiga systur þina vtan þitt leyfui ok vitord. en hitt er þo myklu meire uansæmd er hann hefir setzst j þin skattlond þat er at rettu er fodurleifd þin ok helldr Noregs riki vtan skatt ok spurde þig ekki at. nu mundu ekki hinir fyrre frændr þinir þola sligt allt iafnnsaman en þu lætr sem þu uitir þer &#7887;ngua vvirdingh gerua. Konungr suarar. þat ætla ek at ek verda at þola slikar meingeordir þui at sua er Olafr konungr reyndr at frækleik j orrostum ok hans kappar vida vm lond at hann hefir enn alldri usigr farit þo at hann hafui att vid ofrefli at skifta. þui hefui ek huorke afla ne ar&#281;de til at sækia hann heim j sealfs hans land ok riki uid uinsældir þær er hann hefir af hofdingium innanlandz j Noregi. Drottning suarar. litils hattar konungr muntu þikkia ok miog ættlera ef þu þorir æigi at hallda sæmd þinni firir odrum h&#7887;fdingium þuiat med &#7887;ngu mote mundir þu þola slikan vi&#7887;fnut ef þu uilldir vera likr þinum frændum ok forelldrum. nu mun ek gefa þer rad til at þu munt æigi þurfa at sækia Olaf konung j Noreg. þig skal ok æigi skorta lid a mote honum ef æigi bilar ar&#281;dit. En er Sigridr hafde oft slikar rædur j munne þa kom hon suo sinum fort&#7887;lum vm sidir at Sueinn konungr vard fullkominn vvin Olafs konungs.
 +
 
 +
 
 +
'''Capitulum'''
 +
 
 +
'''373.''' Sva er sagt at nokkuru sidarr en Æirekr jall uard landflotta ór Noregi kom hann a fund Sueins konungs Saumæsusonar ok bad Gydu dottur hans ok fekk hennar. tokzst þar þa vinatta mikil med m&#281;gdum ok sat Æirekr jarll l&#7887;ngum med Sueini konungi magi sinum a uetrum en var j hernade um sumrum. Nu er fra þui at segia æinnhuernn tima at Sueinn konungr kom at male vid Sigride ok spurde hana rads um huersu at hann skyllde na Olafi konungi suo at hann færi æigi med her j Noreg. Sigridr suarar. þat mun ek mega segia. ek hefir spurt at Olafr konungr byrr her mikinn ok skip m&#7887;rg ór Noregi ok &#281;tlar hann at fara til Uindlandz j sumar. en vid skulum senda ord Olafi konungi syne minum ok Æireki jalli mage þinum at þeir ueiti þer lid. nu ef þu f&#281;r þeirra styrk sem mig uarer at þeir mune fliotir til þessa vera þa þiki mer þu ekki at manna ef þu lætr Olaf konung Trygguason sigla j gegnum land þitt ok riki b&#281;de sudr ok sunnan suo at þu legger ekki at honum edr drepir hann edr reker af riki firir slikar sakir suo storar sem þu att honum at hefnna. en ef þer þikizst æigi (oruggir) j moti honum æinum þrir h&#7887;fdingiar med &#7887;llum Dana her ok Suia ok lide Æireks jalls þa skalltu senda mann sudr til Vindlandz eftir Siguallda jalli er þu hefir adr gert vtlaga firir sannar sakir. skal hann þat þa vinna til sætta vid mig ok at na æignum<ref>signum ''tilf. Cd.''</ref> sinum ok landzvist j Danm&#7887;rk at fara til fundar vid Olaf konung Trygguason ok sæta uelr&#281;dum vid hann annathuort at fl&#281;ma fra honum herinn ok koma honum a yduart ualld ouaurum. mun þa ekki mikit firir vera at taka hann af life ef hann hefir litit lid til motz vid her yduarnn. T&#7887;ludu þau þar vm ok gerdu allt þetta rad statt.
 +
 
 +
 
 +
'''Fundr Olafs konungs ok Siguallda iarls'''
 +
 
 +
'''374.''' Litlu sidarr sende Sueinn konungr menn austr j Suiþiod a fund Olafs konungs mags sins ok Æireks jalls ok let segia þeim at Olafr Noregs konungr hafde her vti ok ætlade at fara um sumarit til Vindlandz. fylgde þat ordsendingu at Suiakonungr ok jall skylldu her vti hafa ok koma til motz vid Suein konung. skylldu þeir þa aller samt hallda orrostu uit Olaf konung. kom þar suo at Suiakonungr ok jall voru þeirrar ferdar albunir ok drogu saman skipaher mikinn af Suiþiod. foru þeir lide þui sudr til Danmerkr ok komu þar suo at Olafr konungr Trygguason hafde adr austr siglt. Þess getr Halldorr hinn okristne er orti um Æirek jall er hann |<ref>247</ref> baud her vt af Suiþiod.
 +
 
 +
 
 +
::Vt baud jofra hneitir
 +
::elmodr af Suiþiodu
 +
::sundz hell(t) gramr til gunnar
 +
::gunnbliks lide myklu.
 +
::heria uillde þa haulldar
 +
::hra gæitunga fæitra
 +
::márr fek a sæ sara
 +
::sylg Æireki fylgia.
 +
 
 +
 
 +
Helldu þeir Suiakonungr ok Æirekr jall til motz vid Suein konung ok Sigride drottningu ok hafa þa aller saman ogrynne lids. Sueinn konungr hafde sent eftir Siguallda jalli syne Strutharalldz jalls ok samit s&#281;tter vid hann eftir þui sem Sigridr drottning hafde rad til gefit. sende Sueinn konungr Siguallda jall vm sumarit at niosna vm ferd Olafs konungs Trygguasonar ok gilldra suo til at fundr þeirra Sueins konungs mætti verda. for þa Sigualldi jall leid sina ok kom fram j Vindlande. for hann til Jomsborgar en sidan til Olafs konungs Trygguasonar. uoru þar f&#7887;gur ord ok vi(n)attumal af jalle vid Olaf konung. kom Siguallde jall ser j hinn mesta k&#281;rleik vid Olaf konung. Siguallde jall uar uitr madr ok radugr. en er hann kom ser j radagerd med Olafi konungi þa dualde hann ferd konungs austan at sigla ok fann til ymissa hluti. en lid Olafs konungs let geyse illa ok voru miog fuser er þeir lagu þar leinge albunir en uedr byruænt. Siguallda jall fek niosnn leyniliga af Danmorku at þa uar austan kominn herr Suiakonungs ok Æireks jalls. Suo ok þat at Danakonungr hafde þa ok buit skip sin ok her ok þeir hofdingiarnir munde þa sigla austan vndir Uindland med allan herinn sem þeir hofdu akuedit at þeir munde bida Olafs konungs vid ey þa er heitir Su&#7887;lldr. Sendu þeir þau ord Siguallda jalli at hann skyllde suo til stilla at þar mætti þeir finna Olaf Noregs konung. Þa kom frett su til Vindlandz at Sueinn Danakonungr hafde her vti. gerdizst sa kurr at Sueinn konungr munde uilea hallda orrostu vid Olaf konung. en er Sigualldi jall heyrþi þetta sagde hann suo til Olafs konungs. þessi kuittr er ydr er nu sagdr er hin mesta lyge þui at æigi eru þat rad Sueins konungs at leggia til bardaga vid ydr med einn saman Danaher suo mikit lid ok fritt sem þer hafit. en ef ydr er nokkurr grunr a þui at ydr mune vfridr gerr þa skal ek fylgia ydr med lide minu ok þotti þat enn nokkurr styrkr fyrr huar sem Jomsuikingar fylgdu hofdingium. mun ek fa þer .x. skip uel skiput. Konungr jatte þui. En er lidit Olafs konungs heyrdu þenna vfridarkuitt toku þeir at kurra þui meirr þuiat þeim uar leitt þar at liggia at vnytu. en er konungr uard þessa uarr uar þat æinn morgin at konungr atte husþing uit lid sitt. hann stod upp ok mællti. ollum monnum uil ek þakka fylgd ok forunæyti er þer hafit mer uæitt j sumar. uil ek ydr uorkynna at þer þikkizst hollzsti leingi heimen hafa verit fra æignum ydrum. þui uil ek nu orlof gefa at huerr yduarr buizst til heimferdar sem fyst verdr buinn med sin skip. en þeim skal ek kunna enn meire þokk ok &#7887;mbuna godu er æigi fara fliotara en ek suo at þeir fylgi mer til Noregs. En er menn heyrdu þetta urdu allir gladir vid ok þokkudu konungi sin ord. þa stod upp æinn rikr madr alldradr j lide konungs ok mællti suo. þann konung h&#7887;fum uer yfir oss at olikr er odrum konungum at afli ok atgerui ok þo enn meirr at milldi ok allz hatter goduilia. nu þo at hans uórkyndar goduili gefui oss leyfui (at) huerr (fari) eftir sinum vilia þa heyrir oss at neyta suo þessa sealfrædis at ueita honum trulynda fylgd ok skiliazst æigi vid hann medan hann er vtan sitt riki. allra hellzst at nu flygr kuittr sa j eyru oss at honum muni uæittar suiksamligar firirsatir af sinum vvinum. er þat uor hin hæsta sæmd at uæita konungi uorum þui fremri fylgd sem hann kann meirr þurfua en uer eigum hofdingiann agætara en nokkurir adrir. mundi oss þa þat j hug ef sua kann til at bera sem æigi skyllde ef ver missum hans suo at uer sem æigi nærr þat mun oss afla æfinligs trega ok vbætiligs skada ef suo illa verdr. En fatt æitt folk romade rædu hans. gek þa allr herrinn til skipa. let Olafr konungr blasa þegar til brottl&#7887;gu ok leysa flotann. drogu menn þa upp segl sin. Olafr konungr hafde .lx. skipa sem adr er getit en Sigualldi .x. skip er þeir l&#7887;gdu ór hofninne. ok hofdu þeir badir samt æinu skipe mæirr en .lxx. er þeir sigldu af Vindlande. Suo er sagt (at) Astridr dottir Burizslafs konungs kona Siguallda jalls kom til Olafs konungs næstu nott adr hann siglde af Vindlande sem enn mun |<ref>248</ref> sagt uerda enn sidarr j s&#7887;gunne. Astridr sagde konungi med skyrum ordum ok sannynndum at Danakonungr ok Suiakonungr ok Æirekr jall satu firir honum med ofrefli hers. bad hon konung med myklum goduilea at hann skyllde æigi fara j umsatr vuina sinna. En konungr suarar. ekki mun ek bregda ferdum minum firir kuitt slikan er ek væit æigi huat satt er j. en þo at ek uisse at þat væri satt er þu segir þa munda ek æigi flyia fund ovina minna. ueit ek ok at Siguallda jall uinr minn mun mik uaran vid gera ef hann veit mer suik radin. trui ek ok þui fastliga at (gud) a ualld at gefa þeim riki sem hann uill. Þa mællti Astridr. þa uil ek þess bidia at þu þigger at mer slika lidsemd sem ek ma þer uæita til brottkuomu ef þu kant þess uit þurfa. Þat mun ek þekkiazst segir konungr ef þarfir gerazst. Ok at suo mælltu skildu þau þann dag. en eftir um daginn er Olafr konungr leysti flota sinn af hofninne uar uedr litit ok hagstætt þegar undan landi kom gengu meira smaskip &#7887;ll ok sigldu þau undir vedr a hafit vt. en Siguallde jall siglde nærr konungs skipinu ok kallade ok bad konung sigla eftir ser jnn hallara. þuiat mer er kunnikt huar her er diupazst um eyiarsundin en þer munut þess þurfa vid hinu storu skipin. Siglde jall þa firir med sin skip en konungr siglde þar eftir med storskipin. En er Siguallde jall siglde med eyiunne Su&#7887;lldr þa reru menn j mote honum a einne rodrarskutu. þeir s&#7887;gdu jalli at herr Danakonungs ok Suiakonungs la þar j h&#7887;fninne firir þeim. þa let jall hlada seglunum a sinum skipum ok heimtu þeir med aarum skipin inn undir eyna helldr tomliga. hafde jall tiu skip sem hann hafde heitit Olafi konungi til lidueitzslu ef hann þyrfti. en Vindu skipit uar hit ellifta er sagt er at a uæri menn Astridar konungs dottur. for su snekkian j suig vid jalls skip ok þo æigi allnær. Olafr konungr siglde eftir skipunum þeim hinum storum. hafde hann þar ellifu skip en allr annarr herrinn hafde siglt undan vt a hafit. Suo segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Orriodr atta skæidum
 +
::efzsta sinn ok þrennum
 +
::byrr vard beita þorde
 +
::brynnt at Suoldrar minne.
 +
::Ormr skræid arar knude
 +
::aulna menn hinn langi
 +
::hirdprudr hilmir styrde
 +
::hann er rikstr konungmanna.
 +
 
 +
 
 +
'''Sigling Olafs konungs. capitulum.'''
 +
 
 +
'''375.''' Sveinn Danakonungr ok Olafr Suiakonungr ok Æirekr jall lagu þar undir eyiunne med allan her sinn sem adr er sagt. þa uar uedr fagurt ok solskin biart. gengu þeir þa upp a holminn aller hofdingiar ok myklar suæitir hersins med þeim. en er þeir sa at skipin Nordmanne sigldu m&#7887;rg saman vt a hafit vit þat urdu þeir hardla gladir þuiat herrinn þeirra let illa er hann hafde þar legit at vnytu suo leinge at sumum þotte &#7887;ru&#281;nt at Noregs konungr munde koma til motz vid þa. Ok nu sa þeir huar siglde mikit skip ok glæsiligt. þa mælltu badir konungarnir. þetta er mikit skip ok einkar fagurt. þetta mun vera Ormrinn lange. Eirekr jall suarar. mæira ok hraustsamligri mun Ormrinn reynazst en þo er þetta mikit skip ok fritt. Ok suo uar sem jall sagde. þat skip atte Styrkarr af Gimsum. Litlu sidarr sea þeir huar sigler annat skip myklu meira. þa mællti Sueinn konungr. nu mun her fara Ormrinn lange. f&#7887;rum nu til skipa uorra ok verdum æigi ofsæinir j mot þeim. Æirekr jall suarar. ekki mun þetta vera Ormrinn langi þo<ref>þa ''Cd.''</ref> er þetta skip uel buit. Uar ok suo sem hann sagde. þat skip atti Þorkell nefia brodir Olafs konungs en æigi uar hann sealfr þar a. Ok nu sa þeir sigla mikit skip ok fritt. þa mællti Sueinn konungr. þar ma nu sia konungs skipit. Jarl suarar. vist er þetta mikit skip ok glæsiligt en þo (er) Ormrinn lange myklu agætare. Ok þegar eftir siglde hit fiorda skip mikit. þessi .ij. skip attu þeir ór Vikinne magar konungs Þorgeirr ok Hyrnningr en æigi styrdu þeir skipunum þuiat þeir voru badir a Orminum med Olafi konungi. Litilli stundu sidarr siglde hit .v.<sup>ta</sup> skip myklu meira en hin er adr hofdu siglt ok (eigi) a h&#7887;fut. Þa mællti Sueinn konungr. hr&#281;ddr er Olafr konungr Trygguason nu er hann þorir æigi at sigla vid h&#7887;fut a Orminum. Æirekr jall suarar. ekki er þetta konungs skip. þetta skip kenni ek georlla ok sua seglit þuiat her er stafat segl. þetta er Ærlingr Skialgsson af Jadri ok latum þa um sigla þuiat ek segig ydr satt at þar eru þeir dreingir innan bordz at ef uær leggium til bardaga vid Olaf konung at oss er betra þar skard ok missa þeirra j flota hans. er þetta skip suo skipat monnum þuiat ek hygg at Erlingr sealfr styre skeidinne. Þa mællti Olafr Suiakonungr. æigi skylldu ver nu of miog ædrazst at leggia til bardaga vid Olaf konung Trygguason þo at hann hafui skip mikit þuiat þat er vbætiligh suiuirding ef ver liggium her |<ref>249</ref> med uflyianda her en hann sigli þiodleid firir vtan. Æirekr jall suarar. herra latum þetta skip undan sigla sem hinu fyrre þuiat ek man segia þer god tijdende ok s&#7887;nn at Olafr konungr hafir enn æigi um oss siglt ok sannliga munu þer þenna dag kost æiga at beriazst uit hann ok þat uænna þo at huerr uorr þriggia er hofdingiar skulum heita firir her þessum hafim mikit lid hingat dregit at vær faim þa hrid adr þessi dagr se allr at ver þikimzst hafa ærit at vinna þo at þessi skip se æigi uit bardagann sem nu hafua um siglt. Ok nærrgætr uard jall þuiat þat var Ærlingr a skæid sinne ok siglde fra Olafi konungi magi sinum sua at hann sa hann alldri sidan ok margir adrir uaskir dreingir ok vinir konungs. Ok er æigi (uar) langt fra þui er þessi .v. storskip h&#7887;fdu um siglt ok allr adr smaskipaflotinn þa sa þeir ok kendu skip Siguallda jalls ok uiku þa þangat at holminum. Sidan sa þeir huar sigldu .iiij. skip ok uar æitt af þeim mikit hofdaskip. þa mællti Sueinn konungr. gangi menn nu til skipa þuiat her ferr nu Ormrinn lange. Þa mællti Æirekr jall. m&#7887;rg hafa þeir &#7887;nnur storskip en Orminn langa en fa hafa en(n) um siglt ok bidum enn. Þa mælltu margir menn. nu ma sia sogdu þeir at Æirekr jall uill ekki beriazst vid Olaf konung Trygguason ok æigi þorir hann nu at hefna fodur sins. ok er þetta suo mikil skamm at spyriazst mun vm &#7887;ll lond ef ver liggium her med iafnnmyklu lide en Olafr Noregs konungr sem vera ma sigle vid hond fullu<ref>fylla ''Cd.''</ref> manna vid her vornn til at iafnna a haf vt hea oss sealfum. Æirekr jall uard miog ræidr uid ord þeim ok bat alla menn ganga til skipa. en þat uæntir ek sagde hann þo at þer Danir ok Suiar fryit mer miog hugar at ydr huorumtueggium se æigi olæidara adr sol gengr j &#281;gi<ref>l&#281;gi ''Cd.''</ref> j kuelld en mer ok minum monnum. En er þeir geingu ofan sa þeir huar sigldu fiogur skip mikil ok æitt af þeim uar þrifligr dreki geyse mikill allr gullbuinn. Þa mælltu margir menn at jall hefde satt sagt ok her ferr nu Ormrinn lange sogdu þeir. ok er hann furdu mikit skip ok frijtt suo at ekki langskip mun slikt gert hafa verit a Nordrlondum. er æigi undarligt at sa konungr se agætr uida er rausn hefir til at lata gera slika gripe. Þa stod upp Sueinn konungr ok mællti. hatt mun Ormrinn bera mig j kuelld honum skal ek styra. Þa mællti Æirekr jall. þo at Olafr konungr Trygguason hefde ekki meira skip en þetta er þa mundir þu þo Sueinn konungr alldri fa þat sott af honum med æinn saman Danaher. En þessi hinu storu hofdaskip er þeir ætludu Orminn langa uar hit fyrra Tranan en hit sidarra Ormrinn skamme. Dreif nu allt folk til skipanna ok raku af tiolldin. skipadu h&#7887;fdingiar þa herinum til atl&#7887;gu ok er suo sagt at þeir hlutudu um huerr þeirra fyrst skyllde leggia at konungs skipinu Orminum langa. ok hlaut Sueinn Danakonungr fyst at at leggia en þa Olafr Suiakonungr en sidazst Æirekr jall ef þess þyrfti vid. ok skyllde huerr þeirra æignnazst þau skip er sealfr ynne ok rydde af Olafi konungi med sinu lide. En er hofdingiar hofdu þetta at tala mille sin sem nu var fra sagt þa sa þeir huar sigldu .iij. skip allstor ok h(it) fiorda sidazst. sa þa aller mikit drekah&#7887;fut a framstafni þess skips ok buit sua sem a gull æitt sæi ok liomade vijda af vm sioinn er solin skæin a. en er menn sa þar a vndruduzst þeir miog leingd skipsins<ref>skips sins ''Cd.''</ref> þui at stund uar a mille er þeir sa fremstafninn ok hinn eftri kom fram. kendu aller ok mællti æinge a moti at þar uar þa Ormrinn langi. en uid þessa syn uard margr madr hliodr vid ok skaut almuganum þegar skelk j bringu ok otta þuiat þetta hit mykla skip flutti þar dauda furdu morgum manni. Þa mællti Æirekr jall. makligt ok sæmiligt er þetta hit agæta skip slikum konungi sem Olafr er Trygguason þuiat þat er til hans sanntalat at hann berr suo af odrum konungum sem Ormrinn langi af odrum skipum.
 +
 
 +
 
 +
===Her hefr upp Su&#7887;ldrar orrosto===
 +
 
 +
 
 +
'''capitulum'''
 +
 
 +
'''376.''' &#208;a er Siguallde jall hafde hladit seglum a skipum sinum ok reru inn under holminn sem adr er sagt þa sa þeir Þorkell dydrill af Tronunne ok adrir skipstiornarmenn þeir er med honum foru at hann sneri sinum skipum inn undir holminn sem adr er sagt. þa hlodu þeir seglunum ok reru eftir honum ok koll&#7887;du til þeirra ok spurdu hui þeir foru suo. Jall suarar at hann uillde bida Olafs konungs. ok er meire uon at vfridr se firir oss. letu þeir þa fliota skipin þar til er Þorkell nefia kom nu med Orminn skamma ok þau .iiij. skip er honum fylgdu. var þeim |<ref>250</ref> s&#7887;gd hinu s&#7887;mu tidende. hlodu þeir þa seglunum ok letu fliota ok bida suo Olafs konungs. en floti konunganna la inn a hofninne ok mattu þeir ekki sia huersu mikinn her þeir h&#7887;fdu. En er Olafr konungr siglde inn at holminum ok hann sa at hans menn hofdu lægt seglin ok bidu hans þa styrde hann a uedr þeim ok spurde hui at þeir siglde æigi. en þeir s&#7887;gdu at (v)fridarherr uar firir þeim ok badu hann flyia. Konungr stod upp j lyptingu vid þessa tidendas&#7887;gnn ok mællti til sinna manna. [latit mik<ref>''r.'' [siga seglit sem skiotazst en sumir leggi arar a bord ok taki skridinn</ref> af skipinu þuiat ek uil giarnna helldr beriazst en flyia. ek hefui enn alldri flyit j orrostu. rade gud lifue minu en alldri skal ek a flotta leggia þuiat þat er ekki rettr konungr er flyr vuine sina firir hræzslu saker. [Þess getr Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Fylg Þyrrir nam fyrri
 +
::frægr alldregi uægia
 +
::helldr let hauka bæitir
 +
::hugrekki ser þekkia.
 +
 
 +
 
 +
Sua segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Raunskiott ræsir matti
 +
::rit uar a ferd at lita
 +
::sol raud suolnis ela
 +
::senn d&#7887;gglinga þrennra.<ref>''Fra'' [Þess getr Hallfredr. Fylg - d&#7887;gglinga þrennra ''er flyttat hid, skjönt det i Codex staar sex Linier nedenfor mellem Ordene'' motst&#7887;dumanna ''og'' þa mællti, ''hvor det forstyrrer Sammenhængen og hvor det synes at være henkommet ved Uagtsomhed af Afskriveren.''</ref>
 +
 
 +
 
 +
Uar nu sua gert sem konungr mællti ok rendi Orminum fram fra skipunum ok heimtu lidsmenn onnur skipin iafnnfram med arum. reru þa ok fram undan eyiunne allr herr konunganna. urdu hofdingiardir hardla glader vid þat er þeir sa Olaf konung kominn j vmat(i)r sinar. En er konungr ok allir hans menn sa at siorinn uar uida þaktr j nandir þeim af herskipum sinna motst&#7887;dumanna þa mællti til konungs æinn uitr madr ok hraustr Þorkell dydrill modurbrodir konungs. herra segir hann. her er mikit ofrefli vid at beriazst dregum upp segl uor ok siglum vt a hafit eftir skipum vorum. þat ma enn uel takazst medan vvinir uorir bua sig til orrostu. er þat &#7887;ngum manni til bleyde uirt at hann seai hóf firir ser ok lide sinu. Olafr konungr suarar hátt ok mællti. teingi saman skipin ok bui menn sig til bardaga ok bregde suerdunum. ekki skulu minir menu hyggia a flotta. Þessi ord Olafs konungs uottade Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Geta mals þess mæla
 +
::menn at uopnna sennu
 +
::dolga fangs vid dreinge
 +
::dád&#7887;flgan gram kuodu.
 +
::badu hertrygdar hyggia
 +
::hnekkir sina rekka
 +
::þess lifa þiodir hnossa
 +
::þrottar ord a flotta.
 +
 
 +
 
 +
Olafr konungr let blasa til saml&#7887;gu þeim .iij. skipum er hann hafde þar. uar konungs skipit j midiu en þar a annat bord Ormr hinn skamme en a annat bord Tranan ok &#7887;nnur fiogur skip þar vt j fra til huorrar handar. misti hann þar nu her(s) sins sem vita matti. Er þat margra manna mal at Olafr konungr munde skiott hafa sigrazst a sinum motst&#7887;dumonnum ef þa hefde þar verit þau skip er adr uar getit ok allr sa skipafloti er fra honum hafde siglt. suo margr hraustr dreingr sem a þeim skipum uar. suo erfitt sem nu uæitti þremr hofdingium med uflyianda her at sigra hann vid suo fa skip sem hann hafde. Þess getr Hallfredr at Olafr konungr misti þar þess lids er fra honum hafde siglt ok honum aflade þessi bardagi mikillar frægdar. hann segir suo.
 +
 
 +
 
 +
::Þar hykk uist til miog mistu
 +
::m&#7887;rg kom drott a flotta
 +
::gram þann er gunni framdi
 +
::geingis þrænzkra dreingia.
 +
::næfr uo einn vid iofra
 +
::allualldr .ij. s(n)ialla
 +
::fr&#281;gr er til sliks at segia
 +
::sidr ok jall hinn þridea.
 +
 
 +
 
 +
Menn Olafs konungs l&#7887;gdu saman skipin sem hann baud. en er konungr sa at þeir toku at teingea stafnana a Orminum langa ok Orminum skamma þa kallade konungr hatt ok mællti. leggit fram læingra hit mykla skipit. æigi uil ek uera aptazstr allra manna j her þessum ef orrostan tekzst. Þa mællti Ulfr hinn raude stafnnbui konungs ok merkismadr. ef Orminn skal þui leingra fram leggia sem hann er leingri en &#7887;nnur skipin þa mun auint vm s&#7887;xin. Konungr suarar. þui let ek Orminn gera leingra enn &#7887;nnur skip at hann skyllde þui diarflegar fram leggia j orrostu ok vera audkendr bæde j bard&#7887;gum ok siglingum. en ek uisse æigi at ek munda æiga stafnnbuann bæde raudan ok ragan. Ulfr suarar. snu þu konungr æigi mæirr baki vit j dag at veria lyftingina en ek mun stafnninn. Konungr hellt a boga ok lagde &#7887;r a streing ok sneri at Ulfni. Þa mællti hann. skiotit þangat nu fyr herra sem meiri (er) þorfin en þat er aa (v)vine ydra þuiat ek hygg at ydr þiki ydrir menn æigi ofmargir adr kuelld kemr. Konungr tok aurina ok skaut æigi. Ok j þui er þeir attu þetta vid at talazst sa menn konungs at su Uindasnekkian er mest hafde sunnan siglt ein ser um daginn rendi suo hart at Or(m)inum aftr vid lyptingina at ualla matti auga a festa. Þa stod upp madr j stafni ok talade vid konung a vkunna tungu ok suo andsuarade konungr a þa tungu er Nordmenn skildu æigi. þeir toluduzst vid litla hrid. sidan reru þeir a hinu litla skipinu at landi ok lagu þar vm akkeri. en konungs menn spurdu |<ref>251</ref> hann huerir þeir voru hinu okunnu menn er talat hofdu vid hann. Konungr suarar. þat ero kenningiar uorir af Vindlande.
 +
 
 +
 
 +
'''Olafr konungr bardiz vid Suein Danakonung'''
 +
 
 +
'''377.''' Olafr konungr stod j lyfting a Orminum. bar hann hatt. hann hafde gylltan hialm. hann var miog audkendr fra &#7887;drum monnum. hann hafde silkehiup raudan steyftan vtan yfir bryniuna. En er Olafr konungr sa flok sinna motst&#7887;dumanna ridlazst ok upp voru sett merke firir hofdingium þa spurde hann sina menn. huerr hofdinge firir þeim er at gegnnt oss erv. Honum var sagt at þat var Sueinn konungr med Dana her. Konungr mællti. ekki hrædumzst ver bleydur þær þuiat æigi er helldr hugr j þeim en j skogargæitum. alldri baru Danir af Nordmonnum ok æigi munu þeir oss sigra j dag. en huerr hofdinge styrir þeim merkium er þar eru vt j fra a hægra ueg honum. Þa uar honum sagt at þat uar Olafr sænski med Suia her. (Konungr suarar.) auduelldra mun Suium þikia at sitia hæima ok slæika blodbolla sina en ganga a Orminn j dag undir uopnn ydr ok uæntir mig at uer þurfim ekki at ottazst hrossæturnar. en huerir æiga þau hinu storu skip er þar liggia a vtborda Donum. Þat er sogdu þeir Æirekr jall Hakonarson. Þa mællti Olafr konungr. miog hafa þeir skipat tignum monnum her þenna moti oss. mun Æirekr jall uid oss þikiazst æiga skapligan fund. er oss van af honum snarprar orrostu þuiat þeir eru Nordmenn sem uær eru. Þa er Þyri drottning sa tilbunat bardagans tok hon miog at hryggiaz. þa mællti Olafr konungr til hennar. æigi þarftu nu at grata þuiat þu hefir nu fæingit æignir þinar j Vindlande. en ek skal j dag heimta tannfe þitt af Sueini konungi brodur þinum sem þu hefir mig oft bedit. Leidde hann þa drottningu nidr undir þiliur ok let bua þar vm hana sem bezst med skiallborg. sidan bad konungr Sigurd byskup vera þar hea henni til hugganar ok suo gerde byskup. Þessu næst gerdu konungarnir ok jarll atrodrinn. Nu segir suo Snorre Stulluson ok flestir menn adrir at Sueinn Dana konungr legde fyst at Orminum ok hinum stærstum skipum Olafs konungs. en Markus logmadr segir suo at Olafr konungr sænski legde fyrstr at j Olafsdrapu hinne tuiskelfdu en sidar Sueinn Dana konungr. Suo segir Snorri at Sueinn konungr legde sin skip at Orminum langa en Olafr sænski lagde vt fra ok stak st&#7887;fnum a yzsta skipe Olafs konugs. en &#7887;drum megin lagde at Æirekr jall. Jallinn hafde jarnnbarda geyse mikinn er hann uar uanr at hafua j orrostum. þar var skegg a ofanverdu bardinu huorutueggia en nidr fra skegginu iarnnspaung breid ok þykk sem bardit ok tok allt j sio ofan. þui var þat skip kallat Jarnnbardi. hann uar allra skipa ramgeruazstr. var hann ok skipadr af agætum monnum at afle ok allri atgerui. æinn af þeim uar Skuli Þorsteinsson Egilssonar. Vigfuss Vigaglumsson. Torfui Ualbrannzson. Uagnn Akason. Suæinn Buason ok margir adrir Jomsvikingar. Jllugi taglarbani ok margir flæire afreksmenn þo at æigi se her nefnndir.
 +
 
 +
 
 +
'''Orrosta þeirra nafna'''
 +
 
 +
'''378.''' Nu toku menn at blasa herblastr ok æptu huorirtueggiu herop. Sigualldi jall let skotta vid sin skip ok lagde ekki at sinne til orrostu. er hans litt getit vid bardagann en þo segir Skuli Þorsteinsson.
 +
 
 +
 
 +
::Fylgda ek Frisa dolgi
 +
::fek ek ungr þar er spiorr sungu
 +
::nu finnr olld at ek elldumzat
 +
::alldrbot ok Siguallda.
 +
::þar er til motz vid mætir
 +
::malmþings j dyn hialma
 +
::sunnr fra Suolldrar minne
 +
::sárlauks rodin baru.
 +
 
 +
 
 +
Þessi orrosta var hin hardazsta. uar j fyrstu skotit &#7887;rum bæde af lasbogum ok handbogum en sumir spiotum ok gafl&#7887;kum. ok er þat mal manna at Olafr konungr bardizst allra diarfligazst. Suo segir Hallfredr j Olafsdrapu.
 +
 
 +
 
 +
::Heft var litt a lofti
 +
::lidu &#7887;ruar fram g&#7887;rua
 +
::brodda flaug adr bauga
 +
::briotendr skyti spiotum.
 +
::ord var hitt at hardazst
 +
::huarkunnr firir l&#7887;g sunnann
 +
::mest j malma gn&#7887;stan
 +
::minn drottinn fram sótti.
 +
 
 +
 
 +
Þess getr Markus logmadr at Sueinn Dana konungr legde fyst at Olafi konungi med .lx. skipa þa er Olafr sænski bardizat vid Olaf Trygguason nafnna sinn ok þa flyde Olafr sænski undan med sitt lid. Hann segir suo.
 +
 
 +
 
 +
::Aurbragz ærir l&#7887;gdu
 +
::annat sinn at linna
 +
::griot vard gaunnlar borda
 +
::gnaust lemduzat þar flausta.
 +
::danskr herr dyran harra
 +
::drott hne morg þar er sotti
 +
::hird fell hrafnar gullu
 +
::hann er rikstr konungmanna.
 +
 
 +
 
 +
Menn Sueins konungs stungu st&#7887;fnum a bæde bord a Orminum langa sem þykkuazst matti þuiat hann tok læingra fram en &#7887;nnur skip hans. þa laugdu Danir at fast |<ref>252</ref> at Orminum skamma ok Tronunne. var þa allmikill uopnaburdr a Orminum ok orrosta hin akafazsta ok miog mannsk&#281;d. geingu frambyggiar a Orminum j h&#7887;ggorrostu ok aller þeir er þui komu vit en sialfr Olafr konungr ok aftrbyggiar skutu af bogum edr handskotum ok drapu Dane en særdu suma. Suo segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Staungh reid stalin sungu
 +
::sterklig i&#7887;furs merkis
 +
::gramr skaut gerdizst snemma
 +
::gangr a Orminn langa.
 +
::nytr herr Noregs gætis
 +
::nærr var at traudr at særa
 +
::ords pruds Jota ferdir
 +
::Olaf vnd ueg solar.
 +
 
 +
 
 +
En þo at Sueinn konungr legde med .lx. skipa einna fastazst at Nordmonnum j þessi hrid þa la þo allr meginherrinn j skotmali vid skip Olafs Noregs konungs. Olafr konungr synde agæta u&#7887;rnn med sinu lide en þo fellu menn hans i þessi suipan. Suo segir Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Sotti herr þar er hætti
 +
::hundmargr drasils sunda
 +
::en hialmsprotum hilmir
 +
::hardfeingr D&#7887;num uarde.
 +
::fellu þeir med þolli
 +
::þeim sk&#281;uadar geima
 +
::mæin hlutu af þui minir
 +
::meirr holldvinir fleire.
 +
 
 +
 
 +
Olafr konungr Trygguason bardizst alldiarfliga. en er adaliga festizst atsoknn at Orminum þa gek hann fram sealfr j h&#7887;ggorrostuna ok klauf margs mannz haus ok hofut med sinu suerde. D&#7887;num uæitti þungt atsoknin þuiat frambyggiar a Orminum langa ok stafnnbuar a Orminum skamma ok a Tronunne færdu akkeri [or stafnnliam<ref>''r.'' [ok stafnlia</ref> j skip Sueins konungs. en þeir attu uopnin at bera nidr undir fætr ser er þeir hofdu skipin myklu stærri ok bordhærri. hrudu þeir &#7887;ll Dana skipin en konungrinn Sueinn ok hans lid þat er undan komzst flyde a &#7887;nnur skipin ok þui næst l&#7887;gdu þeir fra þreyttir ok sarir ór skotmali. ok for þessi herr suo sem gat Olafr konungr Trygguason at Danir sigruduzst æigi a Nordmonnum. Suo segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Myrkt hregg mækis eggiar
 +
::meinilla gek Sueini
 +
::sár fra ek dreingium dreyra
 +
::Danir skundadu undan.
 +
 
 +
 
 +
Suo segir Snorre Stulluson at Olafr sænski lagde þar at j stadinn er Sueinn konungr hafde fra lagt. tokzst þa enn af nyiu hin hardazsta soknn. urdu þar brestir storir ok hin snarpazsta orrosta ok mikit hareysti af eggian manna ok uopnnabraki er stalin mættuzst. bardizst Olafr konungr Trygguason med mykille hreysti ok hans menn fylgdu honom dreingiliga. Sua segir Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Verdum Vinda myrde
 +
::uigskyrs en þat lysig
 +
::rammr und randar himna
 +
::rymr knattu spiorr glymia.
 +
::hirdar stods uit hardan
 +
::huituegg med fiold seggia
 +
::uidis uellti mæidar
 +
::uarghollr þrimu marga.
 +
 
 +
 
 +
Suo er sagt at Suiar legde fimtan skipum at Orminum langa. þeir væittu snarpa atsoknn er þeir kuomu omodir til en Nordmenn u&#7887;rduzst af kappi ok drapu fi&#7887;lda manz en særdu suma. Sua segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Fimtan fiornnis mána
 +
::fleygendr at gram rendu
 +
::ekkils ytibl&#7887;kkum
 +
::Olafr und ueg solar.
 +
 
 +
 
 +
Nu for Suium allt þa æina læid ok D&#7887;num at Nordmenn helldu skipum med stafnnliam ok akkerum ok hrudu þau er þeir nadu til. s&#7887;gdu suerd þeirra ein l&#7887;g &#7887;llum Suium er þeir nadu til. Sua segir Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Vpp s&#7887;gdu l&#7887;gh l&#7887;gdar
 +
::lif skiott firum hlifa
 +
::gnog til gumna feigdar
 +
::galkn vid randar balku.
 +
 
 +
 
 +
Leiddizst Suium þa vid at halldazst þuiat Olafr konungr gek alluel fram vid kappa ual sitt. Þess getr Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Lett hykk leifa brautar
 +
::l&#7887;gnarungum uaru
 +
::gæirs vid gumna stiora
 +
::geigurþing at eiga.
 +
::þa er frekhladendr fræknir
 +
::farleggs at vin iarlla
 +
::ufs med hamri hefdar
 +
::hringskyrtur fram gæingu.
 +
 
 +
 
 +
Þa var hin snarpazsta soknn ok miok mannskæd er þeir nafnar(n)er hofdu vid atzst adr Olafr sænski letti fra. Sua segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Grár reif gerdizst drifa
 +
::gall brandr vit sl&#7887;g randa
 +
::tr&#7887;llmaarr tryne sollinn
 +
::tueir nafnar hr&#281; iafnnan.
 +
::sænskr herr sigri þorrinn
 +
::suerd bæit en flo peita
 +
::hrid ox h&#7887;ldar flyde
 +
::holl ox fremzstr at &#7887;llu.
 +
 
 +
 
 +
Suiar hofdu latit lid mikit ok suo storskip. uar ok flest folk Olafs sænska sárt en hann ongu nærr en ádr ok uard þo feginn er hann komzst med fiorui undan. Hafde Olafr konungr þa komit aa flotta bæde Daunum ok Suium. Sua segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Tandr flaug tigge rende
 +
::tueim d&#7887;glingum sk&#7887;glar
 +
::hans uegr hofzst med sigri
 +
::h&#7887;ll ok fremzstr at ollu.
 +
 
 +
 
 +
'''Atlaga Eireks jarls'''
 +
 
 +
'''379.''' Þessu næst skal segia huat Æirekr jall hafdizst at medan konungarnir b&#7887;rduzst vid Noregs konung. jall lagde fyst at yzsta skipe |<ref>253</ref> Olafs konungs j annan arminn sem fyrr uar sagt. sibyrde hann þar vid Jarnnbardann ok hraut þat skip þegar ór tæingslum en lagde þa at þui er þar uar næst ok bardizst til þess er þat var hrodit. tok lidit þa at hlaupa a hinu stærri skipin. en jall hio huert ór tæingslum er hrodit var. en Danir ok Suiar l&#7887;gdu at ollum megin at skipum Olafs konungs en Æirekr jall la ofallt sibyrt vid skipin ok atti hoggorrostu. en sua sem menn fellu af skipum hans geingu adrir j stadinn huilldir ok osarir. Suo segir Halldorr hinn okristne.
 +
 
 +
 
 +
::Gerdizst snarpra suerda
 +
::slitu dreingir frid læinge
 +
::þar er gollin spior gullu
 +
::gangr vm Orminn langa.
 +
::duerks kuodu fram fylgia
 +
::frans leggbita honum
 +
::sænska menn at sennu
 +
::sunnr ok danskra runna.
 +
 
 +
 
 +
Þa var orrosta hin snarpazsta ok fell þa miog lid Olafs konungs ok suo kom at lyktum at oll voru hrodin skip hans nema Ormrinn langi. uar þar þa akomit allt folk Noregs konungs þat er uigt uar. lagde Æirekr jall þa a(t) Orminum storskipum. Sua segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Þa er iarll æinkar snarlla
 +
::endr fim skipum rendi
 +
::þrekmannz þridea sinne
 +
::þremia storms at Orme.
 +
 
 +
 
 +
Jall lagde Jarnnbardann sibyrt vid Orminn. uar þar þa hoggorrosta hin snarpazsta ok hin akafazsta. Sua segir Halldorr.
 +
 
 +
 
 +
::Ferd kom helldr j hardann
 +
::hnitu reyr saman dreyra
 +
::tungl skaruzat þar tingla
 +
::tangar Ormrinn lange.
 +
::þa er bordmikinn barda
 +
::brynflags regin lagde
 +
::jall uann healms und holmi
 +
::hrid vid fafnis sidu.
 +
 
 +
 
 +
Æirekr jall var j firirruma a skipi sinu ok var þar fylgt med skiallborg. var þar þa b&#281;de hoggorrosta ok spiotum lagt ok kastat ollu þui er til voppna var. sumir skutu bogaskotum ok handskotum. uar suo mikill uopnaburdr a Orminum at illa matte hlifum firir koma suo flugu þykt spiot ok &#7887;ruar. þuiat ollu megin l&#7887;gdu herskip at Orminum. en menn Olafs konungs gerduzst þa suo odir at þeir hlupu upp a bordin til þess at na suerdzh&#7887;ggum til vvina sinna at drepa folkit. ok margir l&#7887;gdu æigi suo undir Orminn at j hoggorrostu uillde vera þuiat flestum monnum þotti þat bart at æiga vid kappa Olafs konungs. en Nordmenn hugsudu ekki annat en uilldu æ fram ok drepa sina motst&#7887;dumenn. geingu þeir þa slett vt af bordunum þuiat þeir geymdu æigi annars firir akefd ok ahuga en þeir berdizst a slettum uelli ok sukku nidr margir met uopnum sinum mille skipanna. Þess getr Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Sukku nidr af nadri
 +
::naddfárs j b&#7887;d sarir
 +
::baugs gerduzst vid vægiazst
 +
::verkendr hedins serkiar.
 +
::uanr mun Ormr af Ormi
 +
::aldyrr konungr styre
 +
::huers er hann skridr med lid lyda
 +
::leinge slikra dreingia.
 +
 
 +
 
 +
Þat er ok sagt at æinn norrænn madr uar med Æireki jalli a Jarnnbardanum er Finnr het ok var Eyuindarson af Herlandi. sumir menn segia at hann væri finnzskr. er þat sanliga sagt at hann væri fimazstr madr vid boga ok bæinskeytazstr allra manna j Noregi. hann hafde gert boga Æinara þambaskelfis. en<ref>er ''Cd.''</ref> Æinarr var a Orminum j krapparumi ok skaut þadan vm daginn af handboga. hann var allra manna hardskeytazstr. Æinarr skaut &#7887;r at Æireki jalli ok kom j styrisknappinn firir ofan hofut jalli ok suo hart (at) allt gek upp at reyrbondum. jall leit til ok spurde sina menn huerr skaut. ok iafnnskiott kom &#7887;nnur &#7887;rin suo nærr jalli at su flaug mille sidu hans ok handarinnar ok suo aftr j hofdafiolina at vti stod oddrinn. Þa mællti jall vid Finn Eyuindarson. skiottu madr mann þann hinn mykla j krapparumi. Finnr suarar. Þat ma ek eigi at skiota þann mann er æigi er fæigr. hitt ma vera at ek fai lamit bogann firir honum. Finnr skaut þa billd&#7887;ru ok kom a midiann boga Æinars j þui er hann dro j þridia sinn bogann sem fastazst. ok brast j sundr boginn ok brast vid hatt. Þa mællti Olafr konungr. huat brast sua hátt. Æinarr suarade. Noregr ór hende þer konungr. Æigi mun sua mikill brestr ordinn sagde konungr þuiat gud mun rada rike minu en ekki bogi þinn. tak nu boga minn ok skiot af. Kastade konungr þa at<ref>af ''Cd.''</ref> honum boganum. Æinarr tok bogann ok dro þegar firir odd &#7887;rina. hann mællti. ofueykr ofuæykr allualldz bogi. Kastade hann þa aftr boganum til konungs en tok suerd sitt ok skiolld ok bardizst diarfliga. Olafr konungr Trygguason stod j lyptingu a Orminum ok skaut leingstum vm daginn stundum bogaskotum stundum gafl&#7887;kum ok iafnnt tueimr senn. var þat allra manna |<ref>254</ref> mal b&#281;de vina hans ok vvina þeirra er þar voru vidstaddir ok suo hinna er sannligazst hafua frett til þeirra tijdenda er þar georduzst at &#7887;ngann mann hafui þeir vitat beriazst frækiligarr en Olaf Trygguason. Þess getr Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
[[Bilde:For vek for vek er fyrstens bue.jpg|center|thumb|700px|<center>Christian Krohg:<br>'''Æinarr tok bogann ok dro þegar firir odd &#7887;rina. hann mællti. ofueykr ofuæykr allualldz bogi.'''</center>]]
 +
 
 +
 
 +
::Eigi lata ytar
 +
::enn þeir er vidazst renna
 +
::fremra mann um finna
 +
::folkreifum Oleifui.
 +
 
 +
 
 +
Hefir Olafr konungr þat firir flesta konunga at hann georde sig audkendann j bardaganum at menn vissu æigi d&#281;mi til at nokkurr konungr hefde synt sig suo opinberliga j orrostum sinum motst&#7887;dumonnum vidr sligt ofrefli sem hann a(tti) at etia. syndi hann j þui sina hugrekki ok hiartapryde at aller menn mattu sea at hann fordadizst &#7887;ngan haska. Sua segir Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Firdizst uedr sa er uarde
 +
::uijd lond Breta strijder
 +
::bleyde firdr vid bradan
 +
::brekkdoms firir konungs rekka.
 +
::hann let um s&#7887;k sanna
 +
::suerdgust hainn verda
 +
::skilit fra ek firir skylia
 +
::skod morg rodin blode.
 +
 +
 +
En þui auds&#281;rra ok &#7887;ruggara sem konungrinn gerde sig þui ollu mæira ognn ok otti stod af honum sem Hallfredr vottar. Olafr konungr sa fram a skipit at menn hans ræiddu ott suerdin ok hiuggu tijtt ok þat sa hann med at suerdin bitu ekki. Þa suarar æinn konungs madr. b&#281;de eru suerd uor herra slio ok brotin miog. þa gek konungr ofan ór lyptingunne ok lauk upp hasætis kistuna. tok hann þar ór m&#7887;rg suerd biort ok huoss ok fek monnum sinum. en er hann tok nidr hægri hendi þa sa menn at bloddropar runnu ofan vndan brynstukunne en æinge visse huar hann var saar. Mest uar uornin a Orminum ok mannskæduzst af firirrumsmonnum ok stafnnbuum þuiat þar var mannfolkit mest ualit en skipit hæst borde. en er mannfallit tok til a Orminum þa fell lidit fyst vm mitt skipit mest af mæde ok saarum. ok er þat mál manna ef þat hit frækna folk hefde maatt alsendis u&#7887;rn vid koma at Ormrinn munde seint unnin ordit hafa. Sua segir Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Munde lung hit langa
 +
::læsiks vnd gram rikum
 +
::blod kom a þr&#7887;m þidan
 +
::þiod uarliga hrioda.
 +
::medan itrs vina atti
 +
::innanbordz at morde
 +
::su gerdizst at uel varde
 +
::verdung iofurs suerdum.
 +
 
 +
 
 +
En er mannfolkit fættkadizst a Orminum þa rædr Jllhuge taglarbani til uppg&#7887;ngu ok rennr upp stafnnliarnar ok kemzst upp a Orminn. ok er Endride ilbræidr ser þat þa snyrr hann þegar j moti honum ok æigazst þeir vid uopnnaskipti. er þar sæint at telia stor h&#7887;gg ok sterkligan atgang er suo agætir menn hofdu j sinne hreysti ok hardfæinge. en þo lauk suo at Jlhuge fell ok let lif sitt med hinum mesta dreingskap.
 +
 
 +
 
 +
'''Eirekr jarl komz vpp'''
 +
 
 +
'''380.''' En er Æirekr jall suipazst at ok ser (at) Jlluge var uppkominn a Orminn. þat ser hann ok annat at mannfolkit var faatt vm sigluna a Orminum. rædr hann þa til uppgongu ok komzst upp a Orminum vit fimtanda mann. þa kom a moti honum Hyrningr magr Olafs konungs met suæit manna. uard med þeim hin hardazsta hrid þuiat Hyrningr bardizst alldiarfliga. Sua segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Ben lot borduzst ytar
 +
::brynskids vidum suida
 +
::Hyrningr heiptar giornnum
 +
::hann er æzstr konungs manna.
 +
 
 +
 
 +
Litlu sidar lauk suo med þeim at Æirekr jall hrauk ofan a Jarnnbardann. en þeir menn er honum hofdu fylgt fellu sumir en sumir voru særdir. vard Hyrningr allfrægr af þessi soknn. Þess getr Þordr Kolbæinsson.
 +
 
 +
 
 +
::Þar var hialmads heriat
 +
::hroptz vid dreyrgar toftir
 +
::ord fek gott en gerde
 +
::grams vornn blam hamri
 +
::haulld bilar hárra fialla
 +
::Hyrdingr adr þeir fyrnnizst.
 +
 
 +
 
 +
En er Æirekr jall var kominn ofan a skip sitt þa mællti Olafr konungr til sinna manna. huat er. huort keyrdu þer nu jallinn ofan af Orminum. Þeir sogdu at suo var. Þat var gert alldræingiliga sagde konungr. var ok þess von þuiat Æirekr jall mun æigi sigra oss medan hann hefir Þor j stafninum. Þetta heyrdu margir menn ok suo Æirekr jall. Nu med þui at fallit var mart lid af Bardanum en flester menn sarir miog þeir er a lifue voru þa lagde Æirekr jall at lande ok suo Daner ok Suiar. hofdu hofdingiar þa radagerdir<ref>radagerdu ''Cd.''</ref> huersu med skyllde fara.
 +
 
 +
 
 +
'''Þorkell haafi fann raad til at vinna Orminn'''
 +
 
 +
'''381.''' Þa mællti Æirekr jall. þetta er æilif osæmd su er getit mun verda medan Nordrl&#7887;nd eru bygd ef Olafr konungr Trygguason verdr æigi sigradr af oss þar sem ver hofum enn vflyianda her en hann hefir nu æitt skip ok þo fallit mart manna a þui. nu gerit suo vel Dana konungr ok Suia konungr væitit mer til styrk fiolmennis at ek megi hefna f&#7887;dur mins ok reka af hondum oss ollum samt þessa suiuirding þuiat |<ref>255</ref> suo mun fara sem ek sagde adr at ver hofdingiar munum aller aamæli af faa ok þeir mest er rikazstir eru ef Olafr konungr setr nu undan med sina menn. En er Æirekr jall hætti sinne ræda romudu margir uel hans mal. t&#7887;ludu konungar ok jall þa þetta mal. kom þat asamt med þeim at konungar skylldu fa jalli styrk fiolmennan at leggia at Orminum. skillde Æirekr jall æignazst Orminn langa ok allt þat hlutskifti er þar fæingizst en sinn þridiung Noregs huerr þeirra ef hann fek sigrat Olaf konung. En er þetta mal var fest þa biozst allr herr Dana ok Suia enn af nyiu til bardaga. herdu menn þa hugi sina at eggia huerr annan. sogdu at þeir skylldu þa alldri letta af fyrr en þeir hefde sigrat Olaf konung Trygguason. Lagde jall þa af Jarnnbardanum lik &#7887;ll ok sara menn en hann skipade j stadinn osarum monnum ok huilldum þeim er hann ualde af D&#7887;num ok Suium. er ok suo sagt af sumum monnum at jarll hafui þa hæitit at lata skirazst ef hann fenge unnit Orminn ok þat til marks at þeirra manna s&#7887;gn er med honum voru at hann kastade Þór j brottu en setti rodukross j stadinn j midian stafnn a Jarnnbardanum. En er jall hafde buit skip sitt mællti hann vid æinn vitran mann ok mikinn hofdingia er þar var þa vidstaddr Þorkell hinn hafui brodir Siguallda jalls. oft hefui ek verit j bardogum sagde Æirekr jall ok hefui ek alldri fyrri fundit iafnnhrausta menn ok uigkæna sem a Orminum eru ok æigi hefui ek set iafnntorsott skip at vinna sem Orminn. nu med þui at þu ert allra manna vitrazstr þa legg til þau rad er þu kant bezst til at Ormrinn verde unninn. Þorkell suarar. æigi kann ek þar rad til at leggia en segia ma ek huat Olafr konungr Trygguason sagde sealfr til þa er menn toludu um at Ormrinn munde a þidum sia æigi unninn verda. en konungr sagde at hann mætti vinnazst med æinum hlut ef felldir væri a hann storuidir ok hallat suo til at auduelliga m&#281;tti na uppgongu. er þat ok ætlan min at þetta rad dugi. en ef þetta ma ydr æigi vinnazst þa kann ek ekki rad til at leggia. Biozst jall þa vm sem Þorkell sagde firir. En medan jall var j þessum buninge ok adr sagdri radagerd ok huilld vard a bardaganum þa var sarum læk(n)ingar læitat ok skodat mannfolk ok (hofdu) hofdingiarnir feingit storan mannskada.
 +
 
 +
 
 +
'''Raad konungsmanna'''
 +
 
 +
'''382.''' Nv er þar til at taka at menn Olafs konunga badu hann læita undan med nokkuru moti. s&#7887;gdu sem satt var at þeir hofdu þar mest j hættu sem hann var. letu þess von at aller hans menn munde na lifs gridum af vvinum hans þegar þeir visse at hann væri a brottu. sogdu þeir ok ef hann uillde þat helldr at þeir mætti þat vel læika at vinda segl upp a Orminum ok sigla a haf vt ok sua nordr eftir lide sinu. En konungr suarar med sama hætti sem fyr at hann munde æigi flyia firir sinum vvinum medan hann mætti hallda hæilu skipe sinu. kuat hann þat ekki rett þuiat enn þiki mer æigi vist sagde hann at þeir fai unnit Orminn medan suo margir uasker dræingir eru til varnar. Ok er þeir attu um þetta at tala þa reri at Orminum Vindasnekkian su hin sama er ein saman hafde legit vit land vm daginn ok fyrr er getit at til tals legde uid konung firir bardagann. þeir menn er a skæidinne voru festa sig vid aftr uit lyftingina Orminum ok budu konungi at ganga upp a Orminn ok beriazst med honum. sogdu þeir at þeir uilldu falla þar med konungi edr komazst burt med honum ef þess yrde audit. Konungr suarar. ekki gerir mer sagde hann at þer gangit a Orminn med oss en hitt ma vera at mer komi at gagni at þer liggit j sama stad sem þer hafit j dag verit. Reru þeir þa aftr ok l&#7887;gduzst þar þa enn um akkeri.
 +
 
 +
 
 +
'''En atsokn Eireks jarls'''
 +
 
 +
'''383.''' Eirekr jall lagde at Orminum j annat sinn þegar er hann var buinn ok suo allr herrinn Dana ok Suia lagde þa enn til orrostu vid Olaf konung Trygguason ok stungu sumir st&#7887;fnum at Orminum. en hitt uar allr meginherrinn er la j skotmale vid Nordmenn ok skutu a þa sem tidazst. En af Æireki jalli er þat at segia at hann reri suo fast at Orminum at brakade j hueriu tre ok suo er sagt at j þeim atrodre bryti hann allan buning af Orminum vm suirann ok s&#7887;xin. sidan sibyrde hann vid Bardann ok gerde allharda hrid med þui lide er þar var a omott. spardizst hann ok ekki sealfr vid orrostuna ok þeir er eftir voru af hans monnum. Suo segir Halldorr.
 +
 
 +
 
 +
::Hykkat ek uægd at vige
 +
::uarm drott iofur sottan
 +
::fiord komz |<ref>256</ref> iall at j&#7887;rdu
 +
::&#7887;gnnhardan sig spaurdu.
 +
::þa er fiardmyuils forut
 +
::folkhardr a tr&#7887;d barda
 +
::litt uar sæuar soti
 +
::suangr vid Orminn langa.
 +
 
 +
 
 +
Olafr konungr ok hans menn u&#7887;rduzst med hinne mestu hreysti ok dræingskap suo at ekki orkade a um mannfallit a Orminum medan þeir (uoru) huilder. en þeir drapu mart manna af sinum vvinum bæde af Jarnbardanum ok &#7887;drum skipum þeim er at hofdu lagt at Orminum. en þeim Æireki jalli ueitti enn sæint atsoknin. þa let hann vinda upp storuidu af Bardanum ok fella a Orminn langa. er þat mal manna at Ormrinn munde æigi unninn hafa ordit nema þeir hefde þetta rads tekit. Þess getr Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Ransriki remmilauka
 +
::raukspellir bat fella
 +
::styrs stærri haska
 +
::strangr a Orminn langa.
 +
::ættstorr ella matti
 +
::Æirekr j dyn gæira
 +
::jtrann alldri vinna
 +
::Olafr vnd ueg solar.
 +
 
 +
 
 +
Tok þa miogh at hallazst Ormrinn er storuidir voru fellder a annat bordit. gerdizst þa mikit mannfall af huorumtueggium. en er þyntizst skipanin til uarnnar a Orminum suo at uida gerdizst aud bordin þa læitade Æirekr jall til uppgongu. uard þa enn h&#7887;rd uidtaka. En er stafnnbuar Olafs sa (at) Æirekr jall uar uppkominn a Orminn þa gengu þeir aftr a skipit ok sneruzst til uarnnar j moti honum ok væittu hit hardazsta vidnam. en firir þui at þa tok suo miog at falla a Orminum at uida gerdizst aud bordin þa toku jalls menn vida upp at ganga. en allt þat lid er þa stod upp til uarnar sotti aftr a skipit þar til er konungrinn var. Sua er sagt at Þorstæinn uxafotr væri j firirrumi aftr vid lyptingina. hann mællti til Olafs konungs þa er lid jalls gek upp sem odazst a Orminn. herra sagde hann. skal nu huerr sem ma. Hui skal nu æigi sagde konungr. Þorsteinn slo þa med hnefa sinum æinn mann jalls er upp hliop a bordit hea honum at hann setti vtan vid vangann suo hart at madrinn hraut langt a sioinn braut ok hafde þegar bana. en eftir þat gerdizst Þorsteinn suo ódr at hann græip upp bæitia sinn ok barde med. en er Olafr konungr sa þat mællti hann til Þorsteins. tak uopnn þin madr ok verst med þeim þuiat uopnin eru til þess at menn skulu med þeim beriazst j orrostum en æigi uega med æinum saman hondum sinum ok tream. Þorsteinn tok þa suerd sitt ok bardizst dræingiliga. Var þa enn vm hrid h&#7887;rd orrosta j firirruminu. Olafr konungr skaut or lyptingunne gafl&#7887;kum ok spiotum. Þess getr Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Huast skaut hlifar brustu
 +
::hilldingr ór lyptingu
 +
::sidan synt nam eydazst
 +
::soknnstrangr drekinn langi.
 +
 
 +
 
 +
Þa er Olafr konungr sa at Æirekr jall uar kominn j firirrumit a Orminum skaut konungr til hans þremr kesium skamskeptum. en þær foru ekki eftir veniu þuiat Olafr konungr hafde uerit æigi missefæingr huat sem hann hafde adr til skotit. en æinge þessi kesia kom a jall. flaug hin fysta firir vtan hægri sidu honum en &#7887;nnur med sama hætti a vinstri hlid en hin þridea kesia flaug fram j skipit firir ofan h&#7887;fud jalli. Þa mællti konungr. suo mista ek alldri mannz fyrr ok er mikil hamingia jalls þessa ok þat uill gud at hann hafui rikit (j) Noregi nu um sinn. er þat ok æigi undarligt þuiat ek ætla hann nu skift hafa um stafnnbuana a Bardanum. for þat suo sem ek sagda at hann munde æigi sigrazst j uorum skiptum ef hann hefde Þór j stafninum. Nu firir þui at mart folk af lide jalls uar þa komit upp a Orminn sua sem vera matti a skipinu ok skip hans lagu &#7887;llu megin at Orminum en litit fiolmenni til uarnnar moti suo myklum her þa fellu nu a litille stundu margir kappar Olafs þoat þeir væri bæde sterkir ok fræknir. þar fellu þeir brædr badir magar Olafs Þorgæirr ok Hyrningr Vikarr af Tiundalande Vlfr hinn raude Endride ilbreidr Þorsteinn huiti Þorsteinn skelkr Juar liomi ok margir adrir roskir dreinger þeir er agætt ord leifdu eftir sig. Kolbæinn<ref>''r.'' Kolbiorn</ref> stallari hafde varit stafninn vm daginn med &#7887;drum frambyggium. Kolbæinn uar buinn at klædum ok uopnum rett a somu læid ok Olafr konungr ok þui hafde hann suo buizst at hann hugsade ef þess kynne vid þurfa sem nu var at uæita nokkura hlifd Olafi konungi. En er falla tok hit fræknazsta lid Olafs konungs j firirruminu þa gek Kolbeinn upp j lyftingina til konungs. matti þa æigi kennazst skiott huorr þeirra uar þuiat Kolbæinn uar allra manna mestr ok fridazstr synum. uar þa suo mikill uopnnaburdr j lyftingina at allir skilldir þeirra konungs ok Kolbæins voru skufadir af skeytum. en (er) jalls menn sottu aftr at lyptingunne þa syndizst þeim suo mikit lios |<ref>257</ref> koma yfir konunginn at þeir mattu æigi j gegn sia. en þa er liosit leid af sa þeir huergi Olaf konung.
 +
 
 +
 
 +
'''Frasagnir Snorra vm brotthuarf Olafs konungs'''
 +
 
 +
'''384.''' Nv eru þar margar frasagnir vm þa atburde er þar gerduzst. Snorre Stulluson segir sua. at þa er Olafr konungr sa at flest lid sitt uar fallit en Æirekr jall ok hans menn þustu aftr at lyftingunne at Olafr konungr ok Kolbæinn stallari hlupu þa bader firir bord ok a sitt huorr. en Æirekr jall ok hans menn h&#7887;fdu lagt at smaskutur ok drapu þa menn er a kaf hlupu. en er konungr sealfr hafde a kaf hlaupit þa uilldu jalls menn taka hann hondum ok færa hann jalli. en Olafr konungr bra yfir sig skilldinum ok steyptizst j kafit en Kolbæinn stallare skaut sinum skillde undir sig ok hlifde ser suo vid spiotum er lagt uar af skipum þeim er undir lagu Orminum ok fell hann suo ofan a sioinn at skiolldrinn uar undir honum ok komzst hann þui æigi j kafit adr hann uar handtekinn. þessi er s&#7887;gn Snorra. En suo er sagt fra ordum Kolbæins at þa er hann uar kominn upp j lyftingina ok konungr tok at skiota at Æireki jalli þa sa Kolbæinn þat sem adrir menn h&#7887;fdu adr set at blod braut fram undan brynstukunne ok litlu sidarr þottizst hann sea suipinn til konungs af hann st&#7887;k firir bord j bryniu sinne ok ollum bunade þeim sem hann hafde haft vm daginn ok bra yfir sig skilldinum at vuinir hans uilldu taka hann. ok j þeirri suipan leit Kolbæinn til sinna motst&#7887;dumanna ok sa at þeir voru þa suo margir uppkomnir a Orminn at kalla matti (at) af þeim væri fullt skipit. sagde Kolbæinn at þa slo a hann litlum otta. sneri hann þa a þat bordit er konungr hafde adr verit. en med þui at hann sa þa ekki til Olafs konungs þa let hann eftir skiolld sinn ok hliop firir bord. en er hann kom nidr a sioinn uard undir honum skiolldr æinkar fagr þann er hann þottizst kenna at Olafr konungr hafde borit um daginn. en er Kolbæinn kom nidr a skiolldinn vard hann uarr uit at madr suam undir skilldinum hogliga. en sa madr firirlet skiolldinn þegar hann kende at þunginn kom a. þui næst uar Kolbæinn handtekinn ok dreginn upp j skutu æina. hugdu þeir at þat væri Olafr konungr. var hann þa leiddr firir Æirek jall. en er jall uard þess uarr at þar var Kolbæinn en æigi konungr þa uoru Kolbæini grid gefin af jalli ok hans monnum.
 +
 
 +
 
 +
'''Huerir kuomuz lifs af Orminum'''
 +
 
 +
'''385.''' J þeirre suipan hlupu marger menn Olafs konungs firir bord af Orminum þeir er þa uoru a lifue ok adr hofdu dreingiliga uornn uæitta sem æ mun uera j minnum haft þeirra u&#7887;rnn ok hraustlæikr. en þo segir Hallfredr at menn kalli Þorkel nefiu æinna agætazsta fylgd ok fastazsta hafua uæitt Olafi konungi brodur sinum. Hann segir suo.
 +
 
 +
 
 +
::Gott er giorua at fretta
 +
::gunnr uox firir haf sunnan
 +
::suerd bitu fæigra fyrda
 +
::fior runn at þui monnum.
 +
::huernn rakligazst rekka
 +
::satt mun itr vm slettan
 +
::sylg Olafi fylgia.
 +
 
 +
 
 +
Vettar Hallfredr ok þar med at Þorkell hliop sidazst firir bord allra manna Olafr konungs.
 +
 
 +
 
 +
::Ognrædir sa auda
 +
::armgriotz tronu fliota
 +
::hann raud gæir at gunne
 +
::gladr ok bada nadra.
 +
::adr hialldrþorin helldi
 +
::hugframr j baud ramri
 +
::snotr a snæri otri
 +
::sundz Þorketill undan.
 +
 
 +
 
 +
Lagdizst Þorkell til landz ok healpade suo lifui sinu at sinne. en þo tok hann sidan grid af Æireki jalli sem adrir þeir er verit h&#7887;fdu med Olafi konungi. Suo segizst at .vj. menn adrir en Kolbæinn stallare væri teknir af sunde þeir er grid voro gefin. Æinarr þambaskelfir Þrandr skialge Augmundr sande Þorsteinn uxafotr Biornn af Studlum Asbiornn ór Mostr. Siguallde jall hafde legit med skip sin .x. vm daginn ok verit ekki j orrostunne. en er Olafr konungr hafde firir bord hlaupit þa æpti herrinn allr sigróp. ok lustu þeir arum j sio Siguallde ok hans menn ok reru þa til bardagns. Þess getr Halldorr.
 +
 
 +
 
 +
::Droguzst vitt at vige
 +
::Uinda skæidr ok gindu
 +
::þridea auds aa þiodir
 +
::þunngalknn varin monnum.
 +
::gnyrr uard a sia suerda
 +
::sleit &#7887;rnn gera beitu
 +
::dyrr uo dræingia stiore
 +
::drott kom m&#7887;rg a flotta.
 +
 
 +
 
 +
En a þeirre s&#7887;mu stundu er opit var ok Siguallde jall reri til skipanna lustu þeir menn arum j sia ok reru brottu sem hardazst er a þeirre voru Uindasnekkiunne er til tals hofdu lagt tysuar um daginn vid Olaf konung Trygguason. reru þeir þegar aftr under Uindland ok uar þat þegar ræda margra manna at Olafr konungr munde steyft hafa af ser bryniunne j kafui ok kafat vt vndan langskipunum synt sidan til Vindasnekkiunnar ok hefde menn Astridar flutt hann til landz. Er þat allt saman til likenda radit |<ref>258</ref> vm brottkuomu Olafs konungs huat er þeir menn hafa sidazst til hans seth er þar voru j bardaganum ok þær frasagnir er Snorre Stulluson vottar at geruar hafui verit um ferder Olafs konungs ok nokkurir Nordmenn hafui kent hann vt j londum af þeim iarteignum er hann sealfr hafui sent hingat aa Nordrlond sem sidarr mun sagt verda. þat er enn til þess dregit af sumum monnum at aller vissu þat þeir er or bardaganum komu at hann hefir æigi fallit a Orminum. en þo segir suo Hallfredr uandrædaskalld.
 +
 
 +
 
 +
::Væit ek æigi hitt hue hæita
 +
::hungrdeyfui skal ek leyfua
 +
::dynsædinga daudan
 +
::dyrbliks &#281;dr þo kuikann.
 +
::allz sannliga segium
 +
::sárr mun gramr at huoru
 +
::hætt er til hans at fretta
 +
::huortueggia mer segger.
 +
 
 +
 
 +
En huornn ueg sem þat hefir verit þa kom Olafr konungr Trygguason alldri aftr til rikis j Noregi. en þo kallar Hallfredr ser ok &#7887;drum uinum Olafs konungs þeim er mest angrade at missa sliks hofdingia vara j harms letta at hann væri a lifue þo at hann uæri firdr riki ok sinn fostrlande. Hallfredr quad visu.
 +
 
 +
 
 +
::Sagdr uar mer ne meira
 +
::muni madr strid of bida
 +
::lydum firdr ok lade
 +
::landuordr firir sio handann.
 +
::særi oss þott ærumz
 +
::elldz þeim suikum hellde
 +
::heila liknn ef hauka
 +
::haklifs jofur lifde.
 +
 
 +
 
 +
En þo at skynsamir menn þeir er þar uoru j bardaganum segdi huerr þat er sidazst sa til Olafs konungs þa þottizst einge þeirra fullan visdom mega a bera huort konungrinn munde þadan j brott hafa komizst edr æigi. Nu er ádr ritat huat Kolbæinn stallari sagde er næstr uar Olafi konungi adr hann st&#7887;kk firir bord.
 +
 
 +
 
 +
'''Sogn Einars þambaskelfis'''
 +
 
 +
'''386.''' Sua sagde Æinarr þambaskelfir at þa er Æirekr jall sotti aftr j firirrvmit a Orminum at lyftyngunne þa sa Æinarr þat til konungs at bloddropar runnu nidr a kinn honum konungi undan healminum er hann hafde a h&#7887;fde. en er Æinarr uillde at hyggia huat konungr tæki til rads þa er jall kæmi at honum þa sagde Æinarr koma steinsh&#7887;gg vid eyra ser suo mikit at hann fell j vvit. en er hann stod upp ok vitkadizst þa sa hann huorge konunginn. Suo sagde Skule Þorsteinsson Egilssonar fra Borg at hann sa Olaf konung standa j lyptingu a Orminum þa er Skuli sotti aftr med Æireki jalli. ok þa sagdizst hann luta nidr ok uellta manna bukum fra fotum jalli. en er Skuli rettizst upp þa var konungrinn horfinn. En litlu sidarr þa er sigropit kom upp sa nokkurir menn af motst&#7887;dumonnum Olafs konungs at madr j raudum klædum suam at Uindasnekkiunne þeirri er sagt er at a væri menn Astridar konu Siguallda jalls. en þeir menn er a þi skipe uoru stodu upp ok drogu hann upp j skipit ok reru þegar j brott sem skiotazst suo sem fyrr er ritat. Hefir sidan halldizst sa alþydu rom(r) at þeir menn hafui flutt Olaf konung lifande brott med ser þo at nokkurir menn hafui þui j moti mællt. finnzst þat ok j kuedskap Hallfredar at honum þikir meire likende at Olafr konungr hefde (æigi) þadan komizst med fiorui firir fiolmennis saker. lek þa þo fyrst mest a tueim tungum um þessa atburde. sannade annarr at Olafr konungr hefde a brott komizst en annarr syniade. suo sem Hallfredr segir.
 +
 
 +
 
 +
::Enn segir audar kenne
 +
::austr ór malma gnaustan
 +
::seggr fra sarum tiggia
 +
::sumr at hraut hafi komizst.
 +
::nu hefig sannfregit sidan
 +
::siklings ór styr myklum
 +
::kenna ek æi mart vid manna
 +
::mord uæipanar ordum.
 +
 
 +
 
 +
En þa er s&#7887;gn kom vtan ór londum vm ferder Olafs konungs þa tok ifa af morgum manni vm brottf&#7887;r hans. en vard sua ath (Hallfredr) quad sem honum uar j fystu sagt. harmade hann geyse miog er hann var æigi þar ath beriazst med Olafi konungi. Þat er mællt at þessi orrosta hafui fræguzst verit a Nordrlondum firir margra hluta sakir. fyst af þeirre hinni agætu u&#7887;rnn er Olafr konungr ok hans menn uæittu a Orminum er menn uita æigi d&#281;mi til (at) nokkurir menn hafui jafnnlæinge uarizst ok med slikri hreyste sinum (v)vinum vid sligt ofrefli sem þeir attu at etia. þar med af suo hardri atsoknn Æireks jalls ok hans lide sem uidfrægt er ordit. var ok þessi fundr miog agættr af myklu mannfalli ok af þeim sigri jalls er hann hraud þat skip er j þann tima hafde mest ok fridazst gert verit j Noregi ok margir mælltu at alldri munde med uopnum unnit verda a uatnne fliotanda ef þuilikum dreingium væri skipat sem þa var. en mest firir þa skylld uar þessi orrosta miog vidfr&#281;g at sa konungr var sigradr er frægzstr uar a danska tungu. ok suo uar mikil uinsæld Olafs konungs at þat uar alþydu hugsan at æige munde slikr konungr fædazst j Noregi. Sua segir Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Fyrr mun hæimr ok himnar
 +
::hugræifum Oleifui
 +
::hann uar menzskra manna
 +
::mestr fliott j tuo bresta.
 +
::adr en glikr at godu
 +
::gædingr mune fædazst
 +
::kænn hafui Kristr enn hreine
 +
::konungs &#7887;nd ofar londum.
 +
 
 +
 
 +
|<ref>259</ref> Suo er sagt at þessi bardagi hafui verit a &#7887;drum degi viku hinn fimta idus dag septembris manadar þat er æinne natt eftir Mariu messu hina sidarre. þa uar lidit fra holldgan uorss herra Jesu Cristi þushundrat ara. þat var a atta áre rikis Adalrads Æingla konungs ok a .vij. áre rikis Sueins konungs tiuguskeggs Dana konungs. a þui sama áre andadizst Otto keisera hinn þride med þui nafnne en Hæinrekr tok riki.
 +
 
 +
 
 +
'''Andlaat Þyri drottningar'''
 +
 
 +
'''387.''' Þa er lokit uar manndrapum a Orminum uar hann rannsakadr ok ruddr af likum daudra manna. þa var Þyry drottning leidd upp undan þilium miog harmþrungin ok gret sarliga. en er Æirekr jall sa þat þa gek hann at henni ok mællti med mykille ahyggiu. her hafua ordit stor tijdende j falle margra gofgra manna. h&#7887;fum ver mikinn harm gert j þui morgum manni j Noregi þo at þer se næst h&#7887;ggit ok þer falli þyngzsl sem uon er. nu med þui at æigi ma aftr taka unnith uerk þa skal met þui bæta sem ma at ef ek fæ nokkut riki j Noregi þa skal ek gera ydra tignn j alle stade sem ek ma mesta ok ydr sæma j &#7887;llum hlutum. Drottning suarar. Þessi þin hæit erv mællt af myklum dreingskap ok goduilia sem þu munt oft af þer syna ok giarnna uillda ek lifa ef ek mætta ok þekkiazst þinn godgerning. en suo sarum harmi er mitt hiarta slegit at ek ætla mer æigi uon lifs næringar. Ok at þui gafzst sem hon sagde at hon matte huorke eta ne drekka firir trega. spurde hon sidan Sigurd byskup huat manni væri lofat firir gude at næyta minnzst til fædu til lifs næringer. ok sidan bergde hon eftir þui sem hann sagde henni at minnzst væri lofat ok med þui hlydne marke andadizst Þyry drottning eftir .ix. daga.
 +
 
 +
 
 +
'''Maarr sat fyrir Hallfredi'''
 +
 
 +
'''388.''' Nu er þar til at taka er Hallfredr uandrædaskelld uar (a) Ottarst&#7887;dum med Gallta brodur sinum um uetrinn en fadir hans uar adr andadr. Hallfredr orti þenna uetr visur vm Gris ok uar þat halfnid. Vm uorit ræid Hallfredr sunnan Arnnaruatz heide þa kom a uedr firir þeim ok quad Hallfredr þat gerninga uedr. ridu þeir þa ofan eftir Vatzdal þar til er gardr uar firir þeim ok spr&#7887;ttu þar upp .xx. menn. þar var Maarr hann hleypr at Hallfredi ok frænde hans med honum. Hallfredr hio þegar til hans en hann bra firir sig blodtr&#7887;gle ok uard hann ekki sarr. Hallfredr st&#7887;k þa af bake ok komzst j stakgardz hlidit. þa kallade Márr. sækium at honum. Hallfredr quad visu.
 +
 
 +
 
 +
::Mig tegar sætra siotla
 +
::snot uerd ek þegnns firir hoti
 +
::d&#281;milatrs at domi
 
::drekkiannde mer sekkia.
 
::drekkiannde mer sekkia.
::helldr mun h&#281;liballdri
+
::helldr mun h&#281;liballdri
::hlokæirs firir þui mæira
+
::hlokæirs firir þui mæira
::uon erumzst sliks en slæikia
+
::uon erumzst sliks en slæikia
::sinn blodtrygil innan.
+
::sinn blodtrygil innan.
 +
 
 +
 
 +
Ok skildu vid þat.
 +
 
 +
 
 +
'''Maalefni Hallfredar'''
 +
 
 +
'''389.''' Hvnr&#7887;dr Uefridarson bio þa at Mobergi j Langadal. med honum uar Griss j þinge. en Þorkell krafla Þorgrimsson bio þa at Hofui j Uatzdal. hann atti Uigdijse dottur Olafs fra Haukagile en Jngolfr Þorstæinsson var frafallinn. Þorkell uar þar mestr hofdinge um nal&#281;gar suæitir. Nu er at segia fra Griss at hann ferr til motz vid Hunr&#7887;d ok segir honum skipte þeirra Hallfredar ok spyrr hann rada. Hunr&#7887;dr suarar. fyse uil ek at þu buir þetta mal til en Kolfinnu maal se kyrt þat er liotligra. en uigsmalit ok kuedskapinn bu þat huorttueggia til Hunauatz þings. Griss for suo med. ræid til Hreduuatz þar attu þeir bu brædr. Gris stefnnde Hallfredi til Hunauatz þings vm uig Æinars. Gallti spurde Hallfred huernn ueg hann ætlade til um mal þetta. Hann suarar. ek mun sækia traust Þorkels mags mins. Hallfredr ræid þa sunnan vm uorit ok þeir .xxx. ok gistu at Hofui ok sottu nu Þorkel at trausti. Þorkell kuetzst mundu uæita at malum ef bodin væri nokkur sæmd. Nu komu menn til þings ok a þinginu þa gengu þeir Hallfredr ok Gallti til budar Þorkels at vita huar koma skyllde. ek mun biodazst til gerdar segir Þorkell ef huorirtueggiu iatta þui ok mun ek leita um sættir. Nu gengu þeir vt ór budinne en Brandr Aualldason brodir Kolfinnu la a uegginum ok hio Gallta banah&#7887;gg j þui er hann gek vt. Hallfredr hafde hialminn konungs naut a h&#7887;fde ok sagde Þorketle vigit. Þorkell gengr med honum til budar Griss ok bad hann fram selia manninn edr þeir munu briota upp budina. Þa hliop Hilldr j dyrnar modir Brannz ok spyrr huat Þorkell uillde. en hun sagde henni vigit ok sagde eyrendit. Hilldr mællti. ekki munde þer þat j hug at drepa son minn þa er ek skaut yfir þig skikkiuskauti minu ok firda ek þig |<ref>260</ref> bana eftir uig Glædis er þeir Þorgils ok Þorualldr uilldu hafa h&#7887;fut þitt. Þorkell mællti. lidit er nu þat. gangi konur vt ór budinne ok vilium ver sidan læita hans. Brandr uar falldinn ok komzst hann suo vt ok hittizst æigi. Þorkell quad hann mundu farinn til budar Hunr&#7887;dar. Hallfredr mællti þa. grunr er mer nu a liduæitzslunne ok skal ek nu bioda Grise holmgongu. Gris quad hann þat bodit hafa sem hann ætti at bæida. Þa quad Hallfredr visu.
 +
 
 +
 
 +
::Þa mun reyndr und rau(n)du
 +
::rogherdundum uerda
 +
::mannz at malma sennu
 +
::minn hugr vid Kolfinnu.
 +
::ef suo at orrostu eyre
 +
::uppsatrs boda at lata
 +
::uel hyggium þat uiggiar
 +
::visa mer at Grise.
 +
 
 +
 
 +
Ok a þinginu serr Hallfredr et Gris hafde suerd þat er Myklagardz konungr hafde gefit honum. hann sa æinn dag huar Kollinnu gek. Hann kuat þa visu.
 +
 
 +
 
 +
::Þikki mer er ek þekki
 +
::þunnisunga gunnar
 +
::sem fleybrautar fliote
 +
::fley ut medal skeria.
 +
::en þa er ek se sagu
 +
::saums j kuenna flaumi
 +
::sem skrautbuin skride
 +
::skeid med gylltum ræida.
 +
 
 +
 
 +
'''Fra Hallfredi'''
 +
 
 +
'''390.''' Sua bar til um nottina adr þeir skylldu beriazst vm daginn eftir þa er Hallfredr suaf j bud sinne dreymde hann at hann þottizst sea Olaf konung Trygguason. Hallfredr þottizst verda feginn ok þo hr&#281;ddr. honum þotti konungr suo mæla til sin. sefr þu Hallfredr en þo mun þer uera sem þu uakir. þu ætlazst ogott rad firir at beriazst vid Gris at suo illum malaefnum sem þu hefir. en hann hefir þess gud bedit at sa ykkarr skule sigrazst a odrum er rettara hefir at mæla. nu haf þu mal mitt at þui at þu tak med þokkum at æigi verde holmgangan ok b&#281;t helldr fe þat er þu ert sakadr vid hann ok hird æigi þo at þer se hallmællt at þu hrædizst. en a morgin er þu uaknar gak þu vt a hollt þat er her er skamt fra þingst&#7887;dunne þar sem g&#7887;tur mætazst. mantu þa sia menn rida. haf þu tal vid þa ok kann vera ath þa þiki þer annat mæira vert en holmgangen vid Gris. Hallfredr vaknar ok hugsar huat firir hann hafde borit ok sagde drauminn æinum budarmanni sinum. Sa suarar. hrædizst þu nu grisinn ok væri þer betra at hafa sætzst vid hann fyrr þa er hann mællti uel til. en nu mun uirt af ouinum þinum sem þu þorir æigi at beriazst. Hallfredr mællti. virde þat huerr sem uill en hafua skal ek rad Olafs konungs þau munu mer bezst duga sem fyrr. kann ok vera at nu komi þat fram er hann mællti adr vit skildum at mer þiki brátt betra at hafa verit med honum en her a Jslande. Vm morguninn gek Hallfredr vt a holltg&#7887;tu nokkura ok sa menn rida j litkl&#281;dum. hann gek firir þessa menn ok spurde þa tijdenda en þeir s&#7887;gdu fall Olafs konungs Trygguasonar. honum bra miog uit þessa tidenda s&#7887;gnn sem hann væri steine lostinn ok gek heim til budar sinnar ok ádr aftr a þingit ok sagde tijdenden. lagdizst siden nidr j rum sitt med myklum harmi hugar. þa mælltu menn Griss at Hallfredr yrde litill af þessu. Gris suarar. þat er ekki a þa leid. minna soma hafda ek af Myklagardz konungi en hann af Olafi konungi ok þotti mer þau tidende mest er ek fretta frafall stolkonungsins ok uæith sa æinn er misser sins lanardrottins huersu heit at verda kann hofdingia astin. nu þiki mer gott at ek skal æigi beriazst vid konungs giftune sem Hallfredi mun iafnan fylgia. Nu var þat talat j fyzstu at Þorkell munde gera um mal okkur. Hallfredr jatte þui. Þorkell mællti. þat er gerd min ath firir uig Gallta kome uig Æiners Þorissonar ok þar med heimsoknn vit Kolfinnu firir manna mun. en firir oþokka visur er Hallfredr hefir ort vm Gris skal Hallfredr gefa honum æinnhuern godann grip. Þa quad Hallfredr visu.
 +
 
 +
 
 +
::Auds hof ek illrar tidar
 +
::alldreingiliga feingit
 +
::mik hefir giollnu gulle
 +
::gramr ok jall of framdan.
 +
::ef glapskulldir giallda
 +
::gialfr tæigs ok hefk æigi
 +
::m&#7887;rk firir minnzstan uerka
 +
::matvisum skal ek Grise.
 +
 
 +
 
 +
Þorkell bad hann þa hætta verkanum. ok legg nu fram grip nokkurnn uid Gris þo at æigi se af konungs nautum. Hallfredr let þa til hringinn Siguallda naut ok skildu þeir at þui. reid Hallfredr fyst af þinginu sudr vm heide ok dualdizst at bui sinu vm hrid vid litla glede.
 +
 
 +
 
 +
'''Fra hormungarordum konungs manna'''
 +
 
 +
'''391.''' Þa er Erlingr Skialgsson magr Olafs konungs ok adrir þeir menn er siglt h&#7887;fdu fra konungi spurdu þesse stortidende er gerst h&#7887;fdu uid Su&#7887;ldr þa hrygduzst þeir ok h&#7887;rmudu er þeir hofdu suo vuarliga skilit vid Olaf konung ok latit hann eftir j suo myklum haska. angrade þat Erling þui mest at missa sliks hofdingda at hann var meirr uandabundinn Olafi Tryggnasyni en adrir. uar hann þa einn suo af ollum |<ref>261</ref> lendum monnum j Noregi at æige læitade til sættar vid jarlla er þeir toku riki Æirekr ok Sueinn. Niu uetrum eftir Su&#7887;ldrar orrostu do Suæinn Danakonungr en þremr uetrum eftir dauda hans andadizst Adalradr Æinglakonungr. toku þa konungdom j Æinglande synir hans Jatmundr ok Jatgeirr.
 +
 
 +
 
 +
'''Draap Stefnis'''
 +
 
 +
'''392.''' Stefnir Þorgilsson hafde verit med Olafi konungi Trygguasyni sidan konungr hafde sent hann til Jslandz sem fyrr er ritat. uar Stefnir med þui lide Olafs konungs er siglt hafde fra honum a Uindlende. en er þau tidende komu nordr j Noreg at Olafr konungr var radinn fra riki þa fek Stefni þat mikils harms sem odrum astuinum konungs. angrade su saga mest alle þa er leingst hofdu verit med Olafi konungi ok j mestum kærleikum. Stefnir unde æigi j Noregi eftir Olaf konung. redzst hann þa til Romferdar ok gek sudr. En er hann kom sunnan j Danm&#7887;rk kom hann einn dag þar sem firir uar Siguallde jall. ok er Stefnir sa jall þa quad hann þetta.
 +
 
 +
 
 +
::Eigi mun ek nefna
 +
::nærr mun ek stefnna
 +
::nidrbiugt er nef
 +
::a nidinge þeim
 +
::er Suein konung
 +
::suæik or lande
 +
::en Tryggua son
 +
::a talar dro.
 +
 
 +
 
 +
Þetta uar sagt Siguallda jalli ok þottizst hann kenna sitt mark a þessu ok let taka Stefne ok drepa hann ok uar þetta ein hans daudasok.
 +
 
 +
===Olafr konungr komz or bardaganum===
 +
 
 +
 
 +
'''393.''' Nv skal uikea r&#281;dunne til þeirra frasagna er þat sanna er Olafr konungr hafi a brott komizst ór bardaganum a þeirre somu snekkiu sem fyrr var getith. Olafr konungr hafde morg sár ok flest sma nema tu&#7887; uoru nokkui mest annat j enne af steins h&#7887;ggi en annat a hende af &#7887;r j brynstukuna ok h&#281;fir þetta huortueggia uit þat sem fyrr er ritat at Kolbæinn stalleri ok nokkurir adrir er a Orminum voru sa at blod rann fram undan brynstuku Olafs konungs. en Einarr þambaskelfir sa þat sidazst til konungs at bloddropar stukku nidr a kinn honum undan hialminum. Olafr konungr uar (med) Astride ok uar þa græddr. þar var hann kendr af m&#7887;rgum monnum ok budu rikismenn at efla hann aftr j land sitt en hann sagdizst æigi uilea beriazst vid gudsifia sina. þuiat ek ætla sagde hann at gud uile at þeir hafui nu rikit j Noregi. ma ek ok vm þat hr&#281;ddr voro at gude hafui mislikat min rikisstiornn. Þa baud Astridr at hann skyllde hafua æignir þær ok riki er hon atti j Vindlande ok Siguallde jall atti ekki ualld a. en hann næitte þui. Þa mællti Astridr. uilltu at ek fylgi þer a fund Adalrads konungs hann er mikill vinr þinn ok hann mun væita þer slikan soma sem þu uill af honum þiggia. Olafr konungr næitte þui. Astridr mællti. huert lidsinne ma ek þer uæita þat er þu uiler at mer þiggia. Hann sagdizst uilldu fara til Roms. Astridr bio þa ferd hans sem bezst ok for sealf med honum sudr til Rinar vid hinn .xiii. mann ok at skilnade gaf hon honum klyfiadan hest af fe ok margar adrar goder giafir. huarf Astridr þa aftr vid fiorda mann en hon fek honum .viij. til fylgdar. for Olafr konungr þa sudr til Roms ok j þessi ferd dreif til hans mart manna þuiat hann gerdizst tulkr firir ollum pilagrimum þeim er til hans komu ok sagdizst hann vera norrænn kaupmadr. Olafr konungr fann pafann ok sagde honum sitt rad ok huerr hann var. Suo lykr Astridr sinne frasognn. Sidan for Olafr konungr vt vm haf til Jorsala ok fann þar patriarchann ok Jorsala konung ok toku þeir hann med hinne mestu s&#281;md. þotti þeim mikils uert vm uænleik hans þuiat þeir kendu hann af yfirbragde at hann munde uera tiginn madr ok agætrar natturu. hann sagde þeim at hann (hefdi) verit konungr kalladr j sinu lande. þa budu þeir honum at þiggia at ser mikit riki en hann uillde þat æigi. gafu þeir honum þa (.ii.) borger ok .iij. kastala ok þat þektizst hann ok tok þa munks klæde.
 +
 
 +
 
 +
'''Fra Olafi konungi ok sogum hans'''
 +
 
 +
'''394.''' &#208;a er Olafr konungr Trygguason hafde brottu verit .v. uetr or Noregi þa foro enskir menn nokkurir til Jorsala. en er þeir kuomu aftr j Eingland færdu þeir Adalrade konungi bok þa er Olafr Trygguason hafde feingit þeim j hendr ok sent Adalrade konungi med skyrum jartæignum. a þeirre bok uar saga Olafs konungs Trygguasonar ok .vij. adrar heilagra manna s&#7887;gur. þar var skyrt sagt huersu Olafr konungr komzst a burt ór bardaganum ok sidan fra ferdum hans allt a somu leid ok Astridr hafde sagt ok þui framar at þar uar græiniliga sagt um Vindasnekkiu þa er Olaf konung flutti til landz at þar væri a Astridr systir Gæiru er att hafde Olafr konungr ok Dixin vinr Olafs konungs er verit hafde radgiafui Geiru |<ref>262</ref> drottningar. (suo ok) at þetta hefde verit radagerd þeirre allra saman ok Olafs konungs þa er þau laugdu tysuar til tals uid hann vm daginn at þau skilldu liggia einskipa uit eyna þar til sem lyktade bardaganum. sagde þar ok suo at siden er þau kuomu til Vindlandz at þau væri .ij. daga oll saman j Bustaborg. Suo er ok sagt at nærr þeim tima er þessi bok kom til Adalrads konungs a Æinglande þa kom æinn madr skynsamr ok skilgodr þott æigi se her nefnndr austr til Noregs er sendr sagdizst vera af Olafi Trygguasyni til Erlings mags hans ok Astridar systur hans. sa madr sagde at Olafr lifde ok væri firir utan haf j munklifue. þessi madr hafde at sanna s&#7887;gu sina knif ok bellti at færa Astride er hann quad brodur hennar hafua sent henni. Astridr sagde suo at hon kende georla at Olafr konungr hafde att þessa gripe er þa uoru henni færder.
 +
 
 +
 
 +
'''Gautr kom i Sudrlond. capitulum.'''
 +
 
 +
'''395.''' Nu skal segia þa hlute er ek nam af frodum monum segir sa er s&#7887;guna hefer komponat. A þui sama are er þeir frændr redu badir landi Magnus hinn gode ok Haralldr Sigurdarson þa for ór lande ok ætlade til Romferdar æinn norrænn madr er Gautr het. en þessi atburdr uard a .vij. are hins .v. tigar eftir þat er Ormrinn langi uar unninn firir Su&#7887;ldr. En er fyrrnefndr Gautr kom sudr j Saxland ok hafde farit til Kolni þa mætti hann þeim manni er Gauti het ok hafde verit felege Gautz. uar Gauti þa nykominn af Roma. þa spurde Gautr ef Gauti hefde nokkut fe at lana honum. þa suarar Gauti. ek mun æigi at æins lana þer slika peninga er ek hefue til helldr ok fylgda þer sealfr huert er þu uill fara. Foru þeir þa fyst til Roms ok sidan vt yfir haf til Jorsala. þui næst uilldu þeir fara firir foruitni sekir vt at<ref>rauda ''tilf. Cd.''</ref> hafe hinu rauda ok huer Moyses hafde læitt Gydinga vtan af Egiptalande. ok suo sem þeir voru langt a ueg komner at fara til Egiftelandz þa uilltuzst þeir a eydem&#7887;rkum en þa tok Gauti sott ok andadizst. eftir þat for Gautr æinn saman leinge uillr a skogum vti ok þolde bæde hungr ok erfuide. uillda hann þa aftr uenda sinum ueg en uisse æigi georla huert hann fór. Þat uar æinn dag er hann kom fram ór m&#7887;rkinne at aa æinne mikille en &#7887;drum megin arinnar sa hann mikit munklifue. fystizst hann þa miog at komazst yfir ána til klaustursins þuiat hann uænti ser nokkurrar olmosu. hann fór bæde upp ok ofan med anne ok fann huorke bru ne skip. en suo uar hann þa modr af hungri ok þosta ok myklu erfuide at hann kemzst vid miog ok fellde tar er hann matti æigi komazst yfir ána. af þeim hryggleik ok harme slo hann ser nidr á árbakkanum gegnt klaustrinu ok sofnade. þat uar a þridu stundu dags. En þegar hann uar sofnadr bar firir hann at madr kom at honum ok mællti vid hann. þu sefr vuarliga sagde hann. nu ef þu fysizst at fara yfir ana þa ris þu upp skiott ok muntu finna skip litit her fliotanda vid bakkann. Vid þetta uaknade Gautr ok þottizst sia suipinn mannzsins j þui er hann bra j sundr &#7887;gunum. spratt hann þa upp skiott ok gek fram a bakkann. þar fann hann fliota litit skip ok lagdar árar j h&#7887;mlu. hann gek a skipit ok reri yfir ana. festi hann þa batinn vid þakkann ok ætlade hæim til klaustursins.
 +
 
 +
 
 +
'''Gautr fann Olaf konung ok talar med hann'''
 +
 
 +
'''396.''' Ok er hann kom skamt upp fra anne uard firir honum æitt fagurt stæinhus adr hann kom til munklifissins. þar sa hann sitia j þui huse einn alldradan mann uænan ok uirduligann yfirlitz hugsade Gautr at þessi madr uar miog aþekkr þeim er honum syndizst j suefninum. en adr Gautr kæmi at steinhusenu fell þessi madr a kne til bænar. sidan ræis hann upp a mot Gauti er hann kom at dyrunum ok spurde a danska tungu huerr hann væri edr huert hann skyllde fara. Gautr segir honum græiniliga huerr hann uar ok allt huersu af stod um ferd hans. en sa er firir uar gek þa at honum ok fagnar honum blidliga ok minntizst vid hann ok læidde hann inn j husit ok mællti. huil þig her til aftans ok seg mer tidende ór Noregi en sidan mun ek fylgia þer til stadarins ok tulka firir þer. Sidan spurde hinn gamle madr at Æireke jalli ok Suæine brodur hans ok athofnn þeirra. Gautr sagde at þeir voru laungu daudir. þui næst spurde hann at Ærlinge Skialgssyne ok Astride konu hans. Gautr sagde honum fall Erlings ok greiniliga allt vm skifte þeirra Olafs konungs. þa spurde hann at Olafi konungi hinum helga. Gautr sagde honum fall Olafs konungs ok suo þat at Suæinn Alfifuson hafde tekit riki eftir hann j Noregi ok suo at Tryggui son Olafs konungs Trygguasonar uar kominn uestan vm haf ok |<ref>263</ref> þeir Sueinn borduzst ok fek Sueinn sigr en Tryggui fell. Vid þessa sogu vard hinn gamle madr miog hryg(g)r ok spurde þo huerr konungr væri yfir Noregi er hann for ór lande. Gautr segir at Magnus son Olafs hins helga hafde radit .xij. uetr Noregi ok þann hinn .xiij. en Haralldr konungr Sigurdarson uar kominn til rikis er ek for or lande segir hann. Þa mællti hinn gamle madr. uel er mer hugþokkat til Magnus ens goda af margra manna frasognn þeirra er þadan koma. en Haralldr Sigurdarson uirdizst mer litlu sidr heruikingr en konungr ok heyrda ek mart fra honum sagt þa er ek var j Griklande. en huath segir þu mer vm þat hafua Nordmenn nokkura minning Olafs Trygguasonar. Gautr suarade. halæit er hans minning þuiat mikillar dyrdar aflar honum þat er hann kom kristni a Nordrlond. Þa mællti hinn gamle madr. segþu mer ætlan manna um þat huat ordit hafue af Olafi Trygguasyne j bardagnum a Orminum. Gautr suarar. ymsar getr hafa menn þar a. sumir segia þat at hann hafui hlaupit a kaf miog sárr ok sokkit þar nidr med bryniu sinne ok &#7887;drum herklædum ok haft suo bana. Hinn gamle madr suarar þa nokkuru styggra en þo suo sem med brosan suo segiande. hui ætla menn at hann munde vilia fara ser sialfr ok verda suo hræddr at hann munde fara a kaf uit þann kost ef hann visse sig suo saran ok mattfarinn at hann mætti æigi brott komazst ok ekki hefir hann þa verit slikr jþrottamadr sem hann uar kalladr ef brynia edr &#7887;nnur herklæde skyllde leinge þyngia hann i kafui sua at hann kæma æigi af ser. æigi skylldu menn sliku trua. ok seg mer enn fleire manna ætlan. Ætla þat ok sumir segir Gautr at guds kraftr hafui numit hann til sin edr sett hann j nokkurnn annan stad med þui mykla liose er margir menn sa koma yfir konunginn. Hinn gamle madr suarar. efanlig ok otrulig er su ætlan at hann munde uera suo hæilagr at hann væri makligr þeirrar dyrdar af gude at himneskr kraftr næme hann lifanda fra monnum þuiat þo at Olafr konungr gerde nokkur goduerk þa gerde hann þo margar synder ok þui er sliku æigi truannda helldr matti hann odruuiss med litilæti ok guds fulltinge fordazst lifshaska. seg enn flæire manna ætlan. (Gautr mællti.) sumir menn segia at hann hafui verit tekinn af sunde ok fluttr til landz a þui skipe er þar la æige langt fra bardaganum vm daginn. Helldr ma þessu trua segir hann en þui at hann væri uppnuminn ok þat segia viser menn ok sannordir sudr hingat med oss at hann hafui lifat eftir orrostuna ok allt fram a þeirra konunga æfui sem nu eru at Noregi litit fatt j .l. uetra. en þu seg mer nu huort Æinarr þambarskelfir lifir. Hann lifir uist segir Gautr ok byr a Gimsum ok a Bergliotu dottur Hakonar jalls Sigurdarsonar. hann er nu mestr ok g&#7887;fgazstr lendra manna j Þr&#281;ndal&#7887;gum ok allkærr Magnuse konungi. Þa mællti hinn gamli madr. Æinar þambarskelfi sa ek bezst beriazst a Orminum iafnnungan þuiat hann uar iafnn vit hinu sterkuzstu kappa konungsins. Gautr leit j andlit þeim manni er talade vid hann ok hugsade hui at hann munde suo kunnliga segia af bardaganum ok konungsmonnum. Gautr mællti þa. seg mer ef þu ert Olafr konungr. Æigi æigna ek mer ueg ne konungs nafnn. ok j þui quad vit klokkan ok hringde til aftans&#7887;ngs j borginne. spratt þessi madr upp þegar vid hinu fystu hringing ok gek til kirkiu ok Gautr med honum. en suo var þessi madr mikill at Gautr tok uarlla j &#7887;xl honum er þeir geingu badir samt. en alla læid medan þeir geingu til kirkiu spurde hinn gamle madr at Nordmonnum ok þeirra framferdum. þessi hinn mykli madr var suo buinn at hann hafde m&#7887;ttul yzstan klæda en undir hafde hann munkaklæde. En er þeir kuomu j kirkiu þa uar þar firir mart manna ok bidu munkar ok klerkar þessa mannz ok hofu þegar vpp aptansong er hann kom j kirkiu. þat sa Gautr at þessi madr var hofde ok halse hærre en huerr sa er þar uar ok var þui hofdingligri at sia firir allra hluta sakir sem hann var mæire en adrir ok stodu margir menn umhuerfis hann aller buner honum til þionostu. En er aftansaung var lokit þa gek hinn mykli madr ór kirkiu ok kallade til sin vmbodsmann klaustrsins ok bad þann gera godan greida Gauti. þeir læiddu hann til herbergis ok uæittu honum hinn bezsta fagnat. en vm morgininn gerdu þeir honum bad ok færdu hann j hrein klæde. En annan dag eftir messu er hinn mykle madr gek ór kirkiu þa kallade hann Gaut til sin ok mællti til hans. ber þu Einari þambarskelfi quediu mina er þu kemr til Noregs ok þat med at ek ber honum þat vitni at æinge bardizst betr a Orminum en hann. ok til sannra jartæigna |<ref>264</ref> at þu segir satt fær þu honum knif ok bellti er ek sende honum. Ok fek hann honum þa j hendr knif ok bellti goda gripe þess kyns. sidan gek hann til stæinhuss sins en umbodsmenn læiddu Gaut til herbergis. þat sa Gautr at menn uirdu suo mikils hinn gamla mann at eftir hans uilea uar ollum hlutum skipat j þeirre borg sem hann væri þar konungr yfir. A þeim sama degi for Gautr til stæinhus hins mykla mannz at leita eftir ef hann mætti enn framar uerda viss huerr hann væri. en þa var husit byrgt. huarf Gautr þa aftr til herbergis. Hinn þridea dag snemma for Gautr brott ok at bode hins mykla mannz uoru honum fæingnir læidtogar ok tulkar allt nordr yfir til Griklandz. letti Gautr sinne ferd æigi fyr en hann kom hæim j Noreg ok fann Æinar þambaskelfi ok færde honum knifinn ok belltit ok sagde honum allt vm sinar ferder ok huat þeir hinn mykle madr hofdu vit talazst. En er Æinarr heyrde þessa s&#7887;gu þa mællti hann med tarum. satt segi ek Gautr broder segir hann at þu hefir at visu fundit Olaf Trygguason ok hann hefir mer sent þessa gripe. Þessa sogu heyrde segia Tæitr Asgæirsson merkan (mann) ok uitran Þorarin Þorualldzson en Þorarni sagde sialfr Æinarr þambarskelfer.
 +
 
 +
 
 +
'''Sogn Jatuardz konungs af Olafui konungi'''
 +
 
 +
'''397.''' Adalradr konungr Jatuardzson hafde radit firir Æinglande þriu ar ok .xx. þa er Olafr konungr bardizst firir Suoldr. hann uar mikill uin Olafs konungs Trygguasonar sem fyrr er ritat. eftir hann rikti j Einglande Jatmundr son hans æitt ar adr en Knutr hinn riki kom til Æinglandz ok stridde uid sonu Adalrads .viij. ar. sidan [hann girnntizst<ref>''r.'' [gerdizst hans</ref> riki yfir Einglandi .xvj. ár. þa rikti Haralldr son Knuts ok Emmu drottningar er att hafde Adalradr konungr .iij. ár. eftir þat Hordaknutr .ij. ár. Sidan uar tekinn til konungs j Einglande Jatuardr hinn gode son Adalrads konungs. Jatuardr konungr uar minnigr vinattu þeirra Adalrads konungs f&#7887;dur sins ok Olafs konungs Trygguasonar. Jatuardr konungr tok þat j uanda sinn at segia hofdingium sinum ok hirdmonnum sogu Olafs konungs Trygguasonar paschadag hinn fyrsta. en þui segir hann helldr sogu Olafs Trygguasonar a paskadaginn en einnhuernn annan dag at hann quad Olaf Trygguason hafa uerit at morgum hlutum umfram adra konunga sem paskadagr er ædri en adrir dagar a .xij. manudum.
 +
 
 +
 
 +
===Einarr hialpadi Halldori. capitulum.===
 +
 
 +
 
 +
'''398.''' Halldorr son Snorra goda af Jslande uar med Haralldi konungi Sigurdarsyne medan hann uar utanlandz ok leingi sidan er hann fek riki j Noregi ok uel uirdr af honum. þat bar at æitth sinn at islenzskr madr sa er Æilifr het uard firir ræide Haralldz konungs. en hann bat Halldor flytia mal sitt vid konung ok Halldorr gerde suo. Halldorr var stridmælltr ok hagordr<ref>''r.'' hardordr</ref> en miog fataladr. hann bad konung at Æilifr skyllde fa landzuist af honum. konungr næitte þui þuerliga. Halldorr var þykkiumikill sem adrir Jslendingar ok þotti illa er hann fek æigi þat er hann beidde. Hann for sidan burt fra Haralldi ok Æilifr med honum. þeir komu a Gimsar til Æinars þambarskelfis ok bæidde Halldorr at hann munde taka vid þeim ok uæita honum asia. Æinarr sagdizst mundu uid honum taka med þui mote at Halldorr uillde ok þar uera med honum. Halldorr mællti. huar uisar þu mer til setts. Æinarr bad hann sitia j onduegi gegnt ser. Æinarr atti þa konu er Bergliot het. hon var dotter Hakonar jalls illa Sigurdarsonar Hladajalls. Halldorr gek jafnan til Bergliotar ok sagde henni morg æfintyr þau sem utanlandz hofdu georzst j ferdum þeirra Haralldz konungs. Madr het Kali hann uar ungr at alldri ok nokkut skylldr Einari. illgiarnn uar hann ok nokkut ofundsiukr hadsamr ok hauadamikill. hann uar þa skosuæinn Æinars ok hafde leinge þionat honum. Kali uar hagr uel a gull ok silfr þui uar hann kalladr gyllingar Kali. marga menn rægde hann vid Æinar ok uar sundrgerdamadr mikill j ordum bæde sundrlausum ok samfostum. hann hafde miog j hade vid Halldor ok bad adra menn yrkia nid um hann en æinge uard til þess. þui fekzst Kali ok j at flimta hann. Halldorr uard þess uarr. ok æinnhuernn dag gek hann til skemmu Bergliotar ok er hann kemr at dyrunum heyrir hann þar inn hamælgi mykla. uar þar inne Kali ok marger menn adrir. þeir bera þa fram firir husfreyiu hrop þat er Kali hafde kuedit um Halldor. Berglioth bad þa þegia ok sagde suo. þat er illa gert at fazst upp a vkunna menn med hropyrdum ok hadsemi ok munu ydr troll toga tungu ór hofde. hefir Halldorr mæirr uerit reyndr at fræklæik en flestir |<ref>265</ref> menn adrir j Noregi. Kali mællti. ekki er ek hræddr uit hann morlanda þo at hann hafui mikit metord af þer þuiat uær hofum spurt at hann var settr j dyflitzsu vt a Griklande ok la þar a ormshala athafnarlaus ok ekki megande. Halldorr þolde æigi þessi atyrde. hliop hann inn j herbergit at Kala ok hio hann banah&#7887;gg. ok er Bergliot sa þat bad hon geyma dyranna suo at æinge kæmizst fyrr vt en henni likade. Þa mællte Halldorr. bidea uil ek husfreyia at þu seair æitthuert gott rad firir mer þo at ek hafui nu æigi til þess vnnit. Hon suarar. ek a marga frændr þa mer naskyllda þa sem lendir menn eru ok uæit ek uisliga at til huers þeirra er ek sende þig at sa tekr vid þer firir minar saker. Halldorr mællti. hugsa þu suo firir at med &#7887;ngum manni uil ek a laun uera halldinn sem illrædismadr. Bergliot segir. þeir munu þo fair menn j Noregi vtan sealfr Haralldr konungr at dugi at hallda þig firir Æinare ef hann uill eftir þer læita þuiat hann mun viss verda huar þu kemr nidr. er ok til rad annat segir hon ok er þat þo æigi hættulaust<ref>hættalaust ''Cd.''</ref>. Halldorr mællti. huert er þat. Hon suarar. at þu gangir nu þegar inn j stofu sakir þess at nu eru .ij. uite a hende þer annat uigs vitit en annat borda vite þuiat þu komt æigi til borda med odrum monnum þuiat nu sitia menn yfir bordum. mattu nu ganga inn firir Einar ok segia honum tidendin. ok ef þu færir honum hofut þitt ok fridaz suo uit hann. en ef hann uill þer æigi grid gefa med þui þa mun æigi hægt at forda þer firir honum. Sidan gek Halldorr inn firir Æinar ok mællti. æigi hefui ek oft verit uittr firir bordz tilgongu. hefir nu ok suo til borit at ek hefir æigi verit syslulaus. Æinarr suarar. segir þu uig Kala frænda mins. Halldorr suarar. þeirrar sakar er ek sannr ok þui uil ek nu færa þer hofut mitt ok ger þu af slikt er þer likar. (Æinarr suarar). uig þetta er þig hefir hent er hit uesta ok mer nær hoggit þuiat Endride son minn munde suo æinn annarr drepinn uera at mer munde mæira at þikia. Halldorr suarar. þat manntion væri olikt. Æinarr mællti. brædr Kala munu þar sea til sæmda er ek er vm eftirmal ok uigsbætr eftir hann. er þat ok litilmannligt at ek lati mer suo þikia sem einn hundr hafui firir mer drepinn verit þar sem Kali var. mun þat þa enn helldr læidazst &#7887;drum at uinna slik illuirke ef þessa er hefnnt eftir makliglæikum. en þo mun hæfa at hafa hæilræde Magnus konungs fostr mins Olafssonar at gefa upp ræidina fyrst j stad þuiat oft þikir þa annat sannera er hon lidr af en adr hefir framfarit. nu skalltu Halldorr fyrst fa mer suerd þitt þuiat ek uil þat hafa. Halldorr suarar. huat þarf ek at lata laus uopn min. Þui uil ek hafua suerd þitt segir Æinarr at ek se ef n&#7887;kkut er þreyngt þinum kosti at þu munt veria hendr þinar medan þu matt ef þu hefir uopnn at uega med ok er þa æigi oruænt at suo fari fleiri sem Kali hefir adr farit ok mun ek þa æigi betr vid vna. en þat mun þo saman (fara) ef þu ert sottr at þu munt hafa mann firir þig nema þu hafir fleiri. en þo mun ek yfir þig vinna at siduzstu. gak nu fyst til bordz med mer en ek man sidan upp segia vite þin en &#7887;ngum fride hæit ek þer alæingdar. Halldorr gerde suo at hann át ok drak med Æinare sem hann ætti ekki vm at vera ok af hende fek hann suerdit. tok Æinarr vid þui. Vinir Halldors badu hann brott fara ef hann mætti. Halldorr suarar. ekki man ek leynazst fra Æinare þar sem ek hefir adr gengit a ualld hans. Ok er Halldorr var mettr gek hann firir Æinar ok spurde huern hann villde þa gera hans hlut. Æinarr suarar. sidar muntu enn þat vita. Halldorr gek þa j brott ok segir Bergliotu huar komit uar. Hon suarar. æigi uænti ek at Æinarr lati drepa þig. en ef hann uill nidazst a þer þa hæit ek þer þui at þa skal enn meirum tidendum gegna. Ok þenna sama dag stefnir Æinarr fiolmennt þing. hann stod upp a þinginu ok talade suo. ek uil nu skemta ydr ok segia fra þui er firir l&#7887;ngu uar þa er ek uar a Orminum langa med Olafi konungi Trygguasyni.
 +
 
 +
 
 +
'''Saga Einars'''
 +
 
 +
'''399.''' Þat bar suo til at þa er mer uar skipat med Kolbæini stallara ok Flesmubirnne a Orminum var ek þa .xviij. uetra gamall ok firir l&#7887;g fram tekinn j kappatoluna. .ix. uoru þeir menn er brott kuomuzst af Orminum en fra oss kumpanum uil ek nokkut segia at uer hlupum firir bord af Orminum sidan konungr var horfinn med liose þui er yfir hann skæin. ok Danir menn Sueins konungs toku oss ok færdu konungi en hann flutti oss til Jotlandz ok voru ver þar upplæiddir ok settir a æina lag ok þar fiotradir. en sa er oss uarduæitte uillde |<ref>266</ref> selia oss j þrældom. hann het oss afarkostum ok lima lati ef ver uilldum æigi þiazst. ok j þeim skogi satum uær .iij. nætr. Þessi madr er oss vardueitti let motz quedia ok þangat kom mikit fiolmenni. ok at þessu mote sat æinn madr mikill<ref>madr ''tilf. Cd.''</ref> suo buinn sem munkr j blam kufli ok hafde grimu firir andlite. Þessi madr gek at oss kumpanum ok mællti til mæistara uors. uilltu selia mer þann hinn gamla þrælinn. Hann suarar. huat skal þer afgamall þræll ok nenningarlaus. Grimumadr suarar. hann mun þa odyrstr af þrælunum ollum. Ja segir mæistarinn uorr. hann skal vist vdyrstr. Met hann þa segir grimumadr. Mæistarinn mat hann firir .xij. aura silfrs. Grimumadr suarar. dyr þiki mer þa þrællinn med þui at ek se hann miog gamlann ok foruerks litinn. er ok æigi vlikt at hann lifue skamma stund. mun ek gefua þer firir hann mork silfrs ef þu uill þui kaupa. Þa gek grimumadr at mer segir Æinarr ok spurde huerr mig hefde at geyma. ek hefir ekki enn selldan hann segir meistarinn en þo ma hann seliazst. Huersu dyr segir grimumadr skal hann vera. Meistari mællti. alluel mun hann þer dyr þikia. kaup hann firir .iij. merkr silfrs ef þer likar. alldyrr<ref>alldyrt ''Cd.''</ref> mun hann þa vera segir grimumadr en sia þikiumzst ek at frændr hans (ok) vinir mundu giarnna kaupa hann þuiliku verde ef hann væri a sinu lande. Ek vissi þat segir mæistarinn at þer mundit æigi kaupa hann suo dyrt sem ek mat. Sidan for kuflmadr a brott ok for vijda um torgit ymissa gripe falande ok med þui at hann fek &#7887;ngu keyft for hann aftr til vor suo segiande. nu uar ek a torge ok þui at mer uar ekki kaupligth kom ek enn hingat. uil ek fala þann þrælinn er ek hefui adr orde a komit þuiat ek se at suo mikill madr sem hann er ok sterkr at hann ma vinna ekki suo litit ef þessi vill duga. erv menn takmykler ef þeir vilia men(n)azst. synizst mer þui rad at kaupa þa alla. Mæistari uorr suarar. þu þarft þo mikils vid um mansmenn ef þu kaupir æinn .iij. þræla. Þat skalt þu þo uita segir kuflmadr at ek hefir haft þo æigi færri huskalla. Kolbiornn var metinn firir .ij. merkr. Dyrir eru þrælarnir segir kuflmadr ok væit ek æigi giorla huat fram ferr um pening mina huort þeir munu vinnazst til uerdz þeirra. Hann steyper þa silfrinu j kyrtilblad hans ok mællti. haf þu nu þetta firir tolu þina ok uænti ek at æigi muni þetta minna. Ok sidan lætr kuflmadr leysa oss ok þotti oss þa betrazst uor kostr. Grimumadr gek þa burt j skoginn ok bad oss fylgia ser ok er uær komum fram j æitt riodr spurda ek hann at nafni. Hann suarar. ekki uardar þig at vita nafnn mitt en þat kann ek þer at segia at ek hefir seth þig æitt sinn fyr ok alla ydr. Ek villde þo vita huers þræll ek skyllde þo vera. en ef þu uill gefa oss frelse þa villdum ver ok vita huerium ver ættim þat at launa. Æigi muntu þess viss verda þenna dag huat ek hæiti. Þa segir ek segir Æinarr. verith munde þat þo hafa at ek munde hafa radit vit einn mann ok adrir .ij. med mer þo at Danir ætli þat æigi. Kuflmadrinn suarar ok kifti upp littat hettinum. vera ma at ek þia ydr æigi enda mun ek j &#7887;ngu vera yduarr naudungarmadr þoat þer set .iij. en ek æinn. nu liggr her uegr at ek mun visa ydr til skips þess er Nordmenn æiga ok munu þeir taka vid ydr ok flytia ydr til Noregs. en þu Biornn segir hann skilt fiarhlut þinum ok gef hann suo sem þu hyggr salu þinne hialpuænligaz þuiat þu munt æigi lifa halfum manade læingr sidan þu kemr heim til bus þins en þu Kolbiorn munt koma heim a Upplond ok munt þikia merkiligr madr huar sem þu ert. en þu Æinarr segir hann munt verda yduarr mestr madr ok ellzstr ok vera umfram flesta menn j Noregi j morgu lagi. þu munt ok fa Bergliotar dottur Hakonar jalls ok muntu bua a Gimsum ok hallda virdingu þinne til daudadags en af þer æinum mun ek laun hafa firir lifgiofina ok frelsit þuiat þer æinum hygg ek at mest þiki vert ef þu ert æigi þræll. Ek suarade. at ohægra uæri at launa ef ek vissa (æigi) huerium at giallda var edr hueriu launa skyllde. Hann suarar. þui skalltu launa ef nokkurr madr gerir suo miog j moti þer at firir huetuetna uiler þu hafa hans lif ok hafir þu ualld yfir honum þa skalltu æigi minna frelse gefa honum en ek gef nu þer. en þat mun þer inndællt þuiat faer munu gera j moti þer sakir rikdoms þins ok vinsælda. Ok at suo toludu lydi kuflmadrinn grimu fra andliti ser ok mællti. huat hyggi þer huerir her rida vm skoginn ok munu ætla at gripa oss. en vær litum aller til ok uilldum sia mennina ok er uær litum aftr var grimumadr horfinn ok sidan sám |<ref>267</ref> uer hann alldri. en þenna mann kendu ver aller fullgerlla at þetta var Olafr konungr Trygguason þuiat þegar fyrra sinn at hann lyfti kuflshettinum kenda ek hann firir vist en sidan hann lyfte upp grimunne ok synde oss sina asionu. kendu uer hann aller ok toludum uor j mille at oss hefde miog ouitrlega til tekiz er ver hofdum æigi hendr a honum en þo tiade oss þa ekki at sakazst vm ordinn hlut. Sidan gengu ver þann stig til siofar sem hann visade oss ok fundum þar Nordmanna skip ok for allt eftir þui sem hann hafde oss firir sagt vm vora æfui. Nu er ek skylldr til segir Æinarr at gera þat er Olafr konungr bad mig. synizst mer nu æigi annat likara Halldorr en hann hafui firir þer bedit þuiat þu ert nu a minu uallde. Ok ádr Æinarr hafde lokit s&#7887;gu sinne uar Bergliot komin aa þingit kona hans (med fiollda manna) ok ætlade hon at þeir menn skylldu beriazst vid hann ok sækia Halldor ef hann uillde honum æigi grid gefa. Sidan bætti Æinarr vig Kala frændum hans en hellt vinattu vid Halldor iafnan sidan. en Halldorr sende Eilif til Jslandz ok sætti hann adr uid Haralld konung ok suo kom hann ser j sætt vid hann ok uar Halldorr med konungi langa stund sidan. En (su) hafde verit sok Æilifs at hann hafde drepit hirdmann Haralldz konungs ok firir þat hafde hann ræide a honum.
 +
 
 +
 
 +
'''Her segir fra Sigurdi byskupi'''
 +
 
 +
'''400.''' Sæmiligr kennimadr ok godrar minningar Gunnlaugr munkr at Þingeyrum hefir marga hluti ok merkiliga med r&#7887;ksamligu latinudikte saman sett ok sagt af agætum herra Olafi konungi Trygguasyne. hefir hann frodliga fra þui sagt huersu konungrinn hefuer med lifue j brott komizst or þeim bardaga er hann framde sidazst vid Suolldr. segir brodir Gunnlaugr þat æina skrifat hafa sem hann hefir af sannordum monnum heyrt ok æinkannligazst hafa saman lesit þat er hann hefir fundit j bokum Ara prestz hins froda. en at vmlidnum bardaga firir Suoldr uikr nefnndr brodir Gunnlaugr munkr sinum ordum til hirdbyskups Olafs konungs er Jon Sigurdr het ok nu skal nokkut af segia med guds orlofui. Miogh uidrkæmiligt er segir brodir Gunnlaugr þessi s&#7887;gu at samteingia af hæilogum lifdade ok roksamligu sidlæti postuligs herra fyrrnefndz byskups at ver uitum med huerre endalykt hans lifsstundir hafua lidit þuiat hann hefir herra konungsins fremzstr fulltingsmadr verit til uorrar saluhialpar huadan af oss synizst hann uordinn postuligr predikare allra Nordmanna. þuiat þesse agætr herra Olafr konungr hefir fystr alla rettkristna gert med byskuplig(u) fulltinge en styrkt sidan ok stiornat kristinndominn med konungligu uallde bæde med hæ(i)lagum ondum ok hialpsamligum ordum ok aeggianum. af uppruna ok ætt edr huerrar þiodar Sigurdr byskup hefir verit er oss æigi kunnikt edr j huerium skola hann hefir numit. suo ok huenær hann man til konungsins komit hafa. en þat skilium uer uel af sannordra manna s&#7887;gn at hann hafui verit bæde styrkr ok stiornnsamr j sinum byskupsdomi. Eftir skilnad þeirra Olafs konungs Trygguasonar uendi Sigurdr byskup til Suiþiodar at bæn Olafs konungs Æirikssonar er þar var þa med þeirre sætt ok samninge at herra byskup skyllde hafa frialsa yfirferd um allt Suiariki at predica guds eyrende til rettsnuningar þeirre aumu þiod er þar hafde langan tima skemdarfullum ok skynlausum skurgodum þionat. Sigurdr byskup uard þessum kostum miog feginn þuiat hann hrygde optliga sa ofrharmr er hann hafde fæingit af fraveru sins agæta herra Olafs konungs Trygguasonar. en af odrum hætti gerdizst hann hardla fws af ablæstri heilags anda at gera gude sem mestan hæidr j liknn ok læidretting hæidinna þioda ok hann hafde sem Gunnlaugr segir gefit hæilaga skirnn Olafi Suiakonungi ok fiolda annarra manna þeirra er stritt hofdu mote Olafi konungi Trygguasyni. Sidan predicade Sigurdr byskup Suium guds ord um .ij. ár hinu næstu. kristnade byskup allt landzfolk nidrbriotande boluadan blotskap en aukande kristinn dominn med hæilagri skirnn astundande med &#7887;llu kostgæfui konunginn at styrkia til guds þionostu.
 +
 
 +
 
 +
'''Predican Sigurdar byskups vid Suia. capitulum.'''
 +
 
 +
'''401.''' A þridea áre sem þessi styrkr stolpe kristninnar Sigurdr byskup hafde snuit (Suium) til rettrar truar risu j mote honum margir ok mattugir menn med myklu ofbellde ok vd&#281;miligri illzsku sumir fottrodande vidtekna tru en adrir af þeim gerdu opinbert motikast j atf&#7887;r vid byskupinn. ok suo sem honum verdr þat kunnikt snyrr hann til þess stadar er Sigtun hæitir ok uar j þeim stad saman kominn mikill fiolde rikra manna er retta tru ok hæilaga skirnn hofnudu. en a æinne uirduligri guds hatit fremr fyrr sagdr herra byskup hæilagt messu embætti j nokkurre roksamligre holl ok byriar hann þa kristiliga kenning med fagrligri predican at myklum mannfiolda |<ref>268</ref> hea standanda. heyrit mig segir hann hæilagrar kristne motgangsmenn ok nidrbriotande sanna tru huerir at sannliga megit kallazst grimmir gudnidingar. vm næstu .iij. uetr hefir ek med allzskonar erfuide astundat ydra naudsyn at þer mættit makliga med minne kenning koma til rettrar truar ok kenna suo vaflatliga yduarn grædara Jesum Cristum en firirlata uondskap ok villu. þer vitut ok at fystan tima er ek var her skirda ek med guds lofui ok kristiligri tru konung yduarn huernn ek hyggr med guds miskunn godan mann vordinn. suo skirde ek ok mikinn fiolda annarra manna. en a næsta are eftir þat urdu margir af ydr til&#281;skingarsynir æilifs lifs af langri ok fornnfaguligri flærd hæidingligrar hindruitne. firir skommu voru þer skynlauser ok hinir uestu uillumenn æigi þa endrgetnir firir uatnn ok helgan anda ne frealser fostrsynir hæilagrar kristnne. nu kann ek ydr at segia æinn undarligan hlut at minne uar su guds skipan er hann gerde alla hluti af &#7887;ngum efnum en at gera goda menn ok hæilaga af uondum uillumonnum. nu gerir uorr herra Jesus Cristr med sinne miskunn suo at hann kallar synduga menn til sannrar idranar ok liknar þeir er læidrettazst vilea. nu þo at (ek) teai ydr suo mykla hluti ok audrum þuilikum af godum vilea ok gnogu uallde uors herra Jesu Cristi þa grunar ek at ydru hugskoti verde min kenning miog oauaxstas&#7887;m þuiat mikill mannfiolde af ydr hefir illa ok vmannliga afnæittat tiltekinne tru ok vilea uors drottins þeim er ek grunduallada her vm næstu .iij. ár. nu skulu þer þat vita at firir ydra glæpi ok gudnidingsskap er ek oftliga mæddr af andligri hrygd. minnisamr verdr mer sa ofharmr er vm allan mig tok þa er ek sa minn sætazsta vin ok fregian herra Olaf konung Trygguason alla uega þreyngiazst af ydrum heruopnum ok brott dragazst fra allra &#7887;gum huernn þer hugdut nu saladan vera. en þuers j moti yduare hugsan segi ek hann sannlifa huern er ek jattar mig framazst elskat hafa j þessu lifue. en myklu framar angrar mik þat at þer afneitit yduarre healp en jatit nu sealfuiliande þeim godum ok gydium er ek snera ydr fra um stund med myklu starfui. ok eftir suo gert ætli þer at gera mer mot ok mig til draps at draga ef þer megit ok gera mer slikan kost sem þer hafit adr gert guds þionostumonnum æigi firir l&#7887;ngu er þer tokut af lifue j þeim stad er Uegsior hæitir. eru þeir nu til huilldar komnir ok nadaz andliga med Jesu Cristo firir sitt pislarvætti. nu þa æigi firir saker otta edr hæitan hryggiumzst ek helldr firir ydra naudsyn eina saman þuiat ek uggi at ek syngumzst af yduarri fad&#281;miligri folsku. en med sannyndum segi ek &#7887;ruggliga at j &#7887;nguan stad er ek til strids buinn ok andligrar framgongu minnr en nokkur yduarr þo at ek bera æigi eftir mer verallig uopnn helldr hlifumzst ek med hæil&#7887;gum ok healpsamligum folkuopnum. nu mun ek ydr audsyna huilikum herklædum ek er skryddr ok styrkir ok gudligum malum grundualladr. skryddr er ek mitru ok messuserk stolu ok dalmatiku hokli ok handlini med byskupligum bagle. þuilik ok þesshattar messuklæde merkia þa hinu styrku uon er mer hlifir bæde j farsæligum hlutum ok gagnnstadligum hlutum. skrydumzst ek ok dagliga hræinlæika andar ok likama medan ek lifui med monnum er firir messuserkinn greinizst. stolunnar asetning þydizst lett [ok ok<ref>[''slik i Flatøybokas originaltekst.''</ref> sætt þeim er gud elska. osigranlig trua styrkir mig ok stadfastliga su er dalmatikan merkir. umfram þessar guds giafir sem hueriar er guds ast su er yfirgengr alla stundliga hluti er h&#7887;kullinn hefir at merkia. en byskupligr bagall merkir andligt sadkornn gudligra orda af hueriu uonder menn snuazst fra illzskuverkum til agætrar gudræzslu. uerda þeir sidan miukir ok margir litilatir samlagadir eilifum nadum. en grimmir gudnidingar ok slikir ofmetnadarmenn sem þer salugir sannit ydr uera skulu hrædiligu guds orde boluadir<ref>boluada ''Cd.''</ref> uera ok vtkastadir j ytri myrkr þar sem firir er frost ok tannagnastran. nu skilizst vid slikar vdader ok snuizst huerr sem einn aftr hiartaliga til astar vid sinn skapara. leggit allar ydrar syndir undir guds dom þuiat med sinne margfalldri millde snyrr hann sinne blidu fullkominne aftr til yduar af illum hlutum leysta ok liduga sem þa er þer komut ór skirnnarbrunni(n)um. ok af þeim hlutum er ek hefui nu ydr |<ref>269</ref> tiad synda ek sanna uon æilifra fagnada med þeim ollum hlutum sem nu hefig greint af vorum herra Jesu Cristo ok mattugum konungi allra verallda. Ok at suo toludu gengr sagdr herra Sigurdr byskup vt af hollunne a uidan u&#7887;ll at loknu messu embætti ok adrir menn þeir sem þar voru hia standande. ok sem lydrinn uar brott genginn ok Sigurdr byskup uar genginn j sitt herbergi gek inn til hans æinn islenzskr madr er Hunr&#7887;dr het hann uar son Uefredar hins gamla. fyrnefndr Hunr&#7887;dr þakkade herra byskupi er hann hafde predicat þa firir lydnum um daginn. en er herra byskup fann fullkominn goduilia þessa mannz ok at hann munde j minne hafa fest ok hiartaliga halldit þat er hann hafde talat tok hann vid Hunrod hardla sæmiliga ok fretti hueriu hann ætlade fram at fara. Hunrodr suarade. sigla mun ek j Austrueg ef suo ferr sem ek ætlar. Bad hann þa byskupinn blidliga segia ser huort hann skyllde marka hagi sina a himintungla gang sua sem froder menn hofdu firir honum gert. Byskup suarar. son minn sæti far ekki med forneskiu ne hindruitne helldr fel þu gude a hende allar þinar vonir ok þo at þer aflizst frægd edr fiarhlutr þakka þat gude þuiat hann gaf þer ok þui skalltu honum ombuna at hallda yfir allt fram hæilaga tru þa sem ek hefui kent þer þuiat hon er agætari allzkonar audæfum. Þa spurde (Hunr&#7887;dr) Sigurd byskup huersu mykla penninga hann ætti at hann mætti af honum taka nokkut lan ser til hæillar ok hamingiu. Herra byskup suarar. æigi uæit ek at ek æiga nokkura peninga nema æinn gullhring er mer gaf Olafr konungr Trygguason minn sæti herra ok agætr elskugi ok uæit þat gud at sa gullhringr er mer suo sk&#281;dr sem hinn huassazsti h&#7887;ggormr ok giarna uillda ek afla gude hedan af nokkurra manna salir med sogdom hring helldr en gera mer saluskada af hans uardueitzslu. Ok nokkuru sidarr en þeir herra byskup ok Hunrodr hofdu skilit þa fretti Hunrodr at fyrrnefnndr gullhringr var skiftr j .iij. hlute ok gefinn til vtlausnar morgum herteknum kristnum monnum. Suo er sagt ok fyr skrifat (at) eftir Suoldrar orrostu for Sigurdr byskup j Suiariki ok dualdizst þar leinge ok medan hann var þar heyrde hann Suia tala oftliga at Olafr konungr Trygguason hefde stigit firir bord af Orminum ok sokkit nidr j sia med uopnum sinum ok hefde hann latit lif sitt. ok sem hann heyrde menn slika hlute tala spurde hann þa. segit mer ef Olafr konungr Trygguason er siadaudr uordinn sem þer ætlit. hui synizst þa su sama bryniu er hann hafde j bardaganum upp vera fest ath Jorsolum j æinu myklu mustari suo sem þar er almenniliga kunnikt edr hui er þa spiot hans ok hialmr at sonnu synt j Antiokia edr huerr flutti þessa hlute j suo fiarlæg l&#7887;nd ef þeir hefde þar nidr sokkit sem þer segit. Þeir annsuara þa hans mali. ef þu ueitzst uisliga at Olafr konungr hafui brott komizst lifs or bardaganum sanna þu þat med skynsemi suo at uer megim þui trua. Ok þa er þeir hofdu þessa hluti sagt þagde byskup vm stund ok æigi af þui at æigi uæri med honum sonn skynsemi (at) suara til þeirra hluta er hann væri spurdr helldr firir þa sok at hann uillde æigi þenna guds gimstæin oftnefndan Olaf konung leyndan j munksbunade æigi bera firir suin eftir ordum Jesu Cristi þeim er hann suo talade. hirdit æigi at bera gimstæin firir suin. ok þui sagde byskupinn suo. helldr uillde Olafr konungr eftir þui sem hann uel uisse þiona æinum ok s&#7887;nnum gude uaflatliga en at stiorna leingr ranglatra manna falle þeirra er hann sa sig ekki stoda mega.
 +
 
 +
 
 +
'''Andlaat Sigurdar biskups'''
 +
 
 +
'''402.''' Suo finnzst ok skrifat af Sigurdi byskupi at þa er hann gerdizst gamall for hann til stadar þess er Vernd hæitir ok þar þionade hann gude langa tima. suo er sagt at j þeim stad hofdu jardadir verit margir munkar. ok er byskupinn elldizst adaliga ok vstyrktizst at likama leitade hann at nærazst naduliga suo sem tilheyrde g&#7887;mlum manni. ok a æinum fostudegi bar suo til at hann let ser bad gera ok sem hann badadizst kom r&#7887;dd yfir hann suo mælande. hui dirfizst þu madr huilldar at læita herfuiligum likam þinum a þeim degi er drottinn þinn Jesus Cristus uar a kross negldr. Þessi ord hugleidde herra byskup sannliga ser til saluhialpar s&#7887;gd vera. mæddizst hann skiott ok gek burt af badinu gerande merkiliga idran ok skyran skriftargang firir sin afbrigde er nu uoru tiad ok oll &#7887;nnur er hann hafde gude j mote gert. ok eftir fa dage fell Sigurdr byskup j saran siuknnat sæliga framlidande af þessu lifue stundligu almenniligan ueg til almattigs guds þeim se lof ok dyrd æinum gude j þrenningu um veralldir verallda. amen.
 +
 
 +
 
 +
|<ref>270</ref> '''Fra Oddi ok Gunnlaugi'''
 +
 
 +
'''403.''' A þeim sama stad sem Sigurdr byskup anndadizst uar hans sæmiligr likami æinkanliga iardadr af sinum klerkum ok kristnum leikmonnum med mikille uegsemd ok agætri vtlæitzslu suo sem somde sæmiligum byskupi. Suo segir brodir Oddr er flest hefir kompnat a latinu annarr madr en Gunnlaugr af Olafi konungi Trygguasyni at Grimkell byskup sa er uar med hinum heilaga Olafi Haralldzsyni ok efldi kristinndom j Noregi væri systurson Sigurdar byskups huers er fyrr uar getit. en Asgautr er var hinn þride byskup j Þrandheimi uar systurson Grimkels byskups. en þeir uoru syslursynir Asgautz byskups Jon hinn fiorde byskup j Þrandheimi ok annarr Ketill kalfr er atti Gunnhillde dottur Sigurdar syrs ok Astu Gudbranzdottur. uoru þau sammædd syskin hinn hæilagi Olafr konungr ok Gunnhilldr.
 +
 
 +
 
 +
'''Saga Orms Þorliotzsunar fra Olafi konungi'''
 +
 
 +
'''404.''' Madr het Ormr ok uar Þorliotzson uitr madr ok rettordr hann bio a Dyrnese j Orkneyium þa er Jatuardr hinn helgi var konungr at Æinglande. Ormr segir suo at hann heyrde Jatmund konung lesa s&#7887;gu Olafs konungs Trygguasonar af þeirre somu bok sem Olafr konungr sealfr hafde sent Adalrade konungi fra Jorsolum. A einu are las Jathuardr konungr hinn helgi firir hofdingium sinum ok allri hird um bardagann a Orminum ok sagde þar allt a æinn ueg sem adr er ritat um brottkuomu Olafs konungs ok vm ferd hans vt yfir hafit til Jorsala ok hann hefde stadfest sig j klaustri nokkuru a Syrlande. ok þa segir Jatuardr sinum monnum andlat Olafs konungs Trygguasonar. en þeir menn h&#7887;fdu sagt konungi er þa voru nykomnir af Syrlandi til Einglandz.
 +
 
 +
 
 +
'''Syn Brestiss'''
 +
 
 +
'''405.''' Suo hefir brodir Gunnlaugr ok sagt j latinu. A þi are er Þorlakr byskup Runolfsson for fram af þessi ver&#7887;lldu bar merkiliga syn firir þann mann er Brestir het a þann hátt at hann þottizst uera j kirkiu staddr a b&#281;n sinne. þa fell a hann suefnn. þa syndizst honum sem tungl færi eftir himninum af austrætt ok þangat yfir sem hann uar. ok suo sem hann skyniar þessa syn syndizst skip j tunglinu ok a .ij. menn med biartre ok blidre asionu ok þessa þottizst hann spyria suo segiande. huerir eru þit. Annar þeirra suarar. her er Olafr konungr Trygguason ok Sigurdr byskup. Brestir suarar. huert skulu þit fara. Þeir suorudu. vit skulum fara j Skalahollt at finna Þorlak byskup þess er nu er saladr ok hann skulu vit med okkr þadan brott flytia. ok eftir suo talat foru þeir fram sinn ueg. En suo sem Brestir uaknnade hugsade hann huat firir hann hafde borit ok þotti vera miog merkiligt. ok a s&#7887;mu nott bar firir hann adra syn. hann þottizst vera vti staddr ok þottizst sea þat sama skip sem fyrr sa hann aftr a ueg faranda. honum syndizst þa .iij. menn j skipinu þeir s&#7887;mu .ij. sem fyrr sa hann en medal þeirra þottizst hann kenna Þorlak byskup upplidanda til himins. Þa mællti Brestir. heyrþu fadir ertu Þorlakr byskup. Hann suarar. ek er sa. Brestir mællti. ertu saladr. Byskup suarar. andadr er ek. Brestir mællti med mikille ahyggiu. huernn skulum ver nu hafa byskup eftir þig. Biskop suarar. Magnus Æinarsson skulu þer hafua byskup ok andaligan f&#7887;dur. Ok eftir þat huarf þessi syn fra Bresti ok uaknade hann. Þessi Brestir er synina sa var afui Jons byskups ok bio sidan Þykkuabæ j Veri. Ok enn bar flæire merkiligar synir firir menn þa er menn fretta framfor Þorlaks byskups af þessum heimi.
 +
 
 +
 
 +
'''Fra Gunnlaugi ok Oddi'''
 +
 
 +
'''406.''' Sva segia þeir brædr Gunnlaugr ok Oddr at þessir menn hafui þeim flest frasagt huat er þeir hafua sidan samansett ok j frasagnir fært af Olafi konungi Trygguasyni. Geller Þorgilsson Asgrimr Uestlidason Biarnne Bergþorsson Arnngunn Arnnorsdottir Herdijs Dadadottir ok Þorgerdr Þorsteinsdottir. ok sidan segizst Gunnlaugr synt hafa s&#7887;gu Olafs konungs Gizs&#7887;re Hallzsyni ok hafde sagdr Gizsor hia ser þa bok vm .ij. ár. en sidan sem hon kom aftr til brodur Gunnlaugs emenderade hann hana sealfr þar sem Gizsori þotti þess þurfa. Firir ualld ok verdlæika þessa guds astuinar Olafs konungs Trygguasonar eru sælir Noregs menn ok æigi at æins þeir helldr iafnnuel þeir er her byggia Jsland ok oll þau lond er undir Noreg liggia. er almattigr gud gaf þessum londum suo uirduliga tignn ok huggan suo halæitan ok mattuligan styrk suo langlifa hialp ok æilifa dyrd ok uendiliga uirding suo somasamliga tignn at hann kaus æigi æinnhuernn oss til formælanda helldr þann sem hæstr var j Noregs riki. Hann grunduallade hæilaga kristni ok astundade med allri godfyse oss at kenna guds bodord ok lada oss suo til eilifrar fullsælu. hann uar konungr uorr j sinne stiornn ok stormenzsku en byskup uorr j sinne predikan. hann ma ok rettliga kallazst postuli vors kristins doma |<ref>271</ref> yfir Noregi ok hans undirlondum. truum ver þui ok stadfastliga at firir hans arnadarord hafi þessi partr Nordrhalfunnar fæingit blomberanligan gæisla ok stodugan stolpa ok styrktarmann upp at timbra þat smide sem Olafr konungr Trygguason hafdi adr fagrliga formerat ok giptuliga grunduallat sem var guds trua ok hans logmal ok rettynde. erum ver fullkomliga s&#281;ler þess fagnadar er hann gaf oss þessa heims at kenna uornn skapara Jesum Cristum. þui skulu ver þakker gera vaflatliga allzualldanda gude er hann gaf uorum forelldrum ok ollum oss slikan nytsemdarmann sem var Olafr konungr Trygguason med kristni konungdomsins ok dyrd hæilagrar kirkiu med skipan hæilagra sida ok l&#7887;gum landzsins med uallde ok virding konunganna med tignn byskupanna med sæmd kennimannanna ok aflan kaupmannanna. allir erv þessir under hlydne ok l&#7887;gum hins blezada guds astuinar Olafs konungs Trygguasonar þuiat hinum rikuzstum gaf hann tignn en hinum fatækuzstum miskunn en ollum almenniliga væitti hann sina vernnd ok varduæizslu ok þui lifir hann nu ok at eilifu j hæstu himirikis sæmd med sialfum gude þeim er lifir ok rikir einn gud j þrenningu per omnia secula seculorum. AMEN.
 +
 
 +
===Her er Þaattr Eireks Hakonar sunar===
 +
 
 +
 
 +
Þat segia frodir menn at Æirekr jall Hakonarson flyde fyst land j Noregi eftir fall Hakonar jalls f&#7887;dur sins sem segir j Olafs s&#7887;gu Trygguasonar. For Æirekr jall fyst austr til Suiþiodar a fund Olafs konungs sænska ok fek þar godar vidtokur. ueitti Olafr Suia konungr jalli þar fridland ok ueitzslur storar suo at hann matti þar uel hallda sig ok lid sitt. Þess getr Þordr Kolbæinsson j Belgskaga drapu.
 +
 
 +
 
 +
::Menræinir bra mana
 +
::margs fysa sk&#7887;p uarga
 +
::lioda litlu sidarr
 +
::l&#281; Hakonar æfui.
 +
::enn til landz þess er lindar
 +
::ladstafr uegit hafde
 +
::hraustr þa er herr for uestan
 +
::hygg ek kæmi son Tryggua.
 +
 
 +
 
 +
Æirekr jall uar j Suiþiod um uetrinn. þann uetr sotti til hans af Noregi lid mikit þat er flyit hafde undan Olafi konungi Trygguasyni. tok Æirekr þa þat rad at hann fek ser skip ok for j hernat vm sumarit at afla ser fear ok lide sinu. hann hellt fyst til Gotlandz ok la þar læinge um sumarit ok m&#281;tti kaupmonnum er sigldu til landzsins ok uikingum. stundom gek hann upp a land ok heriade þar uida med sionum. Su(a) segir j Bandadrapu.
 +
 
 +
 
 +
::Meirr uann myklu flæiri
 +
::malmhrid i&#7887;furr sidann
 +
::adr fra ek um þat adra
 +
::Æirekr undir sig geira.
 +
::þa er garduala gerde
 +
::Gotland uala strandar
 +
::uiruils vitt um heriat
 +
::uedr milldr ok semr hillde.
 +
 
 +
 
 +
Sidan siglde Æirekr jall sudr til Uindlandz. hann hitti firir Stauri vikinga skip nokkur ok lagde til orrostu vid þa. þar fek Æirekr jall sigr en drap lidit mikit. Suo segir j Bandadrapu.
 +
 
 +
 
 +
::Stærir let at Staure
 +
::stafnnuigs hofut liggia
 +
::gramr uællti suo gumna
 +
::gunnblidr ok red sidan.
 +
::slæit a suerda moti
 +
::suord uikinga iordu
 +
::unda marr a eyre
 +
::jall goduordu hialle.
 +
 
  
 +
A þui sumre for Æirekr jall til Danmerkr a fund Sueins tiuguskeggs Danakonungs ok bad til handa ser Gydu dottur hans ok uar þat at radum gert. fek Æirekr jall Gydu. uetri sidarr attu þau son er Hakon het þa er Æirekr jall hafde fæingit Gydu vm vorit. Æitt sumar hit næsta la hann j hernade. siglde hann vm haustit aftr til Suiþiodar ok uar þar vetr annan. En at uore bio hann her sinn ok siglde þadan j Austrueg. ok er hann kom j riki Ualldamars konungs tok hann at heria ok drap mannfolkit en brende bygdir þar sem hann for ok eydde landit. hann kom til Aldeigiuborgar ok settizst þar vm ok uann stadinn. drap þa mart folk en braut ok brende borgina alla. for hann sidan herskillde yfir Gardariki. Suo segir j Bandadrapu.
  
Ok skildu vid þat.
 
  
 +
::Oddhridar for eyda
 +
::óx hrid af þui sidan
 +
::l&#7887;gfagande lægis
 +
::land Ualldamarr brande.
 +
::Aldeigiu brautzstu ægir
 +
::oss numnazst skil gumna
 +
::su uar hilldr med haulldum
 +
::haurd komt austr j Garda.
  
'''Maalefni Hallfredar'''
 
  
'''389.''' Hvnr&#7887;dr Uefridarson bio þa at Mobergi j Langadal. med honum uar Griss j þinge. en Þorkell krafla Þorgrimsson bio þa at Hofui j Uatzdal. hann atti Uigdijse dottur Olafs fra Haukagile en Jngolfr Þorstæinsson var frafallinn. Þorkell uar þar mestr hofdinge um nal&#281;gar suæitir. Nu er at segia fra Griss at hann ferr til motz vid Hunr&#7887;d ok segir honum skipte þeirra Hallfredar ok spyrr hann rada. Hunr&#7887;dr suarar. fyse uil ek at þu buir þetta mal til en Kolfinnu maal se kyrt þat er liotligra. en uigsmalit ok kuedskapinn bu þat huorttueggia til Hunauatz þings. Griss for suo med. ræid til Hreduuatz þar attu þeir bu brædr. Gris stefnnde Hallfredi til Hunauatz þings vm uig Æinars. Gallti spurde Hallfred huernn ueg hann ætlade til um mal þetta. Hann suarar. ek mun sækia traust Þorkels mags mins. Hallfredr ræid þa sunnan vm uorit ok þeir .xxx. ok gistu at Hofui ok sottu nu Þorkel at trausti. Þorkell kuetzst mundu uæita at malum ef bodin væri nokkur sæmd. Nu komu menn til þings ok a þinginu þa gengu þeir Hallfredr ok Gallti til budar Þorkels at vita huar koma skyllde. ek mun biodazst til gerdar segir Þorkell ef huorirtueggiu iatta þui ok mun ek leita um sættir. Nu gengu þeir vt ór budinne en Brandr Aualldason brodir Kolfinnu la a uegginum ok hio Gallta banah&#7887;gg j þui er hann gek vt. Hallfredr hafde hialminn konungs naut a h&#7887;fde ok sagde Þorketle vigit. Þorkell gengr med honum til budar Griss ok bad hann fram selia manninn edr þeir munu briota upp budina. Þa hliop Hilldr j dyrnar modir Brannz ok spyrr huat Þorkell uillde. en hun sagde henni vigit ok sagde eyrendit. Hilldr mællti. ekki munde þer þat j hug at drepa son minn þa er ek skaut yfir þig skikkiuskauti minu ok firda ek þig |<ref>260</ref> bana eftir uig Glædis er þeir Þorgils ok Þorualldr uilldu hafa h&#7887;fut þitt. Þorkell mællti. lidit er nu þat. gangi konur vt ór budinne ok vilium ver sidan læita hans. Brandr uar falldinn ok komzst hann suo vt ok hittizst æigi. Þorkell quad hann mundu farinn til budar Hunr&#7887;dar. Hallfredr mællti þa. grunr er mer nu a liduæitzslunne ok skal ek nu bioda Grise holmgongu. Gris quad hann þat bodit hafa sem hann ætti at bæida. Þa quad Hallfredr visu.
+
Æirekr jall var fim sumur j þessum hernade en a uetrum uar hann med Sueini konungi magi sinum en stundum j Suiauellde. Sueinn Danakonungr hafde att Gunnhilldi dottur Burizlafs Uindakonungs en er hon uar daud þa fek (hann) Sigridar hinnar storradu modur Olafs Suiakonungs sem fyrr er ritat. tokzst þar þa med teingdum konunganna kærleikr ok Æireks jalls.
  
  
::Þa mun reyndr und rau(n)du
+
'''Fra Eireki jarli'''
::rogherdundum uerda
 
::mannz at malma sennu
 
::minn hugr vid Kolfinnu.
 
::ef suo at orrostu eyre
 
::uppsatrs boda at lata
 
::uel hyggium þat uiggiar
 
::visa mer at Grise.
 
  
 +
'''408.''' Svo er sagt at eftir Suoldrar orrostu eignadizst Æirekr jall |<ref>272</ref> Orminn langa med sigrinum ok hlutskipti mikit. Suo segir Halldorr.
  
Ok a þinginu serr Hallfredr et Gris hafde suerd þat er Myklagardz konungr hafde gefit honum. hann sa æinn dag huar Kollinnu gek. Hann kuat þa visu.
 
  
 +
::Hialmfalldinn bar hilmi
 +
::hrings af myklu þinge
 +
::skæidr glæstu þa þiodir
 +
::þangat Ormrinn langi.
 +
::en sneri at gny gunnar
 +
::gladr tok jall vid nadri
 +
::adr uard egg at rioda
 +
::otraudr Hemings brodir.
  
::Þikki mer er ek þekki
 
::þunnisunga gunnar
 
::sem fleybrautar fliote
 
::fley ut medal skeria.
 
::en þa er ek se sagu
 
::saums j kuenna flaumi
 
::sem skrautbuin skride
 
::skeid med gylltum ræida.
 
  
 +
Skipade jall Orminn sem knaligazst ok styrde honum sealfr. Þess getr Hallfredr.
  
'''Fra Hallfredi'''
 
  
'''390.''' Sua bar til um nottina adr þeir skylldu beriazst vm daginn eftir þa er Hallfredr suaf j bud sinne dreymde hann at hann þottizst sea Olaf konung Trygguason. Hallfredr þottizst verda feginn ok þo hr&#281;ddr. honum þotti konungr suo mæla til sin. sefr þu Hallfredr en þo mun þer uera sem þu uakir. þu ætlazst ogott rad firir at beriazst vid Gris at suo illum malaefnum sem þu hefir. en hann hefir þess gud bedit at sa ykkarr skule sigrazst a odrum er rettara hefir at mæla. nu haf þu mal mitt at þui at þu tak med þokkum at æigi verde holmgangan ok b&#281;t helldr fe þat er þu ert sakadr vid hann ok hird æigi þo at þer se hallmællt at þu hrædizst. en a morgin er þu uaknar gak þu vt a hollt þat er her er skamt fra þingst&#7887;dunne þar sem g&#7887;tur mætazst. mantu þa sia menn rida. haf þu tal vid þa ok kann vera ath þa þiki þer annat mæira vert en holmgangen vid Gris. Hallfredr vaknar ok hugsar huat firir hann hafde borit ok sagde drauminn æinum budarmanni sinum. Sa suarar. hrædizst þu nu grisinn ok væri þer betra at hafa sætzst vid hann fyrr þa er hann mællti uel til. en nu mun uirt af ouinum þinum sem þu þorir æigi at beriazst. Hallfredr mællti. virde þat huerr sem uill en hafua skal ek rad Olafs konungs þau munu mer bezst duga sem fyrr. kann ok vera at nu komi þat fram er hann mællti adr vit skildum at mer þiki brátt betra at hafa verit med honum en her a Jslande. Vm morguninn gek Hallfredr vt a holltg&#7887;tu nokkura ok sa menn rida j litkl&#281;dum. hann gek firir þessa menn ok spurde þa tijdenda en þeir s&#7887;gdu fall Olafs konungs Trygguasonar. honum bra miog uit þessa tidenda s&#7887;gnn sem hann væri steine lostinn ok gek heim til budar sinnar ok ádr aftr a þingit ok sagde tijdenden. lagdizst siden nidr j rum sitt med myklum harmi hugar. þa mælltu menn Griss at Hallfredr yrde litill af þessu. Gris suarar. þat er ekki a þa leid. minna soma hafda ek af Myklagardz konungi en hann af Olafi konungi ok þotti mer þau tidende mest er ek fretta frafall stolkonungsins ok uæith sa æinn er misser sins lanardrottins huersu heit at verda kann hofdingia astin. nu þiki mer gott at ek skal æigi beriazst vid konungs giftune sem Hallfredi mun iafnan fylgia. Nu var þat talat j fyzstu at Þorkell munde gera um mal okkur. Hallfredr jatte þui. Þorkell mællti. þat er gerd min ath firir uig Gallta kome uig Æiners Þorissonar ok þar med heimsoknn vit Kolfinnu firir manna mun. en firir oþokka visur er Hallfredr hefir ort vm Gris skal Hallfredr gefa honum æinnhuern godann grip. Þa quad Hallfredr visu.
+
::Jtrfremdum red Ormi
 +
::ordsæll i&#7887;furr nordan
 +
::snorp uard at þar suerda
 +
::snot Æireki a moti.
 +
::en hyiofnum hefnir
 +
::hyrs þeim gota styrir
 +
::adr vóx vm gram godan
 +
::gunnr Hakonar sunnan.
  
  
::Auds hof ek illrar tidar
+
En med þui at Ormrinn lange var allramliga skipadr af hraustum dreingium þa komu þeir at kalla ok þa sem tregligazst austan j Vikina ok for jafnan hallr ok let ekki at stiornn. þui let Æirekr jall h&#7887;g(g)ua upp Orminn langa en sumir menn segia at hann leti brenna hann.
::alldreingiliga feingit
 
::mik hefir giollnu gulle
 
::gramr ok jall of framdan.
 
::ef glapskulldir giallda
 
::gialfr tæigs ok hefk æigi
 
::m&#7887;rk firir minnzstan uerka
 
::matvisum skal ek Grise.  
 
  
  
Þorkell bad hann þa hætta verkanum. ok legg nu fram grip nokkurnn uid Gris þo at æigi se af konungs nautum. Hallfredr let þa til hringinn Siguallda naut ok skildu þeir at þui. reid Hallfredr fyst af þinginu sudr vm heide ok dualdizst at bui sinu vm hrid vid litla glede.
+
'''Hundr Olafs konungs Vigi maatti eigi lifue eftir hann'''
  
 +
'''409.''' Einarr þambaskelfir ok adrir þeir menn er Æirekr jall hafde grid gefit eftir bardagann for nordr til Noregs med jalli. Uige hundr Olafs konungs hafde legit j firirruma a Orminum firir lyptingunne vm daginn medan orrostan var ok suo alla stund sidan. en er jall kom austan j Uikina med Orminn langa þa gek Æinar þambaskelfir þar til sem hundrinn la adr hann gek a land ok mællti. drottinlauser eru vit nu Uige sagde hann. en vid þessi ord spratt hundrinn upp ok gnistande ok gnaullrande sem hann hefde hiartverk tekit. rann hann þa a land med Æinari ok gek upp a æinn haug. þar lagdizst hann nidr ok uillde at &#7887;ngum manni mat þiggia en þo uarde hann audrum hundum dyrum ok fuglum fætzslu sina. en tarin hrundu nidr um trynit ok gret hann suo sinn lanardrottin ok la þar til þess er hann var daudr. Nu tyndu Nordmenn suo hormuliga þessum fiorum hinum agætazstum hlutum ór þui lande sem firir hafde sagt bonde hinn blinde j Mostr sem segir j s&#7887;gu virdulegs herra Olafs konungs Trygguasonar.
  
 
===Her er Þaattr Orms Storolfssunar===
 
===Her er Þaattr Orms Storolfssunar===

Nåværende revisjon fra 5. okt. 2020 kl. 08:20

Velg språk Norrønt Islandsk Norsk Dansk Svensk Færøysk
Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ► Original.gif Dansk.gif


Flateyjarbók


Ólafs Saga Tryggvasonar



Her hefr vpp sogu Olafs Tryggvasunar

Haralldr hinn harfagre red firir Noreghe leinge æfui en ádr styrdu þij riki konungar margir. sumir hỏfdu eitt fylke til forrada en sumir nokkuru meirr. alla þa tok Haralldr konungr af lifui. sumir fellu sumir flydu land en sumir letu af konungdomi ok nade eingi þar at bera konungs nafnn vtan hann einn. jarll sette hann j hueriu fylke lande at stiornna ok log at dema. Haralldr konungr var son Halfdanar suarta Upplendinga konungs. fadir Halfdanar var Gudrỏdr ueidekonungr son Halfdanar er kalladr var hinn millde ok hinn matarille. þuiat hann gaf j mala monnum sinum gull iafnnmikit sem adrir konungar gafu silfr en hann suellti menn at mat. Modir Halfdanar suarta var Asa dottir Haralldz granrauda konungs af Augdum. Modir Haralldz harfagra var Ragnnhilldr dottir Sigurdar hiartar. hans modir var Astlaug dottir Sigurdar orms j auga Ragnars sonar lodbrokar. Modir Sigurdar orms j auga var Astlaug dottir Sigurdar Fafnisbana. Sigurdr hiortr atte Þyri dottur Klakharalldz af Jotlande sustur(!) Þyri Danmarkar botar er atte Gormr hinn gamle Dana konungr.


Af heitstreinging Haralldz konungs

2. Haralldr tok konungdom eftir fodur sinn þa (er hann) var .x. uetra gamall. hann var |[1] allra manna mestr ok sterkazstr ok fridazstr synum vitr madr ok skorunngr mikill. Guthormr son Sigurdar hiartar modur brodir hans giordizst forstiore firir hirdinne ok firir aullum landradum. hann var hertoge. J fyrstu vann Haralldr konungr Upplỏnd ok tok af lifui alla hofdingia sem þar gengu a rikin. þui næst sende hann menn sina eftir mey einne er Gyda het. dottir Æireks konungs af Hỏrdalande. er hann villde taka til fridlu ser þuiat hon var allfrid mær ok allstorlát. hon var a fostri a Valldrese med rikum bonda. En er sendimenn kuomu þar ok baru fram eyrende sin vid meyna. hon suarar. þui sidr uil ek vera fridla hans at ek vil æigi spilla meydomi minu(m) til þess at eiga þann konung er æigi hefir mæirr en eitt fylki til forrada. en þat þiki mer undarligt sagde hon at einge er sa konungr er ser vile æignna Noreg allan ok vera æinualldr yfir sem Gormr konungr yfir Danmỏrk ok Eirekr konungr af Uppsolum. Sendemonnum þotte hon helldr storliga suara ok spyria hana mals vm huar til þesse suor skulu koma. segia at Haralldr er sua rikr konungr at henni uæri fullkosta. En þoat hon suaradi annan ueg þeirra eyrendum en þeir munde vilia. þa sa þeir ỏnguan sinn kost til þess at sinne at hafa hana burtu nema hennar uile se til. buazst þeir sidan til ferdar. ok sem þeir eru bunir leida menn þa vt. þa mællti Gyda til sendemanna. berit þau min ord Haralldi konungi af ek mun þui at eins iata at georaz hans eiginkona[2] ef hann uill þat adr geora firir mina skylld at leggia undir sig allan Noreg ok rada þij riki jafnfrialsliga sem Æirekr konungr Suiauellde edr Gormr konungr Danmork. þuiat þa þiki mer hann þiodkonungr mega heita. Sendimenn foru aftr til konungs ok segia honum oll þesse ord meyiarinnar ok telia hana fullmiog diarfa ok vuitra. kalla þat makligt at konungi tæke hana med vsæmd. Haralldr konungr sagde at þesse mær hefde æigi illa mællt edr giort sua at hefnnda uæri uert. helldr hafui hon mykla þokk firir sin ord þuiat hon hefir mint mig a þa hlute er mer þikir vndarligt er ek hefuir æigi hugleitt. Nu stræingi ek þess heit ok þui skyt ek til guds þess er mig skop ok ỏllu rædr at alldri skal skera har mitt ne kemba fyrr en ek hefir vnnit Noreg allan med skauttum ok skylldum ok forræde. ella skal ek deyia. Þessa heitstreingin(g) þakkede honum Guthormr hertoge ok kallade þat konungligt at efnna uel ord sin. Þadan af vann Haralldr konungr ok lagde undir sig allan Noreg sem segir j sỏgu hans. Nu sem hann er ordinn einualldzkonungr yfir ollu lande þa minntizst hann þess er mærin su hin mikilata hafde mællt til hans. sendi hann menn sina eftir henni ok let hana til sin fara ok lagde hana j sæng hia ser.


Fra sonum Haralldz konungs harfagra

3. Haralldr konungr atte margar konur ok morg bỏrnn. hann atte .xx. syne edr fleire ok uoru allir gioruiligir. gỏfug moderni attu þeir ok fædduzst þeir margir upp med modurfręndum sinum. Haralldr konungr fek þeirrar konu er Ragnhilldr het. hon var dottir Æireks konungs af Jotlande hon var kollut Ragnnhilldr rika. þeirra son var Æirekr blodex hann var uppfæddr j Fiordum med Þore hesse Hroallzsyne. Guthormr Harekr Gudredr er sumir nefnna Gudrỏd þeirra modir var Gyda Eireks dottir af Hordalande sem fyrr var getit. voru þeir þar allir uppfæddir j barnnæsku. Halfdan suarte ok Halfdan huite voru tuiburar synir Asu dottur Hakonar Hladaiarlls Griotgardz sonar Sigurdr het hinn þride. þeir fædduz upp j Þrandhæime. Halfdan suarti var firir þeim brædrum. Olafr Beornn Sigtryggr. er sumir kalla Tryggua. Frodi Þorgils modir þeirra var Hilldr edr Suanhilldr dottir Eystæins ialls af Heidmork. Haralldr konungr sette Eystein iall yfir Uestfolld ok sellde honum sonu sina til fostrs. Sigurdr hrise Halfdan haleggr Geirrodr Raugnnvalldr rettilbæine þeirra modir Snæfridr finnzska. Dagr Hringr Ragnar rykkill þeirra modir het Alfhilldr dottir Hrings Dagssonar af Hringariki. þeir fædduzst a Upplondum. Jngigerdr ok Olof árbot voru dętr Haralldz konungs. Jngibiorg het dottir Haralldz konungs er atte Halfdan iall. þeirra dottir var Gunnhilldr er atte Finnr hinn skialge. þeirra bornn voru Eyuindr skalldaspillir Niall Sigurdr Þora. dottir Nials var Astridr modir Steinkels Suiakonungs. Enn voru fleire dætr Haralldz konungs. Alofu dottur hans atte Þorir þegiande. þeirra dottir uar Bergliot modir Hakonar rika. Haralldr konungr gipte dætr sinar jnnanlandz iaullum sinum. Þa er Haralldr konungr fridade landit |[3] ok atte margar orrostur eignadizst hann vandliga allt land ok oll odul bæde bygdir ok odul[4] sætr ok vteyiar ok allar merkr ok audn landzsins. voru allir bændr ok landbuar hans leigumenn. Haralldr konungr hárfagri tok konungdom tiu vetra gamall sem ádr var sagt ok red landi þria vetr hins atta tigar. ok er konungr var .lxx. at alldri voru margir synir hans alrosknir en margir daudir. Þeir gerduzst þa margir ofstopamenn innanlandz ok voru sealfir vsattir sin a mille. toku þeir af eignum jalla konungs en drapu suma. Stefnnde konungr þa þing fiolment austr j landi. þa skipade hann lỏgum ok gaf sonum sinum ollum konunga nỏfnn. ok sette þat j lỏgum at hans ættmenn skilldi huerr taka konungdom eftir annan en ialldom sa er ór kuenlegg væri af hans ætt kominn. Konungr skifte landi med sonum sinum. Vingulmork Raumariki Uestfolld Þelamork gaf hann Olafui Birnne Sigtrygg Froda Þorgilse. Heidmork ok Gudbrannzdale gaf hann Dag Ring ok Ragnnare. Snæfridar sonum gaf hann Hringariki Hadeland Þotnn ok þat er þar la til. Guthorm son sinn setti hann til landuarnar uid landzenda austr ok gaf honum yfirsoknn vm Raumariki fra Elfui til Suinasunnz. Haralldr konungr var oftazst vm mitt land. Hrærekr ok Gudrỏdr uoru iafnan innan hirdar med konungi ok hỏfdu ueizslur storar vm Sognn ok Hordaland. Eirekr var laungum med fedr sinum. honum vnne konungr mest ok virde hann framazst allra sona sinna þuiat hann var rikbornnazstr ad moderni. hann var son Ragnhilldar drottningar af Danmork sem fyrr er sagt. segia menn at Haralldr konungr leti af .ix. konum sinum þa er hann fek Ragnhilldar riku. Þessa getr Þorbeornn hornnklofui.


Hafnnade hunnmỏrgum
Haralldr meyium
huerre hinn hæuersku
hilmir norræne
konungr hinn kynstore
tok konu danska.


Rag(n)hilldr hin rike drottning lifde þria vetr sidan hon kom j Noreg. Eireke syne sinum gaf Haralldr konungr Halogaland Nordmære ok Raumsdale. J Þrandheime gaf hann riki Halfdani suarta ok Halfdani huita ok Sigrode. Haralldr konungr gaf sonum sinum j hueria þessu fylki halfar tekiur vid sig ok þat med at þeir skylldu sitia j hasæte skỏr hærra en iallar en skỏr lęgra en sealfr hann. en þat seti ętlade ser huerr sona hans eftir hans dag. en konungr sialfr ætlade þat Æireki. en Þręndir æthlỏdu þat Halfdani suarta. en Vikueriar ok Upplendingar vnnu þeim bezst rikis er þeir attu at þiona. af þessu vard mikit sundrþykke enn af nyiu milli þeirra brædra. En med þui at þeir þottuzst hafua litit riki til forrada þa foru þeir i hernat. sua sem sỏgr eru til at Guthormr fell i Elfarkuislum firir Soluaklofa. tok þa Olafr vid þi riki sem hann hafdi haft. Halfdan hviti fell a Eis(t)landi en Halfdan haleggr j Orknneyium. Þeim Þorgisle ok Froda gaf hann herskip ok foru þeir j uestruiking ok heriudu þeir vm Skotland Brethland ok Jrland. þeir eignnuduzst fyrst Nordmanna Dyflinn a Jrlandi. þat er sagt at Froda uere gefinn daudadrykr. en Þorgils var leingi konungr yfir Dyflinne ok var vm sidir suikinn af Jrum ok fell þar.


Eirekr feck Gunnhilldar

4. Eirekr konungr ætlade at vera yfirkonungr allra bredra sinna ok sua uillde Haralldr konungr fadir hans uera lata. Æirekr var snemendis hinn mesti hermadr. þa var hann kalladr Æirekr blodęx. Þa var hann .xij. vetra gamall er Haralldr konungr gaf honum fim langskip ok for hann fyst j Austrueg ok sidan sudr vm Danmark vm Frisland ok Saxland ok dualdizst[5] honum j þeirra ferd fiora uetr. þadan for hann uestr vm haf ok heriade um Skotland ok Bretland Jrland Ualland ok dualdizst þar adra fiora uetr. eftir þat for hann nordr a Finnmork ok allt til Biarmalandz þar bardizst hann ok fek sigr. En er hann kom aftr a Finnmork fundu menn hans j gamma einum konu harla uæna hon nefnndizst Gunnhilldr. en fadir minn sagde hon byrr a Halogalande er heitir Ozsurr toti. hetir ek her uerit at nema kunnostu at Finnum þessum sem frodazstir eru her a morkkinne. Nu eru þeir farnnir a ueidar badir. Þeir uilea æiga mig. þeir rekia spor sem hundar bæde a þá ok hiarnne. þeir eru sua uel skidfærir at ekki dyr færr þa fordazst. þeir hafa huatuetnna þat er þeir skiota til. sua hafa þeir firirkomit huerium manni þeim sem her hafa farit j nandir. en ef þeir reidazst þa springr jordin. ok ef þa uerdr nokkut kuikt firir sionum þeim deyr þat skiott. Nu megu[6] þer firir aungan mun uerda a ueg þeirra. ek mun fela ydr i gamma minum. skulu uer þa freista at ver faim drepit þa. Þeir þekkiazst þetta. ok sem hon hafde folgit þa tok hon linsek einn. ok hugdu þeir at aska ueri j. ok sade þui vm gamman vtan ok jnnan. Litlu sidarr komu Finner heim spurdu þegar huat þar uære komit. hon sagde ekki hafa komit. Finunm þotte þat vndarligt |[7] þuiat þeir hỏfdu[8] rakit sporin allt at gammanum ok fundu ekki. geordu þeir þa elld ok matbiuggu ser. en er þeir voru mettir biuggu þeir rekkiu sina. En er sua hafde farit þriar nætr at þa er Gunnhilldr suaf uakti huorr þeirra yfir odrum sakir ræktar þeirrar er þeir hofdu a henni. þa mællti Gunnhilldr. farit hingat ok liggit til sinnar handar mer huorr ykkarr. Þeir urdu þui fegnir ok georde sua. hon hellt sinne hende um hals huorum þeirra. Þeir sofnundu þegar en hon uekr þa. en þeir eru sofnadir sua fast at hon getr ualla uakit þa. ok sua for j annat sinn. hit þridea sinn sofa þeir sua fast at hon færr med aungu mote uakit þa þo at hon fræiste. Hon tok þa upp selbelge .ij. ok steypte yfir hofud þeim ok batt at uanliga firir nedan. Gunnhilldr gerde þa bending konungsmonnum. hlupu þeir þa fram ok drapu Finnana ok drogu þa ut or gammanum. Uedrit gerde þa sua stort ok strauma mykla at þeir mattu huergi fara. fylgdu þar med sua storar ræidarþrumur at þeir þordu sig ekki vti at hafua. en nokkura sidarr foru þeir til skipa ok fluttu med ser Gunnhilldi ok færdu hana Eireki konungi. siglde hann þa til Halogalandz ok fann Ozsur tota ok bad þa Gunnhilldar ok fek hana ok flutte med ser heim j land.


Eirekr blodaux brendi inni Rỏgnvalld rettilbeina

5. Rognualldr rettilbeine atte Hadeland. hann nam fiolkynge ok gerdizst seidmadr. Haralldi konungi þottu illir allir seidmenn. Sa madr bio a Hordalande er Uitgæir het. konungr bad hann hetta seid. Vitgeirr suarar ok kuat visu.


Þat er uo litil
þott ver seidim
karlla bornn
ok kerllinga.
er Rỏgnnualldr sæidir
rettilbeini
hrodmỏgr Harallda
a Hadalande.


En er Haralldr konungr heyrde þetta. þa for Eirekr blodex med hans rede til Upplanda. ok er hann kom a Hadaland brende hann inne Rognnualld ok lxxx. seidmanna. ok var þat verk miog lofat. Gudrỏdr lioma druknade firir Jadre.


Fall Biarnar kaupmannz

6. Beornn son Haralldz konungs red firir Uestfolld ok sat optaz j Tunsberge en var litt j hernade. Beornn konungr atte skip i kaupferdum til annarra landa ok aflede ser sue dyrra gripa edr annarra fanga þeirra sem hann þottizst þurfa. þui kolludu brædr hans hann Beornn kaupmenn. Beornn var vitr madr ok vel stilltr ok þotte vænn til hỏfdingia hann fek gott kuanfang ok makligt ok gat son vid sinne hustru(!) þann er Gudrỏdr het. hann var fadir Harelldz hins grænska fodur hins helga Olafs konungs. Eitt huert sin(n) kom Eirekr blodex ór Austrueg med herskip. þa beiddizst hann af Birnne brodr sinum skatta ok skullda þeirra er Haralldr konungr atte a Uestrfolld. en Beornn var vanr at færa heim fỏdur sinum sealfr edr senda menn med ok þui villde hann eigi greida þa. Þeir Æirekr brædr þre(y)ttu þetta med kappe ok fek Eirekr ei at helldr skattana. for hann þa brott ór bęnum. Beornn reid um kuelldit upp a Sęheim en Æirekr huarf aftr vm nottina ok for þangat eftir honum. kom hann þar sua at Beornn ok hans menn satu vid drykkiu. geingu þeir Beornn vt ok borduzst hraustliga. þar fell Beornn ok margir menn med honum. Æirekr tok þar herfang mikit ok for nordr j land. þetta verk likade Vikuerium allilla ok var Eirekr þar miỏg vþokkadr. for þat ord vm at Olafr munde hefnna brodur sins ef honum gæfui fære a. Beornn konungr liggr j Farmannz hauge a Sæheime. Eftir þetta for Æirekr sudr a Męra ok tok ueizslu j Þaus[9]. þetta spurde Halfdan suarti. hann for þangat med her mikinn ok tok hann hus a honum. Eirekr suaf i vteskemmu. hann komzst j burt ok for j skog vid fimta mann. en þeir Halfdan brendu bęinn ok folk allt þat er inne var. Eirekr kom til Haralldz konunga med þeim tijdendum. konungr vard þessu miog reidr. safnade hann her þegar ok for nordr a hendr Þręndum[10]. en er þat spurde Halfdan suarte baud hann vt leidangr ok skipum ok vard allfiolmennr ok lagde vt til Stada firir innan Þorsbiorg. Haralldr konungr lagde lide sinu vt vid Reinslettu. foru kennemenn[11] sidan j medal þeirra. Guthormr sindre het madr gỏfugr ok ættstorr hann var þa j lide Halfdanar suarta en fyrr hafde hann verit med Haralldi konungi. hann var hinn meste vin beggia þeirra. Guthormr var skalld mikit hann hafde ort kuęde um huornn þeirra. þeir hỏfdu bodit honum laun en hann næitte ok beidde at þeir skylldu veita honum eine bæn ok hỏfdu þeir þui heitit. hann for þa a fund Haralldz konungs ok bar sęttarbod a mille þeirra ok bad þa huornntueggia þeirrar bęnar at þeir skylldu sættazst. konungar gerdu sua mikinn metnad hans at þar af sættuzst þeir[12]. Vard þat at sętt at Halfdan konungr skyllde hallda riki sinn ollu. hann skyllde ok late vhætt Æireki brodr sinum. Eptir þessi sỏgu orti Jorunn skialldmærr[13] visu þessa.


Haralld fra ok Halfdan spyria
hreystibrỏgd er sỏgduzst
synizst suartleitr reyne
sia bragr hins harfagra.


Andlaat Hakonar jarls hins fyrra. hofz riki Sigurdar sunar hans.

7. |[14] Hakon Griotgardzson Hladaiall hafde yfirsoknn i Þrandheime þa er Haralldr konungr var annars stadar j lande. hafde Hakon mestan metnat j Þrendalỏgum af konungi. Eftir hann tok Sigurdr son hans ialldom j Þrandheimi sat hann at Hlodum. hea honum fædduzst upp synir Haralldz konungs þeir sem adr hofdu verit vndir hendi fodur hans Halfdan suarte ok Sigrỏdr. uoru þeir miog jafnnalldrar konungs synir ok Sigurdr. Sigurdr iall var vitrazstr manna hann fek Bergliotar dottur Þoris ialls þegianda. modir Bergliotar var Olof arbot dottir Haralldz konungs harfagra.


Fæddr Hakon Adalsteinsfostri

8. Þa er Haralldr konungr tok at elldazst sat hann oftliga at storbuum er hann atte a Hordalande a Alrekstodum edr Fitium edr Sęheime. stundum a Rogalande at Vtsteine edr Augualldznese. Þa er Haralldr konungr var nærr .lxx. at alldri gat hann son vid þeirre konu er nefnnd er Þora mostrstaung ok uel ęttborin hon var j frændsemi vid Hỏrdakara. en þo var hon kollut konungs ambatt. voru þa margir konungi hlydskylldir(!) þo at vel væri ættbornir bæde kallar ok konur. [15]þat var þa miog sidr vid rikra manna bornn at vanda miog til menn at ausa vatnne ok gefa nafnn. En er at þeirre stundu kom er Þoru var uon at hon munde barnn ala þa villde hon fara a fund Haralldz konungs. hann var þa nordr a Sęheimi en hon var j Mostr. for hon þa a skipe nordr med Sigurde ialle. þa lagu þau vid land vm nottina. þar fęddi Þora barnn vid bryggiuspordinn. þat var sueinbarnn. Sigurdr iall ios sueininn uatnne ok kallade Hakon eftir Hakone Hladaialli fodur sinum. Sa sueinn var snemma mikill ok fridr synum miog likr fỏdr sinum. konungr let sueininn fylgia modur sinne medan hann var sem yngstr. hædeligt þotte audrum sonum Haralldz konungs vm Hakon ok kolludu hann Mostrstangar son. Þann tima hafdi tekit a Einglande konungdom Adalstæinn er kalladr var hinn trufaste ok hinn sigrsæli. hann sendi menn til Noregs med þeim eyrendum at sendimadr sa er firir þeim var gek firir Haralld konung ok sagde at hann færde honum suerd med gulligum hiolltum ok medalkafla ok ol(l) vmgiordin var buin gulle ok silfre ok sett agætum gimstæinum. Sendimadrinn sneri hiolltum suerdzsins at konungi ok mællti. her er suerd þat at Adalsteinn konungr mællti at þu skylldir vidtaka. Konungr tok um medalkaflan ok þegar mællti þessi madr. nu tok þu sua vid sem uorr konungr uillde. skaltu nu uera þegnn hans þuiat þu tokt vid suerde hans at hiolltunum. Haralldr konungr reiddizst en þo minntiz hann þess er hattr hans uar j huert sinn er fliot reide hliop a hann at hann stillti sig j fyrstu ok let sua renna ser reide. leit sidan a sakir vræidr. gerde hann enn sua. ok bar þetta firir vine sina ok syndizst þeim ollum samt at lata rad radi mæta. let Haralldr konungr menn Adalsteins konungs fara brott med bezstu orlofui.


Haukr haabrok færdi Hakon Adalsteini konungi

9. Sa madr var med Haralldi konungi er het Haukr habrok. hann var framkuęmdarmadr mikill j sendifỏrum þo at toruelldar væri ok hinn kærazste konungi. ok næste sumar eftir þetta sem nu var getit fek Haralldr konungr Hakon son sinn Hauki i hendr ok sende hann uestr til Einglandz a fund Adalsteins konungs. Fann Haukr hann i Lundunum. þar var firir ueizla uirdulig. Haukr gek til konungs hallar med .xxx. manna. Haukr mællti til sinna manna. sua skulu uer haga inngaungu uorre at sa skal fystr vt ganga sem sidazstr geingr inn. ok stande allir iafnnfram firir konungs bordinu. huerr uorr skal hafa suerd a uinstri hlid ok festa sua yfirhofnina at æigi siai suerdin. Haukr tok þa Hakon ok sette a hond ser. geingu sidan inn. Haukr hæilsade konungi. konungr bad hann uera uel kominn. Haukr setti sueininn a kne Adalsteini konungi. konungr sa (a) sueininn ok spurde Hauk hui hann fære sua. Haukr suarar. Haralldr Noregs konungr bad þig fostre ser ambattarbarnn þette. Adalsteinn konungr vard reidr miog ok greip til suerdz er stod hea honum ok bra sem hann uillde drepa sueininn. Haukr suarar. knesett hefir þu nu sueininn konungr ok mattu myrda hann ef þu uill. en ekki mant þu med suerde eyda ollum sonum Haralldz konungs. Gek Haukr ut ok allir hans menn. for sidan leid sina til skipa. letu a haf þa er þeir voru bunir ok komu aftr til Noregs a fund Haralldz konungs. let hann uel yfir. þi at þat er mællt at sa er utignare er odrum fostrar barnn. J slikum skiptum fannzst þat a at huarr þeirra uilde uera odrum meire. en þo vard ekki gert missdeile tignar þeirra at helldr þuiat hvorrtveggi þeirra var yfirkonungr sins rikis allt til davdadags.


Fra Hakoni

10. Adalsteinn konungr let skira Hakon ok kenna retta tru ok goda sidu ok allz hattar kurteise. konungr elskede Hakon mæirr en nokkurnn mann |[16] annan skylldan edr vskyllden ok þar vt j fra vnne honum huert barnn er hann kunni. var hann sidan kalladr Adalsteins fostri. hann var huerium manni meire ok sterkara ok fridare synum ok hinn meste jþrottamadr. vitr ok ordsniallr ok uel kristinn. Adelsteinn konungr gaf Hakoni suerd þat er hiolltin voru af gulle ok medalkaflinn en brandrinn þo betri. med þui suerde hio Hakon kuernnstein til augans þui var þat sidan kallet kuernnbitr. þat suerd hefir bezst komit til Noregs.


Eirekr blodaux tok konungdom

11. Eftir fall Biarnar kaupmannz tok Olafr brodir hans riki vm Uestfolld ok tok til fostrs Gudrod son Biarnar. Tryggui het son Olafs voru þeir Gudrỏdr fostbrædr ok nærr iafnnalldrar ok badir hinir efniligzstu ok atgerfuismenn myklir. Tryggui var hverium manni meire ok sterkare. Þa var Haralldr konungr attrędr at alldri ok gerdizst hann þungfærr sua at hann þottizst æigi færr at fara yfir rikit edr stiornna konungsmalum. ok læidde hann Æirek son sinn j hasæti sitt ok gaf honum ualld yfir ollu landi. En er þat spurdu adrir synir Haralldz konungs þa settizst Halfdan suarti j konungs hasęti tok hann þa til forrada allan Þrandheim. urdu at þvi rade allir Þrændir med honum. en er Vikueriar frettu þetta þa toku þeir Olaf til yfirkonungs vm Vikina ok hellt hann þui riki. þetta likade Æireki storilla. Tueim uetrum sidar uard Halfdan suarte braddaudr inn j Þrandheime at ueizslu nokkurre ok var þat mal manna at Gunndilldr konungamodir hefde keyft at fiolkunnigre konu at gefa honum banadryk. ettir þat toku Þrendir Sigrod til konungs.


Andlaat Haralldz konungs haarfagra

12. Haralldr konungr lifde þria uetr sidan er hann hafdi gefit Æiriki einualld rikis sins. var hann þa a Hordalande edr Rogalande at storbuum sinum er hann atte þar. Æirekr konungr ok Gunnhilldr gatu son er Haralldr konungr ios uattnne ok gaf nafnn sitt. sagde hann sua at sa skyllde konungr uera eftir Æirek fodur sinn. Haralldr konungr vard sottdaudr a Rogalande tueim uetrum sidar en Halfdan suarte vard braddaudr sem adr var sagt. Haralldr konungr var heygdr a Haugum vid Karmsund.


Bardagi Eireks konungs vid brædr sina

13. Eirekr konungr tok allar konungstekiur ok landskylldir vm mitt landit hinn nęsta uetr eftir andlat Haralldz konungs. en Olafr konungr austr vm Vikina. en Sigrỏdr konungr brodir þeirra hafdi allt vm Þręndalỏg. Æireki konungi eirde þetta storilla. ok foru þau ord um at hann munde med styrk eftir leita vid brædr sina at hann mætte fa æinualldzriki yfir ollu landi sem fadir hans hafde getit honum. En er Olafr ok Sigrỏdr spyria þetta þa fara sendimenn milli þeirra. sidan gera þeir stefnulag sitt. for Sigrỏdr konungr vm uorit landueg austr til Uikr ok finnazst þeir Olafr konungr j Tunsberge. duolduzst þeir þar um hrid. þat sama uorr bydr Eirekr konungr vt lide myklu ok skipum ok snyrr austr til Uikr ok fek sua mikit hradbyre at hann siglde nott ok dag ok for einge niosnn firir honum. ok er hann kom til Tunsbergs þa[17] geingu þeir Olafr ok Sigrỏdr med sitt lid austr ór bænum a brekkuna ok fylktu þar. Æirekr hafde lid meire ok fek sigr. en þeir Olafr ok Sigrỏdr fellu þar badir ok er þar haugr huorstueggia þeirra a brekkunne sem þeir lagu fallnir. for Eirekr þa vm Vikina alla ok lagde undir sig. dualdizst þar leingi sumers. Tryggvi ok Gudrỏdr flydu til Upplanda. Æirekr var mikill madr uexsti ok fridr sterkr at afle hreystimadr mikill ok hermadr sigrsęll j orrostum hardlyndr j skape grimmr ok oþydr ok famalỏgr huersdagliga. Gunnhilldr kona hans var kuenna friduzst frod ok fiolkunnig ok full af undirhyggiu gladmællt ok grimmhugut. Þesse voru þeirra bỏrnn Gamli Guthormr Gudrỏdr Haralldr Erllingr Sigurdr slefa Rognnualldr Ragnnhilldr. oll voru þau uæn ok uel ment.


Her er vpphaf rikisstiornar Hakonar Adalsteinsfostra

14. Hakon Adalsteinsfostri var vestr a Einglande þa er hann spurdi andlat Haralldz konungs fỏdur sins. biozst hann þa þegar til ferdar. fek Adalsteinn konungr honum lid ok godan skipakost ok bio hans ferd alluegliga. kom hann vm haustit til Noregs. þa spyrr hann fall brædra sinna ok at Æirekr var þa j Uikinne. Siglde Hakon þa nordr til Þrandheims ok for a fund Sigurdar Hladaialls er allra spekinga var mestr i Noregi. fek hann þar godar vidtokur. bundu þeir iall lag sitt saman. Hakon het honum at auka virding hans ef hann yrde konungr. þa letu þeir stefna fiolment þing. A þinginu talade Sigurdr iarll af hende Hakonar ok baud bondum hann til konungs. Eftir þat stod hann upp ok talade. Mælltu þat sumir menn sin j mille at þar væri komin(n) Haralldr konungr hinn harfagri ok ordin(n) ungr j annat sinn. Hakon hafde þat upphaf sins mals at hann beidde bændr gefa ser konungs nafnn ok þat med at ueita ser fylgd ok styrk at hallda konungdominum. þar j mot baud hann þeim at gera alla bændr odalbornna ok gefa þeim odul sin er a biug(g)u. At þessu eyrendi var romr mikil(l) sua at |[18] bondamugrinn ępti ok kallade at þeir uilldu hann til konungs taka. ok var sua gert at Þręndir toku hann til konungs um allan Þrandheim. þa var Hakon .xv. vetra gamall. tok hann ser hird ok for yfir landit. Þesse tidende spurduzst a Upplond at Þręndir hefdi tekit ser til konungs slikan at ollu sem Haralldr var hinn harfagri. vtan þat skilde at Haralldr hafde allan lyd j landi þiat ok þrelkat en þesse Hakon uillde huerium manni gott. Vid þesse ord urdu allir gladir ok sagde huerr odrum. flaug þetta sem sinuelldr allt austr til landzenda. foru þa margir menn af Upplondum at hitta Hakon konung. sumir sendu menn sumir ordsendinger edr jarteignir ok allt til þess at þeir uilldu gerazst hans menn. Hakon tok þui paksamliga.


Hakon til konungs tekinn

15. Hakon konungr var onduerdan vetr a Upplondum. hann stefnde þar þing ok dreif allt folk a hans honnd þeir er komazst mattu. var hann til konungs tekinn a ollum þingum. ferr hann sua austr til Vikr. þar komu til hans Tryggui ok Gudrỏdr brędrasynir hans ok margir adrir þeir sem tỏldu harma sina er hlotit hỏfdu af Æireki brodur hans. Æireki ox vuinsęlld þui meirr sem adrir geordu sig(!) kærra vid Hakon ok helldr hofdu ser traust at mæla sinn þott. Hakon gaf konungs nafnn Tryggua ok Gudrỏde (ok) riki þat sem Haralldr konungr hafde gefit fedrum þeirra. Tryggua gaf hann Ranriki ok Vingulmork. Gudrỏde Uestfolld. en firir þui at þeir uoru ungir ok bernnskir þa setti hann til gofga menn ok vitra at rada rikinu med þeim. gaf hann þeim land med þeim skildaga sem fyrr hafde verit at þeir skylldu hafa helming skylldna ok skatta vid hann.


Eirekr konungr blodaux stauck or landi

16. Þa er uorade for Hakon konungr nordr til Þrandheims id efre vm Upplỏnd ok baud vt her myklum ór Þrandheimi ok reid(!) til skipa. Vikueriar hofdu ok her mikinn vte ok ætludu til motz vid Hakon konung. Æirekr dro her saman vm mitt landit. vard honum illt til lids þui at rikismenn skutuzst honum ok foru til Hakonar. en er hann sa eingi efni sin til vidtoku mote her Hakonar þa siglde hann vestr vm haf med þui lide sem honum villde fylgia. for hann fyst til Orknneyia ok hafde þadan lid mikit med ser. þa siglde hann sudr til Einglandz ok heriade þar. En er þat spurde Adalradr[19] konungr. þa sendi hann menn til Æireks ok baud honum at taka þar af lande. letz þar uilea sina koste til leggia at þeir Hakon konungr deillde ỏnguar uhęfur. Æirekr konungr þektizst þann kost. foru þa menn mille konunganne ok samdizst þat med einkamálum at Æirekr skyllde hallda Nordimbraland af Adelrade konungi ok veria landit firir Dỏnum edr ỏdrum vikingum. Æirekr skyllde skirazst lata ok kona hans ok bornn ok allt hans lid er med honum hafde farit. var Æirekr þa skirdr ok (tok) vid tru ok allt lid hans. sidan tok hann skatta ok skylldr af Nordimbralande ok settizst þar vm kyrt. er þat kallat þridiungr af Einglande. Æirekr sat j Jorvik þar er menn segia at fyrr hafui setit Lodbrokar synir. Nordimbraland er kallad af Nordmonnum sidan þeir bygdu þat. en sidan Lodbrokar synir heriudu þar ok vnnu landit. sua eigi sidr heriudu þar Nordmenn ok Danir optliga. þuiat ualld landzsins hafde þa vndan þeim geingit. Morg heite lendzsins eru þar gefin a norræna tungu sem Grimsbærr ok Haugsfliot ok enn fleire. En þui at Æirekr konungr hafde land litit en hellt þar fiollda Nordmanna er austan hofdu farit med honum ok nordan kuomu margir vinir hans af Noregi ok for hann jafnan j hernad a sumrum. hann heriade vm Skotland Sudreyiar ok Jrland ok Bretlend ok aflade ser sua fiar. Adalsteinn konungr vard sottdaudr. þa hafde hann konungr verit .xiiij. ár atta uikur ok þria daga. Tok þa riki eftir hann Jathmundr konungr brodir hans. hann var ekki vinr Nordmanna. ekki var Æirekr konungr j kærleikum vid hann. foru þau ord vm at Jatmundr konungr munde annen hỏfdingia setia yfir Nordimbraland. ok er þat spurde Æirekr konungr þa for hann j uestruiking. hann kom þa j Orknneyiar ok hafde þadan med ser Arnnkel ok Erlend syne Torfueinars. For hann þadan til Sudreyia. voru þar margir vikingar ok herkonungar er reduzst (til) lids med Eireki. hellt hann þa ollu lidinu til Jrlandz ok hafdi þadan slikt sem hann fek. sidan for hann til Bretlendz ok heriade þar sem j odrum stodum. en allt manfolk flyde undan þar sem hann for. ok med þui at Æirekr var hreystimadr mikil(l) ok hafdi her mikinn þa treyste hann (sua) uel lide sinu at hann gek a land ok heriade. En Olafr het konungr sa er Jatmundr konungr hafdi sett til landuarnar. hann dro samen her vuigan ok for j moti Æireki konungi. vard þar mikil orrosta er þeir funnduzst. fellu miog j fystu enskir menn. en æ þar sem æinn fell komu þrir j stadinn af lande ofan. ok hinn efra lut dagsins snera mannfallinu a Nordmenn ok at lyktum fell þar Æirekr konungr ok .v. konungar med honum ok synir Torfuæiners Arnnkell ok Erlendr. vard þar allmikit mannfall af Nordmonnum en þeir sem vndan kvomuzst foru til Nordimbralandz ok sogdu Gunnhilldi ok sonum hennar þesse tidendi. En er þau spurdu at Æirekr konungr var fallinn ok |[20] hafde adr heriat a land Jathmundar konungs. þa þikiazst þau vita at þar mun ekki fridsamligt. biugguz þau þa þegar brott af Nordimbralande ok hofdu oll skip þau er Eirekr konungr hafde att. hỏfdu ok allt lid þat er þau fengu ok þeim uillde fylgia ok ỏf(!) lausafear er þar hefde dregizst a Einglande j skottum ok skyltdum en sumt hafde hann feingit j hernade. helldu þau sidan til Orknneyia ok stadfestuzst þar vm hrid. þar var ok yfir eyiunum Þorfinnr hausakliufr son Torfuæiners. toku þa vndir sig Orknneyiar Æireks synir ok Hiatland ok hofdu[21] skatta af. satu þeir a vetrum en foru a sumrum j uestruiking. heriudu a Skotland ok Jrland. Þess getr Glumr Geirsson j Grafelldar drapu.


Hafde fỏr til feriu
frodr Skaneyiar goda
blakkridanda bakka
barnnuigr þadan farnna.
rogreisir var ręsir
randullr a Skotlande
sende seggia kindar
suerdbautinn her Gauta.


Dolgeisu rak disar
drott kom morg a flotta
gumna vinr at gamne
giodum iskrar þiodar.
folldar raud ok fellde
freyrr j manna dreyra
suerd var sigr of vordinn
segg j mækis eggiu.


Fra Hakoni

17. Hakon Adalsteinsfostri lagde vndir sig Noreg allan þa er Æirekr konungr brodir hans hafde brott flyit. sat hann hinn fysta vetr ettir nordr j Þrandheime. en firir þui at ekki þotti fridsamligt af Æireki konungi. [leitede hann vestr[22] vm haf med her sinn. þa set Hakon konungr læingzstum med lid sitt vm mitt landit j Fiardafylke edr Sognne Haurdalande edr Rogalande. hann sette Sigurd Hladaiall yfir oll Þręndalỏg sem hann hafde fyrr haft ok Hakon fadir hans af Haralldi harfagra. en er Hakon spurde fall Eireks brodr sins ok þat at synir hans hỏfdu ekki traust j Einglande. þa þotte honum litil ognn af þeim standa. for hann þa med lid sitt at sumre austr j Uik. J þann tima heriadu Danir miog i Vikina ok gerdu þar óf(t) mikinn skada. en er Danir spurdu at Hakon konungr var þar komin(n) med mikinn her þa flydu þeir vndan med mikinn her sumir sudr til Hallandz[23] en þeir er nærre voru Hakoni konungi stefnndu vt (a) haf ok sua sudr til Jotlandz. en er Hakon konungr vard þess varr þa siglde hann eftir þeim med her sinn allan. ok þegar hann kom til Jotlandz heriade hann þar. en er landzmenn urdu vid varir þa drogu þeir her saman ok villdu veria landit. redu þeir til bardaga vid Hakon konung ok var þar mikit orrosta. Hakon konungr bardizst sua diarfliga at hann var firir framan merki ok hafde huorke hialm ne bryniu. Hakon konungr hafde sigr ok rak flottan langt a land upp. Sua segir Guthormr sindre.


Bifroknnum trad bekkiar
blaraust konungr arum
mętr hlod milldingr Jotum
mistar vijfs i drifu.
suan brædir rak sidan
sott almvedrs flotta
hrot geliadar hyliar
hrafnn vins af mun sinum.


Sidan hellt Hakon konungr her sinum til Sælanda ok læitade vikinga. hann reri med tuær snekkiur fram j Eyrarsund. þar hitte hann .xj. vikinga snekkiur ok lagde þegar til orrostu vid þa ok lauk sua at hann hafde sigr ok hraud oll vikinga skipin. Sua segir Guthormr sindri.

Almdrosar for eisu
elrunnr moins sunnan
trionu tragls a græna
tueim einum selmeina.
þa er ellifu allar
alreidr Dana skreidar
valsendir raud vondar
vijdfręgr at þar sidan.


Eftir þat heriade Hakon vida vm Sælond rænte folk en drap sumt. sumt hertok hann. hann tok strandhogg stor af sumum ok fek þa aungua motstodu. Sua segir Guthormr sindri.


Sælỏnd nadir þu sidan
soknnheggr vndir þig leggia
vals ok Vinda frelse
vijd Skaneyiar sijda.


Þui næst for Hakon konungr austr firir Skaneyiar sidu ok heriade allt ok tok skatta ok skylldur af landinu en drap vikinga huar sem hann fann Dani ok Vinde. ok for allt austr firir Gautland ok heriade. fek hann þar stor giolld af landinu. Sua segir Guthormr.


Skattgillda vann skylldir
skaut jalfadar Gaute
gullskylfir fann gioflazstr
geirvedr j for þeirra.


Hakon konungr for aftr vm haustit lagde lide sinu j Vikina. hann hafde fæingit vgrynne fear. sat hann þann vetr j Vikinne vid ahlaupum ef Danir gerde edr Gautar. Þat sama haust kom Tryggui konungr Olafs son ór vestrviking. hafde hann adr heriat vm Skotland ok Jrland. Vm varit for Hakon konungr nordr j land en sette Tryggua konung brodurson sinn yfir Vikina at veria firir vfride ok eignaz slikt sem hann matte af þeim lỏndum j Danmork er Hakon konungr hafde skattgild hit fyrra sumarit. Sua segir Guthormr.


Ok soknnhattar sette
suolriodr af þui fliode
Onars ekki grænum
austrs gedbætis hraustan.
þann er adr fra Jrum
iduandr er kom skidum
salbrigdande sueigdizat
suanfangs lide þangat.


Gunnhilldr for til Danmerkr

18. Þenna tima red firir Danmork Haralldr Gormsson. hann frette at Hakon konungr hafdi heriat a land hans ok riki ok foru þau ord vm at hann munde þess hefnna. en þat vard æigi skiott. Gunnhilldr ok synir hennar spurdu til Orknneyia at vfridr var mille Noregs ok Danmerkr ok foru þau austan[24] þadan ok giftu þar adr |[25] Ragnhillde dottur Æireks ok Gunnhilldar Arnnfinne ialle syne Þorfinnz[26] hausakliufs. settizst Þorfinnr iall þa at Orknneyium er Æireks synir foru brott. Gamli var ellzstr Æireks sona ok þo æigi fulltijda. Gunnhilldr kom med sonu sina til Danmerkr. foru þau skiott a fund Haralldz konungs. þau fengu þar godar vidrtỏkur. konungr fek þeim ueizslur myklar sua at þau fengu uel halldit sig ok menn sina. en Haralldr konungr tok til fostrs Haralld Æireksson ok knesetti hann. fæddizst hann upp j hird Danakonungs. Æireks synir voru j hernade þegar þeir hỏfdu alldr til ok ofludu sua fiar. þeir heriudu vm Austrueg. Þess getr Glumr Gæirason j Grafelldar drapu.


Austrlondum forst vndar
alualldr sa er gaf skalldum
hann fek gagnn at gunne
gunnhorda slog mỏrgum.
sidþungr let syngia
suerdleiks reginferdar
sende gramr at grundu
gulluarpadar snarpar.


Sem Æireks synir letu af at heria j Austrueg sneru þeir med her sinn j Vikina ok heriudu þar. en Tryggui konungr hafde her vti ok hellt til motz vid þa. þeir attu margar orrostur ok hỏfdu yfmsir(!) sigr. Æireks synir heriudu j Vikina stundum en Tryggui konungr heriade stundum vm Halland ok Siolond.


Fæddr Hakon iall

19. Hakon konungr var j Noregi. var þar fridr godr med bondum ok kaupmonnum sua at einge grandade ỏdrum ne annars fe. þa var ár mikit będe a sio ok lande. Hakon konungr var allra manna gladazstr ok malsniallazstr litilatr ok manna vitrazstr ok lagdi miog hug a lagasetning. hann setti Gulaþingslỏg med rade Þorlleifs spaka. hann sette ok Frostaþingslỏg med rade Sigurdar jarlls ok annara Þręnda þeirra er uitrazstir uoru. en Heidsæuislog hafde sett Halfdan suarte. Hakon konungr þa jolaueizslu j Þrandheimi er Sigurdr jarll hafde buit honum a Hlodum. hina fyrstu jolanott fæddi Bergliot kona hans barnn. en eftir um daginn jos Hakon konungr suein þann uatnne ok gaf nafnn sitt. sa suæinn uox upp ok vard sidan rikr madr ok audigr. hann tok iarlldom ok riki eftir fỏdur sinn. Sigurdr iarll var hinn kærazste vin Hakonar konungs.


Fra hattum Hakonar konungs[27]

20. Þa er Hakon konungr kom til Noregs var hann uel kristinn. en firir þi at þar var land allt heidit ok blotskapr mikill stormenni mart. en hann þottizst lids þurfa ok alþydu vingan. þa tok hann þat rad at fara leyniliga med kristninne. hann hellt hæilagt drottinsdaga en fastade fostudaga ok georde minning hinna stærstu hatida. Hann skipade þat j lỏgum at hefia jolahalld þann tima sem kristnir menn ok skylldar þa huernn mann ath eiga mælis ỏl en giallda fe ella ok hallda heilagt medan ỏlit vinz. en adr var jolahalld haft midsvetrar nott ok voru þa halldin þriggia natta jol. ętlade konungr ef hann festizst i landinu ok hann hefde frialst ualld yfir ollum Norege at hafa fram kristnebod vm allt sitt riki. fek hann ok sua firir monnum talit at margir letu skiraz. þo at heidnir veri þa hỏfnudu blotum. Hakon konungr sat leingstum j Þrandheimi þuiat þar var mestr styrkr landzsins. ok sua sem hann þottizst hafa styrk af nokkurum rikismonnum til at hallda upp kristninne þa sende hann til Einglandz eftir byskupe ok odrum kennemonnum. ok er þeir kuomu j Noreg gerde konungr bert at hann uill bioda kristne vm allt þat land. en Mærir ok Raumdęlir skutu þangat sinu male sem Þręndir voru. Konungr let þa kirkiur uigea ok sette kennemenn yfir. En er hann kom nordr j Þrandheim baud hann bondum kristnne. þeir suorudu at þeir uilldu þessa til Frostaþings skiota. vilium ver þa sỏgdu þeir at her komi menn af ollum fylkium þeim er j Þrændalỏgum eru. munu ver þa allir samt suara þessu uandmæli.


Vidtal Hakonar konungs ok bænda

21. Hakon konungr kom til Frostaþings ok var þar allfiolment a þinginu. talade konungr sialfr ok byriade sua sitt mal. þat er bæn min vid ydr rika menn ok vrika sæla ok uesala þegna ok þręla ok alla alþydu vnga menn ok gamla ok konur. at þer latit kristnaz ok truit allir a æinn gud Mariu son ok hafnit blotum ok heidnum godum. halldit hæilagt huernn hinn .vij. dag ok fastit huernn hinn .vi. dag. En er konungr hafde upp borit þetta mal. kurrudu bændr vm þat at hann uillde vinnu aftaka. sogdu at vid þat mætti ekki landit byggiazst. en vinnumenn kærdu at þeir mætte æigi vinna ef þeir skyllde missa matar. sogdu þat vera skaplỏst Halfdanar konungs ok Haralldz fỏdr hans at þeir være illir af mat þo at þeir være milldir af gulle.


Vidtal konungs ok Sigurdar jarls

22. Asbiornn het rikr madr hann bio at Midhusum[28] j Gaulardal. nefnndr Asbiornn stod upp ok suarade sua konungs male. þat hugdum ver konungr þa er þu attir hit fyrsta þing j Þrandheime þa ver settum þig konung yfir oss ok þagum af þer odul vor at ver hafdim þa hỏndum himin tekit. en nu uitum ver æigi huort helldr er at ver hafim þa frelsi af þer þegit ok munt þu nu vilea þręlka oss at nyiu. ok þo |[29] med undarligum hætte er þu uillt at ver hafnim þeim atrunade er uorir fedr ok forelldrar hofdu firir oss alla tima. fyrst vm bruna olld en nu vm hauga ỏlld. ok voru þeir margir myklu gofgari en ver. hefir oss þui þesse atrunadr alla stund uel dugat. ver hofum ok til þin lagt æinkannligan astarhug sua at þu hefir æinn vid oss aullu radit lỏgum ok landzrett. Nu er sa vile uorr bondanna at hafa ok hallda þau lỏg er þu skipadir oss her fyrr a Frostaþinge ok ver iattudum þer. vilium ver allir þer fylgia ok þig einn konung hafa medan þitt lif er. ef þu konungr hefir nokkut hof vid at bæida (þess) eins er oss er uel geranda. En ef þu vill þetta mal med sua mykkille heimsku fram hafa at dæila afle ok ofriki vid oss ok alþyduna. þa hofum ver gert uort rad at skiliazst aller vid þig ok taka yfir oss annan hofdingia þann er oss (halldi) til þess at hafa med frelse atrunat huernn er ver vilium. skaltu nu konungr kiosa vm þessa koste adr þinginu se slitit. At þessu gerdu bændr mikinn rom ok sogdu at þeir uilldu þetta allt sua hafa sem Asbiornn hafdi talat. geordu þa hark ok hareysti. en er hliod fękzst þa mællti Sigurdr jall. þat er vile Hakonar konungs af samþykkia allt vid ydr bęndr ok lata alldri skilia ydra vinattu. Bændr segia at þeir vilea at konungr blote til árs þeim ok fridar sua sem fadir hans gerde. setnnade þa kurrinn ok slitu vid þat þingit. Sidan talade Sigurdr vid konung ok bad hann æigi næita med ollu at gera sem bændr uilldu. þuiat æi mun annat hlyda sagde hann. er þetta sem þer megit heyra sialfir konungr uili[30] ok akafui hofdingia ok þar med allz folks. skulum vit finna gott rad. Samdizst þetta med þeim konungi ok Sigurdi iarlli. Vm haustit at vetri var blotuilla[31] mikil at Hlỏdum ok sotte þangat konungr. hann hafde jafnan verit uanr. ef hans menn voru þar staddir med honum sem blot voru. at matazst j litlu huse vid fa menn. en bændr toldu at þui at hann sat æigi j hasęti sinu þa er mestir voru mannfundir ok fagnadr. sagde Sigurdr jall at hann skyllde æigi sua gera. ok sua var at konungr sat j hasęti sinu. En er hit fysta ỏl var fram borit tok Sigurdr iall vid ok signndi Odni ok mællti firir at uanda ok drak sidan til konungs. þa tok konungr vid hornninu ok georde yfir krossmark. þa mællte madr sa er Kari het ok bio at Grytinge. hui ferr konungrinn nu sua. uill hann enn æigi blota. Sigurdr iall suarade. konungr gerir sem allir menn þeir sem trua a matt sinn ok meginn at þeir signa [firir sig[32] ok þui gerde hann hamar yfir dryknnum adr hann drak. [Var] þar kyrt vm kuelldit. Eftir vm daginn þusta bęndr at konungi ok beiddu hann eta rossakiot. konungr villdi þat æigi. þa badu þeir hann drekka sodit. hann syniade þess. sidan badu þeir hann eta blodit[33]. konungr næittade þvi. var þa buit vid atgaungu. Sigurdr iall gek ok uillde sętta þa. bad hann bęnndr letta storminum. mællti hann þa at konungr munde gina yfir ketilhỏdduna. at sodreykinn hafde a lagt af hrossakiotinu ok var haddan ordin heit. Konungr gek ok bra linduk vm hodduna ok gein yfir. gek hann sidan til sætis sins. likade huorigum vel. Vm vetrinn eftir var til jolaveizslu buit konungi jnn a Męrinne. en er at leid jolunum þa logdu stefnnu med ser atta hofdingiar þeir er mest redu firir blotum j Þrendalogum. þessir voru fiorir[34] vtan af Þrandheime Kari[35] af Grytinge Asbiornn af Midhusum(!) Þorbergr af Vargnese Ormr af Lauxsu. en (þessir af Jnnþręndum) Botolfr af Oluishauge Narfui af Stad j Veradal Þrandr[36] haka af Eggiu Þorir skegg af Hroarsbæ. Þessir atta menn bunduzst j þui at þeir fiorir af Vtþręndum skylldu eyda kristne en hinir fiorir af Jnnþręndum skylldu neyda konung til blota. foru þa Vtþręndir a skipum sudr a Męre ok drapu þar þria presta ok brendu þriar kirkinr. foru aftr sidan. En er Hakon konungr ok Sigurdr jall kuomu jnn a Mære med hirdsueitir sinar þa voru þar bændr komnir allfiolmennir. Enn fyrsta dag ueizslunnar væittu þeir konungi afgaungu ok badu hann blota en hetu honum ella afarkostum. Sigurdr jall bar sattmal milla þeirra. kom þa sua vm sidir at konungr át nokkura bita af hrossakioti ok drak ỏll minne krossalaust þau er bęndr skeinktu honum. En er ueizslu þeirre var lokit for konungr ok jall þegar vt j Þrandheim. konungr var allokatr ok biozst þegar j brott ór Þrandheime med ollu lide sinu ok sagde sua at hann skyllde fiolmennare þar koma annat (sinn) ok giallda þa Þręndum þenna fiandskap er þeir hofdu honum gort. Sigurdr iall bad konung æigi gefa Þręndum þetta at sok. sagde jall at konungi mundi æigi duga at hardna edr heria a innlenzskt folk ok þar æinna sizst sem mestr var styrkr landzsins sem j Þrandheimi. konungr var sua ræidr at ekki matte ordum vid hann koma. Konungr for þa vt eftir firde ok sudr a Męre ok dualdizst þar vm vetrinn. ok vm varit eftir þegar sumrade dro hann at ser lid ok var þat ord a at hann munde fara med her a hendr Þręndum.


Bardagi Hakonar konungs ok Gunnhilldar sona

23. Hakon konungr var nu kominn a skip sin. þa komu þau tidende honum sunnan or lande at Æireks synir uoru komnir af Danmork j Uikina ok hofdu ellt af skipum [Tryggua Olafsson[37] austr til Sotaness. hofdu þa heriat vida vm Vikina ok hafde fiolde folks gengit vndir þa. En er Hakon konungr spurde þetta |[38] þa þottizst hann lids þurfa. sende hann þa ord Sigurde ialle ok audrum hỏfdingium þeim er honum var lids af von. Sigurdr iall kom til Hakonar konungs med allmikit lid. var þar þa med honum Þręndir þeir er vm uetrinn hofdu mest gengit at konungi at neyda hann til blota. voru þeir þa allir j sæt(t) teknir af fortaulum Sigurdar ialls. for Hakon konungr þa sudr med landi. En er hann kom sudr vm Stad spurde hann at Æireks synir voru komnir a Nordragdir. foru þa huorir j mote ỏdrum. vard fundr þeirra j Kaurmt. Gengu þa huorirtueggiu af skipum ok borduzst a Augualldzuesi. hỏfdu huorirtueggiu allmikinn her. þa vard orrosta allsnỏrp. Hakon konungr sotte fast fram þar sem firir var Guthormr konungr ok sueit hans. attu þeir hoggua vidskipti konungarnir. þar fell Guthormr konungr ok var merki hans nidr hoggit. fell þar mart lid hans. þui næst kom flotti j lid Eireks sona. flydu konungar til skipa ok reru j brott. Þessa getr Guthormr j [Grafelldar drapu[39].


Valþegnar let vegnum
uignestr saman bresta
hridar varps ok hỏfdum
hlytr milldingr gillde.
þar gek Niordr af nirde
naddrs hamana raddar
ualbraut uidra landa
uopnundum let sunda.


Hakon konungr ferr ok hellt austr eptir Eireks sonum. foru þa huorir sem mest mattu þar til er þeir kuomu austr a Agdir. sigldu þa vt a haf til Jotlandz. Sidan for Hakon konungr aftr nordr j Noreg. Æireks synir duolduzst þa en(n) j Danmork nokkura hrid.


Bardagi vid Gamla

24. Þa er Hakon konungr hafde konungr verit j Noregi .xx. vetr þa var hann staddr a Nordmęri j ey þeirri er Froda[40] er kollud þar sem hæitir a Birkestrond at bui sinu. hann hafde med ser ekki meira lid en hird sina ok bęndr þa er voru j bode hans. komu honum þa niosnir at Gunnhilldar synir voru komnir nordr vm Stad med allmikinn her. hellt Hakon konungr þa til motz vid þa med slikt lid sem hann fek til. hann hafde .ix. skip. en Æireks synir meirr en .xx. skip. þeir funduzst vid Freyiarsund[41] vid Freyiarborg[42]. gengu huorirtueggiu a land ok borduzst. Hakon konungr gek sua hart fram j orrostu at[43] hann hio til beggia handa en hlifde ser ekki. Sua segir Guthormr sindri.


Hræddr for hiorua raddar
herr firir malma þuerri
rogæisu gek ræsir
radsterkr framar merkium.
gerra gramr j snerru
geirima ser hlifa
hinn er yfir gat iofra
oskuænan byr mana.


Þar fell Gamli Eireksson. Hakon fek sigr flydu Gunnhilldar synir med lid sitt þat er vndan komzst sudr til Danmerkr.


Ferd þeirra brædra at Hakoni konungi

25. Þa er Hakon Adalsteinsfostri hafdi verit konungr at Noregi .vi. vetr ok .xx. sidan Æirekr brodir hans for or lande. tok konungr veizlu a Hordalande a Stord a Fitium. hafde hann þa hird sina ok bændr marga j bode sinu. Þar var þa med honum Eyvindr fręndi hans son Finnz skialga er kalladr var skalldaspillir. Þa er Hakon konungr sat at daguerdar borde þa vndraudu menn þeir er vti voru at skip mỏrg sigldu ok attu æigi langt til eyiarinnar. þa mællti huerr vid annan at segia (skylldi) konungi af þeir hygde at fære at þeim herr. ỏngum þotte dęllt at segia konungi hersỏgu. þuiat hann hafde mikit vid lagt huerr sem þat gerde ef æi uisse vist. gek þa æinn þeirra jnn j stofuna ok mællti til Eyuindar. Gak vt skiott þuiat hin mesta naudsyn er a. Eyuindr gek ok þegar sem hann matte sea sigling manna kendi hann at herskip voru. hann sneri þegar aptr j stofuna gek firir konung ok mællti. litil er lidande stund en laung er matmals stund. Konungr leit j mot honum ok mællti. huat er Eyuindr skalld. hann kuat þa visu.


Blodauxar tru ek beida
brynþings fetils stinga
oss gera hneft hin huossu
hefnendr setu efni.
helldr er uant en uilldum
ueg þinn konungr segia
fara til fornnra uopna
fliott hersogu drottnne.


Konungr suarar. ertu sua godr dreingr Eyvindr at ei munt þu hersogu segia nema sonn se. þa suarade margr at su hersaga væri sonn. Let þa konungr taka upp bordin gek hann vt ok sa til skipanna. kende hann þegar at þat voru herskip. Konungr mællti þa til sinna manna. huort skal nu rad hafa. at beriazst med þat lid er ver hofum edr skal ganga til skipa ok sigla nordr vndan. er oss þat audsętt ef ver beriumzst at ver hofum lidsmun mikinn ok meira en nokkurt sinn fy(rr). ok hefir oss þo þott opt misiafnnt lid uort þa er ver hofum orrostu att vid Gunnhilldar sonu. Her gerdu menn ekki skiotan orskurd. þa suarar Eyuindr ok kvad visu.


Samirat nordr þa er nordan
naddregns huotum þegnni
ver gerum bils at bolua
bordmęra skỏr færa
nu er þar er rykr vm Rakna
rymleid flota breidan
gripum ver j greipar
gunnbradr Haralldr sunnan.


Konungr suarar helldr stilliliga. uel er þetta mællt Eyuindr ok nærr minu skape. en þo uil ek heyra flæire manna orskurd vm þetta mal. En er menn þottuzst skilia konungs vilea sogdu margir at helldr villdu falla med dreingskap en flyia firir Donum at oreyndu. sỏgdu sua at þeir hofdu oft sigrazst þa er þeir hỏfdu barizst vid minna lid en nu hofdu þeir. Konungr þakkade þeim ord sin ok bad menn uopnaz ok |[44] var sua gert. hann hafde hringabryniu ok var gyrdr suerdinu Kuernnbit. hann hafdi hialm gullrodinn a hofde kesiu j hende skiolld a hlid. sidan fylkti hann hird sinne ok bondum ok sette hann upp merke sitt.


Ferd þeirra brædra at Hakoni

26. Haralldr Eireksson var hofdinge firir lidi þeirra brædra eftir fall Gamla. þeir brædr hofdu nu mikinn her. var þar j lide med þeim modurbrędr þeirra Eyuindr skre(y)ia ok Alfr askmadr. þeir voru menn sterkir ok hinir mestu illgerdamenn. Eireks synir helldu skipum sinum til eyiarinnar gengu a land ok fylktu lide. ok er sua kallat at æigi munde minne lidsmunr en .vi. munde vera þeirra menn vm einn Hakonar mann.


Bardagi j Stord þar fell Hakon konungr ok vann adr morg storvirki

27. Hakon konungr hafde fylgt(!) lide sinu ok segia menn at hann steyfte af ser bryninune adr orrostan tekizt. Hakon konungr ualdi menn med ser miog at afli ok hreyste sua sem geort hafde Haralldr konungr fadir hans. þar var þa med konungi Þoralfr hinn sterki Skolpsson[45]. hann gek a adra hlid konungi. hann hafdi hialm ok skiolld ok kesiu ok suerd þat er kallat var Fetbreidr. þar var mællt at þeir Hakon konungr være menn iafnnsterkir. Þessa getr Þordr Siareksson j drapu þeirre er hann orte vm Þoralf.


Þar er baudhardir borduzst
bannz iodraugar landa
lystr gek herr til hiorua
hnitz j Stord a Fitium.
ok gimslỏngum ganga
gifr j malma drifu
nausta blaks hit næsta
Nordmanna gram þorde.


En er fylkingar gengu saman var fyst skotit uopnum þui næst logdu menn suerdum. geordizst þa orrostan hord ok mannskæd. Hakon konungr ok Þoralfr gengu þa fram vm merkin ok hoggua til beg(g)ia handa. Hakon konungr var audkendr meire en adrir menn lysti ok miog af hialme hans er solin skæin a. af þui var uopnaburdr mikill at honum. tok þa Eyuindr Finnzson hỏtt sin(n) ok sette yfir hialm konungsins. þa kallade hátt Eyuindr skreyia. leynizst nu Nordmanne konungrinn edr hefir hann flyit þuiat horfinn er nu gullhialmrinn. Eyuindr ok Alfr brodir hans gengu þa hart fram sem odir ok galnir vært hiuggu til beggia handa. þa mællti Hakon konungr hatt til Eyuindar. halltu fram stefnunne ef þu uillt finna Nordmanna konunginn. Var þa skamt at bida at Eyuindr kom þar reiddi upp sudrdit ok hio til konungs. Þoralfr skaut vid honum skilldinum sua at hann stakade vid. Konungr tok þa tueim hondum suerdit Kuernnbit ok hio til Eyuindar ok klauf hialminn ok hỏfudit j herdar nidr. ok j þui bile drap Þoralfr Alf askmann. Sua segir Eyuindr skalldaspillir.


Sa ek at bæit hinn bitre
hygging medaldygguan
balka skids or badum
benuondr konungs hỏndum.
ofeilinn klauf Ala
eldraugr af skaur hauga
gullhiolltudum galltar
grandadr Dana brande.


Eftir fall þeirra brędra gek Hakon konungr sua fast fram at allt folk hrauk firir honum. slo þa felmt ok flotta a lid Eireks konungs sona. en Hakon konungr var j ỏnduerdre fylking ok fylgde fast flottamonnum ok hio ott ok hart. þa flo ỏr ein er fleinn var kalladr ok kom j hond Hakoni konungi upp j musina[46] firir nedan ỏxlina. ok er þat margra manna sognn at skosueinn Gunnhilldar sa er Kisprigr er nefnndr hliop fram j þysinn ok kallade. gefui rum konungs bananum. ok skaut þa fleinum(!) til konungs. en sumir segia at æinge uisse huerr skaut. ma þat ok uel vera firir þui at ỏruar ok skot ok allzskonar uopnn flugu sua þygt sem drifa. fiolde manz fell þar af Æireks sonum. ok konungar allir kuomuzst vnda(n) stigu a skip ok rern a burt en Hakonar menn reru eftir þeim. Sua segir Þordr Siareksson.


Varde uiga myrdar
uijtt sua skal frid slita
adr uilldi þann elldaz
ỏnduert folk at lỏndum.
starf óf upp þa er arfui
otta vanr a flotta
en fell gramr at gunni
Gunnhilldar kom sunnan.


Andlaat Hakonar Adalste(i)nsfostra

28. Þa gek Hakon konungr vt a skeid sina ok let binda sar sitt. ok er a leid daginn omætte konunginn af blodras. ok er hann rette vid bad hann sig flytia nordr a Alreksstade til buss sins. en er þeir kuomu nordr a Hakonar hellu lỏgdu þeir at lande. var konungrinn nærr liflate. let hann þa kalla til sin vine sina ok sagde þeim hueria skipan hann uillde a geora rikinu. segit sua Eireks sonum at þeir skulu riki hafa. en þo bid ek þa virkta vinum minum ok frændum. en ef mer verdr lifs audit lysi ek þui firir ydr at ek skal or lande fara til kristinna manna ok styrkia tru mina ok betra ok bæta huat ek hefir misgort mote gude. en ef ek dey her i heidni yduarri uæitit mer slikan grauftr sem yd(r) synizst. Litlu sidar saladizst Hakon konungr a hellunne þar sem hann hafde fæddr uerit. hann var sua hermadr at allir gretu dauda hans vinir ok vvinir ok kỏlludu at alldri sidan munde iafnngodr konungr koma til Noregs. Vinir hans fluttu lik hans nordr i Sæheim ok heygdu hann. þar lỏgdu þeir i haug med honum aluæpni en ekki fe annat. mælltu sua yfir greftri hans sem hæidinna manna sidr var til.


Gunnhilldar synir toku riki

29. Eftir dauda Hakonar konungs gengu Gunnhilldar synir til rikis j Noregi. var Haralldr ellztr |[47] þeirra brędra ok mest uirdr. Gunnhilldr modir þeirra hafdi mest landrad med þeim. þa voru hofdingiar j Noregi Tryggui konungr Olafsson austr j landit. en Gudrỏdr Biarnarson a Uestfolld. Sigurdr Hladaiall nordr j Þrandheimi. Gunnhilldar synir hofdu mitt landit hinn fysta uetr. Foru þa ord ok sendimenn milli Gunnhilldar sona ok þeirra Tryggua ok Gudrỏdar[48] ok var þar mællt til sætta at þeir skylldu hallda þuilikan hlut rikis af Gunnhilldar sonum sem þeir hofdu adr haft af Hakoni konungi.


Bodin sætt i milli Gunnhilldar sona ok Sigurdar iarls

30. Synir Gunnhilldar satu mest vm mitt land. þuiat þeim þotti huorki truligt at sitea vndir hende Þręnda ne Vikveria er mest hofdu lid væitt Hakoni konungi ok verit vinir hans alla tima en stormenni morg j huorumtueggia stad. foru þa menn at bera sættarbod mille Gunnhilldar sona ok Sigurdar ialls þuiat Æireks synir fengu adr aunguar skylldur or Þrandheimi. uard þat at lyktum at þeir geordu sætt sina konungar ok iarll med suardogum. Sigurdr jarll skyllde hafa slikt riki af þeim j Þrandheimi sem hann hafde fyrr haft af Hakoni konungi. voru þeir þa sattir kalladir.


Fra Gunnhilldar sonum er þeir komu j Noreg

31. Gunnhilldar synir toku tru a Einglandi sem fyrr var ritat. en er þeir kuomu til rikis j Noregi fengu þeir aungu til uegar komit at kristna folkit. hafa menn þat ok firir satt at þeir hafui æigi miog uerit a þat uiliadir. en þo er sua sagt at þeir bryte vida hof ok nidrade blotum. fengu þeir þar firir fiandskap ok vuinsęlld af alþydu. spilltizst þa miog arferd manna. Konungar voru margir ok hafdi huerr þeirra mykla hird. þui þurftu þeir mikinn kost. allir voru þeir uiafnadarmenn myklir ok miog fegiarnnir. ekki helldu þeir log þau er Hakon konungr setti. helldr eftir þi sem þeim likade.


Vidrtal þeirra Gunnhilldar ok suna hennar

32. A einne stefnnu sat Gunnhilldr ok synir hennar ok redu landradum. eitt sinn spurde Gunnhilldr sonu sina huat þeir ætlade vm rikisstiornn j Þrandheime. þer berit konunga nofnn sem ydrir forfedr en hafit land litit en erut margir til skiptiz. Vikina austr hafa þeir Tryggui ok Gudrỏdr. eiga þeir þar nokkura tiltỏlu firir ættar sakir. en Sigurdr iall rædr firir Þrendalỏgum ok ueit ek æigi huer skyllda ydr berr til at lata hann hafa sua mikit riki. þiki mer ok miog vndarligt at þer farit med hernat j onnur lond ok briotit undir ydr annarligar þiodir en latit her innan landz menn taka af ydr fỏdurleifd ydra med fullum rangyndum. litils munde Harallde konungi harfagra fỏdrfỏdr ydrum uert þikia at rada einn jarll fra riki er hann eydde ok undir sig braut marga konunga Noregs uelldis ok red þui æinn til elli. Haralldr konungr suarar. þat er æi sua auduellt sem drepa kid edr lamb at taka Sigurd jall af life. þuiat hann er ættstorr ok fręndmargr uitr ok uinsæll. uæit ek ef hann spyr med sonnu at hann a vfridar uon af oss ath allir Þrændir standa med honum. æigum uær þa ekki eyrendi nema illt eina. lizst mer sua sem aungum uorum brędra þiki truligt at sitea vndir hende Þrænda. Gunnhilldr mællti. ver skulum fara annan veg med þessu rade. ver Haralldr konungr ok Erllendr skulum sitea j uetr a Nordmære ok freista þa huat j gerizst. ok sua geordu þau.


Brendr inn(i) Sigurdr iarl af Gunnhilldar sunum

33. Brodir Sigurdar ialls het Griotgardr. hann var myklu yngri ok virdr minna. hafde hann ekki tignnarnafnn. hann hellt þo sueit manna ok var a sumarit j uiking. Haralldr konungr sendi menn j Þrandheim a fund Sigurdar iarlls med vinmælum ok vingiofum. sagdizst Haralldr vilea leggia vid hann slika vinattu sem verit hafde med þeim Hakoni ok iarllinum. þat fylgde ordsendingu at iarll skyllde koma a fund Haralldz konungs. skylldu þeir þa at fullu binda vinattu sina. Sigurdr iarll sendi menn ok vinattumal til konungs ok sagde sig þo eigi mega fara sakir sinnar fiolskylldu. sendi jarll konungi vingiafir ok gaf honum god ord moti vinattu hans. Sendimenn foru sidan til Griotgardz ok fluttu honum vinattugiafir ok heimbod Haralldz konungs med sama hætte ok Sigurdi jarlle brodur hans. skildu[49] þeir at þui at Griotgardr het ferd sinne til Haralldz konungs ok Gunnhilldar. Hann kom at akuednum degi a konungs fund ok Gunnhilldar. toku þau þa blidliga uel vid honum ok hỏfdu hann j kærleikum vit trunat ok sin leyndarmal. þau tỏludu firir honum huersu iall hefde hann leinge litinn mann gert. en ef hann uillde uera j radum med þeim hetu þau honum iarlldomi ok þui riki sem Sigurdr iall hefde adr haft. somdu þau þat sin j milli med einkamalum at Griotgardr skyllde hallda niosnum til nærr likazst uera at ueita jarlle atfor ok geora sidan greidlig ord Gunnhilldi ok sonum hennar. For Griotgardr heim med giofum ok glæsiligum ordum. ok iarll for vm haustit inn j Stioradal ok þa þar ueizslu. þadan for hann vt a Ỏglu ok skyllde þar ueizslur taka. Jarll hafde |[50] iafnan mikit fiolmenni þuiat hann trude illa Haralldi konungi. en med þui at þa hỏfdu vinattumal medal farit hans ok Haralldz konungs hafde hann þa litla sueit manna. Griotgardr georde þa niosnir kongngi at æigi mundi i annat sinn vænna at fara at iarlinum. ok a somu nott foru konungar Haralldr ok Erllendr inn eftir Þrandheimi ok hofdu fiogur skip ok lid mikit. sigldu þeir vm nottina vid stiornnulios. þa kom Griotgardr til motz uid þa. komu þeir sidan allir samt a Ỏglu. uar þar Sigurdr iarll a ueitzslu. logdu þeir elld i hus ok brendu beinn. brann þar inne iarll ok allir hans menn. konungar foru þegar ardegis vt eftir firde ok sua sudr a Męre ok duolduzst þar um hrid. Þetta var tueim uetrum eftir fall Hakonar Adalsteinsfostra at sognn Ara prestz hins froda Þorgilssonar. Þessa getr Eyuindr j Haleygiadrapu.


Ok sigrom hinn
er suonum ueitte
hauka bior
Haddingia ual.
frama tyr
fiorui nęmdu
jardradendr
a Ỏgloe.


Ok enn kuad hann.


Ok odlingr
jolum iardar
alnar orms
ofalinn var.
lifs af lattr
er landrekar
Tyra attung
j trygd suiku.


Sætt Hakonar jarls vid Gunnhilldar sonu

34. Hakon son Sigurdar var j Þrandheimi þa er hann spurde brennu fodurs sins. Hakon var ættstorr ok frændmargr. Sigurdr fadir hans uar vinsæll ok astudigr ollu folki. Hakoni vard sua gott til lids at allir Þręndir sneruzst til hans. uard þa þegar sua mikit herlaup vm allan Þrandheim at huert skip var a vatnn dregit þat sem sæfært var. En er herrinn kom saman toku þeir Hakon son Sigurdar til iarlls yfir lid þat. þa var hann nærr tuitugum at alldri. hellt hann ollu lide sinu vt eftir firde. En er þat spurdu[51] Gunnhilldar synir foru þeir sudr j Raumsdal ok a Sunnmęre helldu huorirtueggiu niosnum til annara. Hellt Hakon iarll þa Þrandheim med styrk fręnda sinna þria uetr sua at Gunnhilldar synir fengu aunguar tekiur ok einge þeirra nade at koma inn vm Þrandheims minne. Hakon iarll atte margar orrostur vid Gunnhilldar sonu ok attu þeir ymsir sigr. Eftir þetta foru beggia vinir ok baru sættarbod j mille Gunnhilldar sona ok Hakonar iarlls. kom sua med fortaulum godra manna at þeir sættuzst sua. at Hakon skyllde hafa slikt rikt i Þrandheimi sem haft hafde Sigurdr fadir hans en konungar slikt (er) hafde Haralldr[52] konungr. var þetta satmal bundit fullum trunade. Þa geordizst kærleikr mikil(l) med þeim Hakoni ok Gunnhilldi en stundum beittuzst þau ueilrędum. leid sua fram þria uetr at Hakon iarll sat vm kyrt j riki sinu.


Fæddr Eirekr Hakonarson

35. Hakon iarll for[53] einn uetr til Upplanda. A einne gisting uard sa atburdr at hann lagdizst med konu hon var litillar ættar. en er þadan lidu stundir gek su kona med barnne ok er barnnit var fætt var þat suæinn ok het Æirekr. modir(in) flutte sueininn til Hakonar jarlls ok sagde at hann uar fadir at. jarll let sueininn upp fæda med manni þeim er Þorllæifr hinn spake uar kalladr. hann bio upp i Medaldal ok var rikr madr ok vinr Haralldz konungs. Eirekr var skiott mannvænn ok mikill uexste. fadir hans gerde ser fatt vm vid hann. Hakon jarll var hermadr mikill uel at jþrottum buinn hinn fridazste synum ok spekingr at vite.


Tryggui konungr Olafsson fær Aastridar

36. Eirekr het lendr madr i Noregi hann bio þar sem hæitir a Offrustodum hann var son Vikingakara. brỏdr Æireks uoru þeir Bauduar fadir Olofar modr Gizsorar hvita ok Uigfuss herssir a Uỏrs. hann var fadir Astridar modr Uigaglums. fyrrnefnndr Eirekr fek gỏfugt kuonfang hann gat uid sinne husfreyiu tuỏ bornn er bæde koma vid þessa sỏgu. Sigurdr het son Æireks mikill[54] madr ok mannuęnligr vitr ok godgiarnn. Æirekr atti ok dottur er Astridr het hon var kuenna friduzst vitr ok vinsæl ok uel j skape skyr j ordum ok skorungr mikil. þessarrar meyiar bidr Tryggui konungr Olafsson ser til handa. Æirekr suarar þessu mali uel ok giftir meyna. drak Tryggui konungr brudkaup til Astridar fek hann þadan goda peninga ok flut(t)e heim med ser. þau gatu tuær dætr Jngibiorgu er atte Rognnualldr iarll adra Astride er Erllingr Skialgsson atte sem sidar mun sagt verda.


Suikrædi Gunnhilldar vid Tryggua

37. A einu hauste for Hakon jarll til Upplanda. en er hann var a Hæidmork komu til hans konungar Tryggui Olafsson ok Gudrỏdr Bearnarson ok Dalagudbrandr. þeir attu stefnulag med ser satu þeir leingi a einmæle. en þat kom upp at huerr þeirra skyllde vera vin annars ok skildu vid sua buit. for þa huerr hæim til sins rikis. Tryggui konungr Olafsson var rikr madr ok gỏfugr hann þotte Uikuerium bezst til konungs fallinn at rada lande ollu. Gudrỏdr konungr Biarnarson var astuinr Tryggua konungs. Þetta spurde Gunnhilldr ok synir hennar at þessir hỏfdingiar hofdu talat til |[55] vinattu med ser ok er þeim grunr a at þeir munde hafa gert landrad vid konungana. tala þau nu oftliga ok hafa (rada)gerd sin a mille. en er uorade lystu þeir Haralldr konungr ok Gudrỏdr brodir hans at þeir munu fara j viking austr vm haf edr j Austrveg sem þeir voru vanir ok drogu þa lid at ser ok hrundu skipum a vatnn ok biugguzst. en er þeir drukku brottfarar ỏl sitt voru þar drykkiur myklar ok var mart talat. þar kom at j manniofnnut var farit ok þui næst var rætt vm konunga sialfa. mællti þa einn madr at Haralldr konungr væri framazstr þeirra brędra. Þessu ræiddizst miog Gudrỏdr konungr sagdi sua at hann skyllde i ỏngu bera lægra hlut en Haralldr brodir hans. segizst vera buinn at þeir reyne þat. kom sua vm sidir at huorrtueggi syndizst ræid(r) ok þreyttu þetta med sua myklum kappmælum at huerr þeirra baud ỏdrum til vigs ok hlupu til uopna. en þeir sem vitrari voru ok minnr druknir gengu j mille ok stoduỏdu. foru þa huorir til skipa sinna. en æingi uon var þa at þeir mætte fara allir samt at þui er monnum syndizst. en reyndar var þetta ekki vtan prettr[56] þeirra brędra ok flęrdsamlig radageord er Gunnhilldr modir þeirra hafdi sett sem sidarr profadizst. at þeir uære sidr grunadir vm þau suik er þau hỏfdu saman bruggat ok sidarr kom fram ef þeir syndizst vsattir sin a mille. Siglde þa Gudrỏdr konungr austr med landi. en Haralldr stefnnde vt a haf ok sagde(z) hann mundu sigla uestr vm haf. en er hann kom vt vm eyiar stefnnde hann hafleid austr med lande. Gudrỏdr konungr siglde þiodleid austr til Vikr ok sidan austr vm Folldina. sendi hann þa menn til Tryggua konungs med þeim eyrendum at hann skyllde koma til motz vid Gudrỏd konung. voru þeir forradsmenn Þordr Jngilæifarson ok Þordr Egile(i)farson. ok er þeir komu a fund Tryggua ok sogdu honum ord Gudrỏdar ok vinmæle ok felagsgerd þa mællti Tryggui konungr. æigi synizst mer sligt vænliga stefnt ok godr kostr ma þetta heita ef æigi fylgia suik. en þat er miog kent sonum Gunnhilldar. en þit erut reyndir at godum monnum ok rettordum. þeir kuoduzst ætla at þeir mundi med sonnu fara. þa mællti Astridr kona Tryggua konungs. herra sagde hon ekki uel segir mer hugr vm þina ferd. mig dreymde at ek hefde mikinn gullhring a hende ok sidan sa ek hringinn brottnna (j) tuo hlute j sundr ok dreyrde or hlutunum. nu hygg ek at þetta se þin forynia ok ser þu suikinn. Konungr mællti. ekki gef ek at þessu gaum. mundu þeir Þordarnir æigi þessi bod bera nema sỏnn væri. ok byrr ferd sina at vitea þeirra æinkamala sem Þordarnir hỏfdu borit honum af Gudrỏdi konungi af þeir skylldu fara badir samt j Austrveg at heria. hafdi Tryggui konungr æina skutu þuiat hann spurde at Gudrỏdr hafde litit lid. Þeir funduzst vid Veggina firir sunnan Sotanes. en er (þeir) gengu a malstefnnu hlupu at menn Gudrỏdar konungs ok drapu Tryggua konung ok .xij. menn med honum. ok liggr hann þar sem sidan er kalladr Tryggua reyrr. En er Þordarnir urdu varir vid suik þessi mælltu þeir. illa er ydr saman farit sonum Gunnhilldar. drepit med suikum frendr ydra ok munu þui fair godir menn ydr þiona ok skulu vit j brott radazst ok koma alldri ydr til lids. ok sua gerdu þeir. lagde Gudrodr oþokka a þa bada.


Draap Gudraudar af Haralldi konungi

38. Haralldr konungr sigllde miog vtleid. hann stefnde[57] inn j Uikina ok kom þar vid vm nott er heitir Tunberg. spurde hann þa at Gudrỏdr konungr Biarnnarson var þar skamt a land upp a væizslu. for Haralldr konungr med lid sitt þegar hina somu natt upp þangat ok tok hus a honum. Gudrodr konungr gek þa vt med hird sina. var þa skom vidtaka adr Gudrodr konungr Biarnarson fell ok margir menn med honum. Haralldr konungr for þegar j burt. hellt hann þa til fundar vid Gudrỏd brodur sinn ok lỏgdu þeir vndir sig alla Vikina.


Haralldr grænski flydi landit firir Gunnhilldar sonum

39. Gudrỏdr konungr Biarnnarson hafde ser fæingit gott kuonfang ok makligt. Þau attu son er Haralldr het hann var sendr til fostrs upp (a) G(r)ænland til Hroa eins lendz manns. son Hroa var Hrani hinn vidfỏrlli voru þeir Haralldr miog iafnnalldra ok fostbrædr. Eftir fall Gudrỏdar konungs Biarnnarsonar flyde Haralldr son hans upp a Grenland ok fylgde honum Hrani fostbrodir hans ok fair menn adrir. duolduzst þeir þar vm hrid med frændum sinum. Gunnhilldar synir leitudu eftir þeim monnum er þeim þottu sekir vid sig einkanliga þeim er þeir hugdu ser mote risa. redu þat Haralldi grænska fręndr hans at hann fære ór lande. hann for þa austr til Suiþiodar kom ser þar j sueit med hermonnum ok aflade ser þar f(r)ægdar.


Haralldr ok Tosti voru badir saman i vikingum

40. Tosti het madr j Suiþiod. hann var einn rikazstr madr j þui lande. vitr ok hardradr ok hermadr mikill. þui var hann kalladr Skỏglartosti. Haralldr grenski kom ser i suæit med honum voru þeir j viking badir samt .v. sumur en a vetrum hỏfdu þeir kyrrsetu. Haralldr virdizst huerium manni vel. Sigrid |[58] het dottir Skỏglartosta vng ok frid. hennar bad Haralldr grænski en hon brendi hann inne ok enn fleire konunga[59] er hennar hofdu bedit. þui var hon kollut Sigrid hin storrada. hon var sidan gift Eireki Suiakonungi er sidan var kalladr hinn sigrsæli ok var son þeirra Olafr Suiakonungr. Æirekr konungr vard sottdaudr j Suiþiod tiu uetrum eftir fall Styrbiarnar brodur sins. en þau mædgin Olafr konungr ok Sigrid drottning koma bæde sidan vid þessa sỏgu. Haralldr grænski atte dottur Gudbranz kulu gỏfugs mannz j Noregi. þeirra son var Olafr hinn helgi Noregs konungr ok pislarvottr uors herra Jesu Cristi.


Af atgiorfui Hakonar jarls

41. Nu er fra þui at segia at Gunnhilldar synir budu vt lide myklu ór Vikinno ok foru sua nordr med lande at þeir hofdu skip ór hueriu fylke. geordu þeir þa bert at þeir munde stefnna her þeim at Hakoni jarlli. hann var þa j Þrandheimi er hann spurde þesse tidende. dro hann þa her saman ok red til skipa. en er hann vard varr huersu mikinn her Gunnhilldar synir hofdu hellt hann þa leidina sudr a Mære ok heriade huar er hann for. drap hann menn allzstadar þar er hann nade rika ok vrika. hann sende aftr bonda her Þręnda en hann for herskillde vm Mære[60] huoratueggiu ok Raumsdal. hann hafdi niosun af her konunganna allt firir sunnan Stade. þa siglde hann sudr vm Stade sua hafhallt at æigi matti sia seglin af lande. fek hann byrlæide gott ok kom vid Danmork siglde hann þadan j id Eystra sallt. tok hann þa at heria ok gerdizst utilegu uikingr. heriade a Suiauellde Gautland Vindland Kurland ok austr vm Eysyslu ok sua aftr til Danmerkr. Hakon var allra manna fegrstr asyndar ok a allan uoxst huortueggia limadr fagrt med hofde ok fotum(!) atgeruismadr mikill vm flesta hluti. medalmadr a hęd stinnleggiadr hardarmadr gult hár ok skegg. fell hárit med lokkum. hann var radageordamadr mikill diupsærr mælskumadr fagrordr ok gladmælltr spakall þolinmodr grimmr vvinum bæde med orrostum ok uelrędum langrækr milldr af fe. Gunnhilldar synir helldu her sinum nordr til Þrandheims duolduzst þar miog leingi. toku skatta ok skylldr af bęndum. en er a leid sumarit setti Haralldr þar eftir Sigurd slefu ok Gudrỏd konunga yfir Þrandheim. en Haralldr konungr ok adrir þeir brędr foru austr j land med þat leidangrslid sem adr hafde þeim fylgt.


Draap Sigurdar konungs slefuu

42. Hakon jarll siglde austr vm haustit til Helsingialandz. sette hann þar upp skip sin ok for sidan landueg ok sua vm Jamtaland ok kom ofan j Þrandheim. drifu þa til hans fioldi folks red jarll þa til skipa. þat spurdu Gunnhilldar synir stigu þeir a skip sin helldu þeir vt eftir firde en Hakon jarll for ut a Hladir ok sat þar vm uetrinn. en konungar satu a Mære ok uæittu huorir ỏdrum ahlaup. Hakon jarll hellt riki sinu j Þrandheimi ok sat þar oft a uetrum en vm sumrum heriade hann j Austrueg. stundum sat hann j Þrandheimi ok hafde her vte. hellduzst Gunnhilldar synir þa ekki vid firir nordan Stade. Klyppr het æinn kynstorr madr ok rikr a Hordalandi hann var son Þordar Hordakarasonar. kona hans het Olof hon var Asbiarnar dottir systir Jarnnskeggia nordan af Yrium. brodir Asbiarnar var Hreidarr fadir Styrkars fỏdr Einars þambaskelfis. Sigurdr slefa kom til buss Klyps hessis. hann var æigi heima en Olof kona hans tok vel vid konungi ok voru þar drykkiur myklar ok veizsla god. Sigurdr konungr gek vm nattina j rekkiu til Olofar ok la þar at vvilea hennar. sidan for konungr burt. Eftir vm haustit foru þeir brędr Haralldr konungr ok Sigrỏdr upp a Vaurs ok stefnndu þar þing vid bęndr. a þui þinge ueittu þeir konunginum atfor ok ætludu at drepa hann. þeir kuomuzst vndan med flotta. foru þeir Æirekr konungr nordr j Hardangr ok settuzst þar. En er Klyppr hessir spurde þat heimte hann saman fręndr sina ok vine ok veittu konungi atfỏr. hofdinge firir ferdinne var sa madr er Vermundr het uỏlubriotr. en er þeir koma a bæinn veittu þeir konungi atfỏr. Klyppr lagdi suerdi j gegnum konung[61] ok var þat hans bani. ok þegar j stad var Klyppr drepinn.


Bardagi Hakonar iarls

43. Haralldr konungr grafelldr ok Gudrỏdr brodir hans drogu saman her mikinn austan ór landi ok helldu lide sinu nordr til Þrandheims. en er þat spurde Hakon jarll safnnade hann lide at ser hellt sudr a Mære ok heriade þar. þar var firir Griotgardr (fodur)brodir hans ok skylldi hafa landuornn af Gunnhilldar |[62] sonum. hann baud her vt sem konungarnir hofdu ord til sent. Hakon jarll for til fundar vid hann ok attu þeir bardaga. þar fell Griotgardr ok tueir jarlls synir med honum ok mart annat lid. sidan siglde Hakon jarll vt vm eyiar ok sua hafhallt sudr med lande ok kom fram j Danmork. for þa a fund Haralldz Gormssonar Danakonungs fek þar godar vidtokur. dualdizst þar vm vetrinn. Þa var ok med Danakonungi madr sa er Haralldr het hann var son Knutz Gormssonar brodur son Haralldz konungs. hann var kominn or viking hann hafde leingi heriat ok fengit ỏf lausafiar. þui var (hann) kalladr Gullharalldr. hann þotte uel til kominn at vera konungr j Danmork.


Fra riki Gunnhilldar suna

44. Haralldr konungr grafelldr ok þeir brædr helldu lide sinu nordr til Þrandheims ok fengu þar ỏngua motstỏdu þuiat Hakon jarll var j burtu. toku þeir þa skatta ok skylldr ok allar konungs tekiur ok þar vmfram letu þeir bændr giallda stor giolld. þuiat konungarnir hỏfdu þa langa hrid litit fe fengit or Þrandheimi er Hakon hafde þar setit med fiolmenni ok at(t) vfrid vid konunga. Vm haustit for Haralldr konungr sudr j land med þat lid flest er þar atti heimile. en Erllendr konungr sat þar eftir med sinu lide. hann hafde þa en(n) myklar krafir vid bændr ok georde hardan rett þeirra. en bændr kurrudu illa ok geordu rad sin sidan. Vm uetrinn sỏfnnuduzst bændr saman ok fengu lid mikit stefnndu sidan at Erllendi konungi þar sem hann var a væizslu ok heldu vid hann orrostu. þar fell Erllingr ok mikil sueit manna med honum. Þat segia menn at su ỏlld væri ein horduzst er Gunnhilldar synir styrþu riki. af þui at vetrnir spilltuzst en kornarit brast sildin huarf j brott. ok hofdu menn slika kaupferd. toku j mote sullt ok seyru ok þui næst manntapa. j annan stad ran ok vtlegdir þeirra manna er æigi letu yfir drifazst. Mikit starf hafde Haralldr konungr j riki sinu ok litt med nytsemd landzmanna. hans menn vnnu honum þo mikit þuiat hann var þeim godr þo at hann væri bændunum hardr.


Fæddr Olafr Trygguason(!)

45. Astridr het kona su er att hafde Tryggui konungr Olafsson sem fyrr segir. hon var dottir Æireks biodaskalla riks mannz er bio a Offrustodum. en eftir fall Tryggua konungs flyde Astridr drottning af eignum sinum med leynd ok hafde med ser nokkut lausafe. þuiat hon hugde at vvinir hennar munde vndir sig draga allar æignir þær er þau Tryggui konungr hofdu att ok at þeir mundu þar koma ræna hana riki ok suipta hana allri sæmd ef hon hafdizst þar vid heima. henni fylgde j brot fostrfadir hennar ok tryggr trunad(a)rmadr er Þorolfr het ok var kalladr lusarskegg. hann skilde alldri vid hana medan þau mattu saman vera. en adra trunadarmenn sina hafde hon a niosnn at vita huat vvinir hennar hofduzst at. þuiat hon hræddizst hardla miog ef þeir yrde vid varir huersu henni var tilfarit at þeir munde hana hart taka ok færa Gunnhilldi konungamodur. en hon villdi þat varazst. en su var hin hæsta sok til hennar brottferdar ok flotta fra sinu riki at j þenna tima var Astridr med barnne þeirra Tryggua konungs ok þui uillde hon fordazst fund þeirra Gunnhilldar ok sona hennar. let hon flytia sig vt a eitt vatnn. j vatninu var æinn holmi þar leyndizst Astridr ok Þorolfr med henni. Þorgils son hans .vi. vetra gamall var þa hia þeim ok nokkurir menn adrir.


Her er feddr Olafr konungr Trygguasun i holminum

46. A þvi ari er lidit var fra hegatburd vars herra Jesu Cristi niu hundrat ok sextigir ok niu er ok a audru are hins fiorda tigar Ottonis hins mykla keisara ok a fyrsta are rikis Jatvardar Eingla konungs fædde Astridr fagran suæin j holmanum a vatne þui er Rond hæitir. Þann suæin jos Þorolfr uattnne at þeim sid at þa gek yfir. Þorolfr gaf sueininum nafnn ok kallade hann Olaf eftir fodurfaudur sinum. af þui vard drottningu modur sueinsins hin(n) mesti fagnadr ok ollum þeim er þar voru vid staddir. Huildizst Astridr þar j holmanum sua leinge sem sængarkonum hæfir huilu at byggia eftir barnnburd. en er nott dimmadizst en dagr skemdizst byriadi Astridr brottferd sina þadan ok Þorolfr en fatt annara manna. foru þa at eins |[63] med bygdum er þau leynduzst vm daga ok mattu ỏngua menn finna. þau komu æinn dag at kuellde til Eireks a Offrustodum faudr Astridar. sende hon þa menn heim j bæinn at segia fodur sinum þeirra þarkuomu. en hann let fylgia þeim j eina skemmu ok setia þeim bord med hinum bezstum fỏngum. var Astridr þar litla hrid adr foruneyti þeirra for brott en hon var eftir ok .ij. þionostukonur med henni ok son hennar Olafr Þorolfr lusaskegg ok Þorgils son hans. voru þau þar vm uetrinn uel halldin.


Af raadagiordum Gunnhilldar vid Aastridi ok Olaf

47. Haralldr konungr ok Gudrỏdr brodir hans eptir drap Tryggua konungs Olafssonar foru til bua þeirra er hann hafde att. en þa var Astridr j brottu þadan ok spurdu ekki til hennar. sa kuittr kom firir þa at hon munde vera med barnne Tryg(g)va konungs. Þeir foru vm haustit nordr j land sua sem fyrr er ritat. en er þeir fundu Gunnhilldi modr sina sỏgdu þeir henni alla atburde vm þau tidendi er þa hỏfdu georzst j for þeirra. hon spurde vendiliga at þui at þar sem Astridr var. þeir sogdu af þui slikan kuitt sem þeir hỏfdu heyrt. Gunnhilldr suarar. þat mun vera satt at hon mun fæda upp son Tryggva ef ỏngra rada er j leitat. En firir þa sỏk at þat sama haust attu Gunnhilldar synir deilu vid Hakon jarl ok sua vm uetrinn eftir sem fyrr er ritad. þa vard einge eftirleitan hỏfd um Astridi ok son hennar a þeim uetri en eftir vm uarit sendi Gunnhilldr menn til Upplanda ok allt j Uikina at niosna huat hennar haga munde vera. en er þeir niosnarmenn kuomu aftr til Gunnhilldar kunnu þeir þat hellzst at segia til Astridar at hon mun vera a Offrustodum med fodur sinum ok þess meire uon at hon fædde þar upp son Tryggva konungs en sogdu sig huorki þeirra set hafa.


Fer(d) Hakonar sendimanz Gun(n)hilldar eftir Olafi

48. Hakon het æinn rikr madr hinn kærazste vin Gunnhilldar. sagde hon Hakoni at hann skyllde fara a Offrustadi til Æireks ok hafa þadan son Tryggua konungs ok færa ser. fek hon Hakoni til fylgdar .xxx. manna alla uel buna at uopnum ok hestum. Hakon for ueg sinn ok fyrst þar til er þeir komu at Offrustodum. verda þa menn Æireks varir uid ferd þeirra ok eyrende ok bera honum n(i)osnn vm sendimenn Gunnhilldar. þat var sid dags. en þegar vm nottina bio Eirekr brottferd Astridar dottur sinnar. fek hann henni goda leidtoga. foru þau brott er mikit lifde nætr. Æirekr leidde þau ór garde ok mællti til Astridar. þui fari þit sua fliotliga j burt hedan[64] at ek ma æigi leingr hallda ykkr her. þuiat Gunnhilldr leitar (at) Olafui syne [þinum ok[65] uill taka hann af lifue. en ek uil senda ydr austr til Suiþiodar a fund eins hins kærsta vinar mins er nu er kalladr Hakon gamli. vit uorum badir samt langa æfui j uiking ok uar med okkr hinn kærazste felagskapr. uænte ek at (firir) mina skylld mun hann ydr uel hallda þuiat ek hefir hann reyndan hinn dygdugazsta dreing j ỏllum hlutum. Sidan minnizst hann vid dottur sina ok vid sueininn Olaf ok skildu med hrygd ok harm. sidan foru þau ueginn en Æirekr huarf aftr til bæiarins. Þau komu at kuellde dags j þat herat er Skaun het þau sa þar bæ mikinn ok foru þangat ok badu ser þar nætrvistar. þau dualduzst þar ok hofdu fatækligan bunat. sa madr er þar bio het Beornn eitrkuæisa. hann var audigr madr ok illr buþegnn hann rak þau burt. foru þau vm kuelldit j annat þorp skamt þadan er het j Vittlum. þar bio sa madr er Þorsteinn het hann herbergde þau vm nottina ok veitte þeim godan beina. þa nott suofu þau j godum vmbunade. Hakon ok sendimenn Gunnhilldar kuomu a Offrustadi snemma vm morgininn þa er þau hofdu brott farit vm nottina. hann spurde at Astride ok syni hennar. Æirekr sagde at hon væri ekki þar. Hakon trude ekki sognn hans ok ransakade bæinn læitade inne ok vte. duolduzst þar leinge vm daginn ok fengu nokkura niosn af ferd Astridar. toku þa hesta sina ok ridu j brott þa somu leid sem þau hofdu adr farit. kuomu þar vm kuelldit til Bearnar æitrkueisu j Skaun. toku þar gisting ok spurde Hakon Beorn ef hann kynne honum nokkut at segia til Astridar. Beorn suarar. kom(u) her j dag nokkurir menn j uondum klędum er ek hugda fatæka vera ok badu mig nætrvistar en ek rak þa j burt þuiat mer eru allir stafkallar leidir. en þo kemr mer nu j hug at j þeirra lide var ein kona forkunnar væn þo at fatækliga være buin med jungu suæinbarne miog fridu ok æinn alldradr madr ok pilltr nokkurra uetra gamall. nu munu þau herbergiut her nokkur j þorpunum. A þui sama kuellde for verkmadr Þorstæins ór skogi ok kom til bæiar Biarnar þuiat þat var a leid hans. hann vard varr vid at þar voru gestir margir ok suo huert eyrende þeirra var. sagde hann þetta allt Þorsteine bonda þa er (hann) kom heim. en er þridiungr lifde nætr vakte Þorsteinn upp gesti sina ok bad |[66] þau skiott brott fara ok mællti vid þau hardliga ok leit til þeirra vfrynliga. en er þau kuomu af gardinum vt a veginn hæilsar Þorsteinn þeim blidliga. þat vil ek at þu vitir Astridr at ek hefir þetta æigi firir grimdar sakir geort at kuedia þig ok þitt foruneyte sua hardliga hedan j brott af minum herbergium. helldr firir þa sauk at sendimenn Gunnhilldar konungamodr eru komnir til bua mins Bearnar æitrkueisu ok ætla med ser at hafa son Tryggua konungs ef þeir mega nokkurs kostar na honum. ek vænti at sa se mikils hattar er sueininn uill hefia huerr edr huerrar tignar hann er sua at med hans forsio ok fulltinge fai Gunnhilldr ok hennar menn æigi fullgort sitt eyrende. nu skulu þer fara eftir visan minne þar til sem vatnn er firir ydr. j vatninu er æinn holmr reyruaxinn. þangat megu þer fara ok þar felazst j reyrinum ok bida sua minner tilkuomu. en ek verd nu fystr at fara huatliga heim aftr þuiat mig varir at sendimenn Gunnhilldar komi her skiotliga ok leita yduar. ok ef ek fer j leitina med þeim sem ek trui at þeir vile skal ek þa allan hug a leggia sua firir at sea at þer finnizst æigi þuiat ek hygg þann betr hafa er ydr healpar vid. Þau gengu þa fram a skoginn sem hann hafde firir mællt ok kuomu at vatninu. Sua er sagt at Þorolfr bar bada suæinana a baki ser Olaf ok Þorgils. en þuiat honum vard byrdrin þung signade hon nidr a bakit þa er hann od yfir uatnnit sua at nidr j toku fætr Olafs. hann gret þo æigi. Þorolfr vard þa varr vid ok letti hann upp a sig læingra byrdinne. foru þau vt j holmann ok faluzst þar. Snemma vm daginn reid Hakon fra Bearnar j bygdina ok huar sem Hakon kom spurde hann at Astride ok syne hennar. en er hann fann Þorstein spurde hann ef þau hefde þar komit. Þorsteinn suarar. voru her nokkurir fatækir menn j nott ok mote degi foru þau hedan fram a skoginn. Hann mællti vid Þorstein. þu munt vilea fara med oss at leita þeirra þuiat ek vil finna þau en þu munt uel kunna uegu ok fylsne ỏll a skoginum. Þorsteinn iattade ferdinne ok bio sig fliotliga. en er þeir kuomu a skoginn þa mællti Þorsteinn. foru uær dreift. vid er læitin. geymit uel til ef þer verdit vid nokkut uarir þuiat æigi er ulikligt ef þau heyra manna malit þuiat þau vitu ser otta uon at þau fele barnnit en fordi sealfum ser. rannsaki þer ok æinuirduliga aull fylsne þau er ek visa ydr til. Hann visade nu aullum þeim þuert fra þui sem þau eru folgin ok þa er þeir mattu (eigi) sia hann[67] rann hann j þorp æitt ok fek þar ambattar barnn bar hann þat a skoginn þar sem þykkuazstr var ok fal þat sidan j fylsnne nokkuru. en bratt eftir þat tok barnnit at grata. En er þeir heyrdu þat er j leitinne voru runnu þeir allir þangat til ok vard Þorsteinn sæinazstr. en er þeir litu þetta barnn ok hugdu at vandliga þa kom Þorsteinn þar ok sagde sua. brỏgdum eru ver nu bæittir þuiat þat megu ver allir sia at þetta er æigi kurtæisligt konungs barnn er ver hỏfum med hondum helldr synizst mer sem þetta se illiligt ok vræstiligt ambattar barnn. ok hefir sa madr miog grimliga gabbat er þat hefir her folgit. ok þess varir mik ef Gunnhilldr visse þessa suivirding er hann hefir hennar sendimonnum[68] geort at hon munde uilia at honum væri grimu golldit. Eftir þat foru sendimenn Gunnhilldar aftr ok sogdu henni sitt eyrendi. Astridr ok hennar foruneyti voru j holmanum þenna dag er þeir leitudu hennar vm skoginn. en vm nottina eftir kom Þorsteinn þar sem (hann) hafde heitit. fek hann þeim uistir nogar ok adra þa hlute er þau þurftu at hafa sua ok mann til fylgdar þann er uel kunne uegu alla austr j Suiþiod. skilduzst þau Astridr ok Þorsteinn godir vinir. lette Astridr eigi ferd sinne fyrr en hon kom med sinu foruneyti a fund Hakonar gamla. dualdizst hon þar ok son hennar langa hrid j godum fagnade.


Hakon hinn norræni for til Suiþiodar at leita Olafs

49. Nv helldr Gunnhilldr konungamodir frettum til Astridar ok Olafs sonar hennar. en er hon spurde at þau voru j Suiþiod þa sendir hon hinn sama mann Hakon vin sinn med godu foruneyte til Æireks Suiakonungs med vinmælum ok fegiofum. Æirekr Suiakonungr tok uel vid sendemonnum Gunnhilldar. voru þeir med honum j godu yfirlæti. litlu sidarr bar Hakon upp sitt eyrendi vid Æirek konung sagde at Gunnhilldr hafde honum til þess ord sent at hann fengi honum styrk til at na[69] sueininum Olafui Trygguasyni ok færa henni. Æirikr konungr suarar. þat ma ek geora at fa þer lid slikt er þu þikizst þurfa en þo ueit ek at þu hefir þat æitt eyrende til Hakonar gamla sem honum er vel uiliat. Hakon gamle atte son er Rognnualldr het hann var þa med Æireki konungi j myklum kærleikum. Rognnualldr |[70] var vid tal þeirra konungs ok Hakonar noręna. bio hann sig sem skiotazst ok reid med nokkura menn til fodrs sins. sagde Rognualldr honum at þeir munde skiott koma sendemenn Gunnhilldar konungamodr med myklu lide. suo huert eyrende þeir hofdu. Hakon gamli suarar. uel gerdir þu frende. en æigi er ek uppgefinn firir Hakoni þott mer kæmi eingi niosn ok hefda ek at æins mina huskalla. Litlu sidar kom þar Hakon norręni med mykla sueit manna er Æirekr konungr hafdi fæingit honum. Hakon gamli fagnar honum uel. þa segir Hakon norræni. Gunnhilldr drottning allz Noregs uelldis sendi mig hingat þess eyrendis at bioda med goduilia fostr Olafui Trygguasyne. þikizst hon sua hellzst mega bæta suæininum ok frendum hans ok sletta sua yfir skiotręde sona sinna. þat er þeir drapu Tryggua konung frenda sinn. at fæda upp sueininn[71] med sæmd ok hallda hann til rikis þess er hann var borinn til þegar hann hefir alldr til. Hakon gamli suarar. diarfliga ok aheyriliga hefir þu framflutt þitt eyrendi. en þuiat Gunnhilldr er reynd at þui at hon er full af flærdum ok suiksamligum vndirhyggium þa truir modir sueinsins æigi hennar glæsiligum ordum edr fagrmælum ok þui þikir henni æigi likligt þar til uppreistar sinum syne er Gunnhilldr er ok ualla uill hon þui trua at þat se astudar bod ok ekki þotti mer sem þau fære hingat fyrr en þrotin væri su hialpar uon. ok grunr er modr sueinsins at hon muni gera uid hann sem fodr hans. ok ætlar ek at ekki verdi þitt eyrende þar vm þuiat huorke truum vær Gunnhillde ne þer. ok þui þarf ekki þetta mal at leingia firir þer at Olafr ferr alldri hedan burt at vvilea Astridar modr sinnar ok æigi fæzst hann med þui hedan at hann komi a ualld Gunnhilldar medan þau uilea her dueliazst hia mer. Skildu þeir sua sina rædu foru sendi(menn) burt ok sogdu Æireki konungi allt sem farit hafde med þeim nỏfnnum. Konungr suarar. sliks er þar at von þuiat þat er satt at Hakon gamli hefir æigi latit sinn hlut her j Suiauellde þo at nokkuru rikare menn hafui hlut j att en þu ert. þuiat ek fek uarlla halldit firir honum minne sæmd þa er vit attum mal saman. Þui næst biugguz sendimenn Gunnhilldar heim at fara hæim aftr nordr i Noreg. beiddu þa enn konung fa ser styrk til at hafua sueininn burt or Suiauellde huort Hakon villde edr æigi. Konungr gerde sua ok fek þeim þa .ccc. manna ok kemr a vvart nafna sinum. ok þa er hann kemr til bæiar hans kom Hakon gamli j mot honum med myklu lide ok var at ỏngu vanbuin(n). ok er þeir funduzst krafde Hakon norræni at suæinninn fære med honum. Hakon gamli tok þui seinliga ok segir. sua sagda ek þer nafnni fyrr sua sem enn skal ganga at Astridr skal rada będe ser ok sinum ferdum ok sua Olafui syni sinum. ok sua er hon komin a mitt ualld at þau skulu j ỏngu þinir naudungarmenn vera. Hakon hinn norræni reiddiz miog ordum nafna sins hafde hann þa fram heitan ok hardyrde ok het honum afarkostum ef hann fengi æigi sligt eyrende sem hann uillde. Hakon gamli suarar. æigi þarftu nafni at uera sua styggr ok storordr þuiat satt segi ek þer þat at ekki skortir mig afla til at hallda æinord minni firir rikara manni en þu ert þo at þu hafir nu mikinn styrk fiolmennis. Hakon gamli atti þræl æinn er Busti het. hann var mikill ok sterkr vdęll ok akaflyndr ok æfr j skapi. þo var hann tryggr ok trur sinum lanardrottni ok miog motstadligr ollum hans vvinum. en er hann heyrde ordalag þeirra nafna ok fann at Hakoni gamla mislikade hliop hann fram hart ok akafliga med mykla mykikuisl ok miog saurga ræidande hana hatt at Hakoni hinum norræna ok mællti til hans miog ræiduliga. huerr ertu sua diarfr ok dularfullr kækinn ok kyndugr sem æingin vard fyrr sa er her kom at þu þorir at beriazst vid hofdingia varnn. nu skaltu kiosa vm .ij. koste ok er þer huorrtueggi hellzti godr. at þu hinn drambuise dragzst j burt þegar j stad med þina menn alla. ella skal ek sla þig sua mikit hỏgg med þesse saurkuisl. ok bidr þu af þui hỏggi botlausa skam sua at þar firir strykr þu alldri frialst hofud medan þu lifir. Sa þa Hakon ok hans menn sinn kost þann uenstan at fara burt sem skiotaz. sidan var þrællinn sua odr a þeirra skada at þeir kuomuzst æigi obardir[72] vndan honum. foru þeir þa fyrst til Æireks konungs ok sidan nordr j Noreg ok sogdu Gunnhilldi æigi sinar (farar) slettar ok þat med at þeir hofdu set Olaf |[73] Trygguason. Gunnhilldr let illa yfir þeirra ferd.


Spaamæli modur Gardakonungs

50. J þann tima er Gunnhilldar synir gengu til rikis j Noregi red firir Holmgarde. þat kollum ver Gardariki. einn agætr konungr sa het Ualldimar. hann atti dyra drottning er Arllogia het. hon var vitr ok vinsæl ok uel skapi farin miog godgiaurnn ok godrar natturu þo at hon uæri þa heidin. Sua er sagt at þa uære enn heidit allt Gardariki. konungrinn sialfr blotade skurgod en drottningu mislikade þat miog er hon fek honum æigi fra þui komit. Valldimar konungr atti modr miog gamla ok af elli ỏruasa ok matti æigi or rekkiu risa. þessi kelling var miog mikillar natturu ok framsyn af fitons anda sem heidnir menn margir þeir er synduzst segia firir ouordna hluti ok ouisa. En firir þui at konungs modr malsemdum var miog a loft halldit ok haft firir speki ok spadom flest þat er hon fram sagde af fornnum rokum. var sa sidr med Valldimar konungi at jafnan jolakuelldit hit fyrsta þa er adrir menn voru j sess komnir var kelling konungs modir firir hans hasæti borin ok skyllde hon þa segia ef hon sæi edr visse at nokkurr nalægr haski nalgadizst hans riki edr at komanda vfridar være uon. sagde hon þa sligt ok annat þat er hon var spurd. Sua bar enn til a æinum uetre jolakuelld þa er kelling var komin inn j hollina firir konunginn son sinn fagnade hann modr sinne miog blidliga ok bad hana segia ser ef hon sæi edr uisse af sinum spakligum spadoma nokkura vtlenda hermenn edr hofdingia a ganga edr girnazst hans riki. Kelling suarar. æigi væit ek son minn nokkurnn skadsamligan hernad ne hamingiuleyse þig nalgazst edr þitt riki. en þo se ek merkiliga syn ok mikils uerda. at nu er fæddr nordr j Noregi firir skommu æinn kynstorr konungsson sa er her mun agætliga upp fædazst ok fostradr vera j Gardariki þar til sem hann verdr agætr hofdinge. æiga mun hann uera agangssamr ne vfridarmadr edr nokkurnn skada gera þinu riki helldr mun hann þat stydia ok styrkia frida ok frelsa ok margfalliga mun hann efla ok auka þina sæmd. hann mun koma aftr um sidir þa er hann er j bloma alldrs sins ok eignazst þat riki sem hun er borinn til þo at hann se nu þadan vtlægdr. hann mun ok skỏruliga skina med mikille tign ok margfolldum sigri ok verda morgum þiodum halæitr hialpare j nord(r)halfu hæimsins. þo mun þesse hinn agæti konungr æigi leingi riki rada j Noregi. beri þer mig j burt sagde hon þo hefui ek nu hellzsti mart talat vm þenna mann. Var hon þa j brott borin.


Er menn stucku brott or Noregi firir ofriki

Margir ungir menn ok rikra manna synir flydu or Noregi firir ofriki ok vfride Gunnhilldar sona. lỏgduzst sumir j hernat til ymissra landa en sumir læitudu ser sęmdar til utlendra hofdingia. sem adr er sagt at Haralldr grenski var j Suiþiod med Skỏglartosta.


Astridr ok Olafr brutu skip sitt vid Eistland ok sellduz þar

51. Sigurdr het son Æireks biodaskalla a Offrustodum brod(i)r Astridar er att hafde Tryggui konungr Olafsson sem fyrr er sagt. enn voru þrir adrir brædr Astridar þeir er suo hetu Jostæinn ok Kallhỏfud ok Þorkell dyrdill. þeir voru all(ir) atgioruimenn ok koma sidar vid soguna. þat er æigi uisliga uitat huort þeir hafa uerit oftnefnndri Astride sambornir j badar ættir edr æigi. Sigurdr Æireksson stok or Noregi undan vfride austr j Gardariki ok var þar leinge med Ualldimar konungi j myklu(m) metnade. en er þat frette Astridr sy(s)tir hans fystizst hon at fara austr þangat til motz vid hann. þa hafde hon verit tuo vetr j Suiauellde med Hakoni gamla. var Olafr son hennar þa þreuetr at alldri. Hakon gamli fek Astridi foruneyti med kaupmonnum nỏkkurum ok gaf henni nogliga ok hennar monnum uist ok klæde ok alla þa hlute er þau þurftu naudsynliga at hafa. en er þau helldu austr j haf komu at þeim Eistir. toku uikingar þar at herfange bæde fe ok menn drapu þeir suma en sumum skiptu þeir med ser til anaudar. þar skilde Olafr Trygguason vid Astridi modr sina. Tok þa sa madr vid Olafi ok Þorolfui fostra hans ok Þorgilsi syne hans er Klerkon het. Klerkoni þotti Þorolfr of gamall ok ekki til þionustu fallinn ok þui drap hann Þorolf en hafde sueinana med ser til Eis(t)landz. þa sellde hann þa þeim manni er Klerkr het ok tok firir hafr æinn godan. hinn þride madr keypte sueinana litlu sidarr ok tok firir þa uesl gott ok slagning. sa madr er þa key(p)ti sueinana het Reas en kona hans Rekon en son þeim Rekoni. var Olafr med þessum husbonda leingi sidan ok vel halldinn þuiat Reas vnne honum ỏngum mun minna en sinum syne Rekoni. Reas bondi þiade ok þręlkade Þorgils til vinnu sem adra þræla sina. Olafr var .vj. vetr j vtlegd a Eistlandi. A einu are hans þarvistar var konunga skipte j Einglande fell þar fra riki Ethuardr konungr en eptir tok konungdom |[74] Adalradr brodir hans. hann rikti þrea tigi ara ok atta ár ok vard hinn mesti astuinr Olafs konungs Trygguasonar.


Sigurdr Eireksson keypti Olaf Trygguason

52. Þa uillde gud lata synazst firir monnum þat er adr var leynt hans afreksuerka er sua miog uoru ætlut a loft at koma sem tiad mun verda j þesse frasognn. Sigurdr Æireksson modrbrod(i)r Olafs konungs var j þann tima sendr af Valldimar Gardakonungi til Eistlandz at heimta þadan honum til handa skatta ok skylldr. for Sigurdr rikmannliga med myklu fiolmenni. Sua bar at æinn dag þa er Sigurdr reid fram at garde Reas bonda at suæinninn Olafr var vti a leiki med odrum vngmennum. þuiat Reas uillde firir astar sakir ekki þia hann helldr hafa hann vid hæuersku ok jþrottir ok hallda hann kurtæisliga at klædum sua sem sinn eigin son. en Olafr er hann sa menn rida j gardinn for hann mote flokkinum ok heilsade hofdingia kustæisliga ok alla þa kuadde hann hæuerskliga. Sigurdr tok uel kuediu suæinsins ok mællti. þat se ek a þer godr sueinn at þu munt vera af godu kyne ok her vtlendr þuiat tal þitt ok yfirbragd þitt er ekki likt herlenzsku folki. seg mer nafnn þitt ok sua kyn þitt ok a hueriu landi þu hefir fæddr verit. Olafr suarar. nafnn mitt er vuant ek hæitir Olafr. ætt min er j Noregi ok þat er mitt fostrland fadir minn het Tryggui. j Noregi var ek fæddr en modr mina nefni ek Astridi Æireks dottur af Offrustodum. Sigurdr kendizst þa vid at þessi sueinn var systrson hans. hann mællti. huersu komtu her edr huat er nu hags þins. Olafr sagde honum þa fra ferdum sinum allt þat er yfir hann hafdi gengit sua framt sem hann visse ok munde. Sigurdr spurde. uilltu nu uera leystr or anaud þesse er þu ert j kominn. Olafs suarar. myklu er ek nu betr kominn ok frialsligar en fyr þuiat Reas fostri minn ueitir mer flest þat er ek kann bidia. en þo uillde ek giarnna verda j burtu hedan ef Þorgils fostbrodir minn være frelstr af þręldomi ok færi hann med mer. Sigurdr bad hann fylgia ser til Reas husbonda sins ok sua gerde hann. Reas fagnade uel Sigurde ok foruneyti hans. en er þeir toku tal med ser þa mællti Sigurdr. sueina tua vtlenda sa ek her j dag. en ef þeir eru j þinu uallde uit firir vist at ek uil hafa þa. Reas suarar. kostr skal þer at hafua hinn ellra sueininn med sliku verde sem vit verdum vel asattir. en hinn yngri suæinninn er mykla vitrari ok at ollu fridari ok fegri en hinn. en þess get ek at þer þiki mikit kosta at kaupa þann. ok þat er þer sannazst fra at segia at su(a) mikit ann ek sueini þeim at hann skal ek alldri j þrældom selia ok þui er mer hann allz ekki falr. en med þui at þu ert reyndr at godum dreing þa ma vera at þu nair at leysa hann hedan med hardla myklum peningum ok þo þui at æins at þu hæitir þui upp a þina dygd ok dreingskap at selia hann alldri vid verde ok at gefa honum fullt frelsi ok fari lidugr huert hann uilldi edr uera hea þer uel haldinn ok at ỏngu uframarr virdr eda minna metinn en hann hefir adr her verit. Sigurdr suarar. ger hann sua dyran sem þu uill ek skal kaupa hann med ollum þeim skilmala sem þu sagdir firir. er mer nu ok eingi hugr a at selia hann fra þui er hann kemr j mitt ualld þuiat hann er minn frændsuæinn. En huort er þeir tỏludu her til fleira edr færra ok keypte hann Þorgils firir mork gullz en Olaf firir .xj. merkr gullz. flutte Sigurdr sueinana brott med ser til Holmgardz ok gerde ekki uppuist huerrar ættar hann var en þo hellt hann þa sua sæmiliga sem hinn bezsta mann at ollum hlutum. þa var oftnefnndr Olafr .ix. uetra gamall.


Olafr Trygguason drap Klerkon

53. Sva bar at æinn dag at Olafr Trygguason var a torge staddr. þar kende hann Klerkon þann mann er drepit hafdi Þorolf lusskegg fostrfodur[75] hans. Olafr hafde litla ỏxe j hende hann gek at Klerkon ok keyrde ỏxina j hỏfut honum sua at hon stod j hæila. tok hann þegar hlaup heim til herbergis ok sagde Sigurde frenda sinum sua gert. en Sigurdr kemr sueininum til drottningar j hennar herberge ok sagde henni tidendin ok bad hana firir huernn mun healpa suei(ni)num. hon[76] sagdi þa ok læit a sueininn. æigi hæfir at drepa sua fagran suein. bad hon þa alla sina menn uopnnaz. J Holmgarde var sua mikil vardhelge at drepa skyllde huernn mann er udęmdan uo. nu þusti fram allr lydr eftir sid þeirra ok lỏgum at leita eftir Olafi huar hann væri nidr kominn. uilldu þeir hann af life taka sem lỏg budu. þa var sagt at hann væri a garde drottningar ok þar her manna med aluæpni bunir til at veria hann. þui næst kom þetta firir konung. gek hann þa til skiott med hird sina þuiat hann uillde æigi at þeir berdizst. konungr sætti menn ok dęmdi febætr firir uig Klerkons en drottning hellt giolldum upp. sidan var Olafr med drottningu. hann var henni hardla elskuligr ok miog astudligr ollu folki. Þau uoru laug j Gardariki at þar skillde ỏngir konungbornir menn upp fædazst edr languistum uera vtan konungs leyfni þess er |[77] þar rede riki. Þa sagde Sigurdr drottningu huerrar ættar Olafr var edr firir hueria sok hann kom þar. þviat hann matti æigi vera j sinu landi firir vfridi ok vmsatum sinna vvina. bad Sigurdr hana segia þetta konungi. hon gerdi sua. ok bad konunginn healpa vid med sinum herradome konungs syne þessum sua hardliga sem hann var þa vid kominn. kom hon suo vid sinum fortolum at konungrinn jattade ollu þui er hon bæiddi þar vm. tok hann þa Olaf a sinn faurnnud ok hellt hann sua uegliga sem burdugu konungs barnni hæfde at vera hia hæuerskum hofdingia halldinn. Dualdizst Olafr þar j Gardariki .ix. uetr med Valldimar konungi uel virdr af honum ok allri alþydu. þokkadizst hann ollum uitrum monnum ok godgiornnum þui betr sem hann hafde þar leingr verit. Olafr var allra manna fridazstr synum mestr ok sterkazstr ok bezst buinn at jþrottum vmfram alla norrena menn þa sem j þann tima lifdu.


Drepinn Erlendr konungr

54. Hakon jarll Sigurdarson var med Haralldi Gormssyni Danakonungi vm uetrinn er hann hafdi stokkit ór Noregi firir Gunnhilldar sonum. hann hafdi sua myklar ahyggiur um uetrinn at hann lagdizst j rekkiu. hann hafdi anduokur myklar ok drak æigi mæira en hann matti hallda vid styrk sinum. hann sende menn vm haustit leyniliga nordr j Þrandheim til vina sinna ok lagdi þat rad firir þa at þeir skyllde drepa Erllend konung ef þeir mætti. hann sagde sig mundu aftr huerfa til rikis sins þa er sumrade. Þann uetr drapu Þrændir Erllend konung sem fyrr er ritat. Med þeim Hakoni ok Gullharalldi var vingott. bar Gullharalldr firir Hakon radagerdir sinar. sagde Gullharalldr at hann uillde þa setiazst at landi ok letta hernade. hann spurde Hakon huat hann ætlade huort Haralldr konungr mundi vilea skipta riki vid hann ef hann krefde. Hakon suarar. þat hygg ek at Danakonungr mune ỏngra skipta vnna þer. en þo ueiz þu giorr þetta mal ef þu rædir vid konunginn. en uæit ek ef þu krefr æigi þa færr þu æigi rikit.


Gullharalldr[78] beiddi skiptis a Danmork

55. Litlu sidarr talade Gullharalldr vid Haralld konung fręnda sinn sua at nærr uoru margir rikir menn beggia vinir. krafde þa Gullharalldr konunginn at skipta riki vid sig j helminga sua sem [brodir hans hafdi att[79] j Dana uelldi. Vid þetta akall vard Haralldr konungr ræidr miog ok suarar sua. eingi madr dirfdizst at krefia þess Gorm konung fỏdr minn at hann skyllde gerazst halfr konungr yfir Dana uellde. æigi helldr hans fadir Hỏrdaknutr ne Sigurdr ormr j auga edr Ragnar lodbrok. Hann georde sig þa sua reidan ok odan at ekki matti ordum vid hann koma.


Vidrtal Gullharalldz ok Hakonar iarls. capitulum.

56. Gullharalldr vndi þa illa vid sig hafdi nu ræidi konungs en riki ekki helldr en fyrr. kom hann þa til Hakonar vinar sins ok kærde firir honum vandręde sin ok bad hann heilla rada ef til uære þau er hann mætti na rikinu. sagdi at hann hefde þat hellzst hugsat at hann mundi sækia rikit med styrk ok uopnnum. Hakon suarar. þetta skaltu firir ongum manni mæla sua at konungr spyri þat. liggr uid lif þitt. hugsa þat med sialfum þer til huers þu munt færr uerda. þarf til slikra storreda at madr se diarfr ok ỏruggr. spari huarki til goda hlute ne illa at fram megi ganga þat er upp er tekit. en hitt er ufært at hefia upp storrędi ok leggia sidan nidr med vsęmd. Gullharalldr suarar. sua hefi ek þetta upptekit at ek skal æigi minar hendr til spara at drepa sialfan konunginn ef hann uill synia mer þess rikis er ek a at hafa at rettu. Skilia þeir þa rædu sina. Litlu sidarr gek Haralldr konungr til fundar vid Hakon ok toku þeir tal sitt. sagdi konungr Hakoni huat skall Gullharalldr hafdi haft til rikis vid hann ok suor þau er hann uæitte. segir hann sua at hann uillde firir onguann mun[80] minka riki sitt. en ef Gullharalldr uillde nokkut hallda a þessu tilkalle þa er mer litit firir at lata drepa hann þuiat ek trui honum illa ef hann uill æigi af þessu lata. (Jarl suarar. þat hygg ek at Gullharalldr hafi þetta sua fremi upp hafit at hann muni þetta eigi nidrfalla lata.) er mer þat uon ef hann ræisir her ufrid j lande at honum verde gott til lids mest firir uinsælda sakir fỏdr hans. en þat er ydr hin mesta uhæfa at drepa frenda yduarnn þuiat allir munu (kalla) hann saklausan at sua bunu. æigi uil ek ok þat mitt rad kalla at þu georir þig minna mann en fadir þinn var Gormr konungr. iok hann mikit sitt riki en minkadi j ỏnguan stad. Þa spurde konungr. huert er þa þitt rad Hakon. skal ek æigi midla rikit ok rada af hendi mer þenna ugg. Jarll suarar. kom til min nokkurum dỏgum sidar þuiat ek vil hugsa |[81] þetta uandamal ok mun ek þa væita nokkurn orskurd. Gek þa konungr burt ok hans menn.


Raadagerdir Hakonar jarls

57. Hakon jarl hafde nu hinar mestu ahyggiur ok radagerdir. let hann fa menn vera j husinu hea ser. fam doghum sidar kom Hakon til tals vid hann. spurde konungr ef jarl hefde hugsat þa rędu er (þeir) kuomu a hinn fysta dag. Jarl suarar. þar hefi ek uakat vm nott ok dag sidan ok finnzst mer þat rad hellzst til at þu hafir ok halldir riki þat allt er þinn fadir atti ok þu tokt eftir hann. en þu faer Haralldi frenda þinum j hendr annat konungs riki þat er hann megi sæmdarmadr af vera. Huar er þat riki sagdi konungr er ek ma hæimoliga fa Haralldi ef ek hefui uskipt Dana uelldi. Þat er Noregr herra. konungar þeir er þar eru eru læidir ollu landzfolki. uill huerr madr þeim illt sem vert er. Konungr suarar. Noregr er sua land mikit ok illt ok folk hardfeingt at sækia med vtlendan her. gafz oss ok sua þa er Hakon Adalstæinsfostri vardi landit. letum lid mikit en vard æingi sigr unninn. en Haralldr Æireksson er fostrson minn ok knesetningr. Jarl suarar. lỏngu uissa ek þat at þer hafit oft uæitt gnogan styrk Gunnhilldar sonum en þeir hafua ydr ỏngu launat nema illu. nu skulum uær myklu letligar komazst at Noregi en beriazst med allan Danaher. sentu bod Haralldi fostrsyni þinum. biod honum at taka af þer land j len þar er þeir brædr hofdu fyrr her j Danmork. stefnn honum a þinn fund. ma Gullharalldr þa a litille stundu afla rikis j Noregi af Haralldi grafelld. Konungr mællti. þetta mun mer allillt verk vera at suikia fostrson minn. Hakon suarar. þat munu Danir kalla betra skipte at drepa helldr uiking norrænan en brodurson sinn dansken. Tala þeir konungr ok jarl her langa hrid vm med ser þar til er þetta semz med þeim. Gullharalldr kom enn til Hakonar jarls ok tala þeir. segir jarl at hann hefir nu fylgt hans malum sua at mæire uon er at rikit j Noregi liggi laust firir honum. skulu vit þa hallda felagsskap okkarnn. mun ek mega ueita þer mikit traust j Noregi. haf þu fyst þat riki (en sidan þat) er Haralldr konungr frendi þinn a. þui hann er gamall en a þann einn son er hann ann litit ok þo ekki arfborinn. Talar Hakon firir Gullharalldi þar til hann lætr ser þetta lika. Sidan tala þeir oftliga allir samt konungr ok jarl ok Gullharalldr. Litlu sidar sendi Danakonungr menn sina nordr til Noregs a fund Haralldz grafelldz. var su ferd buin alluegliga. tok Haralldr grafelldr alluel vid sendimonnum. segia þeir þau tidendi at Hakon jarl var j Danmork ok liggr banuænn ok nærr oruite. þar med segia þeir at Haralldr Danakonungr baut til sin Haralldi grafelld fostrsyni sinum at taka af ser ueizslur sua sem þeir brędr hofdu adr haft þar i Danmork ok bad hann finna sig a Jotlandi. Haralldr grafelldr bar þetta mal firir Gunnhilldi ok adra vine sina. logdu menn þar allmisiafnnt til. sumum þotte þeirra ferd ekki trulig sua sem þar var monnum skipat. en fleire fystu at fara skyllde þuiat þa var sulltr mikill j Noregi at konungar fengu lid sitt trautt fætt edr æigi. af þui fek fiordrinn þat nafnn þar sem konungarnir satu oftazst at hann het Hardangr. arferd var þa j Danmork til nokkurrar hlitar. hugduzst menn þadan mundu faung fa er Haralldr hafdi þar len ok yfirsoknn. Var þat radit adr sendimenn foru brott at Haralldr Gunnhilldar son mundi koma til Danmerkr vm sumarit a fund Danakonungs ok taka af honum þenna kost sem hann baud.


Hakon jarl bioz til bardaga

58. Haralldr grafelldr for vm sumarit til Danmerkr ok hafde med ser .vj. langskip ok styrde einu Arnnbiornn hersir or Fiordum. Haralldr konungr siglde vt ór Uikinne upp til Limafiardar ok lagdizst þar at Halse. var honum sagt at Danakonungr munde þar skiott koma. Enn er þetta spurde Gullharalldr hellt hann þangat .ix. skipum. Haralldr hafdi adr buit lid þat at fara j uiking. Hakon jarl hafde buit ok sitt lid ok ætlade j hernat. hafde hann .xij. skip ok oll stor. En er Gullharalldr var j brottu farinn þa kom Hakon jarll til konungs ok sagde sua. nu uæit ek æigi nema ver roim læidina ok gialldim leidvitit. mun Gullharalldr drepa Haralld grafelld. sidan mun hann taka konungdom j Noregi. ætlar þu konungr þer hann þa trygguan er þu færr honum sua mikinn styrk. en hann mællti þat j uetr firir mer at hann munde drepa þig ef hann kemizst j færi vm. Nu mun ek vinna firir þig allan Noreg ok drepa Gullharalld ef þu uill hæita mer at ek skuli auduelliga na sættum vid ydr. þa uil ek ok gerazst yduar jarl ok binda þat med suardogum at vinna Noreg undir ydr med styrk. hallda sidan rikinu undir yduart riki ok giallda ydr skatta. ertu þa meire konungr en þinn fadir er þu rædr tueimr þiodlỏndum. Þetta semzst med þeim konungi ok jarli. ferr þa Hakon med lide sinu at læita Gullharalldz.


Drapp Gullharalldz

59. Þa er Gullharalldr kom til Hals j Limafiord baud hann þegar Haralldi til orrostu. |[82] en þo at hann hafui lid minna en Gullharalldr þa gek hann þegar a land ok biozst til orrostu ok fylkte lide sinu. en adr fylkingar gengu saman eggiade Haralldr grafelldr miog lid sitt bad þa bregda suerdunum ok beriazst uaskliga. gek hann þegar fram j onduerda fylking ok hio til beggia handa. Ok er Haralldr grafelldr var j þessum mannhaska ok hann sa at æigi var suikalaust þa þottizst hann sia huersu fara mundi bardaginn. þa mællti Haralldr. þat hlegir mig nu segir hann at ek se nu nafni at sigr þinn mun uera skammr þott þu fellir mig. firir þui at ek uæit at þetta munu vera rad Hakonar frenda mins er her fara fram. ok kemr hann a hendr þer þegar ek er fallinn ok drepr þig a fætr oss ok hefnir vor sua. Ok nu er sua sagt at Haralldr berzst nu frækliga ok gengr uel fram. Sua segir Glumr Geirason j Grafelldar drapu.


Mællti motra hiallta
malmodinn sa blodi
þrottar ord en þordi
þiodum uoll at rioda.
vidlendr of bad uinda
verdung Haralldr suerdum
frekt þotti þat flotnum
fylkis ord at mordi.


Þar fell Haralldr konungr grafelldr. Sua segir Glumr.


Vard a breidu borde
uiggium hollr at liggia
gætir gamla sota
gard Eilimafiardar.
sendir fell a sandi
sæuar bals at Halsi
olli iofra spialli
ordheppinn þui mordi.


Þar fell lid Haralldz. þar fell Arnnbiornn hessir. þa voru fra falli Hakonar Adalsteinsfostra .xij.[83] uetr at sognn Ara prestz Þorgilssonar en fra falli Sigurdar Hladaiarls .xiij. ar. þa var Olafr Trygguason atta uetra ok hafde hann þa verit j vtlegd a Eistlandi fiora uetr en tua j Suiþiod med Hakoni gamla. Sua segir Ari prestr Þorgilsson. at Hakon Sigurdarson væri .xiij. uetr jarl yfir Þrandheimi adr hann var felldr. en .vj. hina sidazstu er Haralldr grafelldr lifde segir Ari prestr at Gunnhilldar synir ok Hakon jarl borduzst vm Noreg ok stukku ymsir ór lande.


Landaskipti j Noregi

60. Hakon jarl ok Gullharalldr funduzst litlu sidarr en Haralldr grafelldr fell. lagde Hakon jarl þegar til orrostu vid Gullharalld. fek Hakon jarl sigr en Gullharalldr var handtekinn ok let Hakon hann festa (a) galga. Sidan for Hakon a fund Haralldz Gormssonar ok sættizst vid hann auduelliga vm drap Gullharalldz frænda hans. Þui næst baud Haralldr konungr her vt vm allt sitt riki. þar var þa med konungi Hakon jarl. ok þa var til hans kominn Haralldr grenski son Gudrỏdar konungs Biarnnarsonar. for hann med Danakonungi ok mart annarra rikra manna þeirra er flyit hỏfdu odul sin or Noregi firir Gunnhilldar sonum. hellt Danakonungr þeim her sunnan j Vikina. hann hafde .vj. hundrut skipa. gek þa landzfolkit allt vndir hann. En er Haralldr kom til Tunsbergs dreif til hans mikit fiolmenni. fek hann lid þat allt Hakoni jarli j hendr er til hans hafdi komit j Noregi. Gaf Haralldr Hakoni til forrada Rogaland Hordaland Sognn Firdafylki Sunnmære Raumsdali Nordmære. þessi .vij. fylki gaf Haralldr konungr jarli oll til forrada med þuilikum formala sem Haralldr konungr harfagri gaf sonum sinum nema þat skilde at Hakon skyllde eignazst oll konungs bu ok landskylldir j Þrandheimi. hann skyllde ok hafa konungs fe sem hann þyrfti ef herr væri j landi. Haralldr konungr gaf Haralldi grænska Vingulmork ok Vestfolld ok Agdir til Lidandisnes ok konungs nafnn ok let hann hafa sidan slikt riki sem at fornnu hỏfdu haft frænndr hans ok Haralldr hinn harfagri gaf sonum sinum. Haralldr grenski var þa atian uetra gamall. For þa Haralldr Gormsson hæim til Danmerkr med sinn her.


Gunnhilldr ok synir hennar stucku or landi

61. Nu er Gunnhilldr ok synir hennar spurdu þat sỏfundu þau her ok vard illt til lids. toku þau enn þat hit sama rad sem fyrr at þau sigldu sudr vm haf med þat lid er þeim uillde fylgia. foru þau fyrst til Orknneyia ok duỏlduzst þar vm hrid. þar uoru adr iallar synir Þorfinnz hausakliufs Hloduerr Arnnfinnr Liotr ok Skule. Hakon jarl lagde þa land allt undir sig ok sat j Þrandheimi þann uetr. Þess getr Æinar skalaglam j Vellheklu.


Sio fylkium kom silkis
suarr madr var þat barma
geymir grundar sima
granduarr undir sig landi.
Nu liggr allt vndir ialli
imon bordz firir nordan
uordr gędis stendr uida
Uik Hakonar riki.


Hakon jarl for sunnan med land(i) vm sumarit en landzfolkit gek vndir hann allt. baud hann vm allt sitt riki at menn skylldu hallda upp hỏfum(!) ok efla blot. ok sua var geort.


Bardagi Hakonar jarls ok Ragnfredar konungs

62. Þa voru tueir einir eptir Gunnhilldar synir a lifue ok Æireks konungs Ragnnfredr ok Gudrỏdr. Sua segir Glumr Geirason j Grafelldar drapu.


Fellu hialms þa er hilmis
hiordrifua bra lifue
verdugt oss til audar
auduan Haralldz dauda.
en ek ueit hefir heitit
hans brodir mer godu
sia getr ser |[84] til sælu
seggfiold huortueggi.


Ragnnfredr konungr Gunnhilldar son byriade ferd sina uestan vm haf þa hafde hann uerit æinn uetr j Orknneyium. hann hafdi fritt lid ok skip stor. en er hann kom nordr spurde hann at Hakon jall var nordr j Þrandheimi. hellt Ragnnfredr konungr nordr med lande ok heriade vm sumarit. þa gek mart folk undir hann sem oft kann verda þa er herflokkar fara yfir herut at þeir er firir eru læita ser hialpar þangat huerr sem vænst þiker. Hakon jall spurde þesse tidende at vfridr være sudr vm Mære. skar hann þa vpp heror ok skynde til skipa. biozst hann sem huatligazst ok hellt vt eftir firde. honum vard gott til lids. fundr þeirra Ragnnfredar konungs uard a Sunnmære nordarliga. Hakon hellt þegar til orrostu hann hafde lid mæira ok skip smærre. Þar uard hardr bardagi ueitte Hakoni þyngra. þeir borduzst vm stafnna sem þa var sidr til. straumr uar j sundinu ok hof skipin oll saman jnn at landi. Hakon jarl let þa hamla at landinu þa(r) sem honum þotti bezst til uppgongu. en er skipin kendu nidr drogu jalls menn þau opp suo langt at þeir hugdu sina (v)vine þar æigi mega upp[85] draga. sidan fylkte jarl a uelle einum ok eggiade Ragnnfred til uppgongu. Þeir skutuzst a langa hrid uillde Ragnnfredr ekki a land ganga. skildu þeir vid þat. hellt Hakon[86] þa sudr um Stad þuiat hann ottadizst at landherrinn munde dragazst til Ragnnfredar[87]. Hakon lagde æigi optar til orrostu vid Ragnnfred þuiat Hakon visse at lidsmunr var mikill. for hann þui vm haustit sudr[88] til Þrandheims ok sat þar vm uetrinn. en Ragnnfredr konungr hafde allt firir sunnan Stad Firdafylke Sognn Havrdaland Rogaland. hann hafde fiolmenni vm vetrinn ok er uorade baud hann vt leidangri ok fek lid mikit. for hann þa vm oll þau riki at afla lids ok skipa ok annara fanga þeirra er hann þurfte.


Hakon jarl bardizst i Noregi ok haf(d)i sigr

63. Hakon jarll baud lide vt nordan ór lande. hann hafde mikit (lid) nordan af Halogalande ok ór Naumudal ok sua fra Byrdu ok allt til Stadar. honum droz herr or aullum Þrendalogum ok Raumsdal. suo er ok sagt at hann hefde lid af fiorum folklondum. honum fylgdu .vij. jallar ok hỏfdu allir ogrynne hers. Sua segir Æinar.


Hitt var mæirr at Mæra
mordrikinn let nordan
folkueriande fiorua
fỏr til Sogns um georua.
veit ek at freyr af fiorum
folklondum sa brỏndum
ullr stod af þui allri
yrþiod Hedins byriar.


Hakon jarl hellt her þeim ollum nordan firir Stad. hann fretti at Ragnnfredr var firir j Sognne. sneri hann þa þangat lide sinu. var þar þa fundr þeirra Ragnnfredar. Hakon jarll lagde at lande ok gek upp þui hann hafde Ragnnfrede uoll haslat ok orrostu stad. Þar var allhardr bardage. Hakon hafde myklo meira lid ok fek hann þvi sigr. Þesse fundr var þar er hæitir Dinganes. þar mætizst Sognn ok Hỏrdaland. Ragnnfredr konungr flyde til skipa sinna fellu af lide hans .ccc. manna. Eptir orrostu þesse flyde Ragnnfredr or Noregi. en Hakon jarl fridade land ok let fara aftr her þann er hann hafde nordan haft. hann dualdizst sudr j landi vm haustit ok vetrinn eftir. A þessu sumre for Olafr Trygguason austr j Gardariki. þa var hann .ix. vetra gamall.

Þesse frasognn er nu hefuir fram gengit vm hrid af hernade ok hardrędum Hakonar jarls afsannar þat er sumir menn segia at hann hafui sendr verit af Gunnhilldi konungamodr til Suiþiodar a fund Hakonar gamla at leita sueinsis Olafs Tryggvasonar. helldr var hitt at Gunnhilldr sentti(!) vndir sama nafni sem fyrr segir Hakon norręna. en Hakon jarl hafdizst þa vid j Danmork ok Noregi ok framdi þar mikinn hernat. Ok eitt sumar for Hakon til Suiþiodar ok for med honum dottir hans er Audr het ok var allra kuenna uænst. Hakon kom a fund Æireks konungs at Uppsolum ok tok hann uel vid honum ok dottur hans. en þa hafde skilit vid Æirek konung samfarar Sigridr hin storrada. ok var þat ord a af alþydu at hann þęttizst æigi mega sęma vid skap hennar. en þat var þo raunar at þat voru log Suia ef konungs miste vid at drottningu skylde setia j haug hea honum. en hon visse at konungr hafde heitizst Odne til sigrs þa er hann bardizst vid Styrbiornn frenda sinn ok atte fa uetr olifat. En er Hakon kom austr syndizst Æireki konungi hon Audr fỏgr ok bad hennar ok fek hennar med soma. ok sat Hakon þar med sęmd nokkura stund ok for sidan aftr til Danmerkr ok var þar sem fyrr segir.


Spaasogur þeirra j Gardariki vm Olaf Trygguason

64. J þann tima er Olafr Trygguason kom j Gardariki voru þar þeir menn er spadu firir ouordna hluti. sogdu allir af sinum visdome at fylgiur æins vtlendz manna vkvnnigs harrar ættar (se komnar j landit) ok væri sua myklar ok hamingiusamligar at þeir hofdu onguar slikar seth. en æigi vissu þeir huerr hann var. en þat sonnudu þeir med morgum ordum ok frodum |[89] forspam at þat hit biarta lios er yfir honum kein mundi dyrliga dreifazst yfir allt Gardariki ok vida annarsstadar vm heiminn. En sem þessi hin agęta drottning Arllogia er allra kuenna var vitrỏzst j þui lande leit Olaf j fysta sinn skilde hon at hann var þeirrar gỏfugrar giftu sem frædemenn visudu til at hann munde vinna mikinn sigr ok soma Gardariki. þar firir fek hann hit fegursta yfirlæti af konungi ok drottningu ok hinu mestu virding ok vinsęld af ollum hinum uitrazstum monnum ok hæstum hofdingium. Ox Olafr upp j Gardariki med gofugligum metordum. var hann fyrr algiorr at vite ok afle ok ollum þroska en aratale. Ualldimar Gardakonungr elskade Olaf sem sinn eigin son ok lęrde hann at list ok kurteise ok herskrude uopnnaburd ok uigfime ok allz hattar jþrott med hofdingligre hęuersku. Olafr fek skiotare skilning a allzkonar atgeorui en flestir menn adrir. en einn var sa hlutr at konungi misþokkadizst miog vid hann at hann uillde alldri j hof koma heidnum godum luta ne þeim nokkura virding at væita. helldr setti hann mikilliga hug sinn mote ollum blotskap ok aullum illum atrunade. jafnan for Olafr til hofs med konungi en alldri gek hann inn. helldr stod hann vti firir hofsdyrum ok horfdi fra a medan konungrinn fórnfærde godunum. Konungr talade oft vid Olaf ok bad hann æigi a sig fella grimma reide godanna sua at hann tynde þar firir þeirra trunade ok uegsamligre vinattu ok hinum biartazsta bloma sinnar essku. helldr at hann mykti sinn hug med hinu mesta litilæte til þeirra þionustu. ella er ek hardla hręddr um sagde konungr ef þu setr þig sua margfalliga mote gudunum at þau steypi yfir þig hrædiligri grimd ogurligrar reide. ok þo uggi ek at þu glatir þinne gæfu ok gofugligre hialp þeirre er þau megi þer veita ok ollum odrum þeim er a þau trua. en er þann ueg berr til þiki mer harmanda vm þinn hag sua mikit sem þu hefir j hęttu. Olafr suarar ordum konungsins. alldri hrædumzst ek þau god er þu gofgar þuiat þeirra mattr er allz eingi. huorke heyra þau ne sia ok ekki mega þau mela. ongua skynsemd ne skilningar græin kunna þau. ok af þui þikiumzst ek hellzst mega skilia huerrar natturu þau munu vera. at mer synizst minn herra jafnan þin konunglig asiona med blidu ok biortu yfirbragde vtan þa er þu gengr j hofit ok færir fornn godunum þa synizst mer þu med dỏkku yfirbragde ok ohamingiusamligu. ok þadan af væit ek at þesse gud er þu þionar mune eiga myrkrum at styra. ok þui skal ek þau alldri tignua. en ek giori þeim firir þat ongua vsęmd at ek uil æigi þig styggia. en þo virdizst mer at þau se þess verd at vera suiuirdiliga sneypande helldr en sæmiliga styrkiande. En eftir þessa þeirra vidrædu fann Olafr at konungr var færre vid hann en fyrr en þo med godu stille. gat hann þat j lag fært sua at aftr kom astud ok jofnn vinattu ok aluara af konungi til hans sem adr hafdi haft. (kom) honum j hug at herraligt mundi uera at ỏmbuna godu sua mikinn soma sem konungr ueitti honum.


Herferd Olafs konungs hin fysta. capitulum.

65. Sva er sagt þa er Olafr Trygguason var .xij. uetra bad hann konung Ualldimar fa ser herskip ok lidsmenn. konungr let þat til ræidu. uoru þa skiotliga skip buin. Sidan spurde Olafr ef nỏkkurar borgir edr herut væri þau er at fornnu hefdi undir legit Gardariki ok þa hefdi vndan gengit hans riki. Konungr sagde þat satt vera at þau uoru morg herut ok riki borgir ok bygdir at fyrr hỏfdu frialsliga farit med riki Gardakonungs en nu hofdu adrir konungar til sin tekit ok med ofriki ok viafnade undir sig dregit ok kolludu sidan sina eignn. þui næst sem konungr hafdi þetta sagt Olafui hellt hann herskipum fysta sinn brott af Gardariki. hann hafde fritt lid ok ekki mikit. Þat var sidr uikinga at þeir hofdingiar er lide styrdu ok uoru konunga synir ok menn kolludu þa konunga þo at þeir redi æigi lỏndum ok firir þui gafu lidsmenn Olafui konungs nafnn. syndizst þa ok þegar huersu goda stilling hann kunne a herstiorninne þo at hann være ungr at alldri. þuiat hann drap ok deydde suma hershofdingia en sumum stỏkte hann ster(k)liga a burt þeim er med uallde ok uikingskap hafdi setz j skattlond Ualldimars konungs ok ræntan hann ramliga riki sinu. atte hann þa a þui sumre margar orrostur ok storar ok hafdi jafnan sigr aftr vinnandi oll þau riki skylldur ok skatta er adr hofdu undan geingit Ualldimar Gardakonungi. kom aftr til Holmgardz vm haustit ok hafde margar |[90] orrostur ok storar ok hafde jafnnan sigr aftr uinnande oll þau riki skylldur ok skatta er adr hỏfdu undan gengit riki konungs. kom hann aftr j[91] haustit ok hafdi margar fagrar ok fagætar gessimar j gulle ok gimsteinum ok godum klędum ok allzkonar godum gripum at færa konungi ok drottningu. tok konungr ok drottning ok aull alþydu med glede ok godum fagnnade. Leid þa sua fram langa hrid at Olafr var j hernade ok varde Gardariki uel firir uikingum med hreyste ok hardfeinge. þeim er þar hỏfdu med ofsa ok viafnade adr a gengit. en vann vndir Valdimar konung uid herut borgir ok bygdir þær sem fyrr hỏfdu undan honum gengit j Austruegi. Var hann a uetrum j Holmgarde ok sat vm kyrt med sęmd ok godu yfirlæti af sealfum konungi en j myklum ok mætum kærlæikum drottningar. hellt hann nu hardliga mykla hermanna sueit med sæmiligum kosti þeim er konungr væitti honum. Olafr var orr af fe uit sina menn þui vard hann vinsæll. Þa vard þat þar sem vida annars stadar kann til at bera at þar er hỏfdingiar vtlendir hefiaz miog til rikis edr sua mikillar fregdar at þat uerde umfram jnnlenzska at morgum uex ỏfund a þi þeim er æigi eru godgiarnnir. ok sua for þar at margir menn osannordir ofundudu þat huersu Olafr var kærr konungi ok æigi sidr dyrt metinn af drottningu. mælltu þui þat menn firir konungi at hann skyllde varazst at geora Olaf æigi of storan. firir þui sỏgdu þeir at slikir menn eru þer hættazstir ok skiotazstir til skada ok hardręda sem Olafr er ef hann uill þer mæin geora ok þinu riki er hann er vmfram adra menn buinn at iþrottum uinsælld ok atgerui. vitum uer ok æigi huat þau drottning tala sin a millum. Þat var mikill sidr hinna riku konunga at drottning skyllde eiga hird ok hallda med sinum kostnade ok hafua þar til skatta ok skylldur sem þurfti. nu var þar suo med þeim Ualldimar konungi at drottning hafde æigi minne hird en konungr ok keptuzst þau miog vm agæta menn. huort uillde til sin hafua. Nu gerdizst sua at konungr festi trunad a þeirra manna rædum er ręgdu Olaf. geordizst konungr nỏkkut farr ok styggr til Olafs. en er hann fann þat sagde hann drottningu at hann fysizst at fara [j Nordrlond[92] sagde at frendr hans hefde þar riki haft. þiki mer þat likazst at þar verde þroski minn mestr. Drottning bad hann uel fara. sagde at hann munde þar þikia gỏfugr sem hann væri. Þessa getr j Rekstefiu er ort er vm Olaf konung Trygguason at hann fæddizst upp j Gordum.


Vegmilldr uigdrar felldar
uỏrdr þa fostr j Gordum
uellbiodr uisar dadir
uann sa er hæst gek manna.
blikraudr brigda myklum
bratt red fiogur ok atta
allrigt ela þrotta
Olafr skipa stoli.


Sidan bio Olafr skip sin ok lid ok hellt austan or Gaurdum. skipin uoru ỏrskreid ok toldu uel firir vindinum skorut skiolldum a bæde bord. En er Olafr kom austan siglde hann at Borgundarholmi ok uæitti þar uppras ok heriade. Sua segir Hallfredr Uandrædaskalld j drapu þeirre er hann orte vm Olaf konung.


Hilmir let at Holmi
herskod rodin blode
huatt vm dylde þess hỏlda
haurd ok austr j Gaurdum.


Eftir orrostuna la Olafr konungr med lidi sinu vid Borgundarholm. fengu þeir þar storm uedrs ok storan sia sua at þeir mattu æigi uid halldazst. sigldu þeir þa sudr vndir Uindland fengu þeir hofnn goda foru allt fride ok duolduzst þar um hrid. Burizlafr het konungr j Vindlande hann atte þriar dætr het æin Geira aunnur Gunnhilldr þridia Astridr. Geira konungsdottir hafdi verit gift hon hafdi mist bonda sinn. Geira var kuenna friduzst ok hinn mesti kuenskorungr. Geira red þar firir med drottningar nafne eftir bonda sinn sem Olafr hafde hofnn tekit. hennar rædismadr het Dixin hann var uitr ok vinsæll hofdinge mikill. hỏfudborg su er Geira sat j var skamt a land upp fra herbudum Olafs.


Vetrvist Olafs konungs hia Geiru

66. Þat var æinn dag at Dixin rædismadr kom j herberge til drottningar. hon fretti tidende en hann suarar. ek kann eingi tidende at segia nema þau sem þu hefir spurt at vkunnir menn med morgum skipum eru her vid land komnir. rædr þar firir lide æinn agætr madr będe at ætt ok asyndum er nefnnizst Olafr girzski ok kuetzst vera æinn kaupmadr. en ek segi þat med skynsemd at mer synizst hann hraustligr herkonungr þuiat jafnnfridan mann sa ek alldri at asionu ok yfirbragde. hann hefuir fỏgur augu ok snarlig. mikill er hann uexte ok allr hans likami er[93] sua fagr ok natturuliga skapadr sem huerr kall(m)adr mætti sig kiosa. Drottning tok þui aullu uel sem Dixin sagde. sendir hon hann þa til skipa med sinum eyrendum. Dixin kom til skipa en er hann fann Olaf sagde hann sua. þat mun þer vera kunnigt at her sem þer erut vid land komnir rædr riki æin agæt drottning er hæitir Geira dottir Buritzlafs konungs. nu firir þui at þer farit her med fride sem hon hefir spurt ok georit ỏngar |[94] vnadir hennar riki þa er þat hennar ordsendinger at hon bydr þer ok ollu lide þinu til uetrvistar j þa hofudborg sins rikis sem hon sealf sitr j med sinum hỏfdingium ok hirdsueitum. þuiat nu er alidit miog ok vedratta hỏrd ok straumar myklir. Olafr þa þetta bod gladliga. setr þa upp skip sin ok bua vm uel en skipræida ok annan varnnat fa þeir til varduæizslu Dixin radzmanni. foru sidan til borgarinnar. tok drottning med þeim med hinum mesta blidskap ok georde ueizslu. satu þeir þar vm vetrinn med mikille sæmd ok virding. attu þau laungum tal saman ok þokkadizst huort ỏdru uel. ok a þeim uetri bad Olafr konungr Geiru drottningar ser til eiginkonu. hon bar þetta mal firir rædismann sinn ok adra frendr sina ok vine. allir ræddu æitt vm at henni væri þetta hit bezsta rad. sagdi Dixin ok[95] oll hennar rad at[96] þat mundi verda henni til hins mesta styrks ef sua agætr konungr sem Olafr uar uillde þar stadfestazst ok nema ynde. Var þat þa bratt ad radum geort at Olafr fek Geiru drottningar ok var su ueitzsla hin virduligsta. tok hann þa rad ok rikisstiornn med henni. Vard honum bratt heyrinnkunnikt at margar borgir ok herut þar a Uindlande hofdu legit vndir riki Geiru drottningar er þa hofdu undan horfit ollum skattgiolldum vid hana. for Olafr konungr um vetrinn med her sinn til þeirra borga. hann settizst vm æina borg rika ok fiolmenna. hann baud borgarmonnum grid ef þeir uillde giallda skatt sem þeir voru skylldir. borgarmenn eptu j mot honum ok sogduzst alldri upp gefazst ne honum skatt giallda. sidan bardizst hann vid borgarmenn ok georde til morg uiguel ok gat unnit vm sidir þa borg sua at þeir æiner þagu lifit er med miuklæti badu ser grida. fengu þeir ser þar mikit herfang.


Olafr konungr vann borgir med sinni hreysti. capitulum.

67. Olafr konungr settizst nu um adra borg fiolmenna ok miog sterka. borgarmenn gengu vt a ueggina sỏgdu sua til konungs. spurt hofum ver huersu mikinn styrk þer hafit ok sua huersu herfiliga þeim hefir tekizst er med ofrkappi ok illzsku risu j mot ydr. ok vilium ver taka annat rad þat er oss synizst sniallara ok vitrligra at gefazst upp sialfir a yduart ualld ok miskunn helldr en strida med fauitzsku mote yduarre haleitre hamingiu er ydr stydr ok styrkir alla uega. þuit þat georir oss samuitzskan at skilia at þoat eftir bodi natturunnar hafui farsælan oss fylgiusỏm verit þa er med ỏngu mote treystanda a hennar huerfanda huel þuiat þat kann oft vndan uellta þa er minnzst varir. ok til marks at syna uornn goduilia gefum uer upp uornn stad lukum upp hlidum ok leyfum ydr inngaungu. Olafr konungr vard gladr vid þeim rędu ok het þeim makligri ok mikille ỏmbun. ok eftir gridin bidr hann nu lid sitt jnn ganga j borgina. En er konungr var inn kominn med fa menn þa var hleyft firir hlidit morgum ok sterkum jarnnhurdum ok slam ramligum. þustu þa borgarmenn huadan æfua at þeim med aluepni or husum ok herbergium ok eggiudu at eingi konungs manna skyllde med fiorui vndan komaz. Konungr ok hans menn toku vid uel ok uorduzst med dreingskap. þeir stodu allir samt vid murinn. konungr sa at æigi mundi sua buit hlyda. hann mællti til sinna manna. gera þer allir sem ek geore. Hann hliop þa upp a murinn þuiat lagt var jnnan at. hliop hann þa vt af murinum. var þat furdu hatt hlaup en þo sakade hann ekki þuiat blautt var vndir. sidan hlupu hans menn til hans. tok hann vid þeim sua at allir kuomnzst heilir a jord. Þui næst uæitte hann borginne sua harda atsoknn at a skamre stundu brutu þeir stor hlid a uegginum borgarinnar. gengu þeir þa upp en borgarmenn væittu vidnam. tokzst þar hinn hardazsti bardagi ok lauk sua at huert manzbarnn var drepit þat er j borginne hafde verit. þeir toku þar at herfangi þat er femętt var en brendu borgina at ỏsku. Lette Olafr konungr æigi fyrr en hann hafdi allar borgir ok herut lagt vndir sig þau sem vndan hỏfdu gengit ualldi Geiru drottningar. Sidan for hann aftr til sinnar borger ok sat þar vm vetrinn þat er eftir var. Þessa hernadar getr j Rekstefiu.


Olafr allra iofra
alfliott ok red briota
varghollr Vinda borgar
vestr hernat rak mestan.
hręnadrs hueriu sinne
hliom uottande matte
sannfrodr sigri rada
Suolnis doms j romu.


Her segir at Olafr konungr rak mæira hernat a Vindlande en nokkurr konungr annarrr fyrre ok hafde j huerre orrostu sigr.


Kris(t)ni logtekin i Danmork

68. Nv er at segia huersu Danmarkar lydr var kristinn ok huern lut Olafr Trygguason atte þar at j sinum radum þeim er hann lagde til med Ottoni vnga. Margir Dana konungar urdu kristnir af keisaranna ualldi ok kỏstudu sidan truune. en med þui at keisarar letu alldri |[97] af at koma þeim til kristni þoat konungar være oauduelldir þa vard þo sua vm sidir med guds miskunn ok oruggre astundan Ottonis kæisara med framkuęmd ok forsia ok fullkomnum goduilia Olafs konungs Trygguasonar. at kristni gekzst vid ok vard lỏgtekin yfir alla Danmỏrk a þeim dỏgum er Haralldr konungr Gormsson atti þar riki at rada sem sidar mun sagt verda.


Ættartỏlur konunga ok keisara

69. Þat er upphaf þessarra frasagna at Arnulfus het madr heilagr ok agætr. hann var j Saxlandi en sidan erkibyskup j Motzconcioborg. hans son het Argisel hertogi a Fraklandi. hann atti Begam Pippins dottur þeirra son var Pippin fadir Kalls fỏdur Pippins fỏdr Kallamagnns keisara. Karllamagnus var konungr yfir Fraklandi fiortan ár ok .xx. sidan var hann kæisare yfir Romuerium .xij. (ar). a hans dogum voru þessir stolkonungar j Myklagarde Michael Niciforius ok Leo. Karlamagnus hann atti Hilldegardis drottning þeirra son var Hlaudverr. hann tok kæisaradom eftir fỏdur sinn ok rikti .xij. ar ok .xx. hann sa menn huorke hlęia ne hrækia[98]. A þeim tima er Kallamagnns var konungr red sa konungr Jotlande er Gudefridus het. hann drap Hrærek Frisa hỏfdingia ok skattgillde Frise. sidan for Kallamagnus konungr med mikinn her mote Guthefrido. þa var Gudefridus drepinn af sinum monnum en Hemingr brodurson hans tekinn til konungs. hann for med her mote Kallamagnusi konungi. þeir funduzst vid a þa er Egdrera heitir. þar settuzst þeir. Uetri sidarr andadizst Hemingr konungr. þa georduzst konungar yfir Jotlandi Sigfrode frendi Gutefridi en annar het Hergeirr[99] anulli. þeir deilldu vm rikit ok attu margar orrostu(r). lauk þui sua at huorrtueggi fell. j þeim bardaga fellu tiu þusundir ok niu hundrut ok .lx. manna. þa tok konungdom sa madr er Herdr het. hann var fim uetr konungr ad(r) hann bardizst vid Renfridum son Gudefridi. j þeirre orrostu het Herdr til sigrs ser ef hann kæmizst hæill þadan at take retta tru ok lata skirazst med ollum sinum rikismonnum. en j þeim bardaga fek hann sigr ok for sidan med konu sina ok brodrson sinn er Harekr het til fundar vid Laud(uer) son Kallamagnus. hann var þa kæisare. Hann var þa skirdr j Meginzsoborg ok hans menn a dogum Paskalis pafa hins fysta med þui nafni j postuligu sæti. for Herdr þa heim j Danmork ok med honum byskup sa er Ansgarius het ok skirde hann þar mart folk. Herdr var sottdaudr. litlu sidar tok konungdom Harekr brodurson hans a Jotlandi þar til er Gutthormr brodir hans bardizst vid hann. j þeirre soknn fellu þeir badir ok allt konungakyn Jota nema æinn smasueinn er Harekr het. hann vard sidan konungr. þa var lidit fra hegatburd vors herra Jesu Cristi niu hundrut ok .lx. ara ok eitt ár. Ansgarius byskup for þa en(n) til fundar vid Harek ok skirde hann. Harekr let kirkiu geora j Ripum[100] en Herdr hafde geora latit j Heidebę. Ansgarius byskup andadizst þremr uetrum eftir bardagann þeirra Hareks ok Guthorms. þa er sagt at Harekr kastade kristnne ok do litlu sidarr. Eftir þat voru konungar heidnir Sigrfrode ok Halfdan. Rimbertus uar erkibyskup eftir An(s)garium. a .xij. áre hans byskupsdoms andadizst Hlauduerr keisari son Karllamagnus. hann atte fiora sonu er sua hetu Lotarius[101] ok Hlauduerr[102] ok Karll ok Pippin. þeir skiptu riki med ser sua at Lotarius hafde Romariki Borgun(d)iam ok Lotuingnam(!) en Hlauduerr hafdi Frakland ok keisara nafnn. Karll Valland [son Pippins konungs[103]. Þa er Rimbertus hafde verit byskup .xij. ar heriudu Danir ok Nordmenn a land þat er Nordmenn kalla Borgund. en a mote[104] þeim georde Hlauduer for sina hann drap af herinum .iiij. þusundir. en vetri sidarr andadizst Hlauduerr. A þui are leitudu Danir ok Nordmenn at hefnaz. ok foru þeir med myklu lide vt eftir Rin ok brendu þar allar borgir ok kirkiur ok hỏfdu hinu ezstu kirkiur firir hrosshus j borg þeirre er Aquisgranum hæitir. Þeir brendu Kolni[105] ok allar borgir upp med Rin. Þa georde Kall brodir Hlauduers lid a mote þeim. þeir funduzst vid a þa er Mosa heitir. j Dana lide voru þeir konungar Sigfrode ok Gudfrode ok synir Ragnnars lodbrokar. þeir sættuzst vid kæisarann ok letu skirazst. Ok litlu sidarr rufu þeir allt sattmalit ok heriudu uestr a Frakland allt til Parisborgar ok brendu hana. þa kom j mot þeim med mikinn her Arnnaldr er þa var kæisare ok drap af þeim .viij. hundrut manna. eftir þat stoduadizst Danaherr. Þa var lidit fra hingatburd vors herra Jesu Cristi niu hundrut are edr nærr þui. en .xvij. uetrum sidar var vigdr Humo[106] byskup j Brimum a Saxlande. A .xij. are þadan fra for Heinrekr er fyrstr var keisera med þui naffnne til Danmerkr ok færde Dane þa j kristne bæde med blidmælum ỏgnum(!) ok orrostu ok leitti(!) æigi fyrr en þeir hetu at taka tru retta. |[107] Sidan for Humo byskup til fundar vid konunginn Froda er þa red j Jotlandi ok skirde hann ok alþydu. þa voru georuar upp kirkiur þær sem eydzst hỏfdu j Heidabæ ok Ripum[108]. þa var ok kirkia geor j Arose. Eftir þat sende Frode menn til Romaborgar ok let uigea þrea byskupa til Jotlandz at rade Aganippus[109] pafa. var Heridus byskup uigdr til Heidabęiar en Libidagr til Ripa[110] en Rimbertus til Áros. ok uar þat niu hundradum .xl. ok viij. arum eftir holldgan vors herra Jesu Cristi a .xij. are konungdoms Ottonis hins mykla.


Her hefr vpp Jomsvikinga þaatt

70. Þar var fra horfit konunga tali er þeir redu firir Danmork Sigrfrode ok Halfdan. eftir þa red sa konungr firir Danmork er Helgi het. hann atti bardaga vid Olaf Suiakonung ok fell Helgi þar en Olafr red leinge sidan firir Danmork ok Suiþiod ok vard sottdaudr. eftir hann tok riki j Danmork Gyrdr ok Knutr. en eftir þa Siggæirr. en eftir hann tok Olafr Kynriksson. sa var brodurson Moalldar digru modur Juars vidfamna(!) hann var læinge konungr yfir Jotlande. hann var kalladr Olafr enski. hans son var Grimr gaue er konungdom tok eftir fỏdur sinn. Grimr gaue var fadir Audulfs audga er skattkonungr var a Jotlande Ragnars sona lodbrokar. son Audulfs var Gormr er enn var skattkonungr a Jotlande hann var kalladr Gorms hinn barnnlause. hann var rikr konungr ok vinsæll vid sina menn. hann hafdi þa leingi firir landinu radit er þetta var tidinda. tuæir menn eru nefnndir þeir er voru j hird konungsins het annarr Hallvardr en annarr Hauardr.


Capitulum

Arnnfinnr het jarll er þa var j Saxlande ok riki hellt af Karllamagnusi konungi. þeir uoru godir vinir ok Gormr konungr. hofdu verit fyrr j vikingu badir samt. jallinn atti systur frida. ok sua berr til at hann lagde a hana þydu meire en skyllde. sidan gek hon med barne en þat var þo miog leynt. Hann sende hana j burt med trunadarmonnum ok bat þa æigi fyrr vid skiliazst en þeir uisse huat af yrde barnnenu. sua gera þeir. koma fram þar sem konungrinn Gormr red firir nema stad vid skog þann er Myrkvidr hæitir ok letu barnnit koma vndir vidar rætr. en þeir fordudu ser j skoginn ok duolduzst þar. Þess er vid getit at þat berr samen þetta sama haust at Gormr konungr for a skog ok hird hans oll j allgodu uedri ok foru at dyrum alldine ok fuglum allan þann dag ok skemtu ser sua. en vm kuelldit þa ferr konungr hæim ok oll hirdin nema þeir tueir brædr Hallvardr ok Hauardr þeir duolduzst eftir a skoginum ok gengu sidan uida vm merkr at skemta ser. en firir myrkurs sakir þa fatu þæir æigi heim ok sneru þa leid sinne til siofar ok þottuzst vita at þeir mundu feta heim ef þeir fylgde siofarstraundu þuiat borg konungsins var skamt fra sio er mỏrkin gek fram allt at sio. Ok þa er þeir gengu vm siouar sanda ok at melum nokkurum þa heyra þeir barnns grat ok gengu þagat ok uissu æigi hui sæta mundi. þeir fundu þar sueinbarnn. þat var lagt vndir uidar rætr ok knyttr knutr mykill j enninu a silkidregli er þat hafde vm hofudit. þar var j ỏrtugar gull. barnnit var uafit j guduefiar pelle. þeir taka upp barnit ok hafa hæim med ser ok koma sua hæim er konungr sat yfir drykkiubordum ok hirdin ok saka sig vm þat er þeir hofdu æigi gad at fylgia konungi heim. en konungr kuazst æigi firir þetta mundu ræidr uera. ok nu sogdu þeir konunginum huat georzst hafde j forum þeirra. en hann beiddizst at sia suæininn ok let ser færa ok læitzst uel a sueininn ok mællti. sueinn sia mun vera storra manna ok betri fundinn en æigi. ok let sidan vatnne ausa ok nafnn gefa ok kallade Knut. en þat var firir þa sok at fingrgull hafde knytt verit j enne sueininum þa er hann fanzst. ok tok hann þar nafnn af þat er hann let sueininn hafa. hann fek honum fostr gott ok kallade sinn son ok vnne mikit ok georde uel vid. Knutr fæddizst þar upp var hann vitr ok uel at jþrottum buinn. En er a leid æfui Gorms konungs ok hann var gamall þa tok hann sott þa er honum vann at fullu. ok adr hann anndadizst þa baud hann til sin mỏrgum vinum sinum ok frændum er hann þottizst sia huersu fara munde. hann bæidde þa þess at hann munde rada huerium hann munde sueria land ok þegnna eftir hans dag ok uillde til þess fa þeirra leyfui. en kuezst Knuti gefua vilea allt sitt riki ok alla þa hluti er hann uæri þa mæire madr en adr eftir sinn dag. ok nu firir sakir vinsælda konungs at hann var monnum astfolginn þa jattudu þeir honum þessu at hann skyllde rada ok for þetta fram. ok eftir þat lætr hann lif sitt.


Knutr hinn fundni reed landi

71. Nu tekr Knutr vid lande ok þegnnum ok ỏllu riki þui sem Gormr konungr hafde adr haft. ok er hann vinsæll vid menn ok rædr æigi læingi firir lende adr hann a ser son þann er Gormr |[111] het. hann var heitinn eftir Gorm hinum barnnlausa. Þesse Knutr var ymizst kalladr Þrælaknutr edr Knutr hinn fundni. þui var hann Þrælaknutr (kalladr) at hann gaf frelsi huorumtueggium þrælum þeim er hann hỏfdu folgit ok fundit ok jalldoma. Þrælaknutr var skamma stund konungr ok þo hardla fręgr. eftir hann uar til konungs tekinn Gormr son hans. hann var kalladr j æsku sinne Gormr hinn heimski. en er alldr færdizst yfir hann var hann kalladr Gormr hinn riki. hann hellt riki af Ragnars sonum lodbrokar ok var mest j kærleikum vid Sigurd orm j auga. Sigurdr atti Helunu dottur Ella konungs. ok þa er Ragnars synir raku hernat vm þesse lỏnd Eingland Ualland Frakland Saxland ok allt vt vm Lungbardi Suiþiod Danmỏrk Vindland ok er þeir kuomu heim skiptu þeir med ser þeim londum er þeir hỏfdu unnit. Beornn jarnnsida hlaut Suiþiod Gautland huorttueggia. Sigurdr ormr j auge Eygotaland Halland ok Skaney. Huitserkr hafde Ræidgotaland ok Uindland. Ok er Sigurdr ormr j auga sat j Danmork fædde kona hans son sa het Knutr. hann var fæddr a Hỏrd a Jotlande ok þadan af kalladr Hỏrdaknutr. hann fostrade Gormr konungr. Gormr vard sottdaudr en Haurdaknutr var konungr j Danmorku yfir Eygotalande ok Skaney [ok Hallande þuiat[112] þat var hlutskipte Sigurdar orms j auga fỏdr hans. Knutr konungr kuæntizst ok gat son. þann let hann hæita eftir Gorm fostra sinum syne Knutz hins fundna. hann var konungr eftir fỏdur sinn manna mestr ok fridazstr. hann var kalladr Gormr hinn gamli þa er hann elldiz.


Fra Klacharalldi jarli

72. Haralldr er nefnndr jarll æinn er red firir Hollsetulande hann var kalladr Klakharalldr. hann var vitr madr. hann atti ser dottur æina er Þyry er nefnnd ok var allra kuenna vitruzst ok red drauma betr en adrir menn. hon var ok frid synum. þar þottizst jall eiga ỏll landrad er dottir hans var. let hann hana ollum hlutum rada med ser ok vnni henni mikit. Ok nu er Gormr var frumuaxsta ordinn ok hann hafde tekit vid konungdomi þa for hann or landi ok ętlade þat rad firir ser at bidea dottur Haralldz jalls. en ef hann uillde æigi gipta honum konuna þa hugde hann at jarll munde þola her. Ok nu er[113] þau Haralldr jarll ok dottir hans spyria til fara Gorms konungs ok hans firirætlanar þa senda þau menn j moti honum ok bioda honum heim til hinnar bezstu ueizslu. ok þektizst hann þat ok sitr þar at uæizslu med sæmd ok allri ỏlud. sidan berr hann upp sin eyrende[114] firir jalli. en hann uæitir þau suỏr at hon skyllde sealf firir rada. firir þui segir hann at hon er myklu uitrari en ek. Ok nu er þetta mal borit firir hana sialfa. hon segir þa. eigi mun þetta radazst þessu sinne ok skaltu heim fara at sinne med godum giofum ok uirduligum. En ef þer er mikit um radahag vid mig þa skaltu er þu kemr heim lata geora bradliga hus sua mikit at þer se skapligt at huila j. þar skal husit setia er æigi hefir fyrr hus stadit. en þar skaltu æinn sofa j uetra(r)nott hina fyrstu ok þriar nætr j samt ok mun þu glỏgt ef þig dreymir nokkut. ok sent sidan menn a minn fund at segia mer drauma þina ef nokkurir eru ok mun ek þa upp kueda firir þeim huort þu skalt fa þetta rad edr æigi. en æigi þarftu þa at senda menn at vitea þessa radahags ef þig dreymir ekki. Eftir þetta uidrtal þa er Gormr konungr skamma stund at þesse ueitzslu ok byzst heim ok er ant til at reyna þessa hennar vitru ok tilskipun ok ferr nu hæim med mikille sæmd ok virduligum giofum. Ok er hann er hæim kominn þa ferr hann sua med þessu ỏllu sem hon hafde honum rad til kent. let nu geora husit ok gengu sidan j þetta hus sua sem firir var mællt. hann let vera hea husinu vti .ccc. manna aluopnnadra ok bad þa uaka ok hallda uord. ok kom þat j hug at vera mune suik. ok legzst hann nidr j rekkiu þa er þar var geor j husinu ok sofnnar ok eptir þat dreymir hann. ok þar sefr hann þriar netr j þui huse. ok nu eftir þetta georir hann rit ok sendemenn til Hollsetulandz til jalls.


Sagdir draumar Gorms konungs

73. Nv fara sendimenn ok koma a fund Haralldz jarlls ok Þyry dottur hans ok segia þeim drauma Gorms konungs ok bera upp sin eyrendi firir Þyry. Ok er hon hafde heyrt draumana þa mællti hon. nu skulu þer her vera suo leinge sem þer vilit en þer megit sua segia konungi ydrum at ek mun ganga med honum. Ok er þeir koma heim þa segia þeir konungi þesse tidendi ok verdr hann gladr[115] vid þessa sỏgu.


Sagdir draumar Haralldz(!) jarls(!)

Konungr byr nu ferd sina med myklu lide ok skrautligu at uitea þessa radahags. ok ferst honum uel þar til sem hann kemr til Hollsetulandz. Haralldr jarll frettir til ferda hans ok lætr geora dyrdliga ueitzslu ok mikinn fognut j mote honum. ok tekzst nu radahagr þeirra a millum ok myklar astir. en þat var haft at skemtan at ueitzslunne at Gormr |[116] konungr segir drauma sina. en hon rædr þa eftir. Konungr segir sua at hann dreymde vetranott hina fyrstu ok þrear nætr er hann suaf j husinu. at hann þottizst vti staddr uera ok sea yfir allt riki sitt. hann sa at siorrinn fell af lande ok sua langt at hann matti huergi auga yfir reka. sua vard mikil fiaran at þurr uoru oll eyiasund[117] ok firdir. en eftir þau tidende þa sa hann at yxnn þriu gengu ór sionum ok runnu a land upp þar nær sem hann var ok bitu þar af allt gras at snỏggu er þeir kuomu at. ok eftir þat gengu þeir a brott. Sa var annar draumr er þessum er miog aþekkr. at honum þykir enn sem þriu yxnn gengi upp ór sionum ok rynne allir a land upp. þeir uoru allir raudir at lit ok hyrnndir miog. þeir bitu enn gras af jỏrdunne jafnnt sem hinir fyrre. ok er þeir hỏfdu verit nỏkkura hrid þa gengu þau enn aftr j sioinn. Hinn þride draumr var enn þessum likr. þa þottizst Gormr konungr enn sia þriu yxnn ganga upp ór sionum. þeir voru alsuartir at lit ok myklu mest hyrnndir ok voru enn nokkura hrid ok foru hina somu leid a brott at þeir gengu j sioinn. ok eftir þat þottizst hann heyra brest sua mikinn at hann hugde at heyra munde vm alla Danmork. ok sa hann at þat vard af siofar ganginum er hann gek at landinu. En nu uil ek segir hann at þu drottning radir draumana til skemtanar monnum ok lysir sua yfir þinum vitrleik. Hon mællti sig æigi vndan þessu ok red draumana ok skipade þeim fyst sem fyrst var sagdr ok dreymdr ok sagde sua. at þar (er) yxnn gengu ór sio a land upp huitir at lit at þat mune vera uetr þrir myklir ok munde falla sniorr sua mykill at ár munde af taka j Danmỏrku. en þar er þer syndizst ganga or sionum aunnur þriu yxnn ok voru þeir raudir. þar munu koma adrir þrir vetr sniolausir ok þo æigi godir. firir þui at þer þotte þeir bita gras af jordunne. en þar sem hinir þridiu yxnn gengu upp þar munu koma hinir þridiu þrir uetr. þeir munu vera sua illir at þat munu allir menn tala at ỏngua mune þeir slika. ok þat suarta uaran man koma ok naud yfir landit at trautt munu dęmi til finnazst. en þar er þer þotti yxnin vera miog hyrnd þar munu margir verda hornnungar allz þess er eigu. en þar er þau gengu aftr j sæinn þar kuad hon varan mundu huerfa af landinu ok aftr j sæinn sem at komu uxarnir. ok þa heyrþir þu brest mikinn er siorrinn fell at landi. þat mun vera firir ofride storeflismanna. ok finnazst her j Danmork ok eiga her bardaga ok orrostur storar. þess er mer ok uon at þeir mann sumir se þer nanir at frendsemi er vid uerda staddir vid nokkurnn vfridinn. ok ef þig hefde þetta fyrr dreymt er nu var sidarr j drauminum þa munde vfridrinn verda a þinum dogum. en nv mun þetta ekki saka. ok æigi hefda ek þa med þer gengit ef þig hefde sua dreymt sem adr gat ek. en vid mun ek geort geta ỏllum draumum þessum er þig hefir dreymt firir hallærinu. Ok eftir þessa veitzslu foru þau Gormr konungr ok Þyry drottning heim til Danmerkr ok letu hlada mỏrg skip af kornne ok annare gæzsku. ok flutti sua ár j Danmỏrk. ok a huerium missarum þadan j fra allt til þess hallæris er hon hafde firir sagt. ok þa er hallærit kemr þa sakar þau allz ekki firir vidbuninge sinum ok þa menn er j nand voru j Danmork þuiat þau midludu þadan mikil gæde ỏllum landzmonnum sinum. ok þotti Þyry uitrỏzst kona komit hafua j Danmỏrk ok var kollut Þyry Danmarkar bot.


Send(ir) menn til jarls

74. Þau Gormr ok Þyry attu sonu tuo ok het Knutr hinn ellri en Haralldr enn yngri. þeir voru badir efnniligir menn ok þotti Knutr enn vitrari j æsku þeirra. hann var firir flestum monnum vm vænleik ok alla atgerui þeim er þa voru j Danmorku. hann er huitr a hárs lit ok huerium manni vænni. konungr vnni honum vm alla menn fram ok þar med ỏll alþyda þui var hann kalladr Knutr Dana ast. Haralldr var likr modrfręndum sinum. Þyry vnne honum æigi minna en Knuti. Knutr var fostradr med Klakharalldi afa sinum ok fostrade hann Knut ok honum vnni hann mikit enda var hann hinn vinsælsti j sinum uppruna. en Haralldr var fæddr hæima med hird fỏdur sins. hann var þeirra brædra miog myklu yngri ok var snemmendis æfr ok udęll uidrskiptis ok vard hann firir þui ouinsæll j sinum uppruna. Þat er sagt eitthuert sinn at Gormr konungr sendi menn til fundar vit Haralld jall mag sinn (þeirra) eyrenda at bioda honum til iolauæitzslu med ser. en hann tok þui uel ok het at fara vm uetrinn til bodsins. Nu foru þeir aftr konungs menn ok sogdu sua at jallsins var uon til jolaueitzslunnar. Ok er at þui kom at jall skyllde heimen buazst þa ualdi hann ser foruneyti sligt sem hann uilldi hafa til bodsins. Knutr for med honum en æigi er þat sagt huersu fiolmennr hann for. Þeir fara nu ferdar sinnar þar til er þeir koma at Limafirde. ok er þeir voru þar komnir ok ætludu yfir fiordinn þa sa þeir þar standa æik æina þa er þeim þotti nỏkkut |[118] med kynligu mote. þar voru uaxin a epli helldr sma en þau voru gręn ok blomgut. en undir æikinne lagu ỏnnur epli þau voru będe fornn ok stor. þeir vndraz þat miog ok segir jall at honum þikir þetta vera vndr mikil er græn uoru eplin j þann tima arsins sem þa var. þuiat þau eplin lagu hia æikinne er vm sumarit hỏfdu uaxit. ok munu ver huerfa aftr sagde jarll ok fara æigi leingra. Huerfr hann nu aftr ok fara vnz þeir koma heim. sat jall heima þau missare med hird sinne. Konungi þotti kynligt er jall kom æigi ok ætlade þo at nokkurar naudsyniar munde firir standa. Nu er kyrt þetta sumar. ok er vetr kemr sendir konungr menn til jalls at bioda honum til jolaueizslu sem j fyrra sinn. jarll heitr forinne ok fara aftr ok segia sua konungi. Ok nu kemr þar missarum at jall for heiman med sinu foruneyti ok fara nu unnz þeir koma at Limafirde. ok voru nu a skip komnir ok ætludu yfir fiordinn. En þat er sagt at j fỏr voru med þeim hundar blaudir ok lagu huelpar j hundunum. en er þeir voru a skip komnir þa þotti jallinum sem gæi huelparnir j greyhundunum en hundarnir sealfir þogdu. þetta þotti jallinum hin mestu bysnn ok ollum þeim. ok hurfu aftr þadan ok voru heima þau jol. Nu ferr sua fram unz kemr hinn þride vetr. sendir konungr menn sina at bioda jalle ok hæitr jarll forinne. fara sendimenn aftr ok segia konungi. En jall byzst heiman þa er at þui kemr med foruneyti sitt ok fara vnnz þeir koma at Limafirde ok ætludu at vera þar vid fiordinn vm nattina. Sidan bar syn firir þa þa er þeim þotti mikils vm vert. þeir sa boda risa a jnnanverdum firdinum en annan j utanverdum. ok gek huorr j mote audrum. en bodarnir voru myklir ok georde af okyrlæik mikinn er þeir fellu saman ok mættuzst. ok þat fylgde þui at þeim þotte at blode gera sioinn af. Þa mællti jallinn. þetta eru stor bysn segir hann ok skulu ver aftr huerfa ok uil ek æigi fara til bodsins. Nu gera þeir sua fara heim ok sat jallinn heima þau jol.


Haralldr jarl kom til konungs ok reed synir

75. Konungrinn Gormr vard ræidr miog er jallinn hafde ỏngu sinne þekzst heimbod at honum. en hann uisse æigi huat til hafde halldit er hann kom æigi. Ok nu vm uetrinn eftir jol þa ætlade Gormr konungr at heria a hendr jallinum Haralldi magi sinum. ok þotti hann hafua drambat miog vid bodum sinum er[119] hann hafde ekki sinn komit þa er a var kuedit ok þotti jall hafa suiuirt sig j þessu. ok þessarrar firirætlanar konungs vard Þyry drottning uỏr ok taldi ofallit þetta rad firir konungi. samir þer æigi segir hon at geora jallinum vfrid firir ỏngar[120] sakir ok liggia her til morg betri rad vm þetta mal. ok af fortỏlum hennar sæfadizst konungr nokkut sua ad eyddizst herforin. var þat rads tekit at konungr sendi menn sina eftir jallinum ok uillde uita hueriu sætti. ok hafdi drottning þetta rad til gefit at þeir skyllde finnazst fyst magarnnir ok talazst vid ok sea þa huat vid sig væri. Ok nu koma sendimenn konungs a fund jallsins ok segia honum eyrendin. ok bregz hann nu uit skiott ok ferr a fund konungs med fỏgru foruneyti. Konungr tekr at hofui vid mage sinum. ok er sua sagt at konungr gengr a malstefnnu uonu bradara ok lætr jall þangat kalla. ok er þeir voru þar komnir þa spurde konungrinn. hui sętti þat sagdi hann at þu komt ỏngu sinne er ek baud þer til min ok suiuirdir sua mig ok mitt bod. Jallinn suarar ok letzst æigi til suiuirdingar þat gort hafa vid hann þo at hann kæmi ekki sinn til uæitzslunnar helldr kuat hann þar adra hlute til hallda. segir nu þau bysnn er þeir hofdu set ok adr var sagt. kuezst jall skyra mundu firir konunginum ef hann villde vita huat hann ætlade at taknna mundi huert vndrit. en konungrinn jattade þui. Jarll mællti þa. þar mun ek þa til taka er ver sam æikina med grænum eplum ok smam en fornn epli ok stor lagu nidre hea. en þat hygg ek vera munv firir sidaskipte þui er koma mun a þesse lond. ok man sa sidrinn uera med mæira bloma ok jartæignna þau eplin hinu foghru. en sa sem nu er mun merkia þau hinu fornnu eplin er þa lagu a jordu ok munu þau funa ok verda at dupte einu. mun sea sidr ok nidr leggiazst þa er hinn gengr yfir ok er þa sem sia verdi at ỏngv. Annet vndr uar þat er ver heyrdum huelpana geyia j greyhundunum. þat hygg ek firir þui uera munu at þeir menn er ungir eru at alldri munu taka mal firir munn hinum ellru(m) monnum ok georazst sua huatuiser at mikil von er at þeir hafui æigi minna hlut radanna þo at hinir ellri se optar radgari. ok hygg ek at þeir muni enn æigi vera komnir j heiminn er ek mæli þetta til. þuiat huelparnir go er æigi voru lagdir en greyhundarnir sialfir þogdu. Hit þridia undrit er ver sam bodana gangazst a mote. annar j jnnanverdum firde enn |[121] annarr (j) vtanverdum ok mættuzst midfirdis ok fell huorr j kuerk audrum en siorinn vard af blodugr af okyrlæik þeim er þar geordizst af. þat hygg ek vera munu firir missætti nokkurra storeflismanna her innanlandz ok munu þar georazst af bardagar ok mikil styriolld. ok er mikil von at þar verde nỏkkut afspringe af þessum ofride a Limafirde sem þesse bysn bar firir oss er nu hefui ek sagt. Gormi konungi skilduzst uel ord jallsins ok þotte spaklig vera ok gaf honum þa frid ok rann af konungi þa ræide su er hann hafdi haft a jallinum. en suo er sagt ad adr þeir gengi j malstofuna þa hafde konungr setta menn til at bera uopnn a jallinn ef honum þotti sem vrækt ein hefde til gengit ok ofmetnadr er hann hafde æigi farit til bodsins næinu sinne er hann baud honum. ok þotti konungi nu sakir til þo at hann hafdi æigi farit. gengu þeir nu burt af malstefnu þesse ok var jall þar med konungi nokkura stund. Sidan skildu þeir magar sattir ok þa jall af konungi godar giafir adr hann for j burt. ok ferr hann nu med foruneyti sitt ok ferst uel vnnz hann kemr heim. Nu lida skammar stundir adr Haralldr gefr fostra sinum Knuti ok frænda allt riki sitt. ok tok nu Knutr vid Hollsetulandi ok ollu þui riki er att hafde Klakharalldr jall. en hann sialfr redst j fra ok byriade hann nu ferd sina sudr j Ualland ok tok þar vid kristne ok kom alldri sidan j Danmork.


Drepinn Knutr Dana aast af Haralldi brodur sinum

76. Sva er sagt at þeir Gormr konungr ok Haralldr son hans urdu osamþykkir þegar er Haralldr hafde styrk alldrs sins. tok Gormr konungr þat rad at fa honum skip nỏkkur ok leysti hann sua a burt. ok ferr hann uida ok leggzst j viking huert sumar en a uetrum er hann j Danmork ok hafde þar fridland. Ok er þui hafde fram farit vm hrid þa er þat sagt at Haralldr beiddi fỏdur sinn at hann skyllde fa honum þuilikar æ(i)gnir sem Klakharalldr jall hafde gefit Knuti. en hann fek þat æigi af fỏdr sinum. Þat er sagt at eftir þetta geordizst vþokki mikill medal þeirra brędra Knutz ok Haralldz. ok þotti Haralldi uera mikill munr georr þeirra brędranna j huiuettnna ok grunade at æigi mundi sidarr minne. Þess (er) vid getit at æitt haust kemr Haralldr til Danmerkr sem hann atti vanda til at hafua þar vetrsetu. hann hafdi heriat vm sumarit j Austrueg. en j annan stad er þat at segia at Gormr konungr sendi menn til Holltzsetulandz at bioda Knuti syne sinum til jolaueitzslu. ok er at þui kom ferr Knutr heiman med foruneyti sinu ok hafde þriu skip. ok sua hafde hann til ætlat at hann kom j Limafiord atfangadag jola sid dags. ok þat sama kuelld kemr Haralldr brodir hans j Limafiord ok hefir niu skip edr tiu. hann var kominn ór Eystrasalti ok hafdi þar heriat vm sumarit. Nu verdr Haralldr þess varr at Knutr brodir hans er þar firir med þrem skipum. minnizst nu a oþokka þann allan er georzst hafdi mille þeirra brędra ok bidr menn sina briota upp uopnn sin. buazst nu til atgaungu vid Knut. Þessa verdr Knutr varr ok uill veria sig ok þui æigi upp gefaz þott hann hefde lid minna. en Haralldr kuedr nu skulu skrida til skarar med þeim brędrum ok leggr at skip sin ỏllu megin ok slærr þa þegar j bardaga þann sama jola aftan. en þar lykr sua at þar fell Knutr Dana ast ok allt lid hans edr þui nærr. þuiat Haralldr neytti þess at hann hafde lid meira.


Vidtal konungs ok drottningar

77. Eftir þetta fara þeir Haralldr þar til er þeir koma firir bæ Gorms konungs sid vm aptaninn ok gengu þar a land upp aluopnadir til bæiarins. ok er þat sumra manna sognn þeirra er frodir eru at Haralldr leitade ser rads ok þottizst æigi uita algeorlla huersu hann skyllde segia fỏdr sinum. en þat var firir þa skylld at Gormr hafde þess heit stræingt at hann skyllde deyia ef hann spyrde frafall Knutz sonar sins ok sua sa er honum segde dauda hans. Haralldr sendi fostbrodur sinn er Haukr het a fund Þyry drottningar modr sinnar ok bar henni ord til at hon fengi rad til at segia tidendin. en hon gaf þau rad til at hann fære sialfr a fund faudr sins ok segde. at haukar tueir hefde barizst ok være annar alhuitr en annarr grarr ok uære badir godir. en suo lyki med þeim at hinn huite haukrinn hefde bana ok þetti þat almikill skade. sidan for Haukr til Haralldz ok sagde huat modir hans hafdi til rads gefit. For Haralldr þa til hallar þar er Gormr konungr drak jnne med hird sina. Haralldr gek nu j hallina firir fodur sinn ok segir honum fra haukunum sua sem modir hans hafdi rad til kent ok lauk sua sinu mali at nu er daudr hinn huite haukrinn. ok er hann hafde þetta mællt þa kuad hann annat ord uti. Æigi er þess getit huar Haralldr hafdi herbergi þa nott edr lid hans. en Gormr konungr rædr ekki j þetta sua at menn fyndi. drekka menn vm nattina sem likade ok foru sidan at sofa. En vm nattina er menn voru gengnir or hollinne þa ferr |[122] Þyry drottning til ok let ofan taka hallarbuninginn ok sidan let hon tiallda j stadinn suortum tiolldum ok gram uefium þar til sem altialldat er. firir þui let hon sua gera at þat var þa hygginna manna rad j þann tima ef harmtidende kuomu til eyrna monnum at geora þann ueg sem drottning georde.


Konungr fretti fall sunar sins

78. Gormr konungr hinn gamli ræis upp þann morginn ok gek j hasęti sitt ok ætlade at taka til drykkiu. þa leit hann a hallarueggina. Þyry drottning sat j hasæti hea konungi. Nu tok konungr til orda. þu munt hafa þessu radit Þyry drottning sagdi konungr er hỏllin er þann ueg buinn. Firir hui þikir þer a þui likende segir hon. Þui sagde konungr at þu uill sua segia mer fall Knutz sonar mins. Þu segir mer nu sagdi drottning. Gormr konungr hafde stadit upp firir hasætinu er þau ręddu vm þetta. en nu settizst hann nidr hart ok suarade ỏngu ok hneig þa upp at hallaruegginum ok gek þa ór honum ondin. Sidan var konungrinn j brott borinn andadr ok til graftrar færdr ok var haugr orpinn eftir hann at rade Þyry drottningar. Ok nu sendir hon eftir Haralldi syni sinum at hann skylldi heim koma med ollu lide sinu ok drekka erfui eftir faudr sinn. ok sua gerde hann ok var þat hit virduligzsta erfui. Eftir þat tekr Haralldr vid landi ok þegnum ok ỏllu þui riki er fadir hans hafde att ok hafde þing vid landzmenn ok toku Danir hann til konungs a þinginu vm allt Danariki. ok sitr hann nu nỏkkura uetr j fride eftir þetta ok styrir riki sinu med uegsemd ok myklum soma.


Fra Jvari beinlausa

79. Jvarr hinn beinlause var konungr j Æinglande langa ęfui. hann atti ekki barnn þuiat þat segizst at hann hefde aungua girnnd. en æigi skorti hann spekt ne grimd. hann vard ellidaudr a Æinglande ok heygdr þar. þa voru daudir allir Lodbrokar synir. Eftir þat tok konungdom j Einglande Adalmundr Jatgeirsson brodurson Jatmundar hins helga ok kristnade hann vida Eingland ok tok skatt af Nordimbralande er heidit var. Eftir hann var konungr Adalbrikt hann var godr konungr ok vard gamall. a hans dỏgum ofarliga[123] kom Danaherr ok voru þeir brędr firir lidinu synir Gorms hins gamla Knutr ok Haralldr. ok þat er sumra manna sỏgnn at sua bærizst at vm liflat Knutz Dana astar at Gorms synir fengi mikit ualld a Einglandi ok Nordimbralande ok þa er þeir ugdu ekki at ser æinn dag er skin var heitt at þeir færa a sund milli skipanna. en er Knutr var a sundinu kom af landi ofridr. þa var Knutr lostinn ỏru til bana ok væri sua fluttr hæim til Danmerkr.


Hakon jarl lukti skattinn

80. Hlỏduerr konungr sonarson Kallamagnus rikti med brędrum sinum. sem fyrr var ritat .xxx. ok .vi. ar. ok eftir þat rikti Karll brodir hans .xij. ar med brędrum sinum. het annar Kallamagnus en annar Hlỏduerr. J þann tima bygdizst landit. þa red firir Danmork Gormr hinn gamli en Haralldr hinn harfagri firir Noregi. Eftir Kall Hlauduersson rikti Arnnmolldus son hans .xij. ar. þa Hlỏduerr son Arnnmolldi .xij. ar. þa Konrad .vij. ar hann var fystr keisare þeirra manna er [eigi voru[124] af langfedga tolu fra Kallamagnusi komnir. Eptir þat rikti Heinrekr .xvij. ar. þa Otto hinn mykli .xxx. ok atta ar. þa Otto hinn raude son hans .ix. ár. þa [Otto hinn[125] ungi son Ottonis rauda .x. ar. Ok var j þann tima Haralldr konungr Gormsson konungr af Danmork ok Noregi en Hakon Hladajarll hellt af honum riki sem fyrr er sagt. var þa vinatta þeirra god. sendir Hakon jarll Haralldi konungi a einu sumri fimtige hauka. engan skatt gallt hann annan firir þui at Danakonungr væitte honum skatta alla þa er hann atti j Noregi til starfs ok kostnadar er jall hafdi til at veria landit firir Gunnhilldar sonum. en þat hafde verit sattmal þeirra Haralldz konungs Gormssonar ok Hakonar jarls eftir drap Gullharalldz. at jarl skyllde fara til Danmerkr vm sinn ok bioda vt leidangri vm allan Noreg til lids vid Haralld konung Gormsson þa er honum er mest lids þaurf en fara ofuallt sialfr er konungr sende honum ord ok hann uill hans raduneyti hafua. hann skylldi giallda skatta þa alla er fyrr uar sagt. en þat var hundrat marka gullz ok .lx. hauka. Eptir þat tok Hakon jarl gull þat allt er att hafde Gullharalldr ok hann hafde nafnn af tekit. þat gull hafde hann haft af sudrlỏndum. þat var sua mikit fe at tuær kistur voru fullar af gulle sua at æigi mattu tueir karllar meira lyfta af golfui. tok Hakon fe þat allt at ser at herfangi ok gelldr nu Haralldi þriggia uetra skatt firir fram ok kuetzst æigi mundu j annat sinn betr vidlatinn. Haralldr konungr tok þat ok skilduzst at þui.


Þaattr Otto keisara ok Gorms(!) konungs

81. Otto keisari er hinn vngi var kalladr streingdi þess heit at hann skylldi snua Dỏnum til rettrar truer ef hann mætti. ella skylldi hann med ollum sinum styrk heria a Dani .vj. sumur j samt ef hann fengi æigi fyrr kristnat þa. Eftir þa heitstreinging sendir keisarinn |[126] bod Haralldi Danakonungi med þeim ordum at hann skyllde trua a sannan gud ok allt þat folk er hann atte at rada edr at (odrum) koste sagde kæisarinn at hann munde fara med her a hendr honum. En er Danakonungi kuomu þesse bod lætr konungr bua landuarnir sinar ok hallda uel upp Danavirke. hann sende bod nordr j Noreg Hakoni jarli at hann skyllde koma til hans snemma vm vorit med allan sinn her þann er hann fengi. baud Hakon jarl her vt vm uorit af ollu riki sinu ok vard allfiolmennr. helt hann lide þui ỏllu til Danmerkr ok for til fundar vid Haralld Danakonung. tok konungr allþaksamliga vid honum. margir adrir hỏfdingiar voru þa med konungi þeir sem honum veittu lid. georir konungr þat bert at hann ætlar at hallda her þeim ollum til motz vid Ottonem keisara.


Bardagi Otto keisara vid Dani

82. Otto keisari dro her saman vm vorit a Saxlande. hann hafde mikit lid ok fritt hellt hann þui til Danmerkr. Vm sumarit funduzst þeir Haralldr konungr. þeir lỏgdu þegar til orrostu ok bỏrduzst allan daginn til nætr. þar fell fioldi lids af huorumtueggium en þo fleira af keisaranum. en er natta tok settu þeir med ser .iij. natta grid til radagerdar ok vidrbunadar huorumtueggium. En er .iij. nætr voru lidnar gengu a land huorirtueggiu ok biugguzst til bardaga. gengu sidan saman fylkingar ok vard hin hardazsta atsoknn. ueitte keisara þa allþungt ok fell myklu fleira hans lid. ok er a læid daginn brast flotte j lide hans ok flyde sidan til skipa sinna. Sua er sagt at Otto keisari sat a hesti vm daginn ok bardizst frækiliga. ok er meginherrinn tok at flyia ræid hann vndan til skipanna. hann hafde j hende mikit spiot gullrekit ok var alblodugt upp at hỏndum. hann setti spiotit j sioinn firir sig ok mællti hatt. þui skyt ek til allzualldanda guds at annan tima er ek kemr til Danmerkr skal ek geta kristnat landit edr lata lifit ok liggia her daudr j Danauelldi. Otto keisari steig þa a skip sin med lid sitt ok for heim til Saxlandz ok sat þar vm vetrinn. en Hakon jarl var eftir med Danakonungi ok hofdu þeir myklar radagerdir ok letu þa af nyiu ræisa Danavirke er vidfręgt er ordit. þat var geort mille Ægisdyra ok Slessmunna allt vm þuert landit j mille siofua. sidan for Hakon hæim til Noregs.


Vidrtal konungs ok Hakonar jarls

83. Vm vorit eftir dro Otto keisari her saman ovigan. hann hafde her af Saxlande ok Fraklande Frislande ok Vindlande. fylgde honum Burizlafr konungr med mikit lid. hann hafde ok mikit lid af Hollsetulande. flutti keisari allan þann her til Danmerkr. Ok þegar er Haralldr konungi spyrr þesse tidendi þa sendi hann menn a fund Hakonar jarls at hann skyllde koma a hans fund ok hann þikizst alldri mæirr þurft hafua[127] hans lidueitzslu ok fiolmennis en þa. Hakon jarl skipaz skiott vid ordsendingar konungs ok þikir naudsynia mal ok ferr þegar hann er buinn ok hefir hundrat skipa ok kom vid Danmork ok ferr þegar vit .xij. mann a fund konungs. konungr verdr honum feginn ok segir hann uel hafua undir vikizst sina naudsyn. ok skal nu fara j mote lide þinu ỏllu ok kann ek huerium manni þỏk er hingat kemr. Vit skulum rædazst vid nokkut adr sagdi jarl. mig attu til radagerdar ok þessa .xij. menn til fulltings en æigi meira lid nema ek vile. þuiat ek hefir komit adr vm sinn at væita þer lid sua sem vit hỏfum mællt med okkr firir ỏnduerdu. Satt er þat segir konungr en þess vænta (ek) at þer at þu mundir mer at lide verda firir sakir vinattu okkarrar. Jarl suarar. þess er ek æigi radande vid menn mina segir hann. þeir þikiaz skylldir at veria land mitt ok riki en æigi þikiazst þeir skylldir at veria annarra konunga riki eda Danmork firir þer ok leggia sidur sinar vid spiotzodda ok taka ekki j mot j gędum edr virdingum. Huat skal ek til vinna segir konungr vid þig ok þina menn at þer komit mer at lide þuiat ek hefu(i) þat sannspurt at ek mun uid ofrefli eiga at skipta firir sakir fiolmennis konungs. Jarl suarar. einn hlutr er sa er skoradr er til þessa at þui sem ver verdum asattir ek ok minir menn. ef þu uill gefa upp skattana alla af Noregi þa er vgolldnir eru. ok sua skal vandliga upp gefna at alldregi sidan skal Noregr skattgilldr vndir Danmork. en ef þu uill æigi þenna kost er ek hefir nu bodit þa mun lid þetta fara heim allt til Noregs er mer hefir hingat fylgt nema ek sialfr skal her vera med þessa .xij. menn ok væita þer sligt lid sem vit verdum asattir. Þat er satt segir konungr at alla menn byrgir þu vti firir uitzmuna sakir ok rada. ok eru mer nu georuir tueir kostir ok er huorrtueggi hinn vesti ok vandreda leitar þu mer nu. Hygg þu nu at segir jarl. en sua synizst mer segir hann sem þer muni at litlu hallde koma skattarnir [or Noregi[128] ef þu lætr lifuit her j Danmork. Skiott skal ok kiosa segir konungr at þui sem nu er komit. at þu ueit mer med allt lid þitt sem þu færr ofl til ok munt þu þa ỏdlazst þat er þu beidir. |[129] Ok eftir þat sendir konungr j mote ollu lide Hakonar at þangat koma a eina stefnu. ok eiga þeir at þessu handsal ok binda þeir sua fast sina maldaga. ok nu taka þeir þar dyrdliga væizslu at konungs ok fara sidan mote keisara med allann her sinn þann er þeir fengu til. Konungr ferr med skipalid sitt til Ægisdyra. en Hakon jarl til Slessmunna odrum megin landzsins. En þa er keisarinn spurde at Hakon jarl var j Danmork ok ætlar at beriaz vid hann med Haralldi konungi sendir hann fra ser jalla sina tua. het annarr Urguþriotr en annarr Brimilskærr. þeir skulldu(!) fara j Noreg ok kristna þar land medan jall væri j brottu.


Bardagi keisara vid Hakon jarl

84. Nv sendir Haralldr konungr Hakon jarl med Nordmanna her allan þann sem honum hafde fylgt sudr j Danavirke at veria þar landit. en Haralldr konungr sialfr dro saman her sinn a Jotlande. þess er getit at Hakon jall for med her sinn til Danavirkis at veria þat at Otto keisari kom med her sinn sunnan at Danavirke. Danavirke er sua hattat at firdir .ij. ganga jnn j landit sinum megin landzsins huorr. en j mille fiardarbottnanna hofdu Danir gert borgaruegg będe hafan ok sterkan af grioti ok torfui ok uidum en grafit diki breitt ok diuft firir utan. borgarhlid var a hueriu hundrat(!) fadma ok var þar kastale til varnar a dikinu. voru þriar bruar firir hueriu borgarhlide. Otto keisari sotti med her sinn sunnan at Danavirke en Hakon jarl varde borgarueggina med sinu lide. Hakon jarl setti fylkingar yfir ỏll borgarhlid. en hitt var þo fleira lid hans er hann let fara med borgarueggiunum ok veria þar sem mest var at sott. fell þa mart af kæisarans monnum en þeir fengu ekki at geort at vinna borgina. sneri þa kæisarinn fra at sinne ok for med her sinn til skipa sinna. Eptir orrostu þessa for Hakon jarl aftr til skipa sinna ok ætlade þa at sigla nordr til Noregs. en honum gaf ekki byr ok la hann læinge vt j Limafirde.


Wnnit Danavirke af raadum Olafs

85. Olafr konungr Trygguason hafde verit æinn vetr a Vindlande sem adr er ritat þa er þessir hlutir foru fram med kæisara Ottoni ok Daunum sem nu hefuir tiad verit vm hrid. Olafr bio skip sin snemma vm uorit ok siglde a haf. hann siglde skipum sinum yfir undir Skaney uæitte hann þar uppgỏngu. en landzmenn sỏfnuduzst saman ok helldu til orrostu vid hann. þar hafde Olafr sigr ok fek herfang mikit. sidan siglde hann austr til Gotlandz. þar tok hann kaupskip er Jamtar attu. þeir uæittu uornn mykla af skipinu. en sua lauk at Olafr uann skipit ok drap mart manna en tok fe allt. þridiu orrostu atti hann a Gotlandi sialfu. hafdi hann þar sigr ok fek þar herfang mikit. Sua segir Hallfredr Uandrædaskalld.


Endr til Jamta kindir
alluandliga falla
vandiz hann at vinnda
ueggrimmr a þat snimma.


hęltr var hessa drottinn
hiordiarfr Gota fiorui
gullskeyde fra ek geordu
gæir þey a Skaneyre.


Eptir þat hellt Olafr konungr skipum sinum sudr til Danmerkr ok allt sudr til Sless. þuiat hann spurde at þar var firir Otto keisari ok med honum Burizlafr Vindakonungr magr Olafs ok þat med at þeir þurftu lids vid. En er Olafr fann kæisara baud hann at uæita honum lid med alla sina suæit. kæisari læit vid honum ok spurde huerr hann væri. hann suarar. ouant er nafnn mitt herra ek hæiti Olafr. Kæisari mællti. þu ert madr mikill ok hamingiusamligr ok allir þinir menn synazst mer fræknnligir ok uil ek sannliga ydra liduæitzslu þiggia. Kæisarinn atti þa husþing vid radgiafa sina ok hofdingia sina. hann sagde sua. litit a vitrir hỏfdingiar ok gefit rad til hueriar framferdir uer skulum hafa þuiat oss er mikill vande at hỏndum kominn. þuiat allr þessi herr hinn mykli er her er saman kominn er vistalauss. en Danir hafua kuikfe sitt ok annat godz þat er þeir eiga flutt undan oss þangat j landit sem þeir þikiazst ỏruggir vm vera firir uorum hernade. sua at þessum megin Danauirkis ma ekki finnaz þeirra godz þat er til mannfædis megi hafa. ver hofum att her nỏkkurar orrostur ok uæitir oss erfuitt at vinna land þetta. nu gefit til rad huersu ver skulum med fara sua at ver halldim sęmd uorri. En er kæisarinn hætti at tala þỏgdu flestir. en þeir sem suorudu sogdu at .ij. voru kostir til annarr sa at leita fra ok fara heim j riki sitt eda drepe faraskiota sina til matar ser ok uidrlifnadar folkinu. Kæisarinn suarar. a þeim radum liggia stormæinbugir. þuiat þat er næsta kristnispell skirdum monnum at eta hross þeim er odruvisu megu leingia lif sitt. en ef ver gefum upp styrk uornn ok forum heim j riki uort þa kann ek þat sia at alldri fam ver annan tima mæira lid edr fridara at vinna Danauelldi. en mer sialfum þo hin mesta vhæfa ok vsæmd at nidaz a tru minne. þuiat ek skal annathuort þessu |[130] sinne fa kristnat Danmork edr deyia her ella. en heyra vilium ver huat hinn nykomni hofdinge Oli leggr til med oss. Oli suarar kæisaranum. herra þat ferr saman um hagi mina sem æigi er hentazst at ek er litill radagerdamadr. en ek hefui þo sua mikinn mettnnat a minum radum at ek uil her med ỏngu moti til leggia nema þer herra ok allir ydr(ir) hofdingiar heiti mer þui at hafa (þat) ok hallda sem ek segi her um. en þat er mer þo æigi heyriligt at tala sua mikiliga af minne personu upp a yduarnn herradom sakir þess at ek er æinn sem allir adrir[131] skylldr at tala ok geora huat er þer uilit. Kæisari þakkade Ola ord sin ok iattade honum firir sig ok sina hỏfdingia at hafa þau god rad er hann gæfui honum. ok allir þeir hetu sua at geora sem kæisari mællti. Þa mællti Oli. þat er min hitt fyrsta rad at þer læitit þangat hialpar sem nog er til. at þer hæitit a þann gud er þer truit a. þuiat þat heyri ek sagt vera ok sua hygg ek ok satt vera at hann hafui alla hlute j sinu uallde ok se mestr ok mattugazstr allra konunga ok gefui ỏmbun huerium manni firir huert gott uerk er geort er honum til uegs ok uirdingar. ok þat at ek hefui heyrt at hann uill bedinn uera miskunnar med marghattadre bindende matar ok drykkiar ok margra annarra likamligra girnn(d)a. ok þui er su ein min tillaga enn med ydr at þer ok allr herrinn vatnnfasti .vj. dęgr til þess at sa hinn sami gud er alla hluti skapade gefui oss at vinna sigr a Dỏnum ok lata ydr fram koma sinu eyrendi ser til dyrdar þui at þer farit med. þui næst vil ek at allr herrinn fari j skog þann er næstr er Danauirke. ok skal huerr madr hỏggua ser limbyrde ok bera vndir virkit ok sia sidan huat tiltækiligazst þikir. Nu er godr romr georr at þui sem Oli mællti ok lofade allr herrinn þessa radageord. ok vm morgininn snemma foru þeir j skog ok baru sidan vidinn at virkinu sid vm kelldit. Hinn næste dag eftir georde Oli þau rad at þeir toku uatzkerolld ỏll þau er þeir fengu ok fylldu upp af sponum ok baru j teoru ok geordu ualslỏngur. en huat er þeir hỏfduzst annat at þa let Oli suman herinn sækia at virkinu med skotum ok griote. en þeir mattu æigi ganga at virkinu vm daga þuiat Hakon jarl hafde fiolde manna sett j alla kastale ad veria virkit adr hann for fra ef enn kynne herr at at koma. Vm kuelldit sid slogu kæisara menn elldi j uatzkerolldin ok eptir tilskipan Ola ok slỏngdu at virkinu. lek elldrinn skiott teorgada sponu jnnan j kerỏlldunum. en er loganum slo upp or kerulldunum festi bratt j liminu er þeir hỏfdu breitt undir virkit. vedrit hafdi verit kyrt ok biart vm daginn. en vm kuelldit geordi sunnanvind huassan ok þurran ok tok at styrma sua sem nattade. ok sem limit tok at loga en stormrinn stod at virkinu þa festi elldinn skiott j kastulunum er af tre voru georuir ok sua var ok uida virkissueggrinn af uidum. var þa elldz gangr sua mikill at huat logade af ỏdru sua at morguninn eptir sa einge likendi Danauirkiss utan griotit. Sua er sagt þa er huortueggia var brunnit lægde storminn en geordi regnn sua mikit at varlla matti vte vera. sloknnade elldrinn a einne stundu ok jordin blottnade. sua (at) þar sem loginn hafdi mest gengit matti(!) menn yfir ganga sem þar er alldri hafde adr komit. þotti monnum vm þetta mikils vert allt saman. Sneri kæisari med allt sitt folk til Slessmunna til skipa sinna ok fluttizst þar med her sinn yfir fiordinn til Jotlandz. uar herinum þa æigi leinge vistaskortr þuiat þar var nỏkkut bufe Dana til strandhỏggua. En er Haralldr konungr spurde at Danauirke var brent ok Otto kæisari kominn a Jotland med her mikinn þa for hann j mot med her sinn. vard þar er þeir funduzst allmikil orrosta ok lỏng. ok lyktadizst med þui at kæisari hafdi sigr en Haralldr konungr flyde undan til Limafiardar fek ser þar skip ok for vt j Marey. foru þa menn j mille þeirra kæisara ok vard komit a stefnulagi. funduzst þeir þa sealfir Haralldr konungr ok Otto keisera ok sættuzst.


Hakon Hladajarl var skirdr naudigr

86. Sva segir saga Jomsvikinga at Poppo het byskup sa er for med Ottoni keisara til Danmerkr. ok sa var þar þa er þessir hlutir georduzst er nu voru tiadir. en Cronica Bremensium[132] uiser sua til at j þann tima hefde Atþalgagus[133] af Brimum uigt þrea byskupa j Danmork. en þo þikir þat ulikara at þat hafi sua verit þa er þesse Otto kæisari kristnade Dane. en þat er sannliga sagt at sa byskup er þar var þa med honum væri hæilagr ok miog |[134] malsniallr. hann tald(i) tru firir Haralldi konungi ok sagdi morg stortaknn almattigs guds. en er byskup hafde talat guds eyrende bæde langt ok sniallt. þa suarar Haralldr konungr sua. traudr er ek at firirlata þann atrunat er ek hefui haft ok halldit alle æfui ok minir frendr ok forelldrar firir mer. ok ekki læt ek hann firir ord ydr ein saman þo at þer talit fagurt ok miukliga vtan þer synit þat med opinberum teknum at æigi megi vid dyliazst at ydr trua se betri ok rettari en vor trua. Poppo byskup let leggia gloande jarnnsla j hỏnd ser ok bar niu fet sua at allr lydr sa. sidan synde hann Haralldi konungi hỏnd sina obrunna. En Haralldi konungi þotti mikils vm vert ok ollum ỏdrum þeim er sa. lofudu gud sem verdugt var firir þetta hit halæita taknn. tok Haralldr konungr þa tru ok var skirdr ok allr hans herr. Haralldr konungr hafdi sent ord Hakoni jarli þa er hann sat j Marey adr en þeir kæisari funduzst at jall skyllde koma til liduæizslu vid konung. var jall þa kominn til eyiarinnar er konungr hafde skirazst latit. Sende konungr þa ord at hann skal koma a hans fund. ok er þeir hittuzst þa naudgade hann jalli til at taka tru ok lata skirazst. var Hakon jall þa skirdr ok allir þeir er med honum uoru. fek konungr þa jalli (j) hendr presta ok adra lærde menn ok sagde at jall skyllde lata skira allt folk j Noregi. skilduzst þeir at þui. for jall vt til Hals j Limafiord ok bæid þar byriar. Kæisara þotti uel hafa gefiz radin Ole ok spurde enn Ola huar hann væri fæddr edr huar. ætt hans væri. Oli suarar. ekki skal nu herra læingr ydr dylia. ek hæiti Olafr. er ek norrænn at ętt Tryggui konungr het fadir minn Olafsson. Kæisari suarar. heyrt hefui ek getit fỏdur þins en þin minnr. nu uil ek at þu farir med mer til Saxlandz ok skal ek geora þig mikinn hofdingia j minu riki. Olafr suarar. hafui þer þokk firir bod yduart. en ek hefir rike nokkut j Vindlande ok verd ek þess at geyma en giarnna uil ek vera vin yduarr. Kæisari segir at sua skyllde vera. Eftir þetta for Otto kæisari hæim til Saxlandz j riki sitt ok skilduzst þeir Haralldr konungr vinir. Haralldr konungr hellt uel kristne til daudadags. Burizlafr konungr for til Uindlandz ok med honum Olafr konungr Trygguason magr hans. Þessa strids er þeir attu j Danmork getr Hallfredr vandrædaskalld j Olafsdrapu.


Baudserkiar let birki
barklauat til Danmarkar
hleypimæidr firir Heida
hlunnuiggia bæ sunnan.


Hakon jarl kastadi tru sinni ok niddiz a gudi

87. Nv er þar til mals at taka at Hakon jall bæid byriar a Halse j Limafirde þar til at uedr þat kom er honum þotti sem hann munde j haf bera. þa skaut hann a land hinum uigdum monnum en hann siglde þa vt a haf. vedrit gek til vtsudurs ok þadan til vestrs. siglde jall þa j gegnnum Eyrarsund ok heriade a huortueggia land. sidan siglde hann austr firir Skaneyiar sidu ok heriade huar sem hann kom vid land. Þa er Hakon jall for austan vm Gautland herskillde spurdu þeir Urguþriotr ok Brimilskerr til ferda hans ok allar tiltekiur. þeir uoru j Uikinne ok hofdu kristnat alla Vikina nordr til Lidandisness. þeim þotti ekki friduænligt at bida. flydu þeir þa burt med ỏll skip sin þau er þeir hofdu þangat haft ok .ix. onnur. Þa er Hakon jall kom j Vikina vard hann bratt viss huat jallar hỏfdu at geort at þeir hỏfdu brotit hof en kristnat folk allt þat er þeir mattu vid komazst. let Hakon jall þa gera upp hof ỏll þau er nidr voru brotin ok sende bod vm alla Vikina. at ỏngum manni skyllde hlyda at hallda þeim atrunade sem jallar hỏfdu bodit. þa for hann til Þrandheims landueg. sitr hann þa fyst vm kyrt. Red Hakon nu ollum Noregi ok gallt alldregi sidan skatt Danakonungi. var hann þa at ỏllu verri ok hæidnare en adr en hann var skirdr.


Olafr Trygguason þa skiolld af Þangbrandi

88. Sua er sagt at Olafr Trygguason hafde alldri blotat skurgod ok allr þeirra atrunadr var honum miog læidr. en allt þat er hann heyrde sagt af himna gude ok hans stormerkium fell honum hardla vel j skap. en þo stadfesti hann firir ser at æinna mest þær jartæignir guds er hann hafdi seth j Danmork. ok hinn næsta uetr eftir þat er þeir Otto keisari skildu sat Olafr Trygguason j Uindlande. ok um uorit bio hann skip sin ok for j hernat. heriadi[135] hann fyst vm Frisland þar næst vm Frakland[136] ok allt (j) Flæmingialand. Sua segir Hallfredr.


Tidhogguit let tiggi
Trygguasonr firir skryggian
leikuar hest a lesti
liotuaxin hram uaxa.
vinhrodigr gaf uida
uise margan Frisa
blỏkku bratt at drekka
blod kuelldridu stodi.


Rogs |[137] bra rekka lægir
rikr valskeriar riki
herstefnir let hrỏfnum
holld Flęmingia golldit.


J þann tima var Albertus byskup j Brimum a Saxlande. hans læresuæinn var Þangbrandr son Vilballdi greifua af Brimaborg. hann var þa roskinn at alldri er Hugbertus af Kanterabyrge baud Adalbert brodur sinum til sin ok gaf honum godar giafir ok forunautum hans ollum. At þessu heimbode var Þangbrandr med byskupi. ok þa er giafirnar voru fram greiddar mællti Hugbertus byskup til Þangbranz. med þui at þu ert lytzskadr sem riddarar þo at þu ser klerkr þui gef ek þer skiolld. þar er markadr a kross med likneskiu drottins uors þat merkir lærdom þinn. Þangbrandr tok vid giofinne. Sidan for Albertus þadan fra uæizslunne. en er hann kom hæim fra uæitzslunne j Saxland þa var Olafr Trygguason þar firir. funduzst þeir Þangbrandr þar. hann bar þa skiolld þann er Hugbertus hafde gefit honum. en er Olafr sa skiolldinn hugde hann vandliga at honum huat þar var a markat ok fannz mikit um hann. mællti þa til Þangbrandz. huern dyrki þer kristnir menn a krossi pindan. Þangbrandr suarade. drottin Jesum Cristum dyrkum ver. Konungr suarar. huat hafde hann misgort er hann var a krosse pindr. Þangbrandr sagde honum þa innelega fra pijsl drottins ok taknum krossins. þa falade Olafr konungr skiolldinn. en Þangbrandr gaf honum. Konungr mællti. þesse giof likar mer uel. en ef þer berr þat til handa at þu þikizst af nokkurum manni þurfa lids ok traustz kom þu til min ok mun ek þa launa þer skiolldinn. en þo uil ek at þu þiggir at mer litit silfr. Þangbrandr jattade þui. þa let konungr græida honum verd skialldarins ok skildu þeir med vinattu. Sidan siglde Olafr hæim at hauste til Vindlandz ok sat þar vm vetrinn.


Olafr konungr merkti sik med krossi

Erik Werenskiold:
Gæira drottning kona hans tok sott þa er hana læidde til bana.

89. Þa er Olafr Trygguason hafde þria vetr verit a Vindlande georduzst þau tidende at honum ok morgum ỏdrum þar j landi fengu mikillar hrygdar ok hormungar at Gæira drottning kona hans tok sott þa er hana læidde til bana. Olafi konungi þotti þat sua mikill skadi at hann festi ekki yndi a Vindlande sidan. reid hann til skipa ok siglde fyst til Danmerkr ok ætlade þadan austr j Gardariki. ma þat ok likligt þikkia at vid sua storann harm sem hann hafdi þa bedit mundi hann þa þangat venda fyst sem hann hafdi adr læingzst verit ok sinu rade bezst vnat. En er þeir lagu til byriar vid Danmork gek Olafr konungr vid nỏkkura menn a land upp nỏkkurnn dag ok toku þeir strandhỏgg sem hermanna sidr er til. vid þat urdu landzmenn uarir. sofnuduzst þeir þa saman ok foru eftir þeim med myklu lide. Konungr ok hans menn fundu æigi fyrr en fiolmenni dreif at þeim huadan æfua. þeir uilldu þa forda ser ok hittu æigi skiotan ueg til undankuomu. þuiat þar var skogr smarr ok þykkr sem þeir uoru staddir en æinge ỏnnur fylsnne. Olafr rædde þa til sinna manna med myklu trausti guds miskunnar. ek væit sagdi hann at sa gud (er mattigr) er firir himnum rædr ok allrar skepnu er skapari ok hefui ek þat heyrt at hann a þat sigrmark er mikill kraftr fylgir. þat er kross sa er hann var pindr a. bidium nu aller litilatliga þann sama gud at hann skyle oss firir sitt krossmark. leggiumzst nu nidr a jordina ok tỏkum .ij. kuistu ok leggium a oss j mynnd krossins. Geordu allir sem hann baud. Sidan kuomu at þeim ouinir þeirra med myklum gny ok uopnnabraki. þeir ætludu at gripa skiotliga til þeirra þuiat þeir hofdu firir litlu seth þa skamt fra ser en þeir mistu þeirra. hlupu þa her ok huar vm skoginn þuiat þeir fundu þa æigi þoat þeir lægi vnndir þeim. ok hlifde þeim sua hinn helgi kross med guds fulltinge. Menn gafu upp leitina. en Olafr ok hans forunautar stodu þa upp ok foru alæidiss til skipa sinna. hinir sa þat ok sottu hart eftir þeim. uard þa ekki vnndanbragd konungsins ok hans manna annat en leggiazst nidr þar sem þeir uoru komnir. uænti Olafr ser guds miskunnar. en Danir fundu þa æigi helldr en fyrr þar sem þeir lagu a slettum uelli. Eftir þenna atburd hellt konungr skipum sinum austr (j) Gardariki. fek hann þar godar vidtokur af Valldamar konungi ok Arllogia drottningu. hann var j Holmgarde vm uetrinn med sina menn. Æina nott bar firir hann j suefni mykla syn ok merkiliga. honum syndizst æinn mikill steinstolpi j loft upp hatt sua at hann matte sia. þesse steinn var vtan sem klappadr næri grofum[138] edr pỏllum. hann þottizst ganga upp eftir stæininum sua langt at hann var kominn upp yfir sky. þar kendi hann sua sætan ilm at hann hafde |[139] alldri adr slikann kennt. hann litadizst þa vm ok sa ollu megin hia ser fagra stade blomgada med allri unadsemd. þar sa hann biarta menn skrydda huitum klædum ok prydda allri skinandi dyrd fullra fagnada mæiri en fra megi segia. þui næst heyrde hann raudd upp yfir sig sua segiande. heyr þu Olafr efni gods mannz. margfalldazst munu verk þin til godra hluta ok agætliga auaxstazst gude til dyrdar en þer til sæmdar bæde j brad ok leingdar. þuiat þu tignadir alldri skurgod bỏluỏd ok uæittir þeim ỏngua heidingliga þionkan þu(i) man nafnn þitt uidfrægiazst vm verolldina. en þo skortir þig enn mikit at þu ser algeorr guds þionostumadr. þuiat þu hefir enn æigi fulla uissu af gudligum hlutum ok þu ert æigi hræinsadr j hæilagre skirnn. Þa hręddizst Olafr ok mællti med mikille ahyggiu. huerr ertu drottinn at ek megi a þig trua. Drottinn suarar honum. far þu til Griklandz þar mun þer kunnikt geort nafnn ok dyrd drottins guds þins. ok ef þu truir a hann retliga ok varduæitir dyrdliga hans bodord þa munt þu morgum audrum uisa af uilluuegum heidins atrunadar a biartar gỏtur rettrar truar. þuiat gud hefir þig til ualit at leida margan lyd honum til handa ok þar fyrir muntu ỏdlazst eilifua sælu ok meire dyrd en nu hefir (þu) set.


Fra Olafvi konungi

90. Sidan sem hann hafde þessa hluti heyrt ok set ætlade hann at stiga nidr af stæininum. þa sa hann nidr firir sig marga hrædiliga stade fulla af loga ok kuolum. þar heyrde hann ylyngar(!) ok aumligan grat uesęlla salna þeirra er þar uoru kualdir. þar þottizst hann kenna marga hofdingia ok vine þeirra þa er truad hofdu a god. þar sa hann ogurliga kuol firir buna Valldamar konungi ok Arllogie drottningu. Vit þessa syn alla saman vard hann miog ottafullur. ok sua fek honum mikils at hans augu voru aull full af tarum er hann uaknnade. ok þeghar hinn sama morgin er hann var klæddr bad hann lid sitt buazst þadan a brott. hellt hann sem skiotazst skipum sinum til Griklandz. þar fann hann marga agæta kennimenn ad honum geordi kunnikt nafnn drottins. ok segizst at þa væri Olafr primsignadr. Sidan bad (hann) byskup þann er Pall het at hann færa j Gardariki. ef hann fære firir ok tulkade hans eyrende sua at hofdingiar stæde æigi j mote at hann mætte grundualla þar gud(s) kristnne. For Olafr konungr þa aftr til Gardarikis ok bodade þar tru fyrst einkanliga konungi ok drottningu. ok stod konungr fyst fast j moti en drottning var aftakaminne. en þo kom sua vm sidir med eggian drottningar at konungr let stefna þing fiolment. En er þar var samankomit mart stormenni ok þing var sett. þa stod Olafr konungr upp ok segir sua. ek uænti herra konungr at þer munit skilia med vitru yduarre at ydr ok ollum ỏdrum rikum sem vrikum sem ek hefi adr nokkut orde akomit (er) morgum hlutum betra at trua a æinn sannan gud þann (er) georde himin ok iord ok alla hlute syniliga ok usyniliga ok ollum gefr eilifua sælu vtan enda a sig truandum ok rettliga þionandum helldr en uillazst j sua myklum afallzdomi at trua a skurgod þau at þui sidr megu nokkura hialp odrum (uæita) at þau sealf mega huergi or stad hrærazst nema þau se af odrum borin edr dregin. sem ek sagde ydr fyrre þa er ek visse ekki til guds at mer syndizst allt at æinu vuitrligt þeim at þiona. en þar skal ek allan minn starfa a leggia ok alldri af leggia at boda ydr guds nafnn fyrr en ek hefui ydr konungr ok allan þenna lyd sett af þeim dimma uillustig sem þer hafit allz of leinge geingit a biartar vonar gautur eilifrar hialpar. Valldimar konungr suarar rædu hans ok sagde sua. af þeim gæislum er skina af þinum fagrligum fortaulum hyggzst mer sua at sidferde kristinna manna se betra en uort. en langr vani fornns atrunadar helldr mig aftr sua at ek hugfesti litt þat er þar til heyrir. ok þat annat at mitt hugskot segir ualla hæfua minne fauitzsku at kasta þeim atrunade er minir frendr ok langfedgar hafua halldit æfuinliga alla sina daga huerr eftir annan. þui uil ek um þetta mal heyra tillỏgur Arlogie drottningar er myklu er vitrare en ek. sidan allra annarra uorra hofdingia ok radgiafua. Var þa mikill romr at mali konungs. en er hliod fekz þa tok drottning til orda. þessi madr kom til þin konungr þa er hann var barnn at alldri nykominn ór vtlegd ok mikille vtlegd[140]. toku þer hann vtlendan ok vkunnan a þinar nadir sua at þu fęddir hann ok fostradir sua elskuliga sem þinn eiginn son. kunne hann ser þat sua j nyt at færa at hann efldi ok styrkti yduart riki med fullum goduilia þegar hann matti nokkut at færazst firir alldrs sakir ok þroska. þadan af vard hann hu(g)þekkr ỏllum godum monnum. nu var hann a brott vm hrid ok geordizst hollr |[141] ok hæilradr þeim hofdingium er hann atti æigi sua mikit upp at giallda sem ydr. synizst mer hann ok ahyggiusamliga fram flytia þat eyrendi sem hann ferr med er ollum vitrum monnum mun synazst heilsamligt. firir þui gefr mer min samuitzska uel at skilia at modir ydr konungr mun þenna mann hafua firir set fordum daga. ok margir adrir spekingar ok visendamenn þessa rikis firir sogdu at æinn vtlendr madr mundi her upp fædazst sa er æigi at æins munde þetta riki (pryda) med biortu liose sinnar vitzsku ok visdoms helldr ok vida annarstadar munde hans godleikr fagurliga blomgazst. sa ek þetta firir lỏngu a hans yfirbragde ok fannzst mer þa þegar ok sua enn sidann fleira til hans en annarra jungra manna. nu er þetta sannarra en þat er uondir menn bruggudu at vdygd munde undir bua okkrum kærlæikum. Lauk drottning sua sinne tolu at allir lofudu hennar snilld ok uitrlæik. lyktadizst med þui þingit at med guds miskunn ok eggian drottningar hetu allir at taka skirnn. J þann tima kom Pall byskup af Griklande j trauste Olafs konungs ok [skirdi Ualldemar konung ok Arllogiam[142] drottning ok allan þeirra lyd ok styrkte þau j heilagre tru ok kende þeim heilog fræde med trulynde. Færde sua þionustumadr himnakonungsins hinn fysta auoxt sins erfuidis sinum herra at eptirdęmi hins heilaga Basilij. sem skrifuat er af honum at hann predikade opinberliga hæilaga tru fyrr en hann væri skirdr. Er þat ok æigi undarligt at allzualldanda gud blæss sinum helgum anda j briost þeim manni primsigndum undir læring heilagrar truar at hann mætte þar firir niota eilifliga guds uelgeorda ok firirheitz. huernn hann hafde til þess ualdan at predika sitt eyrende firir heidnum þiodum. sa er med sinne forsio ualdi til erchibyskups yfir sina kristne Ambrosium þa enn æigi skirdan. ok hann sende sinn æingil audsyniliga at snua Cornelio hundradshofdingia fra heidni a hialpar gỏtu til eilifrar truar at hann mætti þar firir niota eilifliga godgeorninga er hann hafde adr geort. Sa hinn sami herra Jesus Cristus birtizst optliga heidnum Placido riddarahofdingia ok kallade til sinnar miskunnar sem hann uisse ekki adr til gudligra hluta þo at hann georde marga goda hluti.


Her er getid at Olafr konungr færi med Otto keisara

Þessir hlutir sem nu voru sagdir vm kristnibod Olafs j Gardariki eru æigi otruanligir. þuiat agætar frędebækr af æfui kæisara skrifadar segia sua. at þessar þiodir er sua heita Rucii Polamii Vngarii kristnoduzst vm daga Ottonis kæisara þess er hinn þride var med þi nafnne. sumar bækr segia at Otto keisari hafui farit j Austrueg med her sinn ok bryte þat folk uida til kristne ok med honum Olafr Trygguason.


Vm hernat Olafs konungs Trygguasvnar

91. Ðessu næst bio Olafr skip sin ok lid austan or Gardariki. hann siglde fyst til Danmerkr ok þadan uestr vm haf. Sua segir Markuss logmadr Skeggiason j Rekstefiu.


Senn ỏll sidan runnu
snekkiu baurd or Gaurdum
hergin hala urgut
hilldings vm gram milldum.
uestrlond uirda kindir
verfakum red heriat
aldyggr arfui Tryggua
Olafr klauf stalum.


Olafr hellt fyst til Æinglandz ok heriade vm landit vida. Sua segir Markus.


Blodugr bragnings þiodar
brandr gall a Æinglande
od medal enskra lyda
alldr spelle fra ek uallda.


Hann for ok allt nordr til Nordimbralandz ok bardizst þar. þa hellt hann nordr til Skotlandz ok heriade þar vida. Þess getr Markus.


Skothland skommum brande
skiotfrodr nam rioda
oddr bæit ulfar saudduzst
odæigr Skota fæiga.


Fra Skotlande siglde Olafr Trygguason til Sudreyia ok atte þar margar orrostur. sidan hellt hann sudr til Manar ok heriade þar. hann heriade vm Jrland ok brenda þar vida bygdina. Sua segir Markus.


Ugglaust Jra bygdir
okuidinn red vida
elþreyrr ullar kiola
endr rikula brendir.


Þa heriade hann til Bretlandz ok eydde uida landit. þadan siglde hann væstr til Uallandz ok heriade þar. Vm þenna hernat allan saman kuat Hallfredr uandrædaskalld.


Georde ungr vid Æingla
ofuægr konungr bægia
naddskarr hlod nærre
Nordimbra þar timbre.
eydde ulfa bræddir
ognnblidr skipum uida
georde sæims med suerde
sundleik muna grundar.


Fra vidrtali Olafs konungs ok visendamannz

Erik Werenskiold:
Konungr var sarr borinn vt a skip.

92. Olafr Trygguason siglde uestan af Æinglande ok ætlade til Jrlandz. honum hægde vedr ok bar hann til eyia þeirra er Sylingar hæita. þær liggia uestr j haf fra Æinglande. hann lagde til hafnar ok la þar vm hrid. þa voru lidnir fiorir uetr fra þui er Olafr konungr siglde af Vindlande. Þa er Olafr konungr la j Sylyngum |[143] spurde hann at þar j eyiunum var spamadr nỏkkurr sa er sagde vuordna hluti firir ok þotti mỏrgum þat eptir ganga. konungi geordizst foruitnne a at reyna spadom þessa mannz. hann sende þangat af monnum sinum þann er mestr var uexsti ok fridazstr synum ok bio hann sem uegligazst ok bad hann fara til æinsetumannz ok segia sig uer konung. en Olafr var þa frægr ordinn at þui (um) ỏll lond at hann var fridari ok meire en adrir menn. ekki hafde hann meira af nafni sinu fra þui er hann siglde ór Gardariki j fyrra sinn en hann kallade sig Ola ok sagdizst vera girzskr. Sendemadr kom til spamannz ok sagdizst uera konungr. Spamadrinn [suarar. ekki[144] ertu konungr. en þat er ætlan min at þu ser trur konungi[145]. Ekki sagde hann honum flæira. For hann aftr til konungs ok sagde honum allt sem farit hafde med þeim. en þa tok ef allt af Olafui at hann uæri æigi sannliga spamadr. fystizst konungr þa mæirr en fyrr at finna hann. For Olafr þa a fund hans ok atti tal vid hann. spurde konungr eftir huat madrinn sagde til huersu honum munde ganga til rikis edr annarrar hamingiu. Einsetumadrinn suarar med helgum spadoms anda. þu munt verda agætr konungr ok vinna morg frægdarverk. þu munt morgum manni koma til rettrar truar ok sannrar idranar. muntu bæde þer ok mỏrgum ỏdrum hialpa. en til þess at þu vitir min ansuor sonn mattu þat til marks hafua. er þu kemr til skipa þa munt þu þar hermonnum mæta ok vvina flokkum. muntu þar eiga bardaga ok tyna nỏkkuru lide þinu en sialfr þu fa mikit sar sua at (af) þui sare munt þu banuænn verda ok a skillde til skips borinn. en þo munt þu af þesso sare hæill verda jnnan .vi. natta ok sidan vid skirnn taka. En eftir þetta for Olafr til skipa sinna. þar mætti hann vfridarmonnum þeim sem hann uilldu drepa ok lid hans. for allt vm þeirra vidskipte sem æinsetumadrinn sagde. at konungr var sarr borinn vt a skip ok var groinn a .vi. natta fresti. þottizst hann þa vita fullkomliga at þesse madr munde sanna hluti honum sagt hafa ok þat at hann var sannr spamadr huadan sem hann hefde þann spadom. For Olafr konungr þa j annan tima til spamanzsins. talade hann mart vid hann spurde þa vandliga huadan honum kom su speki er hann sagde firir ouordna hluti. Æinsetumadr suarar. sialfr gud kristinna manna lætr mig vita þat er mig fo(r)uitnar. Þa sagde hann Olafi morg stormerki guds ok af hans fortaulum het Olafr konungr at lata skirazst. for hann vit þat til skipa sinna.


Olafr Trygguason skirdr. capitulum.

93. Einn aboti red firir æinu klaustri þar j eyiunum hardla agætr. hellt Olafr konungr skipum sinum ok ollu lide þangat til klaustursins. en sa guds madr sem þar red firir visse af spalæiks anda þangatkuomu konungs. hann kallade þa saman alla brædr þa er hann atti at stiornna ok bat þa skrydazst sem uirduligazst. þuiat ver skulum gera processionem til strandar ok taka sem sęmiligazst vid skipalyd þeim er koma mun til uor. En er aboti var buinn ok allir voru skryddir gek aboti til strandar med alla brædr sina ok marga klerka ok þionustumenn hæilagrar kirkiu þeir er hann ualld yfir hafdi. þat var snemma dags. Olafr konungr var a land kominn med alla sina menn. þeir sa þa langt fram firir sig birtu mykla sua at þeir uissu ner uarlla j fyrstu huat vera munde. þuiat vida liomade af er morginsolin skæin a þau hinu agætu klæde er abote var skryddr med ok hans klerka folk. en er þeir funduzst læidde aboti hann til klausturs sins. ok er þeir hỏfdu sungit fỏgnudu huarir ỏdrum med blidskaupum. Olafr konungr knefallade firir honum med ollu litilæte. aboti ræiste hann upp ok kysti ok talade sua til hans. firir skommu var mer sagt ok synt huerr þu vart edr huerr þu munt verda. þuiat drottinn Jesus Cristus sende þig firir þui hingat til eyianna at oss hæfir at boda ydr heilsamliga kenning ok væita þer ok þinu lide hæilagt skirnar embætti er þu ok allir adrir þeir er taka med rettri tru munu eilifa hialp ok hæilsu af hliota. Slikum ok morgum ỏdrum fỏgrum fortỏlum talade aboti firir þeim miog fagurligum langt eyrende ok sniallt. en þui næst met guds lofui skirde hann Olaf konung ok alla hans suæit. Dualldizst Olafr þar læingi ok hans suæit ok þa nam hann hæilug fræde ok goda sidu at þeim guds manne ok klaustra brædrum. aboti sagde Olafi at hann munde verda konungr yfir Noregi ok til þess ualdr af gude at lysa mỏrgum salum rettan veg til sins skapara. Þa var Olafr konungr halfþritỏgr at alldri er hann var skirdr. þa voru lidnir fra holldgan vors herra Jesu Cristi fim[146] hundrat vetra ok fiorir[147] tigir ok þriu ar. þat var a tiunda ari rikis Ottonis keisara hins unga en a fysta are ok .xx. rikis Adalsteins Eingla |[148] konungs er fostrade Hakon.

Þaattr Þraandar ok Sigmundar

94. Madr er nefnndr Grimr kamban hann bygde fystr Færeyiar a dỏgum Haralldz hins harfagra. þa flydu firir hans ofriki fiolde manna. settuzst sumir j Færeyium ok bygdu þar en sumir leitudu til annarra eydelanda. Audr hin diupaudga for til Jslandz ok kom vid Færeyiar ok gipti þar Olofu dottur Þorstæins rauds. ok er þadan kominn hinn mesti kynþattr Færeyinga er þeir kalla Gỏtuskeggia er bygdu j Austrey.


Þraandr for til Danmerkr

95. Ðorbeornn het madr hann var kalladr Gỏtuskegg. hann bio j Austrey j Færeyium. Gudrun het kona hans. þau attu .ij. sonu het Þorlakr hinn ellri en Þrandr hinn yngri. þeir uoru efnniliger menn. Þorlakr uar będi mikill ok sterkr. Þrandr var ok med þui mote þa er hann þroskadizst en miselldri[149] þeirra brędra var mikit. Þrandr var raudr a hár ok freknnottr j andlite fridr synum. Þorbeornn var audigr madr ok var þa gamall er þetta var tidende. Þorlakr kuændizst þar j eyiunum ok var þo heima med fodr sinum j Gỏtu. ok bradliga er Þorlakr uar kuęntr andadizst Þorbiornn gautuskegg ok var hann heygdr ok vtborinn at fornnum sid. þuiat þa voru heidnar allar Færeyiar. Syner hans skiptu arfui med ser ok uillde huorrtueggi hafua hæimabolit j Gautu þuiat þat var hin mesta gessime. þeir logdu hluti a ok hlaut Þrandr. Þorlakr bæidde Þrand eftir skiptit at hann munde hafua heimabolit en hann lausafe meira. en Þrandr uillde þat æigi. for Þorlakr þa j burt ok fek ser annan bustad þar j eyiunum. Þrandr sellde a læigu landit j Gỏtu mỏrgum monnum ok tok læigu sem mesta. en hann redst til skips vm sumarit ok hafde litinn kaupeyre ok for til Noregs ok hafdi bæiarsetu um uetrinn ok þotte jafnna(n) myrkr j skapi. þa red firir Noregi Haralldr grafelldr. Um sumarit eftir for Þrandr med byrdingsmonnum sudr til Danmerkr ok kom a Haleyre vm sumarit. þar var þa fiolmenni sem mest. ok sua er sagt at þar kemr mest fiolmenni hingat a Nordrlỏnd medan stendr markadrinn. þa red firir Danmork Haralldr konungr Gormsson er kalladr var blatỏnn. Haralldr konungr var a Haleyri vm sumarit ok fiolmenni mikit med honum. .ij. hirdmenn konungsins eru nefnndir er þar voru þa med honum het annarr Sigurdr en annar Harekr. þessir brędr gengu vm kaupstadinn jafnan ok uillde(!) kaupa ser gullhring þann er bezstan fengu þeir ok mestan. þeir kuomu j eina bud þar er hardla vel var vmbuizst. þar sat madr firir ok fagnade þeim vel ok spurde huat þeir uillde kaupa. þeir sỏgduzst uilea kaupa gullhring mikinn ok godan. hann kuat ok gott ual mundu a uera. Þeir spyria hann at nafnne. en hann nefnndizst Holmgeirr audgi. brytr hann nu upp gessimar sinar ok synir þeim einn digrann gullhring ok var þat gessima sem mest ok mat sua dyrt at þeir þottuzst æigi sia huort þeir munu allt þat silfr fa er hann mællti firir þegar j stad ok bæiddu hann fresta til morgins. en hann jattade þui. Nu gengu þeir j burt vid sua buit ok læid af su nott. En vm morguninn gengr Sigurdr j brott ór budinne en Harekr var eftir. ok litlu sidar kemr Sigurdr vtan at tialldskỏrum ok mællti. Harekr frenda sagde hann selldu mer siodinn skiott þann er silfrit er j þat er vit ætlỏdum til hrings kaupsins þuiat nu er samit kaupit. en þu bid her medan ok gęt her budarinnar. Nu færr hann honum silfrit vt j gegnum tialldskarinnar(!).


Radagiord Þrandar

96. Nv litlu sidar kemr Sigurdr j budina til brodur sins ok mællti. tak þu nu silfrit nu er samit kaupit. Hann suarar. ek fek þer silfrit skommu. Nei segir Sigurdr ek hefui ekki a þui tekit. Nu þræta þeir vm þetta. eftir þat segia þeir konungi til. konungr skilr nu ok adrir menn at þeir eru stolnir fenu. Nu leggr konungr farbann sua at æingi skip skulu sigla burt sua buit. þetta þotti morgum manni vanhagr mikill sem var at sitia vm þat fram er markadrinn stod. Þa attu Nordmenn stefnnu sin a mille vm radageordir. Þrandr var a þeirre stefnnu ok mællti sua. her eru menn miog radlausir. Þeir spyria hann. kantu her rad til. Sua er vist segir hann. Lat fram þa þina radageord sogdu þeir. Æigi mun þat kauplaust segir hann. Þeir spyria huat er hann mælir til. Hann suarar. huerr yduarr skal fa mer eyre silfrs segir hann. Þeir kuodu þat mikit. en þat uard kaup þeirra at huerr madr fek honum halfan eyre þa j hond en |[150] annan halfan eyre ef þetta yrde framgeingt. Ok hinn næsta dag eftir atte konungr þing ok talade sua. at menn skylldu alldri þadan lausir medan æigi yrde uist vm toku þessu. Þa tekr til orda æinn ungr madr uaxit har af kolli raudr a hars lit ok freknottr ok helldr greppligr j asionu ok mællti sua. her eru menn helldr radlausir miog segir hann. Radgiafar konungsins spyria huert rad hann sæi til. Hann suarar. þat er mitt rad at huerr madr sa er her er kominn leggi fram silfr sligt sem konungr kuedr a. ok er þat fe kemr saman j æinn stad þa bęti þeim er firir skadanum er ordinn en konungr hafui þat ser til sæmdar er af fram geingr. væit ek at hann mun uel firir sia þui er hann hlytr. en menn liggi her æigi uedrfastir mugr mannz sem her er saman komit til sua mikils vanhags. Her var skiott vndir tekit af alþydu ok sogduzst giarnna uilea fe fram leggia konungi til sæmdar helldr en sitia þar ser j vanhag. Ok þetta var rads tekit ok var þessu fe saman komit var þat of fiar. ok þegar eptir þetta siglde j brottu mikill fiolde skipa. Konungr atte þa þing ok var þa litit a hit mykla fe ok var þa brędrum bættr skade sinn af þessu fe. Þa talade konungr vm vid menn sina huat af skyllde geora þessu hinu mykla fe. þa tekr til orda æinn madr ok mællti. herra minn sagde hann. huers þikir ydr sa verdr er þetta rad gaf til segir hann. Þeir sia nu at sia hinn vngi madr hafde þetta rad til gefit er þa var þar firir konungi. Þa mællti Haralldr konungr. þessu fe skal ollu skipta j helmingu. skulu minir menn hafa helming annan. en þa skal enn skipta ỏdrum helminge j tua stade. ok skal þesse vngi madr hafa annan hlut þesse helmings en ek skal enn sia firir ỏdrum. Þrandr þakkade þetta konunginum med fỏgrum ordum ok blidum. vard þat sua mikit ofa fe er Þrandr hl(a)ut er trautt kom marka tale a. Siglde Haralldr konungr j brott ok allr saman mugr er þar hafde verit. Þrandr for til Noregs med kaupmonnum þeim hinum norrænum er hann hafde þangat med farit ok greiddu þeir honum þat fe er hann hafde mællt. ok keypti hann ser þar æinn byrding mikinn ok godann. leggr þar a hit mykla fe er hann hafde feingit j þessi[151] ferd. helldr nu þessu skipe til Færeyia kemr þar med hæilu ok hỏlldnu aullu fe sinu ok setr nu bu saman j Gautu vm uorit ok skortir nu æigi fe. Þrandr var mikill madr uexsti raudr a har ok raudskeggiadr freknottr grepligr j asionu myrkr j skape slægr ok radugr til allra uela udæll ok illgiarnn vid alþydu blidmælltr vid hina meire menn en hugde jafnan flatt.


Fæddr Sigmundr Brestisson ok Þorir

97. Hafgrimr[152] het madr hann bio j Sudrey j Færeyium. hann var rikr madr ok hardfeingr audigr at fe. Gudridr het kona hans ok var Snæulfs dottir. Hafgrimr[153] var hỏfdinge yfir helming eyianna ok hellt þeim helminge j len af Haralldi konungi grafelld er þa red firir Noregi. Hafgrimr var akafamadr mikill j skaplynde ok ekki kalladr vitr madr. Æinar het hæimamadr hans ok var kalladr sudreyingr. annarr madr het Elldiarnn kambhauttr er þar var enn med Hafgrimi. hann var margordr ok illordr heimskr ok illgiarnn dadlaus ok tillæitinn lyginn ok rogsamr. brædr tuæir eru nefundir til sỏgunnar ok biuggu j Sudrey[154]. het annar Brestir en annarr Bæinir þeir voru Sigmundar synir. Sigmundr fadir þeirra ok Þorbeornn gautuskeggr fadir Þrandar voru brædr. þeir Brestir ok Bæinir voru agætir menn ok voru hofdingiar yfir helminge eyianna ok helldu þann j len af Hakoni jarlli Sigurdarsyni er þa hafde riki nokkut jnn j Þrandheimi ok voru þeir Brestir hirdmenn Hakonar jarls ok hinir kærstu vinir. Brestir var allra manna mestr ok sterkazstr ok huerium manni betr uigr er þa var yfir eyiunum. hann var sialigr madr fimr vid alla læika. Bæinir var ok likr brodur sinum vm marga hlute ok komzst þo æigi til jafnns vid hann. fatt var med þeim Þrandi þoat frendsemi væri mikil. æigi voru þeir kuongadir brædr. fridlur attu þeir Cecilia het fridla Brestis en hin het Þora er fylgde Bæine. Sigmundr het son Brestis ok var snemma mannuęnligr. Þorir het son Bæinis ok var tueim uetrum ellri en Sigmundr. annat bu attu þeir brædr j Dimun ok var þat minna buit. synir þeirra brędra voru þa ungir miog er þetta var. Snæulfr magr Hafgrims bio j Sandey ok var sudreyskr madr at ætt ok flyde ór Sudreyium firir uiga sakir ok vdęlldar ok til Færeyiar(!). hann hafde verit j uikingu hinn fyrra hluta ęfui sinnar. hann var þa enn vdęll ok hardr uidræignar.


Auerkar j Færeyium

98. Bearne het madr er bio j Suiney ok var kalladr Suineyiar Bearnne. hann var æinn gilldr bonde ok hafde mikit fe undirhyggiumadr mikill hann var modurbrodir Þrandar ór Gautu. Þingstaud þeirra Færeyinga var j Straumsey ok þar er hofnn su er þeir kalla Þorshỏfnn. Hafgrimr er bio j |[155] Sudrey enn a þeim bę er hæitir at Hofui hann var blotmadr mikill þuiat þa voru heidnar allar Færeyiar. Þat var æitt haust at Hafgrims bonda j Sudrey at þeir satu vid suidellda Æinar sudreyingr ok Elldiarnn kambhỏttur. þeir foru j mannjofnnut. fylgde Æinar þeim fręndum sinum Bresti ok Bæine en Elldiarnn fylgde Hafgrime ok kallade Hafgrim framar. þessu kom sua at Elldiarnn hliop upp ok laust til Æinars med tre þui er hann hellt a. kom þat a auxl Æinare ok vard honum illt vid. Æinarr fek æina ỏxe ok laust j hofut Kambhỏtt sua at hann la j vvite ok sprak firir. en er Hafgrimr uard þessa varr rak hann Æinar a brott ok bad hann nu fara til Skufeyinga frenda sinna er þo hafde hann þeim fylgt. ok suo mun fara segir Hafgrimr huart sem er fyrr edr sidarr at ver munum til krækiazst ok þeir Skufeyingar. Æinar for j brott ok kom til þeirra brædra ok segir þeim til huersu farit hafde. þeir toku vid honum uel ok var hann þar vm vetrinn uel halldinn. Æinar bidr Bresti frenda sinn taka vid mali sinu ok sua georir hann. Brestir var vitr madr ok lỏgkęnn. Ok vm uetrinn ferr Hafgrimr a skipe til Skufeyiar ok finnr þa brædr ok spurde hueriu þeir villde vm suara vansa þann er Æinar hafde veitt Elldiarnne kambhỏtt. Brestir suarar at þeir skulu leggia þat mal j hinna bezstu manna dom sua at þat se jafnsætti. Hafgrimr suarar. ekki mun af sættum uorum verda nema ek rada einn. Brestir suarar. ekki er þat jafnsętti ok mun ekki af þui verda. Þa stefndi Hafgrimr Æinari til Straumseyiar þings ok skildu vid sua buit. Brestir hafdi lyst þegar frumhlaupi þui er Kambhỏttr hafde ueitt Æinare þa er nyuordit var. Nu koma huorirtueggiu til þings ok fiolmenna. en er Hafgrimr gek at domum ok ætlade at hafa fram malit a hendr Æinare þa gengu þeir brædr at ỏdrum megin Brestir ok Bæinir med myklum flokki ok vnytti Brestir malit firir Hafgrimi ok ohelgade Kambhỏtt at fornnum landzlỏgum er hann barde saklausann mann ok hleypti upp dominum firir Hafgrimi en þeir sottu Elldiarnn til vtlegdar ok fullra sekta. Hafgrimr sagde at þessa munde hefnt uerda. Brestir kuetzst þess mundu buinn bida ok kuida ekki hotum hans. skildu nu vid sua buit.


Raad Þraandar vid Bresti ok Beini

99. Litlu eftir þetta ferr Hafgrimr heiman ok sex menn med honum[156] ok Gudridr kona hans med honum ok hafa æitt skip foru til Sandeyiar.[157] þar bio Snæulfr magr hans fadir Gudridar konu hans. ok er þeir kuomu at eyiunne sa þeir ekki manna vte a bęnum ok ekki vti a eyinune. ganga nu upp til bęiarins ok inn j husin ok verda ekki vid menn varir. til stofu ganga þau ok er þar sett upp bord ok bæde a matr ok drykkr en vid menn uerda þau ekki uaur. þetta þotti þeim undarligt ok eru þar vm nottina. En vm morgininn eptir buazst þeir j brott ok foru med eyiunne. þa reri skip j mote þeim annan ueg med eyiunne hladit af monnum ok kendu þar Snæulf bonda ok hion hans ỏll. Hafgrimr reri þa firir þa ok hæilsade Snæulfui magi sinum en hann þagde vid. Þa spurde Hafgrimr huer rad hann legde til med honum vm mal þeirra Brestis at hann mætti fa sęmd sina. Snæulfr suarar. illa er þer farit segir hann. læitar a þer betri menn vm sakleysi en berr þo ofuallt lægra hlut. Annars þottumz ek meirr þurfui en auita af þer segir hann ok uil ek æigi heyra þig. Snæulfr þreif upp spiot ok skaut til Hafgrims. Hafgrimr kom firir sig skillde ok stod þar fast j spiotit en hann vard ekki sarr. skilia þeir vid sua buit ok ferr Hafgrimr heim j Sudrey ok vnir illa sinum hluta. Þau Hafgrimr ok Gudridr kona hans attu son er Ỏzsorr het. hann var þa .ix. uetra er þetta var tijdenda ok hinn efnniligste madr. Ok nu lida stundir. ferr Hafgrimr heiman ok j Austrey til Þrandar ok fagnar Þrandr honum uel. ok nu leitar Hafgrimr rada vid Þrand huat hann legde til med honum um mal þeirra Skufeyinga Brestis ok Beinis. kuat hann mann vitrazstan j eyiunum ok kuetzt gearnna uilea vid hann nokkut til vinna. Þrandr kuat sliks undarliga leitat at hann munde vilea uera j nokkurum ueilrędum vit frendr sina. enda mun þer æigi aluara uera. skil ek ok at þer er sua hattat at þu uilldir adra menn hafa j radum med þer en timir ekki til at uinna at þu fair nokkura[158] framkuæmd. Sua er æigi sagdi Hafgrimr ok uil ek þar mikit til uinna at þu ser j radum med mer at ek næda lifui þeirra brędra. Þrandr suarar. koma man ek þer j fære uid þa brędr sagdi hann. en þu kallt þat til vinna uid mig at fa mer tuau kugillde huert uor ok tuan hundrat huert haust. ok skal sia skylld vera efinlig ok sua æigi sidr eptir þinn dag. ok er ek þo æigi þessa buinn nema fleire bindizst j. vil (ek) |[159] at þu finnir Bearnna modurbrodur minn j Suiney ok haf hann j radum med þer. Hafgrimr jattar þessu ok ferr þadan til Suineyiar ok finnr Biarnna ok beidir hann þessa hins sama sem Þrandr hafde tillagt med honum. Biarnne suarar sua. at hann mun ekki j þat ganga nema hann hafui nokkur gæde j adra hỏnd. Hafgrimr bat hann segia ser sitt skaplynde. Biarni mællti. þu skallt fa mer huert uor .iij. kugillde ok huert haust .iij. hundrat j slatrum. Hafgrimr jattar þessu ok ferr nu heim vid sua buit.


Bardagi

100. Nu er at segia fra þeim brædrum Bresti ok Bæine. þeir attu tuau bu annat j Skufey en annat (j) Dimun. Brestir atti konu þa er Cecilia het hon var norræn (at) ætt. son attu þau er Sigmundr het ok var þa .ix. uetra gamall er þetta var ok var bæde mikill ok skỏruligr. Beinir atti fridllu er Þora het ok son vid henni er Þorir het. hann var þa .xj. uetra gamall ok hinn efniligzste. Þat er at segia æitthuert sinn þa er þeir brædr voru at bui sinu Brestir ok Bæinir j Dimun at þeir foru j eyna Dimun hina litlu. hon er ubygd. þar letu þeir ganga saudfe sitt ok naut þau er þeir ætludu til slatrs. suæinarnir bæiddu at fara med þeim Sigmundr (ok) Þorir. þeir brædr letu þat eftir þeim ok fara nu til eyiarinnar. þeir brædr hofdu nu ỏll uopnn sin. Sua er fra Bresti sagt at hann var bæde mikill ok sterkr ok huerium manne hetr uopnnfærr vitr madr ok vinsæll vid alla sina vine. Bæinir brodir hans var ok vel at ser georr ok komzst þo æigi til jafnns vid brodr sinn. Nu forn þeir fra eyiunne Dimun hinne litlu ok er þeir sottu miog at eyiunne Dimun hinne bygdu þa sa þeir .iij. skip fara j mot ser hladin af monnum ok uopnum ok voru .xij. menn a hueriu skipe. þeir kendu þessa menn ok var þar Hafgrimr ór Sudrey en Þrandr ór Gautu aa odru skipe. Biarnne ór Suiney a hinu þridia skipe. þeir kuomuzst a mille þeirra brædra ok eyiarinnar ok nadu þeir æigi lendingu sinne ok kuomu upp skipe sinu j fioruna æinshuers stadar. en þar var hamarklettr æinn upp fra þeim brædrum ok hlupu þeir upp a med uopnum sinum ok suæinana settu þeir þar nidr hea ser a klettinn. klettrinn var vidr ofan ok vige gott. Nu koma þeir Hafgrimr at ok þesse þriu skip ok hlaupa þegar af skipunum ok upp j fioruna at klettinum. ok uæita þeir Hafgrimr ok Suineyiar Biarnne þegar atsoknn at þeim brædrum en þeir veriazst vel ok dreingiliga. Þrandr reikade eftir fiorunne ok skipveriar hans ok uoru æigi j atsoknn. Brestir varde þar klettinn er hægra var til atsoknar en verra til uarnar. Nu attuzst þeir vid vm stund ok vanzst æigi skiott med þeim. þa mællti Hafgrimr. þat atta ek skilit vid þig Þrandr at þu uæittir mer lid ok til þess gaf ek þer fe mitt sagde hann. Þrandr suarar. þu ert skaud at meire at þu getr æigi sott .ij. menn vid tuennar tylftir manna. ok er þat hattr þinn at hafua jafnan adra a skotspæni firir þer ok þorir litt j nand at koma þegar nokkur er mannraun j. væri þat rad. ef nokkur dad er j þer. at radazst fystr upp at Bresti en adrir fylgde þer eftir. ella se ek þat at þu ert ỏngu nytr. Ok eggiar nu sem akafligazst. Ok eftir þetta hleypr Hafgrimr upp j klettinn at Bresti ok leggr til hans med spioti ok rekr a honum midium ok j gegnum hann. ok er Brestir skilr at þetta er hans banasar þa gengr hann a lagit ok at honum Hafgrimi ok hoggr til hans med suerde ok kemr hỏggit a vinstri ỏxl Hafgrimi ok klauf ofan ỏxllina ok siduna sua at hondin fell fra j burt. ok fell Hafgrimr daudr ofan firir klettinn ok þar Brestir a hann ofan. ok let þar huortueggi lif sitt. Nu sækia þeir at Bæine j annan stad ok verst hann uel ok lauk sua at Bæinir let þar lif sitt. Sua segia menn at Brestir yrde .iij. manna bani adr hann drap Hafgrim en Bæinir .ij. manna bani. Ok eftir þessi tidendi þa mællti Þrandr at drepa skyllde suæinana Sigmund ok Þori. Biarni suarar. æigi skal þa drepa sagdi (hann). Þrandr suarar. þui er at skipta þo sagdi hann at þeir verda banar þeirra manna flestra er her eru ef þeir ganga undan. Biarnni suarar. æigi skal þa helldr drepa en mig sagde hann. Æigi uar mer ok þetta aluara sagde Þrandr. uillda ek geora tilraun uid ydr huersu þer tækit vndir þetta. skal ek nu bæta þetta suæinunum er ek hefui uerit staddr a funde þessum ok bioda þeim til fostrs. Suæinarnir satu a klettinum ok sa upp a þessi tidende ok gret Þorir en Sigmundr mællti. gratum æigi frændi en munum læingr. Ok eftir þat foru þeir j burt ok let Þrandr sueinana fara þæim j Gỏtu. en lik Hafgrims var flutt til Sudreyiar ok þar jardat at fornum sid. en vinir þeirra Brestis ok Bæinis fluttu lik þeirra hæim til Skufeyiar ok grofu þar enn at fornnum sid. Nu spurduz þessi tidendi vm allar Færeyiar ok harmade huerr madr þa bredur.


|[160] Rafn tok vid Sigmundi ok (Þori)

101. Ðetta sumar kom skip af Noregi til Færeyia ok het Rafnn styrimadr uikueskr at ætt ok atti gard j Tunsbergi. hann siglde jafnan til Holmgardz ok var hann kalladr Holmgardzfare. skip þat kom j Þorshỏfnn. En er þeir voru bunir kaupmennirnir þa er þat at segia einn morgin at þar kemr Þrandr or Gautu a skutu æinne ok leidir Rafnn styremann a æintal ok kuetzst hafua at selia honum þręlaefni tuau. hann kuetzst æigi kaupa vilia fyrr en hann sęi. Þrandr leidir þar fram sueina tua kollotta j huitum kuflum. þeir voru fridir sionum en þrutnir j andlite af harmi. Hrafnn mællti þa er hann sa sueinana. er æigi þat Þrandr at suæinar þessir se synir þeirra Brestis ok Bæinis er þer draput firir skommu. Ek hygg uist sua uera sagdi Þrandr. Æigi koma þeir j mitt ualld sagde Hrafnn. sua at ek gefa fe firir þa. Uit skulum þa sueigia til sua sagdi Þrandr. ok eig her .ij. merkr silfurs er ek uil gefa þer til at þu flytir þa j brott med þer sua at alldri komi þeir sidan til Færeyia. Hellir nu silfrinu j kne honum styrimanninum telr nu ok tiar firir honum. litzst Rafnni fagurt silfrit ok verdr þetta af at hann tekr vid sueinunum. Ok siglir hann nu a haf þegar honum gefr byr ok kemr þar at Noregi sem hann mundi kiosa austr vid Tunsberg. ok er hann þar vm vetrinn ok suæinarnir med honum ok eru uel halldnir.


Fra Sigmundi ok Rafni ok Þraandi

102. Um uorit bio hann skip sitt til austrferdar ok spyrr þa suæinina hversu þeir þættizst þa komnir. Sigmundr suarar. vel hia þui sem þa er vit uorum j ualldi Þrandar. Rafnn spyrr. vite þer sammæle okkur Þrandar sagdi hann. Vitu vit vist sagde hann. Ek ætla þat rad sagde Rafnn at þit farit huert er þit uilit firir mer. ok sua silfr þat er Þrandr fek mer j hendr med ykkr þa ętla ek sua bezst komit at þit hafit þat til atuinnu ykkr ok eru þit þo hellzsti faradir j vkunnu lande. Sigmundr þakkade honum ok kuat honum uel fara þar sem þa var komit þeirra mali. Nu er at segia fra Þrandi at hann tekr undir sig riki allt j Færeyium ok allt fe þat ok eignir er þeir hafua att brędr[161] Bæinir ok Brestir frendr hans ok hann tekr til sin suæininn Ozsỏr Hafgrimsson ok fostrade hann. Ozsorr var þa tiu uetra gamall. Red nu Þrandr einn ỏllu j Færeyium ok treystizst æingi honum þa j moti at mæla.


Fra Sigmundi

103. Þat sumar er þeir brædr Brestir ok Bæinir voru drepnir vard hofdingiaskipti j Noregi. uar felldr fra landi Haralldr grafelldr en Hakon jarll kom j stadinn ok var þa fyst skattjall Haralldz konungs Gormssonar ok hellt rike af honum. var þa eytt ollu riki þeirra Gunnhilldar sona sumir voru drepnir en sumir flydu ór landi. Nu er at segia fra þeim Sigmundi ok Þori at þeir eru tuo uetr sidan j Uikinne er Rafnn let þa lausa ok er þa upp gengit fet þat er Rafnn fek þeim. ok er Sigmundr þa .xij. uetra gamall en Þorir .xiiij. vetra. spyria til rikis Hakonar jalls ok gera nu þat rad firir ser at vitea hans ef þeir mætti þui vid koma. þikia(!) þeim ser þat likligazst til nokkurs gods er fedr þeirra hofdu honum þionat. ganga nu or Uikinne til Upplanda ok þann ueg austr eftir Heidmork ok nordr til Dofrafiallz. ok koma þar vid uetr sialfan ok sniofar þa a firir þeim ok uetrar. rada þeir þo a fiallit med litlu rade. fara uillt ok liggia vti sua at morgum dęgrum skipti matarlausir. ok þa lagdizst Þorir firir ok bidr Sigmund þa hialpa ser ok læita af fiallinu. hann kuat at þeir skylldu badir af koma edr huorgi þeirra ella. en sa var munr krafta þeirra at Sigmundr leggr Þori a bak ser ok væit þa helldr firir ofan. dasadizst(!) nu miog badir finna nu eitt kuelld daluerpi nokkut a fiallinu ok foru nu eftir þui ok vm sidir kenna þeir reykiarþef ok þui næst finna þeir bæ ok ganga jnn ok finna stofu. þar satu konur .ij. ỏnnur uid alldr en (ỏnnnr) vng stulka. badar uoru þær fridar sionum. þær hæilsudu uel sueinum þessum ok drogu af þeim klędin en fa þeim þurr kledi j stadinn ok bratt gefa þær þeim mat at eta. ok sidan fylgia þær þeim til svefnns ok bva vm þa uel ok segia at þær uilia at þeir yrde æigi firir bonda er hann kemr heim. kuat hann vera stygglyndan. Nu uaknar Sigmundr vid þat at madr kemr jnn mikill uexsti ok j hreinbialba ok hafde hreindyre a baki. hann hafde uppi nasarnar ok var yggldr ok spurde hua(t) komi(t) væri. Husfreyia sagde at þar uoru komnir sueinar .ij. ueslingar kalnir ok mattdregnir miog sua at komnir eru at bana. Hann suarar. sua mattu oss |[162] skiotazst uppe hafa at þit tekit mennina j uor hus. ok hefui ek þat oft sagt þer. Æiga nenta ek sagde husfreyia at sua vænligir menn dęi her hia husum vorum. Bondi let þa vera kyrt ok foru þau til matar ok sidan til suefns. .ij. uoru rekkiur j suefnhuse lagu þau bonde ok husfreyia j ỏdru(!) en dottir bonda j annare huilu en buit var vm sueinana þar j husinu. En vm morgininn var bonde snemma a fotum ok mællti til sueinanna. þat þiki mer sem þær vile konunnar(!) at þit huiliz her j dag ef ykkr þikir sua henta. þeir kuoduzst þat giarnna vilia.


Sigmundr var med Vlfe

104. Nu var bondi j brott vm daginn ok kom heim at kuellde ok var uel katr uid þa Sigmund. En annan morgin kom bondi til suæinanna ok mællti. audit vard þess at ykkr bæri hingat at husum minum. nu þiki mer þat rad at þit duelizst her j uetr ef ykkr þikir sua betr gegnna. uirdizst þeim konum uel til ykkar. en þit hafit farit þuert af uegnum ok er langt til bygda alla uega hedan. Þeir Sigmundr þakka bonda bod sitt ok sỏgduzst þat gearnna vilea at vera þar. bondi mællti at þeir skyllde þiggia vel at þeim husfreyiu ok taka hỏndum til þess er þær pyrfti. en ek mun j brottu vera huernn dag at læita oss at fỏngum ef sua vill verda. Nu eru þeir þar sueinarnir ok er þeim uel uæitt ok eru þær uel uid þa ok þikir þeim þar gott. en bondi er a burtu huern dag. Þar uoru hus god ok ramlig ok buizst vm vel. Bondi nefnndizst Ulfr en Ragnnhilldr kona hans en Þurid dottir þeirra. hon var hin fridazsta kona synum ok mikiludlig. godr þokki var med Sigmundi ok Þuride ok tỏludu oftliga ok lagdi bondi ok husfreyia ekki ord j þat. Lidr nu uetr ok kemr sumarmaladagrinn hinn fyste. Þa kemr Ulfr bonde at mali vid Sigmund ok mællti. sua er hattat sagde hann at þit hafuit her verit j uetr med mer. nu ef ykkr þikir æigi annat synna firirliggia en vera her þa skal ykkr þat heimillt ok vita at þit þroskizst her. ma vera at oss se nokkurir fleire hlutir saman ætladir. en æinn er sa hlutr at ek vil vara ykkr vid. at þit farit æigi j skog þann er nordr er fra bænum. Þeir jattudu þessu ok þokkudu Vlfui bonda bod sitt ok þektuzst þetta bod giarna.


Sigmundr vann dyrit. capitulum.

105. Tiornn[163] æin var þadan skamt fra bænum ok for bondi þangat til ok vandi þa vid sund. þa foru þeir j skotbakka ok vaunduzst vit skot ok vard Sigmundr skiott askynia allra jþrotta Vlfs. sua at hann vard hinn mesti jþrottamadr ok badir þeir Þorir ok komzst hann þo æigi til jafns vid Sigmund. Ulfr var mikill madr ok sterkr ok þat skildu þeir brædr at hann var hinn mesti jþrottamadr. Þeir voru þar nu þria uetr ok var Sigmundr þa .xv. uetra en Þorir .xvij. uetra. Sigmundr var þa gilldr madr firir þroska sakir ok badir þeir. ok var Sigmundr þo ollum hlutum fremri þoat hann væri .ij. uetrum yngri. Ok nu er þat æitthuert sinn vm sumarit at Sigmundr mællti til Þoris. huat mun verda þoat vit farim j skog þenna er her er nordr fra garde. Þorir suarar. a þui er mer æingi forvitne segir hann. Ekki er mer sua gefit segir Sigmundr ok þangat skal ek fara. Þu munt rada hliota segir Þorir en briotum vit þa bodord fostra mins. Nu foru þeir ok hafde Sigmundr vidaroxi eina j hendi ser. koma j skoginn ok j riodr eitt fagurt. ok er þeir hafa þar æigi læingi verit þa heyra þeir brak j skoginn ok bratt sa þeir beornn mikinn hardla ok grimligan. þat var vidbeornn mikill ulfgrar at lit. Þeir hlaupa nu aftr a stiginn þann er þeir hỏfdu þangat farit. stigrinn var miorr ok þraungr ok hleypr Þorir firir en Sigmundr sidarr. dyrit hleypr nu eftir þeim a stiginn ok verdr þui þraungr stigrinn ok brotna æikrnar firir þui. Sigmundr snyr þa skiott ut af stignum millum treanna ok bidr þar til er dyrit kemr jafnnfram honum. þa hỏggr hann jafnnt medal hlusta a dyrinu med tueim hondum sua at exin sokkr en dyrit fellr afram ok er dautt þuiat þat hefir æinge fiorbrot. Þorir vard nu þessa uarr ok mællti sua. þer uard þessa þrekuirkis audit frendi sagde Þorir en æigi mer. ok er þat ok likligazst at ek se um mart þinn eftirbatr. Sigmundr mællti. nu skulu vid freista at vid getim ræist upp dyrit. Sua gera þeir ok geta upp ræist. suæigia sua at tren at eigi ma falla. reka kefli j munninn ok þikir dyrit þa gapa munninum. fara nu heim eftir þetta. Ok er þeir koma heim þa er Ulfr fostri þeirra heima j tune firir ok var þa a ferd kominn at leita þeirra. hann er þa vfrynligr ok spurde huert þeir hefde farit. Sigmundr suarar. nu er illa ordit fostri minn sagde hann. vit hỏfum nu brugdit af radum þinum ok hefir beorninn ellt okkr. Vlfr suarar. sliks var at von at sua munde fara. en þat munda ek vilea at hann ellti ykkr æigi oftar. en þo er þetta dyr sua at ek hefir æigi traust a borit at glettazst vid en þo skulum nu freista sagdi hann. Snyrr Ulfr |[164] nu jnn ok tekr æitt spiot j hond ser ok hleypr nu til skogarins ok þeir Sigmundr med honum. Ulfr ser nu biornninn ok hleypr at þegar ok rekr a spiotit ok fellr biorninn vid. Ulfr ser at dyrit er dautt adr ok mællti. hædi þit nu at mer edr huorr ykkar hefir drepit dyrit. Þorir suarar. ekki er (mer) at æigna af þessu fostri segir hann ok hefir Sigmundr drepit dyrit. Þetta er hit mesta þrekuirke segir hann ok munu her morg eftir fara þin afreksverk Sigmundr sagdi hann. Nu fara þeir heim eftir þetta ok hefir Ulfr en meire mæti a Sigmundi þadan fra en adr.


Brottferd þeirra brædra fra Vlfue

106. Nv eru þeir brædr med Ulfui þar til at Sigmundr er .xviij. uetra en Þorir .xx. Sigmundr var þa fragiordamadr a uỏxt ok afl ok alla atgeorui. þa er þat skiotazst af honum at segia at hann hefir næst gengit Olafui Trygguasyne vm allar jþrottir. Ok nu er suo er komit þa segir Sigmundr Ulfui fostra sinum at hann uill a brott læita. ok þikir mer litil okkr afdrif verda munu ef uit foruitnumzst æigi til annarra manna. Þat skal ok vera sem þit uilit segir Ulfr. En þat hỏfdu þeir fundit at huert haust ok huert vor medan þeir voru þar at Vlfr var j brottu .vij. nætr edr þui nærr ok hafde þa heim mart j birgdum lereft ok klæde edr þa hluti adra er þau þurftu at hafa. Nu lætr Ulfr gera þeim klæde ok byr þa vel j brott. þat finnzst a konunum at þeim þikir mikit firir skilnadinum ok þo meira hinne yngri. Skilia nu ok fara þeir brott ok ferr Ulfr a leid med ok fylgir þeim vm Dofrafiall þar til er þeir sia nordr af til Orkadals. þa setz Ulfr nidr ok segir at hann uill huilazst. nu setiaz þeir nidr allir. Þa mællti Ulfr. nu foruitnar mik at vita hueria ek hefir her fostrat edr huerrar ættar þit eru(t) edr huar ykkart fostrland er. Þeir segia nu allt fra sinne ęfui þat er lidit var. Ulfr harmar þa miog. þa mællti Sigmundr. nu vil ek fostri segir hann at þu segir okkr fra ęfui þinne huat þar hefir vm lidit. Sua skal nu ok vera segir Ulfr.


Þorkell segir æfuisogu sina þeim brædrum

107. Þar tek ek þa til sỏgu minner at Þoralfr het bonde er bio a Heidmork a Upplỏndum. hann var rikr madr ok syslumadr Upplendinga konunga. hann var kuongadr madr ok het Jdunn kona hans en Ragnnhilldr dottir hans ok uar nærr allra kuenna friduzst synum. Sa bonde bio æigi langt þadan er Stæingrimr het godr bonde ok uel fieræigande. Þora het kona hans. son attu þau er Þorkell het. hann var efnniligr madr mikill ok sterkr. þat var idn Þor(k)els er hann var heima med fedr sinum. at huert haust er frosta tok ok isa lagde a uỏtnn þa lagdizst hann vt a merkr ok nokkurir felagar hans med honum ok ueidde dyr ok var hinn mesti bogmadr. var þessi hans idnn þa er þurrafrost tekr til ok af þessu var hann kalladr þurrafrost. Eitthuert sinn kom Þorkell at mali vid fỏdr sinn ok sagdi at hann vill at hann fai honum kuonfang ok bide til handa honum Ragnnhilldar dottur Þoralfs bonda. Fadir hans suarar at hann uill hatt stokka. en þetta verdr þo at þeir fedgar fara til Þoralfs bonda ok bera upp eyrendi sin vm bonord Þorkels vid dottur hans Ragnnhilldi. Þoralfr suarar seinliga ok kuetzst hafa hærra hugat henni en þar er Þorkell er. en kuezst ollu uilldu uel suara firir vingan þeirra Stæingrims. en kuat þo ekki mundu af þessu verda. Skilia vid sua buit ok fara heim.


Fra Þorkeli ok Sigmundi

Litlu eftir þetta ferr Þorkell heimen vid annan mann vm nott þa er hann frettir at Þoralfr er æigi hæima ok farinn j syslu sina. þeir Þorkell ganga jnn vm nottina ok at huilu Ragnnhilldar ok tekr hana upp j fang ser ok berr hana vt ok flytr hana heim med ser. Fadir hans vard illa vid þetta ok kuat hann taka stein vm megnn ser ok bad hann flytia hana heim skiott. Hann suarar. æigi mun ek þat geora. Steingrimr fadir hans bad hann þa j brottu verda. Þo(r)kell gerde þa sua. for j burt med Ragnnhilldi ok lagdizst a skoga vt. þar voru j ferd med honum .xij. menn þeir voru felagar hans ok læikbrædr. Nu kemr Þoralfr bondi heim ok verdr varr þessarra tidende ok safnar þegar monnum at ser ok hafde hundrat manna ok ferr til Steingrims bonda ok bidr hann selia fram son (sinn) ok fa honum j hendr dottur sina. Steingrimr kuat þau æigi þar vera. þeir Þoralfr rannsokudu þar ok fundu æigi þat er þeir uilldu. Eftir þat foru þeir a skoginn ok læitudu þeirra ok skiptu med ser leitinne ok voru þa .xxx. manna med Þoralfui. Nu er þat æinn dag at Þoralfr ser .xij. menn j skoginum ok konu hit .xiij. ok þikiazst nu vita ok hallda þangat til. Nu tala forunautar Þorkels til at menn drifui at þeim. spyria nu Þorkel huat rads skal taka. Hann suarar. holl einn er her skamt fra oss ok munu ver þangat fara allir. er þat vigi gott. skulu ver briota þar vpp griot ok uæita kallmannliga uỏrnn. Ok nu fara þeir a holinn ok buazst þar |[165] vid. Bratt koma þeir Þoralfr at ok lata þegar drifa vopnn a þa. en þeir Þorkell ueriazst uel ok dreingiliga. sua lykr þeirre fundi at .xij. menn falla af Þoralfui en .vij. af Þorkeli. en sarir .v. þeir er eftir voru. Þoralfr bondi var sarr til olifuis. Nu flyrr Þorkell j skoginn ok felagar hans med honum ok skilr þar med þeim. ok er Ragnnhilldr nu þar eftir ok er hon flutt til bygda med fỏdr sinum. Ok er Þoralfr kemr j bygd deyrr hann ór sarum þessum. ok er þat sognn manna at Þorkell yrde banamadr hans. þessi tidendi spurduzst nu. Ferr Þorkell heim til fỏdr sins ok er hann litt sarr en flestir forunautar hans meirr. eru þeir nu græddir.


Sogn Þorkels

Eftir þetta stefnna þing Vpplendingar ok er Þorkell þurrafrost gerr utlagi a þinginu. Ok er þeir fedgar fretta þetta þa segir Steingrimr at Þorkell ma æigi heima þar vera medan þeir læita mest eftir honum. skaltu fara frendi til ar þeirrar er her fellr skamt fra bænum. en þar eru gliufr mikil upp med anne ok j argliufrunum er hellir æinn. ok uæit þat fylsne æinge nema ek. þangat skaltu fara ok hafa mat med þer. Sua georir Þorkell at hann er j hellinum medan mest er leitin ok verdr æigi fundinn. Daufligt þikir honum þar ok er stund lidr ferr hann burt or hellinum ok til bæiar þess er Þoralfr bondi hafdi att ok tekr nu Ragnhilldi j burt j annan tima ok rædzst nu a fioll ok eydimerkr. Ok her nem ek stadar sagdi hann sem nu hefui ek bygd mina setta ok her hefui ek verit sidan ok vit Ragnhilldr .xviij. vetr ok er þat alldr Þuridar dottur minner. Nu hefui ek sagt ykkr ęfuisỏgu mina segir hann. Mikil þiki mer saga þin fostri segir Sigmundr. en nu vil ek segia þer at ek hefui æigi uel launat þer þinn velgeorning ok fostr. þuiat dottir þin sagde mer þa er vit skildum at hon væri med barnne ok er þar æinge madr j tiga til nema ek. ok þui for ek mest j brott at ek hugde at okkr munde þat a skilia. Þorkell suarar. lỏngu vissa ek þat at med ykkr var astarþokki ok uillde ek þat ekki meina ykkr. Sigmundr mællti. þess vil ek bæida ykkr fostri minn at þu giftir æigi Þuride dottur þina þuiat hana skal ek æiga edr ỏngua konu ella. Þorkell suarar. æigi mun dottir min betre manni giptaz. en þess uil ek bidia þig Sigmundr at ef þu færr framkuæmd med hỏfdingium at þu munir nafnn mitt ok komir mer j þrift ok j sætt vid suæitunga mina. þuiat miog leidizst mer nu j obygdum þessom. Sigmundr jattade þui ef hann mætti sua vid komaz. Ok nu skilia þeir ok foru þeir frendr til þess er þeir koma a Hladir til Hakonar jalls. þar hafde hann adsetu. Nu ganga þeir firir jall ok kuedia hann. en hann tok þui vel ok spyrr huat monnum þeir se. Sigmundr kuezst vera Brestis son þess er var syslumadr yduar of hrid j Færeyium ok þar drepinn. hefui ek þui herra yduarn fund sott at ek vænti mer af ydr godrar framkvæmdar. ok uillda ek ydr herra a hendi bindazst ok vit badir frendr. Hakon jall sagdizst vita giorla huerr madr hann var. en æigi ertu olikr Bresti. en sialfr verdr þu þig j ætt at færa. en æigi spari ek mat vid þig. Ok visade þeim til sætis hia gestum sinum. ok var Suæinn Hakonarson vngr ok med hird faudr sins j þenna tima.


Sigmundr hitti Hakon jarl ok Suein

108. Sigmundr kom ser j tal vid Suein jalls son ok lek firir honum marga fimlæika ok hendi jalls son mikit gaman at honum. Sigmundr flutti mal sitt firir Sueini ok bad hann leggia til med ser at hann fengi nokkura framkuæmd af fỏdr sinum. Suæinn spyrr huers hann beiddizst. J hernat villda ek hellzst sagde Sigmundr ef fadir þinn uill efla mik. Slikt er vel hugsat sagde Suæinn. Lidr nu uetrinn framan til jola. ok at jolum kemr þer Æirekr jall Hakonarson austan or Vikinne. hann hafdi þar atsetu. Sigmundr kemr ser j tal vid Æirek jall ok kærir firir honum sinn vanda. hæitr Æirekr jall honum sinne vmsyslu vid Hakon fỏdr sinn ok kuezst æigi skulu minna til leggia med honum en Hakon jall. Ok eftir jolin uekr Sigmundr til vid Hakon jall at hann munde efla hann med nokkuru moti ok lata hann niota fodrs sins Brestis. er hann var hans þionustumadr. Hakon jall suarar. vist fek ek þar tion godrar fylgdar er Brestir var drepinn hirdmadr minn hinn vaskazsti madr ok illz væri þeir fra mer verdir er hann drapu. edr til huers mælir þu. Sigmundr kuetzst hellzst vilea fara j viking ok fa þa annathuort nokkurnn frama edr bana. Jarl kuat þat uel mællt. ok munt þu vita j vor er menn buazst ferda sinna huersu ek vil þa vera lata. Lidr nu af uetrinn ok þa hæimtir Sigmundr frem vinmæli Hakonar jarls. en jarl suarar. langskip æitt vil ek fa þer ok þar a .xl. manna med uopnum. ok mun þat lid litt vandat þuiat flestir munu ekki fusir at fylgia þer vtlendum manni ok vkunnum. Sigmundr þakkade jarli ok segir Æireki tillag fodr sins. Jarl suarar. litit framlag en þo ma þer gagnn at verda. en annat skip vil ek fa |[166] þer ok a .xl. manna. Ok var þat skip at ỏllu uel buit er Æirekr fek honum. Nu segir hann Sueine huert tillag þeirre var fedga. Suæinn suarar. mer er sua buit æigi iafnnhægt vm framlỏgin vid vine mina sem þeim fedgum. en þo skal ek fa þer hit þridia skip ok a .xl. manna ok skulu þat vera þionustumenn minir. ok væntir ek at þeir fylgi þer bezst af þeim monnum er þer eru fæingnir til fylgdar.


Sigmundr bardiz vid Randue

109. Sigmundr byzst nu til fylgdar vid menn sina ok siglir þegar hann er buinn austr til Uikr ok sua til Danmerkr ok j gegnum Eyrarsund ok allt j hit Eystra sallt. ferr hann vm sumarit ok verdr litit til fæingiar. treystizst hann huergi til at hallda þar er mikit er firir vid þenna lidskost. hann lætr þo fara kaupmenn j fride. Siglir þo austan er a leid sumarit þar til er hann kemr vndir Elfarsker. þar er jafnnan vikingabæli mikit. ok er þeir hafua lagt j lægi vndir æinn holma þa gengr Sigmundr upp j skerit ok vill litazst vm. hann serr at ỏdrum megin vndir holmanum liggia .v. skip ok var dreki hit vta. Hann ferr þa til manna sinna ok segir þeim at .v. vikingaskip liggia odrum megin vndir skerinu. nu vil ek þat segia ydr at mer er litit vm at flyia þeirra fund af ỏll(u) vreyndu. munu ver ok alldri fra(m)a fa nema ver leggim vart rad j hættu. Þeir badu hann firir sia. Nu skulu ver bera griot a skipin sagde Sigmundr ok buazst vid sem oss þikir likazst. ver skulum leggia skipum vorum j vtanverdan þenna vog er nu eru ver komnir þuiat uogrinn er þer miostr. ok sua leitzst mer j kuelld er ver sigldum jnn at æigi mundu skipin fa jnn lagt hia oss ef ver leggium þriu skip vor jafnnfram ok ma oss þat duga (at) þeir leggi æigi ỏllu megin at oss. Þetta gera þeir. En vm morgininn er þeir hafa lagt skip sin j vtanverdan uoginn þa roa þeir at þeim a fim skipum vikingar. ok stendr madr j stafnne a drekanum mikill ok sterkligr ok spyrr þegar huerr firir skipunum rede. Sigmundr nefndi sig ok spyr hann at nafni. Hann kuetzt Randuerr heita ok ættadr austan or Holmgarde ok kuat þeim .ij. kosti til vera. at þeir gæfui upp skip sin ok sealfua sig j hans valld edr veria sig ella. Sigmundr kuat þa kosti viafnna ok sagde at þeir munde fræista hliota fyst uopnna sinna. Randuerr bad sina menn at leggia a þrem skipum er æigi matti ollum at koma. en hann uillde sia fyst huersu fære. Sigmundr styrde skipe þui er Sueinn jalls son hafde fæingit honum. en Þorir þui er Æirekr jall hafde att. Nu leggiazst þeir at ok beriazst. lata þeir Sigmundr ganga griot sua akaft j fystu at hinir megu ekki annat en hlifua ser. ok er farit er griotit gera þeir skothrid harda ok fellr lid mart af vikingum en fiolde sarr. Nu taka þeir Sigmundr til hỏgguopnna sinne. tekr nu at halla bardaganum a lid Randuers. En er hann ser ufarar sinna manna kuat hann þa vera auuirdismenn mykla er þeir sigradu æigi þa menn er hann kuat ekki at monnum voro mundu. þeir kuodu hann oft eggia sig en hlifa ser. badu hann nu radazst j mote. hann kuad sua vera skylldu. Leggr hann nu ad drekenum ok annat skip er menn voru huilldir a en skipar hit þridia osarum monnum. leggiazst nu at j annat sinn ok beriazst ok er nu myklu stridare orrosta en fyrr. Sigmundr var fremzstr sinna manne a sinu skipe ok hoggr bæde hart ok tijtt. Þorir frendi hans gengr uel fram. beriazst nu læinge sua at æigi ma j millum sia huorir driugare verda. Þa mællti Sigmundr til sinna manna. æigi munu ver sigrazst a þeim til þrauter nema ver reynim oss framar. nu vil ek rada til uppgongu a drekann ok fylgit mer dræingiliga. Nu kemzst Sigmundr upp a drekann ok þeir .xij. saman ok drepr mann ok bratt annan en þeir fylgia honum vel. Þorir kemzst ok a drekann vid fimta mann. hrỏkkur nu allt vndan þeim. ok er Randuerr serr þetta hleypr hann fram ok j mot Sigmunde ok mætazst þeir ok beriazst miog leingi. Nu synir Sigmundr jþrott sina ok kastar suerde sinu ok fleygde j loft upp ok tekr vinstri hendi suerdit en skiolldinn hægre hendi ok hỏggr med suerdinu til Randuers ok tekr vndan honum fotinn hægra firir nedan kne. Randuerr fellr þa. Sigmundr uæitir honum halshỏgg þat er af tok hỏfudit. Þa æpa Sigmundar menn herop. ok eftir þat flyia vikingar a .iij. skipum. en þeir Sigmundr rydia drekann sua at þeir drepa huert manzbarnn er a var. Nu kanna þeir lid sitt ok eru fallnir .xxx. manna af lide Sigmundar. leggia nu skipin j lægi ok binda sar sin ok huila sig þar nokkurar nætr. Nu tekr Sigmundr drekann til sin ok annat skip er eftir vard. Þeir taka þar mikit fe bæde j uopnum ok audrum gripum. sigla nu j burt ok til Danmerkr ok sua nordr til Vikrinnar ok finna Æirek jall ok fagnar hann uel Sigmundi ok bydr honum med ser at vera. Sigmundr þakkar jalli bodit en kuezst nordr mundu fara fyst til Hakonar jalls. en let þar eftir .ij. skip sin j varduæizslu jalls er þeir hỏfdu litt skipat. Nu koma þeir til Hakonar jalls ok faggnar |[167] hann vel Sigmundi ok hans felỏgum. ok er Sigmundr med jalli vm uetrinn ok georizst frægr madr miog. En at jolum vm uetrinn geordizst Sigmundr hirdmadr Hakonar jalls ok þeir Þorir badir ok satu nu vm kyrt j godum fagnade.


Sigmundr drap Biorn

110. Þenna tima red firir Suiþiodu Æirekr konungr hinn sigrsæli Bearnar son Æireks soner Eyuindar sonar. hann var rikr konungr. Æinn uetr hỏfdu kaupmenn .xij. saman norænir farit austan vm Kiol til Suiþiodar. ok er þeir kuomu j Suiariki attu þeir kaupstefnu vid landzmenn ok skilde þa a j kaupstefnunni ok drap norrænn madr æinn suænskenn mann. ok er Æirekr konungr spyrr þetta sendir hann til gesti sina ok lætr drepa þessa .xij. menn. Ok nu vm verit spyrr Hakon jall huert Sigmundr ætlade at hallda vm sumarit. Sigmundr sagde at þat skyllde a hans forsio. Hakon jall mællti. þat villde ek at þu færir nỏkkuat nærre riki Suiakonungs ok minntizst þess aa Suium er þeir drapu .xij. menn mina vm uetrinn firir litlu ok hefir æingi hefnnd firir komit. Sigmundr kuetzst sua gera mundu ef sua villde til takazst. Hakon jall færr þa æinuala lid Sigmundi af hird sinne sumt læidangurslid. voru nu allir fusir til Sigmundar. Hallda nu austr til Vikr ok finna Æirek jall ok færr hann Sigmundi enn fritt lid. ok hefir Sigmundr nu uel þriu hundrut manna ok .v. skip uel skiput. sigla þadan sudr til Danmerkr ok sua austr firir Suiauellde. þar leggia þeir skipum sinum at Suiþiod austan at landinu. Sigmundr segir þa sinum monnum. her munu ver uæita uppgỏngu. ok skulum fara hermannliga. Þeir ganga nu a land upp ok koma j bygdina med .iij. hundrut manna ok drepa menn en take fe brenne bæi. stỏkr nu landzfolkit undan a merkr ok skoga sem undan kuomuzst. Þadan æigi langt j brott er þeir raku flottann red firir syslumadr Æireks konungs er Beornn het. safnnar lide at ser er hann frettir hernadinn ok verdr fiolmennr ok kemz a mille þeirre ok skipanna. Ok æinn dag sia þeir lendherinn. þa tala menn Sigmunder vm huat rads skal taka. Morg eru enn god til sagde Sigmundr ok oftar sigrazst þeim æigi uel er fleire eru saman ef menn eru skeleggir til motz. nu skulu uer þat rad taka at fylkia lide voru ok gera a suinfylking. skulu vit Þorir frendr vera fremzstir en þa .iij. ok .v. en skiallddadir menn skulu vera vt j arma tueim megum. ok ætla ek þat rad vort at ver skulum hlaupa at fylkingu þeirra ok vita at ver komimzst sua j gegnum. en Suiar munu ekki fastir a uelli. Þetta gera þeir hlaupa nu at fylkingu Suia ok komazst j gegnum. verdr nu orrosta mikil ok fellr mart manna af Suium. gengr Sigmundr nu uel fram ok hỏggr nu a .ij. hendr ok kemr at merkismanni Bearnar ok hỏggr hann banahogg. þa eggiar hann menn sina at þeir skylldu briota skialldborgina er skotin var vm Beornn. ok sua gera þeir. Sigmundr kemzst at Birnne ok eigazst vid uopnnaskipte ok vinnr Sigmundr hann skiott ok verdr banamadr hans. ępa vikingar nu sigrop ok flyia þa landzmenn. Sigmundr segir at þeir skulu æigi reka flottann. sagde at þeir hefde ekki afla til þess j vkunnu lande. Sua gera þeir. taka þer mikit fe ok foru vid þat til skipa sinna. sigla nu burt af Suiþiodu ok austr til Holmgardz ok heria þadra vm eyiar ok annes. Brædr .ij. eru. nefnndir j riki Suiakonungs het annar Vandill en annar Adill. þeir voru landuarnarmenn Suiakonungs ok hỏfdu alldri minnr en .viij. skip ok dreka .ij. Suiakonungr spyrr þesse tidende er hernadr var giorr j landi hans. ok sendir ord þeim brædrum ok bidr þa taka Sigmund af lifui ok hans felaga. þeir jattudu þessu. En vm haustit sigla þeir Sigmundr austan ok koma undir æina ey er liggr firir Suiþiod. þa segir Sigmundr til sinna manna. nu erum ver ekki med vinum komnir þar er þeir eru Suiar. skulu ver vera uarir vm oss ok mun ek ganga upp a eyna ok siazst vm. Ok sua georir hann ok ser at ỏdrum megin eyiarinnar liggia .x. skip drekaskip .ij. ok onnur .viij. Sigmundr sagdi nu sinum monnum ok at þeir skulu væita vitbunat ok bera fiarhlut sinn af skipum en griot j stadinn. ok buazst nu vid vm nottina.


Bardagi Sigmunder ok Vandils

111. Ok vm morgininn snemma roa þeir at þeim .x. skipum. ok kalla þeir þegar formennirnir huerir firir skipunum rede. Sigmundr sagde til sin. ok er þeir vitu hverir þessir menn eru þa þurfti æigi at sỏkum at spyria. briota upp uopnn sin ok beriazst ok ekki hafua þeir Sigmundr þar komit at þeir hefdi slika raun haft. Vandill leggr nu dreka sinum at dreka Sigmundar vard þar hart mottak. ok er þeir hỏfdu barizst vm hrid þa mællti Sigmundr til sinna manna. enn er sem fyrr at ver munum æigi sigr fa nema ver gangimzst nærr. nu uil ek hlaupa opp a drekann en þer fylgit mer uel. Ok nu hleypr Sigmundr a drekann ok fylgir honum mikil sueit. verdr hann skiott mennz bani ok annars. hraukkr nu lidit vndan þeim. Vandill sækir nu j mot Sigmundi ok eigazst nu vid uopnaskipte miog læinge. Sigmundr hefir id sama bragd sem fyrr. skiptir vm |[168] uopnn j hondum ser ok hỏggr hinne vinstri hende til Vandils ok af honum hondina hęgri. ok fell nidr suerdit þat er hann (hafdi) vegit med. Sigmundr georir þa skeott vm vid hann ok drepr hann. þa ępa menn Sigmunder sigrop. Adill mællti þa. vmskipte hafua nu ordit ok mun Vendill drepinn ok leggium a flotta. verdr nu huerr at leita firir ser. Nu flyia þeir Adill a fim skipum. en fiogur eru eftir ok dreki hit vta. ok drepa þeir huert mannzbarnn er eftir var. en hann hafdi drekann med ser ok aunnur skip. fara nu þar til er þeir koma j riki Danakonungs. þikiaz nu hirdir ok halldnir. huila sig nu ok binda sar sin. En er þeir eru vel færir sigla þeir til þess er þeir koma j Vikina ok finna Æirek jall. ok er þeim þar vel fagnnat. dueliazst þar litla hrid ok fara nordr til Þrandheims ok koma a fund Hakonar jalls. Hann fagnar vel Sigmundi ok hans monnum ok þakkar honum þessi verk er hann hafde vnnit vm sumarith. Eru þeir frendr med jalli vm vetrinn Sigmundr ok Þorir ok nokkur suæit med þeim. en lid þeirra vistadizst annarstadar. skortir nu æigi fe.


Vidreign Sigmundr ok Harallz

112. En er uorade frettir Hakon jall Sigmund huert hann ætlede at heria vm sumarit. Sigmundr kuat þat skylldu a hans forsio vera. Ekki mun ek eggia þig at fara j glett vid þa Suia. vil ek nu at þu farir vestr vm haf j nand Orknneyium. þar er von þess mannz er Haralldr jarnnhauss heitir. hann er vtlagi minn ok vvinr sem mestr ok hefuir marga vspekt geort j Noregi. hann er mikill madr firir ser. hann vil ek at þu drepir ef þu matt sua vit komazst. Sigmundr kuezst mundu finna hann ef hann fretti til hans. Nu siglir Sigmundr af Noregi .viij. skipum. ok styrir Þorir nu drekanum Vandils naut. en Sigmundr Randuers naut. Þeir sigla nu vestr vm haf ok verdr illt til fæingiar vm sumarit. ok at alidnu sumre koma þeir skipum sinum vndir Ỏngulsey. hon liggr j Æinglandz hafui. þar sia þeir liggia firir ser .x. skip ok var þar med æitt drekaskip mikit. Sigmundr verdr þess skiott viss at firir þeim skipum rædr Haralldr jernnhauss. Þeir mæla til bardaga med ser vm morgininn. Lidr nu af nottin ok vm morgininn j solarrod briota þeir upp uopnn sin ok beriazst þann dag allan til nætr. skilia vid myrkr ok męla til bardaga med ser vm morgininn. Ok annen morgin eftir kallar Haralldr a skip Sigmundar ok spurde huort hann uillde enn beriazst. Hann kuezst æigi annat ętla. Þat mun ek nu mæla segir hann er ek hefir æigi fyrr mællt. at ek villda at vit gerdimzst felagar en beriumzst æigi læingr. Her lỏgdu menn huorstueggia uel til ok kuodu naudsyn a vera at þeir sættizst ok væri allir æins ok mundi fatt vid þeim standa. Sigmundr kuat æinn hlut firirstanda at þeir munde æigi sættazst. Huat er þat segir Haralldr. Sigmundr suarar. Hakon jall sendi mik eftir hỏfde þinu. Jllz var mer at honum von segir Haralldr ok eru þit olikir menn. þuiat þu ert hinn vaskazste madr en Hakon er æinn hinn vesti madr. Ekki mun okr þetta æinn ueg þikia segir Sigmundr. Nu attu menn þeirra hlut at med þeim til sættar. ok verdr þat at þeir sættazst ok leggia allt herfang sitt samen ok heria nu uida vm sumarit. ok stenndr nu fatt vid þeim. En er haustar sagde Sigmundr at hann uill hallda til Noregs. Haralldr suarar. þa mun skilia med okkr. Æigi skal þat sagdi Sigmundr. vil ek nu at vit farim badir til Noregs. hefui ek þa nỏkkut af þui sem ek het Hakoni jalli ef ek kem þer a hans fund. Hui munda ek fara aa fund hins mesta vvinar mins. Lat mig þessu rada segir Sigmundr. Będe er at ek trvi þer vel sagde Haralldr enda er þer þa vant vm ok skaltu þessu rada. Sigla nu siden nordr til Noregs ok koma at Hỏrdalande. þa er þeim sagt at Hakon jall væri a Nordmære ok væri j Bergund[169]. hallda þeir þangat ok leggia skipum sinum j Steinauogi. Þa ferr Sigmundr jnn til Bergundar med .xij. menn a einne rodrarskutu ok uill finna Hakon jall fyst. en Haralldr liggr j Steinauogi medan. Nu kemr Sigmundr a fund Hakon jalls ok sitr hann vid drykkiubord. Sigmundr gengr þegar jnn firir jallinn ok kuedr hann uel. Jall tok honum blidliga ok spyrr hann tidenda ok bidr setia undir hann stol. ok sua var gert. Tala vm hrid ok segir Sigmundr honum af ferdum sinum en ekki getr hann at (hann) hafui Jarnnhaus fundit. En er Hakoni þikir frestazst frasỏgnn. þa spyr jall huort hann fynde Haralld. Sua var vist sagde Sigmundr. ok sagde honum sem farit hafde at þeir sęttuzst. Jall þagnar þa ok rodnade a at sia ok mællti er stund leid. optar hefir þu Sigmundr mitt eyrende betr rekit en nu. Her er nu kominn madrinn herra segir Sigmundr a yduart ualld. ok ætla ek at þer munit taka sættum af Haralldi firir min ord sua at hann fai lifs grid ok lima ok landzuist sina. Æigi mun sua fara sagdi jallinn ek skal late þegar drepa hann at ek nai honum. Ek vil bioda handsỏl min herra firir hann sagde Sigmundr ok fe sua mikit sem þer vilit mest gera. Eingua |[170] sætt mun hann af mer fa sagde jall. Sigmundr suarar. til litils hefui ek þer þionat ok æigi gods er ek skal æigi einum manni fa grid ok sætt. skal ek j burt ór landi þessu ok þiona þer æigi leingr. ok munda ek þat vilea at þer yrdit til hans at vinna nỏkkut adr en hann væri drepinn. Sprettr Sigmundr upp ok gengr vt af stofunne. en jall sitr eftir ok þegir ok æinge þorir at bidia firir Sigmund. Þa tekr jall til orda. reidr var Sigmundr nu sagde hann. ok skade er þat riki minu ef hann rædzst j brott ok æigi mun honum þat aluara. Þat mun honum vist aluara sogdu menn hans. Fari nu eftir honum sagde jall ok skulu vit sættazst at þessu sem hann baud. Nu ganga jallsmenn til Sigmundar ok segia honum þetta. ok nu gengr Sigmundr til jalls ok fagnar jall honum nu fyrre ok sagde at þeir skulu at þessu sættazst sem hann baud fyrre. uil ek þig æigi brottu fra mer. Tok Sigmundr þa grid ok sætt þessa af Hakoni jalli til handa Haralldi. ok ferr Sigmundr nu at finna Haralld ok segir honum nu sua buit at sættin er redin. Haralldr kuat illt mundu at trua honum. en þo foru þeir a fund jalls ok sættuzst at þessu. For þa Haralldr eftir þat nordr a Halogaland. en Sigmundr var med jalli vm uetrinn j myklum kærlæikum ok þeir Þorir frendr ok mikil suæit manna med þeim. Sigmundr helldr uel menn sine bæde at klædum ok vopnum.


Fra Eygierskeggium ok Sigmundi

113. Nv er at segia fra þeim Færeyingum at Ỏzsorr Hafgrimsson uex upp (med) Þrandi j Gautu þar til sem hann er fullþroskadr madr ok er fræknnligr madr at sia ok skoruligr. Þrandr fęr honum kuonfang þar j eyiunum hinnar bezstu bondadottur. ok þa sagde Þrandr at þeir munde skipta eyium j helminga til ualldz ok stiorner. ok skal Ỏzsorr hafva þann helming sem fadir hans hafde att en Þrandr þann helming er þeir brædr Brestir ok Bæinir hỏfdu att. Þrandr sagde ok Ozsure at honum þiki þat makligazst at hann taki fe þau ỏll land ok lausafe er þeir brædr hofdu att ok hafui þat j fỏdur bætr. Ferr þat nu allt sua sem Þrandr lagdi rad til. atti Ozsorr nu .ij. bu edr .iij. æitt at Hỏfui(!) a fỏdurleifd sinne j Sudrey annet j Skufey .iij. j Dimun a fỏdrleifdum þeirra Sigmunder ok Þoris. Frett hỏfdu þeir Færeyinger til Sigmunder at hann er fręgr madr ok hỏfdu vidbunat mikinn. Ozorr let gera virke vm bæinn j Skufey ok var þar læingzstum. Skufey er sua hattat at hon er suo bra(u)tt at þar er hitt bezsta uige. er þar ein uppganga. ok sua segia þeir at æigi mun eyin sott verda ef firir eru .xx. kallar edr .xxx. at alldri komi sua margr til at sott verde. Ozsorr for mille bua sinna med .xx. menn. en heima uoru med honum jafnan .xxx. manna med verkmonnum. eingi madr var jafnrikr j Færeyium þegar Þrand leit(!). Silfr þat hit mykla er Þrandr fek a Haleyre gek alldri a grunn. ok var hann audgazstr allra ok stiornnade nu ỏllu æinn j Færeyium þuiat þeir Ozsorr voru æigi jafnslægir.


Fra Hakoni jarli ok Sigmundi

114. Þat er nu at segia fra Sigmundi at hann talade vid Hakon jall at hann uill letta þessom hernade ok uill læita vt til Færeyia. kuetzst æigi læingr uilea heyra þat at hann hefnde eigi fỏdur sins ok honum se þui brigslat. ok bæidir jall efla sig til þessa ok gefua sier rad til huersu hann skal til hatta. Hakon suarar ok segir at hafit er torsottligt til eyianna ok brim mikit ok þangat ma æigi langskipum hallda. ok skal ek lata gera þer knorru .ij. ok menn fa til med þer sua at okkr þiki uel skipat. Sigmundr þakker honum sinn velgerning. Er nu buin ferd hans vm uetrinn ok skip þessi algeor vm uorit ok menn til fengnir. Haralldr kom til motz vid hann vm vorit ok redzst til ferdar med honum. ok er hann er miog buinn þa mællti Hakon jall. þann skal vt leida at madr vill at aptr komi. Gek jall vt med Sigmundi. þa mællti Hakon. huat segir þu mer til þess huern hefir þu atrunat. Sigmundr suarar. ek trui a matt minn ok megin. Jall suarar. ekki ma sua vera segir hann. ok verdr þu þangat traustz at leita er ek hefui allan atrunat a þar sem er Þorgerdr Hỏrdabrudr. skulum vit nu fara at finna hana ok læita þer þangat heilla. Sigmundr bad hann firir sea. ok nu ganga þeir til skogar akbraut æina ok afstig litinn j skoginn. ok verdr þar riodr firir þeim ok þar stendr hus ok skijdgardr vm. þat hus var hardla fagurt ok gulle ok silfri var rent j skurdine. jnn ganga þeir j husit Hakon ok Sigmundr ok fair menn med þeim. Þar var fiolde goda. glerglugger voru margir a husinu. sua at huergi bar skugga a. Kona var þar jnnar (j) husit vm þuert ok var hon uegliga buin. jall kastade ser nidr firir fætr henni ok la læingi. ok sidan stendr hann upp ok segir Sigmundi at þeir skulu færa henni fornn nokkura ok koma silfri þui a stolinn firir hana. en þat skulum vit at marki hafua segir Hakon huort hon uill þiggia at ek villde at hon leti lausan hring þann er hon hefir a hendi ser. attu Sigmundr af þeim hring heillir at taka. En nu tekr jall til hringsins ok þikir Sigmundi hon beygia at hnefann ok nadi jall æigi hringnum. jall kastar ser nidr j annen tima firir hana. ok þat finnr Sigmundr at jall tarazst ok stendr upp eftir þat ok tekr til hringsins ok |[171] er þa lauss. ok færr jall Sigmundi hringinn ok mællti sua at þessum hring skyllde Sigmundr æigi loga. ok þui het hann. Skilia nu vid sua buit ok ferr Sigmundr til skipa sinna. ok er sua sagt at fimtigir manna voru a huoru skipinu. letu nu j haf ok gaf þeim uel byri þer til er þeir hỏfdu fugl af eyium ok helldu samflota. Haralldr jernnhauss var a skipi med Sigmundi en Þorir styrde odru skipe. Nu rak a storm firir þeim ok skilduzst þa skipin ok hafua nu rekit mikit sua at dęgrum skiptir.


Sigmundr hitti Þraand

115. Nv er at segia fra þeim Sigmundi at byrr kemr a firir þeim ok sigla nu at eyiunne. ok sia þa ad þeir eru komnir austan at eyium. ok eru þeir menn a med Sigmundi at kenna landzleg ok eru þeir miog komnir at Austrey. Sigmundr sagdi at hann munde þat hellzt kiosa at fa ualld a Þrandi. Ok er þa berr at eyiunne kemr a mot þeim bæde vindr ok stormr sua at ekki er nalęgt vm at þeir næde eyiunne. fa tekit j Suiney med þui at menn voru kænir ok lidgodir. koma þar j nætrellding ok hlaupa upp þegar til beiarins .xl. manna en .x. gættu skips. þeir taka bæinn ok briota upp bæinn taka Biarna bonda j rekkiu sinne ok leide hann vt. Biarnne spyrr huerr foringe uæri þeirrar ferdar. Sigmundr sagde til sin. Þa muntu grimr þeim at þer synde ekki nema illt a þeim fundi er fadir þinn var drepinn. en æigi mun ek dylia þess at ek var þar. edr mantu nokkut til huat ek lagde til vm mal þitt þa er þat var mællt at þu mundir drepinn vera ok þit Þorir frendi þinn. en ek sagde sua at ykkr skyllde æigi helldr drepa en mig. Man ek vist sagde Sigmundr. Nærr skal mer þat ỏmbuna sagde Biarni. Nu sagde Sigmundr. þu skalt hafua grid en ek vil æinn rada ỏdru. Sua skal vist sagde Biarnne. Þu skall fara med oss sagde Sigmundr til Austreyiar. þangat kemzst þu æigi. helldr j himinenn upp sagde Biarni at þessi uedrstỏdu. Þa skaltu fara til Skufeyiar ef Ỏzsorr er heima. Þu skalt þui rada segir Biarnni ok þar ætla ek Ozsor vera. Adra nott fara þeir til Skufeyiar ok koma enn j nętrellding vid eyna. gefr Sigmundi sua timasemliga at ỏngir menn voru a verde j æinstiginu þar a Skufeyiu. þeir ganga upp þegar (ok) fimtigir manna med þeim er Biarnne fek þeim. koma at virkinu. ok er(u) þeir Ozsorr þa komnir upp a uirkit ok spyr Ozsorr huerir þeir menn eru er þar eru komnir. Sigmundr sagde til sin. þu munt þikiazst æiga hingat eyrende til uor. uil ek bioda þer sættir sagde Ozsorr. at hinir bezstu menn j Færeyium dęmi vm mal okkr. Ekki mun af sættum okkrum verda sagde Sigmundr nema ek rade æinn. Æigi mun ek at þui sættazst segir Ozsorr at selia þer sialfdęme. ueit ek ekki þann manna mun okkarnn ok malaferlla mun at ek þurfui þess. Sigmundr suarar ok sagde sinum monnum. at þeir skulu sækia at virkinu gletting þann. en ek mun leita mer rads huat er ek tek til. Haralldr jarnnhaus uar hardr (j) tillogum ok latti allra setta. Ozsorr hafde .xxx. manna j virkinu ok var virkit torsott. Ozsorr atte son er Læifr het ok var þa ungt barnn. Nu sækia menn Sigmunder at virkinu en hinir veria. Sigmundr gengr hia virkinu ok litr a. hann var sua buinn at hann hafdi hialm a hofde ok gyrdr suerde. ỏx j hendi silfrrekin ok snaghyrnnd ok hit hestzta uopnn ok uafit skaftit. hann var j raudum kyrtle ok brynstakkr lettr vm vtan. ok var þat mal vina ok vvina at æigi hefde slikr madr komit j Færeyiar sem hann var. Ok Sigmundr ser j æinum stad at virkisueggrinn var hruninn ok var þar nokkuru auduelldra en annarstadar. Sigmundr opar fra virkinu ok rennr at skeid. ok sua langt upp j at hann færr krækt ỏxinne a virkisuegginn. ok þa las hann sig skiott upp eftir ỏxarskaftinu. ok þui næst kemr hann opp a virkit. Madr einn kom skiott a mot honum ok hỏggr til hans med suerdi. Sigmundr lystr af ser hoggit med ỏxinne ok leggr skiott med ỏxarhyrnnunne sua at ỏxin stendr a kafui j fange honum. ok er sa skiott daudr. Þetta ser Ozsorr skiott ok hleypr j mot Sigmundi ok hoggr til hans. en Sigmundr lystr enn af ser hỏggit en hỏggr til Ỏzsorar ỏxinne ok tekr af honum hondina hęgre ok fellr nidr suerdit. Þa hoggr Sigmundr annat sinn til Ozsorar j fangit sua at ỏxin gek a hol ok fell Ỏzsorr þa. Drifua menn at Sigmundi. en hann stokkr ut af uirkisuegginum ofugr ok kemr standande nidr. Nu styrma þeir yfir Ozsure þar til er hann er daudr. Nu segir Sigmundr þeim monnum er eftir uoru j uirkinu at .ij. eru kostir firir hondum. at hann mun sitia þeim mat j virkinu edr brenna. ella gangi þeir til sætta ok lati hann æinn rada. Þeir selia honum nu sealfdęmi ok gefazst upp. Þat er at segia fra Þori at hann berr at Sudrey ok kemr nu til motz vid Sigmund er þessi vmskipti eru adr ordin. Nu fara ord mille þeirra Sigmundar ok Þrandar til sættar ok |[172] verdr gridum a komit ok fundr stefnndr med þeim j Straumsev j Þorshỏfnn. þar er þingstỏd þeirra var Færeyinga. Þar koma þeir Sigmundr ok Þrandr ok fiolmenni mikit ok er Þrandr hinn katazsti. er nu talat vm sættir. sagde Þrandr at hann var vsæmiligr a þeim funde er fadir þinn var drepinn Sigmundr frende sagde Þrandr. uil ek unna þer þeirra sętta er þer væri mest sęmd at ok þu mættir bezst vid vna. uil ek at þu georir okkar j millum allar sættir. þat uil ek æigi sagde Sigmundr. uil ek at geri Hakon jall allar sættir. ella at vit vsattir ok ætla ek þat makligra. en vit skulu(m) fara badir a fund fund Hakonar jalls ef vit sættumzst. þess er ek fusazstr frendi sagdi Þrandr at þu dęmir. ok uil ek þat til skilia at ek hafui landzuist mina ok manna forrad þat er ek a. Eingi uerdr sættin segir Sigmundr nema su at ek byd. Ok er Þrandr sa at annar mun hardara þa sættazst þeir at þessu. ok skulu fara badir til Noregs at sumri. Skip þetta annat ferr til Noregs vm haustit ok mart manna a er Sigmundi hafde vt fylgt. Er Sigmundr j Skufey vm uetrinn ok Þorir med honum frende hans ok Haralldr jarnhaus ok mart manna med þeim. hafde Sigmundr rausn mykla ok atfaung mikil j bu sitt. Nu lidr af uetrinn ok byrr Sigmundr skip sitt. Þrandr byrr byrding æinn er hann atte. vita nu huorir til annarra. Siglir Sigmundr þegar er hann er buinn. er þar j ferd med honum Þorir ok Haralldr jarnnhaus ok nærr .xx. manna a skipe. þeir taka Noreg vid Sunnmæri. fretta til Hakonar jalls at hann er æigi langt þadan ok finna hann bradliga. Hakon jall fagnar uel Sigmunde ok hans felỏgum. Sigmundr segir honum vm sęttir þeirra Þrandar. Jall suarar. æigi hafui þit ordit jafnnslægir þit Þrandr. þỏtti mer ugguist at hann kemi skiott a minn fund. Lidr a sumarit ok kemr Þrandr æigi. koma nu skip af Færeyium ok sỏgdu at Þrandr hafdi ordit aftrreka ok lest sua skip hans at æigi væri fært.


Giord Hakonar jarls a milli Sigmunder ok Þraandar

116. Nv segir Sigmundr jalli at hann vill at hann luki upp gerd med þeim Þrandi þo at hann se æigi kominn. Jall sagde at sua skal vere. þar geri ek manngiolld tuenn firir huornn þeirra brędra. hinu þrid(i)u firir fiorrad vid ykkr er Þrandr uillde at þit uærut(!) drepnir þa er hann let drepa fedr ykkra. hinu fiordu manngiolld skulu koma firir þat er Þrandr selldi ykkr mansali. en þann fiordung er þu att j mannaforęde j Færeyium þar skal af taka huornntueggia hlut Þrandar ok arfua Ozsorar sua at þin eignn skal nu uera helmingr eyianna. en helmingr skal falle j minn gard firir þat er Hafgrimr ok Þrandr drapu hirdmenn mina Bresti ok Beine. Hafgrimr skal vera ugilldr firir uig Brestis ok atfor vid saklausa menn. Ozsor skal æigi fe bæta firir þann viafnnat er hann settizst j eignir þinar ok var þar drepinn. en þu skalt skipta febotum med ykkr Þori frenda þinum sem þer likar. Þrandr hafui landzuist sina ef hann helldr sęttir þessar. eyiar allar skaltu hafua j len af mer segir jall ok giallda mer skatta af minum hluta. Sigmundr þakkade jalli geord þessa ok var med honum vm uetrinn. At vori ferr hann vt til Færeyia ok med honum Þorir frendi hans. en Haralldr jarnnhaus var þa eftir. Sigmundi ferst uel ok kemr til Færeyia ok stefnir þing vid Þrand j Straumsey j Þorshofnn. kemr Þrandr her ok mart manna. Sigmundr sagde at Þrandr helldi enn litt sættina ok segir nu upp geordina jalls. bidr hann nu gera annathuort at hallda sęttina edr riufua. Þrandr bidr Sigmund gera ok kuetzst þui bezst vna at hann yrde sem mestr madr af. Sigmundr kuat nu ekki gera at huika vm þetta. bad hann skiott gera annat(huort) jatta edr neita. kuetzst enn æigi sidr kiosa at þeir væri vsattir. Þrandr keori helldr at hallda sætt ok bad ser fresta a vm giolld fiarins. en jall hafde akuedit at þetta fe skillde hafua golldizst a einum missarum. en vid bæn manna þa let Sigmundr þat gangazst at þetta fe skyllde gialldazst a .iij. arum. Þrandr sagde at honum þỏtti alluel at Sigmundr frendi hans færi nu med mannaforrad jafnnleingi sem hann hefdi adr med farit. ok er þat nu jafnnadr at sua se. Sigmundr sagde at hann þyrfti ekki at fara med gyllinger slikar. sagde at hann munde alldri a taka. skilia nu vid þetta at menn uoru sattir allir. Þrandr baud Leifui Ỏzsorar syni nu til fostrs heim j Gautu. ok þar ox hann upp. Sigmundr bio skip sitt vm sumarit til Noregs. ok þa gelldr Þrandr upp æinn þridiung fiarins ok stankade þo miog vid. Sigmundr heimti saman skatta Hakonar jalls adr hann siglde af eyiunum. Sigmunde ferst uel ok kemr vid Noreg skipi sinu. ok bratt ferr hann a fund Hakonar jalls ok færir honum skatta sina. jall fagnar uel Sigmundi ok þeim Þore fręndum ok ollum forunautum þeirra. eru nu med jalli vm uetrinn.


Fra Sigmundi Brestissyni. capitulum.

117. Þat sumar er Sigmundr hafde georzst hirdmadr Hakonar jalls adr vm vetrinn at |[173] jolum for hann med jalli inn til Frostaþings. ok þa flutti Sigmundr mal Þorkels mags sins at Hakon jarl georde hann syknann ok gæfui honum landzvist sina at frealsu. ok Hakon jall jattade Sigmundi þui skiott. Let jarl þa senda eftir Þorkeli ok lide hans. ok var Þorkell þann vetr med Hakoni jarli ok kona hans ok Þuridr dottir þeirra. hon hafde fętt meybarnn þat sama sumar er þeir Sigmundr hỏfdu j brott farit ok het su mær Þora. Vm uorit eftir fek Hakon jarl Þorkeli þurrafrost syslu vt j Orkadal. ok setti Þorkell þar bu saman ok var þar alla stund þar til er nu er komit sỏgunne. Nu ridr Sigmundr vt j Orkadal ok finnr Þorkel ok er vit honum vel tekit ok nu hefr Sigmundr bonord sitt ok bidr Þurider. Þorkell tekr þessu vel ok þikir ser ok dottur sinne ok ollum þeim læitat j þessu sæmdar ok virdingar. drekkr Sigmundr nu brudhlaup sitt a Hlỏdum med Hakoni jarli ok lætr jarl þa uæizslu standa .vij. nætr. Geordizst þa Þorkell þurrafrost hirdmadr Hakonar jarls ok hinn kærazste vinr. fara nu heim eftir þetta. En Sigmundr var (med) jarli ok kona hans þar til er hann ferr vt til Færeyia vm haustit ok Þuridr kona hans med honum ok Þora dottir hans. Er nu kyrt j eyiunum vm vetrinn. At uore fara menn til þings j Straumsey. kemr þar fiolment. Sigmundr ok suæit manna med honum. Þrandr kemr þar ok hæimtir Sigmundr fe sitt at Þrandi þridiung annan. en kuezst þo allt eiga at hafua nema hann georde firir bæn manna. Þrandr suarar. sua er hattat frende sagde hann at sa madr er (er) Leifr hæitir ok er Ỏzsurar son ok baud ek honum heim er vid uorum sattir. nu uil ek bidia þig frendi sagde Þrandr at þu vnnir Leifui nỏkkurra sæmde eftir fỏdur sinn Ỏzsur er þu draft. ok mætta ek giallda honum þat fe er þu att hia mer. Þat georir ek æigi sagde Sigmundr ok skaltu giallda mer fe mitt. þetta mun þer synazst sannligt segir Þrandr. Sigmundr suarar. giallt þu fet sagde hann annarr mun uerri. Þrandr græidde nu helming af þeim þridiunge ok kuezst þa æigi vidlatinn at greida þa mæira. Sigmundr gek þa at Þrandi ok hafde ỏxi j hende þa hina silfrreknnu er hann vo Ỏzsur med. hann setti ỏxarhyrnuna firir briost Þrandi ok kuetzst mundu þrysta sua at hann kende vtæpiliga nema greidde hann þegar fet. Þrandr sagde þa. vandrædamedr ertu segir hann. ok bad menn sinn ganga jnn j bud eftir fesiod er þar la ok vita huart nokkut væri eftir af silfri. Sa for ok retti siodinn at Sigmundi. ok var þa uegit fet ok stodzst þat a endum ok þat er Sigmundr atti. skilia nu vid sua buit. Þetta sumar for Sigmundr til Noregs med skatta Hakonar jalls. ok er þar vid honum uel tekit. duelzst nu skamma hrid med jalle ok ferr vt til Færeyia ok sitr þar vm vetrinn. Þorir frendi hans er jafnnan med honum. Sigmundr var vinsæll þar j eyiunum. þeir Suineyiar-Biarnne helldu uel sætt sina ok kom Biarnne jafnnan sama a med þeim Þrandi ok Sigmundi. ella munde verr farit hafa. Vm varit fara menn til Straumseyiar þings. kemr þar fiolment. heimti Sigmundr fe sitt at Þrandi en Þrandr bæidir fỏdrbota firir hond Læifs Ozsurarsonar. ok margir menn leggia nu ord til at þeir skuli vel semia. Sigmundr suarar. æigi gelldr Þrandr helldr Læifui fet en mer. en firir ord godra manna skal fe þetta standa. en æigi gef ek þat upp ok æigi gelld ek þat sua buit. Ok skilia nu vit þetta ok fara heim af þinge. Sigmundr biozst enn at fara til Noregs vm sumarit med skatta Hakonar jalls ok verdr sidbuinn. siglir j haf er hann er buinn. Þurid kona hans er eftir en Þorir frendi hans ferr med honum. Ferst þeim vel koma nordr vid Þrandheim sid vm haustit. for Sigmundr þa til Hakonar jalls ok er honum þar vel fagnnat. Sigmundr hefir þa .vij. uetr ok .xx. er þetta var ok var sidan med Hakoni jalli.


Bonord Olafs konungs vid Gydu

118. Olafr Trygguason siglde vm haustit ór Kolni til Æinglandz. hafde hann med ser or eyiunum Sylingum presta ok adra lærde menn. la hann vid Eingland j hofnn nỏkkurre. ok for hann þa med fride þuiat landit var kristit ok sua hann sealfr. en þar vm landit var þingbod nỏkkut at allir menn skylldu til þings koma. En er þingit var sett kom þar æin drottning er het Gyda systir Olafs kuorans(!) er var konungr a Jrlandi at Dyflinne. hon hafde gift verit æinum jalli a Æinglandi rikum. hann var þa andadr en hon hellt eftir rikinu. en sa madr var j riki hennar er het Alfuine kappi michill ok holmgongumadr. hann hafdi bedit Gydu drottningar. en hon suaradi sua. at hon uillde kior af hafa huernn hon skyllde æiga af þeim monnum er þo voru j hennar riki. ok var firir þa sok þingsins kuatt at Gyda skyllde kiosa ser mann. Þar var kominn Alfvine[174] skreyttr hinum bezstum klædum ok margir adrir hofdingiar ok rikismenn vel bunir. Olafr konungr var ok þar kominn ok hafde vosklæde sin ok lodkapu yzsta ok steypt hettinum. stod hann vt j fra odrum monnum med sina suæit. Gyda gek ok leit a huernn mann þann er henni þotti mannz mot at. en er hon kom þar er Olafr konungr var læit hon a hann ỏllu megin ok lyfte hon kapuhetti hans ok sa j andlit honum ok mællti. huerr er þessi madr. Ek hæiti Oli er ek vtlendr madr. Ef þa uill mig eiga þa kys ek þig mer til bonda. Hann suarar. æigi uil ek þui næita. huert er nafnn þitt ætt edr edli. Ek er sagde hon konungs dottir af Jrlande. var ek gift hingat til landz jalli þeim er her red firir. nu hefui ek styrt rikinu siden hann andadizst. menn hafa |[175] bedit min ok uillde ek ỏngum giptazst en ek heiti Gyda. Hon var vng ok frid synum. toludu þau sidan tal sitt ok sỏmdu þetta a mille sin at Olafr festi Gydu. en Alfuina æirir illa. J þann tima var sa sidr a Æinglande ef .ij. menn keptu vm æinn hlut at þeir skylldu leggia holmgongu. ok skyllde sa hafa sinn hlut er sigr fengi. firir þui baud Alfvini holmgongu Olafi Trygguasyni um þetta mal. logdu þeir þa stefnulag med ser til bardaga sua at .xij. skylldu vera huorir. En er þeir biugguzst til holmgongu fek Olafr sinum monnum þeim er beriazst skylldu ỏxar ok bad þa breyta sem hann geordi firir þa er þeir kæmi til motz vid bersserkina. hafde hann ok sialfr mykla ỏxi. En er þeir kuomu saman j akuednum holmgongustad uillde Alfvine hoggua til Olafs. en hann slo vid ỏxinne ok hraut suerdit or hendi honum. ok þegar slo Olafr hann annat hỏgg sua Alfvine la j suima. sidan batt Olafr hann ramliga. foru þeir suo vid alla menn Alfvina at[176] þeir voru bundnir ok læiddir til herbergia. Olafr let sidan Alfvina fara j brott af Æinglande ok bad hann alldri aftr koma. en Olafr tok allar æignir hennar[177]. þui næst georde hann brudkaup sitt til Gydu. þau attu son saman het sa Tryggui ok var hinn vænligzsti.


Einvigi Þangbrandz vid konungs mann

119. Nv er þar til mals at taka er þeir Olafr ok Þangbrandr skildu met vinattu sem fyrr er ritat. en med fe þui er konungr gaf Þangbrande firir skiolldinn keyfti hann mey eina vnga ok fagre jrska at kyne. for þa heim j Brimaborg med Alberto byskupi ok hafde med ser meyna. Uillde æinn gisle keisarans taka meyna irsku en Þangbrandr uillde æigi rænazst lata. gisle var hinn meste kappe ok holmgongumadr mikill. baud hann Þangbrande til æinuigis. Þangbrandr jattar. þeir borduzst. fek Þangbrandr sigr ok fellde gisla ok vard hann flotte af Saxlande. for Þangbrandr þa til Æinglandz a fund Olafs konungs. konungr tok uel vid honum ok let vigia hann til hirdprestz ser ok var hann med honum sidan.


Her þiggr Olafr konungr hundinn Viga at karli

120. Þa er Olafr konungr hafde fæingit Gydu drottningar dualdizst hann a Æinglande en stundum a Jrlande. þa er Olafr konungr var j Einglande bar sua til æinn tima at hann var staddr j herfỏr nỏkkurre med myklu skipalide. en er menn þurftu strandhoggua gengu menn a land upp ok reku ofan fiolde busmala. þa kom eptir honum bondi æinn. hann bad Olaf gefua ser .ij. kyr er hann atti þar med hiordinne er þeir raku. Olafr konungr suarar. haf þu kyr þinar madr. ef þu kennir þær ok getr fra skilit nautaflokkinum sua at þu duelir æigi ferd uora. en ek hygg at þu ok æinge annar fai þat læikit med sua mỏrg hundrut nauta sem her eru nu ok ver rekum. Bondi hafde þar mikinn hiardhund. hann visade hundinum j nautaflokkana er saman voru reknir. hundrinn hliop um alla nautaflokkana. hann kende skiott fra kyrnar ok rak j burt jafnnmorg naut sem bondi sagde at hann atte þar von. þau naut voru æinnueg maurkut. þottuz þeir þadan af vita at hundrinn munde hafua rett kent. Þa mællti konungr. furdu uitr er hundr þinn bonde. villtu gefua mer hundinn. Hann suarar. giarna uil ek gefa þer hundinn. Konungr gef honum þegar j stad gullhring mikinn ok het honum þar met sinne vinattu. Sa hundr het Vige ok var allra hunda spakazstr ok uitrazstr. atti Olafr þann hund leingi sidan.


Hernadr Haralldz konungs Gormssonar

121. Haralldr Gormsson Danakonungr spurde at Hakon jall hafnnade kristni en heriade vijda a land hans sem fyrr var sagt. þa baud Haralldr konungr her vt ok for nordr j Noreg ok heriade huar sem hann kom. Sua segizst at hann hefde æigi færre skip en .xij. hundrut ok ætlade Haralldr konungr at heria a Jslendinga. en bok Noregs konunga segir þar sỏk til. radgiafar konungs lỏttu Jslandzfarar. ok haf var lang(t) ok herrinn vard af þui dreift at fara en æigi med samfloti en folk hardfeingt j landinu. lattizst konungr þa þeirrar ferdar. siglde hann þa hæim til Danmerkr. En Hakon jall let byggia landit þat sem Haralldr konungr hafde ræna latit. red hann þa æinn ỏllum Noregi ok gallt alldri sidan Danakonungi skatt.


Brefagerd til Gunnhilldar

122. Nv er fra þui at segia er fyrr vard. þa er vinskapr þeirre Danakonungs ok Hakonar jalls var sem kærazstr eftir drap Haralldz grafelldz ok Gullharalldz ok Hakon hellt Noreg af Haralldi konungi Gormssyni. þa hafa sua skrifuat sumir frodir menn. at med þeim Hakoni jalli ok Gunnhilldi konungamodur væri stundum kær vinatta en annat skeid beittuzst þau brỏgdum ok uillde huort ỏdru firir koma. En med þui at Hakon uillde komazst j Noreg at rada þar æinn en j annan stad styrkte Gunnhilldr sonu sina huat er hon matte þa sem lifdu ok baru konunganỏfnn Gudrỏd ok Ragnfred. en Hakon uillde þau fyst af rada en þo Gunnhillde fyst. bio[178] hann vm ueilręde vid hana med þeim hætti at hann georde ordsendingar med vinattumalum Haralldi konungi ok bad hann skrifa bref til Gunnhilldar a þann hatt sem konungr vile fa hennar ok at hon skuli hans drottning vera med honum riki ok rada |[179] ollu þui er hon uill. Sendimenn Hakonar kuomu til Haralldz konungs ok baru firir hann þau eyrendi er þeir foru med. Var þetta efnni sua upp hafuit at huorrtueggi samþykti konungr ok jall ok vissi uelina þa er j var. Sidan sende Haralldr konungr Gunnhilldi bref sua skrifat sem Hakon jall hafdi firir mællt. at konungr bidr hennar ser til eiginkonu. ok segir hann sæla vera Danmork ef hon næde at hafua slika drottning yfir ser. sua vitra ok vel fallna sem Gunnhilldr var. en ef hon uill nokkut alita þetta mal þa bidr konungr hana sem skiotazst þar koma aa sinn fund. ok at henni þar komande sagdizst hann mundu sitt brudkaup til hennar gera med allri virdingu sem hann hefir nægzst faung a j sinu riki. Þessi bref erv Gunnhilldi borin ok er hon heyrde likade henni hardla vel þessi radagerd. ok þui uæikzst hon vid uegsamliga ok ferr til Danmerkr med fridu foruneyti. ok er Haralldr konungr frettir hennar þarkuomu sende hann til hennar sina þræla ok gesti. þrifu þeir Gunnhilldi med myklum þys ok haduligu harke ok drektu þeirre daligu drottningu j æitt ferlliga diuft fen. for þar sem von er at illth upphaf fek illan enda. þuiat Gunnhilldr hafde grimliga sem fyr var sagt Finnana suikit sina mæistara. Lyktazst þar nu frasognn grimlæiks ok glæpa Gunnhilldar konungamodr. ok ma nu æigi hennar illzska læingr vm spilla edr yfirganga þessa sỏgu.


Atburdir ok æuentyr fra Olafi konungi ok Hakoni jarli

Ðessir atburdir sem nu eru næst ritadir rydia til rausnar ok rikis sigurs ok sæmder þeim agæta konungi Olafi Trygguasyni er sia saga er mest af sỏgd en Hakoni jalli til hatrs ok hermdar ok allzskonar vuinsælda er honum aflade sitt lastafullt lif ok suiksamligt framferde.


Jomsvikinga þaattr

Fæddr Palnir

123. Madr er nefnndr Toki hann var j Danmỏrku j herade þui er a Fioni heitir. Þoruỏr er nefnnd kona hans. hann hefir att .iij. sonu barnna er nefndir eru til sogunnar. Aki hefir hæitit hinn ellzsti son hans en Palnir sa er þar er næst at alldri en hinn yngsti het Fiolnir. hann var fridluson. Toki fadir þeirra hefir þa verit gamall at alldri er þetta var. ok æitthuert haust vm uetrnatta skæid þa tok hann sott ok andadizst. Æigi lidr langar stundir adr Þoruor tekr sott kona Toka ok andadizst ok berr þa fiarhluti alle vndir þa Aka ok Palna(!) þuiat þeir attu arf at taka eftir fỏdr sinn ok modr. ok er sua var komit þa spurde Fiolnir brædr sina hvat er þeir ætlade honum af arfuinum. Þeir suorudu ok kuoduzst honum midla mundu þridiung af lausafe ỏllu en ekki af londum. þottuzst þeir þo gera hluta hans godann. en hann mællti til þridiungs allz fiar sua sem hann væri arfgengr. ok er fra honum sua sagt at hann væri madr vitr ok radugr ok illgiarnn. En er þeir brædr Fiolnis kuodu hann æigi mundu hafua mæira fe en þeir hefde bodit honum likar Fiolni þat illa ok ferr a brott vid sua buit med þenna fearhlut ok ferr til Haralldz konungs Gormssonar ok georizst hans hirdmadr ok radunautr. ok er þat frasagt at hann rægde þa brædr sina vid konunginn Haralld. Æinge madr uar sa j Danmork at mæiri væri en Aki Tokason sa er æigi hafde tignar(nafn). hann la huert sumar j hernade ok hafde jafnnan sigr þar sem hann hellt til. Fiolnir segir sua Haralldi konungi at hann munde æigi þikkia æinn konungr vera medan Aki brodir hans væri uppi. ok sua gat hann vm talat firir konunginum at æigi geordizst vhætt milli þeirra Aka ok Haralldz konungs. En Aki atti fridland ok gott vinfæinge vid Ottar jall af Gautlandi. ok for hann þangat æitthuert sinn at hæimbode til Ottars jalls ok hafdi .ij. skip. annat var dreki godr en annet snekkia. hann hafdi hundrat manna ok voru allir uel bunir at klædum ok uopnum. Ekki er getit at þar geordizst næitt til tidenda vm farar þeirra. ok fek Aki godar giafir af jalli adr þeir skilduzst ok for til Danmerkr. Þat er sagt fra Haralldi konungi er hann fregnnade at Aki var farinn til bodsins let hann setia frem skip ok let þar a ganga .v. hundrut manna ok bat þa fara ok sæta þui er Aki færi aftr fra bodinu ok taka hann af lifue ok allt hans foruneyti ef sua uilldi til takazst. Þeir foru sidan ok helldu niosnir til vm farir þeirra Aka. ok var þat hægt þuiat hann uisse ser æinkis otta uonir. Ok er nu sua fra sagt þa er Aki kemr vid Sialand j Danmỏrk. ok hafua tiolld a landi ok ugga þa ekki at ser. en þar komu þeir konungs menn at þeim a vvart med her þann er adr var getit ok letu þegar drifua uopnn a þa ok felldu a þa tiolldin. en þeir voru ekki vidbunir. lykr þar sua med þeim at Aki fellr þar ok allt lid hans. Ok eftir þat fara þeir aftr a fund Haralldz konungs ok segia honum þat er vnnit var. at Aki var fallinn ok allt lid hans. ok let konungr uel yfir þui ok letz nu mundu vera mega æinn konungr j Danmork. Þeir konungsmenn er drapu Aka toku vopnn þeirra ỏll ok fearhlut ok hofdu med ser |[180] at herfange ok færdu þat fe allt Haralldi konungi ok þar med skip þau er Aki hafdi att drekann ok snekkiuna. ok leggr konungr nu sina eign a allan þenna fearhlut.


Kuongaz Palnir ok fær dottur Ottars jarls

124. Þat er sagt at Fiolnir brodir Aka þotti nu uel vm stillt ok þottizst nu golldit hafua honum þat er hann hafde æigi fenu nad sem hann kallade til af þeim brædrum sinum. Ok nu spyriazst uonu bradara þessi tidende a Fion ok spyrr Palnir brodir hans ok þikir honum sua mikit at hann legzst j rekkiu af. ok var þat mest firir þui at honum þotti osynar hefnndirnar vid þann sem vm var at eiga er konungrinn var sialfr. Sa madr er nefnndr til sỏgunnar er Sigurdr het. hann var fostbrodir þeirra brædra uitr madr ok audigr at fe. Palnir læitade nu rada undir hann huernn ueg hann skylldi hellzst med fara. Sigurdr suarar. kuezst þat mundu til leggia med Palni at hann munde bidia honum konu þeirrar er þer se radabot at. Palnir spyrr huer su kona væri. Sigurdr suarar. ek mun fara til Gautlandz ok bidia dottur Ottars jalls til handa þer er Jngibiorg hæitir. Palnir suarar. þat uggi ek segir hann at þenna kost muna ek æigi fa. en uist mundi þetta uænst til bota of min mæin ef ek fengi þenna kost. Nu slitr þessa rædu ok byzst Sigurdr hæiman ok hefir eitt skip ok a .lx. manna ok ferr sidan til Gautlandz ok tekr Ottarr jall agæta uel vid honum. Sigurdr berr upp eyrende sin ok bidr dottur jalls til handa Palni Tokasyni ok kuedr hann huergi oframar en Aka brodur hans. segir hann æigi skorta fearhlut a Fioni. en sagde bana Palnis vid mundu liggia firir harms sỏkum. kuat þetta mundu hellzst til bota vm hans harm ef hann fengi þenna kost. Jall suarar þessu at hofui uel ok kuetzst mundu lita a slik mal en rasa æigi firir rad frem. ok kuat Palni vera likligr til at vera vaskr madr sakir Aka vinar mins. En æigi kunnu ver at segia huersu læinge þeir ræddu þetta mal. en þar kemr at Ottarr jall hæitr konunne. Sigurdr mællti vid jall. nu er sua til fallit herra segir hann. at Palnir mun æigi þikiazst til færr firir vanmætti at sækia hingat uæizsluna til yduar. en hann skortir æigi fe til edr storlynde at gera væizslu þar a Fioni. ok uilium ver af þui bæida at þer sækit þangat ueizsluna med sua marga menn sem þer uilit. ok þessu hæitr jall. Eptir þetta ferr Sigurdr heim ok segir Palni sua skipat sem þa var komit. ok lettizst honum mikit vid þetta ok lætr nu buazst vid uæizslu j mot jalli gỏfugliga sem tignn þeirre somde. Palnir sparde ok ekki til. skorti ok æigi fong. At nefndum degi kemr Ottarr jall med dottur sina a Fion ok med myklu lide. er þar nu drukkit uegligt brudhlaup ok þau læidd j æina sæng bæde Palnir ok Jngibiorg. Ok sua er sagt at hon sofnnar bratt er hon kemr j rekkiuna ok dreymir hana. ok er (hon) uaknar þa segir hon Palni drauminn.


Draumr Jngibiargar

125. Þat dreymde mig segir Jngibiorg at ek þỏttumzst her staudd vera a þessum bæ sem nu er ek. ek þottumzst uppi æiga uef. þat var linuefr ok var grarr at lit. mer þotti kleadr uefrinn ok var ek at ok vaf ek ok var litit a ofuit. at þui at mer þotti. ok þa er ek slo vefinn þa fell af klearinn æinn af midium uefnum a bak. ok tok ek upp ok sa ek at klearnir voru ekki annat en mannahofut æin. ok er ek hafda upp tekit hofudit þetta er af hafde fallit þottumzst ek kenna þat hỏfudit er ek tok upp huert var. Nu spyrr Palnir huert hỏfudit væri. Hon kuat þat vera af Haralldi konungi Gormssyni. Betra er þetta dreymt en æigi sagde Palnir. Ok sua þiki mer ok segir hon. Nu sitia þau slika stund at bodinu sem þeim likar. ok eptir þat ferr Ottarr jall heim til Gautlandz med virduligum giofum. En samfarar þeirra Palnis voru godar. Ok er þau hỏfdu þa stund saman verit at þat matti uel vera eiga þau son. þeim suæini er nafnn gefit ok kalladr Palnatoki. hann uex þar upp heima a Fioni ok var snemmendis uitr ok uinsæll. ỏngum manni var hann jafnlikr j sinne lytzsku sem Aka fỏdrbrodur sinum. Ok er skammar stundir lida fra þui er Palnatoki var nærr roskinn tekr Palnir fadir hans sott ok andazst. ok er hann er daudr tekr Palnir vid ỏllum fearhlut ok riki eptir fỏdr sinn. fer at rada med modr sinne. Þat er fra sagt et hann liggr j hernade a sumrum ok heriar vida a lỏnd þegar hann ma firir alldrs sokum. Eitthuert sumar er þess vid getit et hann liggr enn j uikingu ok hefir þa .xij. skip þau er uel uoru skiput.


Palnatoki fær Olofar

126. J þenna tima red firir Bretlande jall sa er Stefnir het. hann atti ser dottur þa er Olof het. hon var uitr kona ok vinsæl ok var sa kostr bezstr j ollu Bretlande. Ok þetta sumar helldr Palnatoki til Bretlandz. ok ætlar at heria j riki Stefnis jalls. Ok er jall spurde þetta ok Olof dottir hans þa taka þau þat rad med vitra manna vmradum. at jall sendir Biornn hinn bretzska. hann var fostbrodir jalls ok var æinn manna mest j radagerdum med honum. hann for a fund Palnatoke at bioda honum til uæizslu ok mikillar uegsemder ok ætti hann þar fridland ok heriade |[181] æigi. ok þetta þekkizst Palnatoki ok allt lid hans ok fara til uæitzslu. Ok æigi hefir þesse[182] veitzsla læinge stadit adr en hann bidr dottur jalls ser til handa. ok verdr þat autsott ok er honum heitit konunne ok þa fỏstnut. ok sitr þesse kona j festum ekki alleinge þuiat nu at þesse uæizslu drekkr Palnatoki brudhlaup til hennar. ok þar var honum gefit jalls nafnn ok halft riki Stefnis jalls ef hann uillde þar stadfestaz. en hann atti at taka arf ef(tir) Stefni jall þuiat Olof uar erfinge hans. Palnatoki er þar a Bretlande þat sem eftir var sumarsins ok sua vm uetrinn. en vm uorit lysir hann þui at hann mun fara hæim til Danmerkr. Ok adr hann færi burt vm sumarit þa mællti hann vid Biornn hinn bretzska. nu uil ek segir hann at þu Biornn ser her eftir med Stefni magi minum ok hefir landrat med honum firir mina hond þuiat hann tekr nu at elldazst. en æigi oruænt at ek koma æigi allbratt aftr. en ef þat duelst at ek koma aftr enda misse jalls uit þa uil ek at þu varduæitir til þess er ek kemr til. Ok eftir þetta ferr Palnatoki brott ok Olof kona hans med honum. ok ferst honum uel ok kemr heim j Danmork ok sitr nu heima vm kyrt. ok þikir hann nu æinn mestr madr j Danmork firir ser ok bezst at vite buinn þegar konunginn lidr Haralld Gormsson.


Fæddr Sueinn Saumæsu sun. capitulum.

127. Þat er nu sagt at konungr ferr at ueizslum. Palnatoki georir ueizslu moti konungi ok sidan bydr hann konungi til uæitzslunnar. konungr þektizst þat ok er þar læinge at uæitzslu. Ok þar var kona sa firir er Æsa het. hon var kollut Saumæsa ok er hon snaut kona at fe en kunnande uel þat er hon skal geora. Hon uar til þess feingin at þiona konungi medan hann væri a ueitzslunne. ok þat georde hon. ok nu kemr þar at konungr ferr burt af uæitzslunne med virduligum giofum. En vm uetrinn eftir edr vm sumarit finna menn at Saumæsa digrazst ok mundi vera olett. ok ræddi Palnatoki uid hana æina saman ok spurdi huerr ætti med henni. Hon sagde at þar var eingi madr j tigi til nema Haralldr konungr. en þo hefui ek ỏngum manni þorat at segia nema þer æinum sagde hon. Palnatoki mællti. þat skal ek þa til leggia vid þig at taka þig af uolade þangat til fyst er þu ert hæill madr ok þinn hagr lettizst. Ok nu lida stundir þar til er hon fædir sueinbarnn. ok er honum nafnn gefit ok kalladr Sueinn Saumæsuson. hann uex þar upp hæima a Fioni med Palnetoka. ok gerde hann sua uel vid sueininn sem hann uæri hans son ok vnne mikit. þar var ok modir hans ok uæ(i)tti Palnatoki henni. Ok er sueinninn er þreuetr at alldri þa berr sua til at Haralldr konungr skyllde þiggia ueitzslu þar a Fioni. ok er konungr kemr til uæizslunnar þa rædir Palnatoki vid Saumæsu. þu skalt segir hann ganga a konungs fund þa er (hann) sitr yfir drykkiubordum ok vertu diarfmællt. þu skalt læida Suein eftir þer ok mæla þessum ordum vid konung. ek læide suein æinn eftir mer ok kalla ek þer ỏnguan mann annan likligan til at æiga þenna suein vid mer en þig. en huersu sem hann tekr þinu male þa vertu diorf en ek mun stydia nokkut sua þitt mal. Ok nu georir hon sua. gengr nu firir konunginn ok ferr þann ueg med sinu male sem Palnatoki hafdi mællt. Konungr spurde huer þessi kona væri er slik vdemi mællti. Hon sagde til nafnns sins. Konungr mællti. firna diorf kona ertu sagde hann. ok dirf þig æigi at mæla slikt oftar ef þu uillt omeidd vera. Palnatoki mællti þo. þui mun hon þetta mæla herra segir hann at henni mun naudsyn a þikia vera. ok ekki er hon huers dags puta þoat hon se snaud helldr er hon god kona ok hofum ver geort firi þinar sakir at ver hofum skotit skiole yfir hana ok hyggium ver at hon sege satt. Æigi uarde mig segir konungr at þu mundir flyt(i)a þetta mer a hendr. Æigi skal ek þat gera sagde Palnatoki. en sua mun ek sueininum ad duga sem hann se þinn son. Nu fell nidr sia ręda. ok bratt eftir þetta ferr konungr af uæizslunne med ỏngum giofum. ok er nu fatt med þeim Palnetoka. Þess er getit at Palnatoki a son vid konu sinne ok er hann nefnndr Aki. hann uar þar upp fęddr med fỏdr sinum ok voru þeir Sueinn fostbrędr. ok þar fæddizst Sueinn upp þa(r) til er hann var .xv. uetra gamall.


Sueinn hitti fỏdur sinn

128. Nv er at segia fra þui er Palnatoki sendir Suein a fund fỏdrs sins med .xx. menn ok rædr honum þat at hann skal ganga firir fỏdr sinn Haralld konung ok segiazst hans son. huort er honum þikir betr edr uerr. ok bæida at hann gangi vid frendsemi þinne. Ok sua georir Sueinn sem firir hann (var) lagt. ok ekki er nu sagt fra ferdum hans fyrr en hann kemr j hỏllina firir konung ok mællti þeim ordum er firir hann voru lỏgd. Ok er þui var lokit þa suarar konungr. þat þikkiumzst ek skilia segir hann at æigi mun logit til modernis þins at þui er mer er sagt ok þikir mer sem þu munir vera afglapi einn ok likr modur þinne. Þa mællti Sueinn. ef þu uillt æigi ganga vid frændsemi minne þa uil ek bæida þig at þu fair mer .iij. skip or lande ok þar lid med. ok er þat æigi ofmikit tillag þuiat ek væit at þu ert fadir minn. en Palnatoki fostri minn mun fa mer æigi minna lid ok eigi smęrre skip en þau er þu færr |[183] mer. Konungr suarar. þess varir mig segir hann at þu ser þui uel brott kaupande ok komir þu alldri j augsyn mer. Ok þat er sagt at Haralldr konungr færr Sueini .iij. skip ok hundrat manna ok safnar saman æinhleypingum honum til ferdar. Sueinn byzst nu a brott ok a fund fostra sins ok sagde honum huersu farit hafdi med þeim fỏdr hans. Sliks var mer þar at von segir Palnatoki. ok sidan færr Palnatoki Sueini .iij. skip god ok hundrat manna uelbunir(!). Rędr Palnatoki honum rad ok mællti sua. nu muntu reyna at leggiazst j hernat med lide þinu. en þat uil ek rada þer at þu farir æigi læingra a brott en þu herir her j Danmork a riki fỏdur þins þat er honum er nỏkkut sua fiarlęgt. ok vinn þar sligt sem þu matt. far herskillde yfir brenn allt ok bæl sua sem þu matt vid komazst. ok lat sua ganga j allt sumar. en kom til min at vetri ok haf þa her vist. Ok sidan skilia þeir ok ferr j brott Sueinn ok hans menn. ok for suo med ỏllu sem firir hann var lagt. hann georir morg ill verk j riki fỏdr sins. Ok kemr þetta nu til eyrna konungi ok þikir honum lide illa varit er hann hafde honum fæingit ok kuat honum bregda til modur sinnar slik endime sem hann tok til. En er at vetri kom ferr Sueinn a Fion til fostra sins ok hefir fæingit mikit fe vm sumarit. ok er þeir foru þangat þa fengu þeir mikit ofuidri ok storm ok braut skipin ỏll j span þau sem fadir hans hafde gefuit honum ok tyndizst allt fe af þeim skipum. en Sueinn for a fund Palnatoka med þat lid er hann hafde fengit honum ok var med honum vm uetrinn. En er uora tok þa mællti Palnatoki at hann skyllde fara a fund fodur sins ok beida at hann fai þer nu .vj. skip ok þar lid med sua at þav se skiput. ok hygg þu at þi at þu mæl til allz illa þess er þu bæidir. Eftir þetta ferr Sueinn a fund fỏdur sins ok mællti til allz illa sem Palnatoki hafdi mællt. en konungr suarar sua. til illz eins segir hann þotti mer þu hafua þat lid er ek fek þer j fyrra sumar. ok ertu firnna diarfr madr er þu þorir en til lids at mæla vid mig. sua illt sem þu geordir j fyrra sumar a minu riki. Sueinn suarar. æigi mun ek hedan fara fyrr en þu færr mer þat er ek bæide. en ef þu uill æigi fa mer þat er ek bæide þa mun Palnatoki fostri minn fa mer lid ok mun ek þa heria a menn þina sialfs. ok skal ek þa ekki af spara at geora þa allt þat illt er ek ma j þinu riki. Far þu j brott ok haf .vj. skip ok .ij. hundrat manna ok kom alldri j augsyn mer sidan. Nu ferr Sueinn a brott vid sua buit a fund Palnetoka. hann færr honum ok iafnnmỏrg skip ok iafnnmikit lid. ok hefir Sueinn nu .iiij. hundrut manna. Ok er þeir skilduzst þa mællti Palnatoki at hann skyllde heria j Danmork. ok geor nu þi uerra en fyrr sem þu hefir nu meira lid ok ver æigi firr en j fyrra sumar. gek nu alldregi af hondum þeim en kom til min at hauste. Ok nu skiliazst þeir ok ferr nu Sueinn heiman ok lid hans ok heria nu uida um sumarit bæde um Halland ok Sealand. ok sua er hann nu akafr at hann gengr alldri af hendi þeim. ok sua ma at kueda at[184] naliga heriar hann nu będe nætr ok daga ok hefzst nu alldri ỏr Danariki vm sumarit. ok þat sumar drepr hann margan mann ok morg hus ok herut brennir hann. Þessi tidende spyriazst vida vm landit er vfridr er mikill. en þo lætr hann[185] nu æigi sem hann heyre þott vm se rætt ok lætr fara sem audnar. Ok nu vm haustit ferr Sueinn heim a Fion a fund Palnatoka ok tynir nu ỏngu j heimforinne ok er med Palnatoka vm uetrinn. Vm uorit er þat sagt at Palnatoki kemr at male vid Suein ok rædr honum rad. nu skaltu fara med ỏllu lide þinu a fund fỏdr þins ok ganga firir hann ok mæla sua. at nu leggi hann til vit þig .xij. skip ok ỏll uel skiput at monnum. en ef hann uill æigi þat þa biod þu honum bardaga þegar j stad med þui lide er þu hefir þar. ok haf alldri grimmare verit j ordum en nu. Sua gerir Sueinn nu sem Palnatoki hafde mællt. Sueinn ferr nu med ỏllu lide sinu a fund fỏdur sins ok krefr hann allz þess er Palnatoki hafde firir hann lagt. Ok er hann hafdi þetta mællt þa suarar konungr. þu ert madr sua diarfr sagdi hann at ek væit ỏnguan þinn maka at þu þorir at koma a minn fund. þuiat þu ert bæde vikingr ok þiofr. ok þat hygg ek at þu ser hinn uesti madr at ỏllu þui sem þu matt rada. ok æigi þarftu til þess at mæla at ek muna þer lid fa ne ganga vid frendsemi þinne þuiat ek væit at þu ert ekki minner ættar. Sueinn suarar. uist er ek þinn son ok saunn er frendsemi okkr. en ekki skal ek þyrma þer. ef þu uill æigi gera þat er ek bæide þig þa skulu vit nu reyna med okkr ok skulu vit nu beriazst þegar j stad ok skaltu nu huergi vndan hokra. Konungr suarar. vandrædamadr ertu segir hann. ok þann ueg hefir þu skaplynde sem þu sert nokkurra manna þeirra at æigi se allsmarra. ok muntu verda at hafua þat er þu beidizst. ok far sidan a brott ór Danmork ok kom her æigi vm alldr. Ok nu ferr Sueinn a brott |[186] ok hefir fiogur skip ok .xx. hann ferr nu til Palnatoka ok er honum þar uel fagnnat ok þikir hann nu uel hafua med farit þui sem hann red honum. ok skulu vit nu rada vm badir saman huat til skal taka. ok sidan mællti Palnatoki. nu skaltu fara enn j sumar ok heria ok skal þer nu frials ỏll Danmork til hernadar nema her a Fione her skaltu hafua fridland. Ok nu er þetta er tijdenda þa er Sueinn .xviij. uetra gamall. Palnatoki lysir yfir þui at hann mun fara ór lande um sumarit ok fara til Bretlandz a fund Stefnis jalls ok kuetzst hafua mundu .xij. skip. en þu Sueinn far sem ek hefui rad til lagt. en ek mun vitea þin þegar a lidr sumarit med mitt lid. þuiat mig grunar at nu mune gerr herr a hendr þer ok mun konungr æigi þola þer læingr at þu ganger a riki hans ok mun ek veita þer lid. en þu hygg at þui at þu fly æigi þo at lid komi at þer ok hallt bardaga vid þa þo at lidsmunr se. Ok skilia þeir Palnatoki ok fara þeir badir senn or lande sina leid huarr. ok nu tekr Sueinn þetta rad sem Palnatoki hefir kent honum her(iar) j Danmork będe nætr ok daga ok ferr vida vm landit. ok flyia vndan landzmennirnir til konungs ok þikiazst illa læiknir. bidia konung nu taka skiott til rads. Ok nu þiker konungi æigi læingr sua buit vera mega. þikizst þo leinge hafua setit Sueini þau firnn er hann munde æigi ỏdrum þola. Konungr lætr nu bua .xl. skipa ok ferr sealfr med þui lide ok ætlar nu at drepa Suein ok allt lid hans. Ok er a leid haustit þa hittazst þeir Haralldr konungr ok Sueinn sid vm kuelld vid Borgundarholm sua at huarir sa adra. en þo var þa sua hattat at æigi var uigliost. ok leggia þeir j lægi vm aptaninn skip sin. en þegar vigliost er vm morgininn leggia þeir saman skip sin ok beriazst þann dag allan vnzst æigi var vigliost ok erv hrodin skip Haralldz konungs .x. en .xij. firir Sueini. ok leggr Sueinn skip sin j uogsbotnninn vm kuelldit. en þeir Haralldr konungr tæingia saman skip sin vm þueran uoginn ok leggia stafnn vid stafn ok bua sua vm at æigi megi Sueinn j brott komazst þo at hann uillde undan komasst. en vm morgininn þegar ætla þeir at leggia at þeim ok drepa Suein ok allt lid hans.


Skotinn Gormr(!) konungr

129. Ok þat sama kuelld kemr Palnatoki uit land ok hefir fiogur skip ok .xx. hann leggr undir nesit odrum megin ok tialldar þar yfir lide sinu. ok er þi var lokit geingr Palnatoki a land upp æinn saman ok hefuir boga sinn ok ỏruar ok gyrdr suerde. Þat er nu at segia fra Haralldi konungi at hann gengr a land upp med .xi. menn. þeir gengu j skog ok geordu þar elld firir ser ok bakaz vid elldinn. þeir sitia a lág einne ok var þa myrkt ordit af nott. Palnatoki gengr til skogarins gegnt þui er konungr sat ok stendr þar. konungrinn bakazst vid elldinn ok fęrir at bringspalirnnar ok er kastat undir hann klædum ok stendr a knianum ok lytr miog er hann bakar bringspalirnar ok axslirnar ok for(!) upp þioin miog. Palnatoki heyrir mal konungs ok þar kennir hann mal Fiolnis fỏdurbrodur sins. ok leggr hann nu or a streing ok skytr til konungs. ok er sua frasagt at ỏrin flygi bæint j raz konunginum ok sua vt um munninn. ok fellr konungr daudr nidr sem uon uar at. Ok er forunautar konungs sa huat j hefir georzst þa tekr Fiolnir til orda ok kuat þann mann mikit uhapp hent hafua er þetta uerk hefir unnit edr firir radit. fylgia þessu verki mikil bysnn þann ueg sem ordit hefir. ok spurde nu huat til rada skal taka. þeir matu nu vid Fiolni þuiat hann var þeirra uitrazstr. Þat er sagt at Fiolnir tok ỏrina ór munne konungi ok hirdir hana sua buna. ok var hon audkend þuiat hon (var) reyrd gulli. Fiolnir mællti vid þa menn er þar eru. þat synizst mer rad segir hann at ver segim allir einn frasogn um þenna atburd. ok þiki mer æigi annat segianda en hann hafui skotinn verit j bardaganum j dag. er þetta frasỏguligra en þau bysnn er her hafua til borit. Ok nu binda þeir þetta fastmælum med ser at þeir segia allir eitt til. En Palnatoki ferr nu aftr til skipa sinna eftir verkit. ok kallar hann med ser .xx. menn ok letzst hann uilea ganga a land upp ok hitta Suein fostra sinn ok fara sidan yfir nesit þuert. ok er þeir finnazst þa ræda þeir huat til rads skal taka. ok letz Palnatoki þat spurt hafua at Haralldr konungr þikizst ydr j uoge roit hafua ok ætlar at gera til yduar þegar at liost er. en þo mun ek enda þat er ek het þer at nu skal æitt ganga yfir okkr bada. Einge madr uisse j lide Sueins at konungr nære liflatinn nema Palnatoki æinn ok sagde hann ỏngum manni. Sueinn mællti. þess uil (ek) bæida þig fostri minn at þu læitir þess rads er oss megi hlyda sua sem nu er komit. Palnatoki suarar. ekki skulum uit seint til rads taka sagde hann. uer skulum ganga her a skip med ydr ok sidan skulum ver leggia skip or teingslum ok binda akkeri firir bard a skipi hueriu. uer skulum ok hafua skridlios a skipi hueriu þuiat nu er a nattmyrkr mikit. sidan skulu ver roa vt at flotanum konungs sem skiotazst. Nu taka þeir þetta rad sem Palnatoki |[187] hafdi mællt. roa nu vt at skipunum sem hardazst megu þeir at flotanum konungs þuerum. en sa atrodr var a þa læid at .iij. snekkium huelfir firir konungi ok komazst þeir æinir a land er syndir eru. En þeir Sueinn ok Palnatoki reru vt hia þeim ollum sinum skipum ok til flota Palnatoka. Ok vm morgininn er ualla er alliost þa leggia konungsmenn þegar at þeim ok segia at konungr er daudr. ok nu mællti Palnatoki. þa munu vit Sueinn gera ydr tua kosti. sa er kostr at beriazst vid oss. en sa annarr at um þa menn alla er verit hafua med Haralldi konungi at þeir sueri Sueini allir land ok þegna ok taka hann til konungs yfir sig. Ok nu bera þeir rad sin saman ok verda a þat sattir at taka Suein til konungs en beriazst æigi. ok þetta ferr fram at þeir sueria land ok þegnna Sueini konungi. Eftir þat fara þeir Palnatoki ok Sueinn vm landit badir saman. ok huar sem þeir koma þa lætr[188] Palnatoki þings kuedia ok er Sueinn til konungs tekinn um alla Danmork adr en þeir letti stride ok hernade.


Sueinn Saumæsusun konungr vordinn

130. Eptir þat er Sueinn er konungr ordinn þa þotti honum sem ỏllum audrum ser skyllt at erfua fỏdur sinn firir hinar þridiu uetrnętr. hann ætlar at hafua þessa uæizslu nu þegar ok fresta þui æigi læingr. Hann baud fystum til þessarrar uæizslu Palnatoka fostra sinum ok þeim Fionbyggium vinum sinum ok frendum. En Palnatoki suarar sua at hann mun æigi lagi a koma at fara firir hinar fystu uetrnætr til uæitzslunnar. en þat er komit til eyrna mer at mer þikia stortidendi at Stefnir jall magr minn er daudr ok verd ek þangat at fara naudsynliga þuiat ek a rikit allt eftir hans dag. Ok er Palnatoki þottizst æigi koma mega þa eyddizst erfisgeordin at sinne þuiat Sueinn konungr uillde firir huernn mun at fostri hans væri at ueitzslunne. Palnatoki ferr ór lande um haustit med skipalide sinu. hann setr eptir Aka son sinn at rada firir buum sinum a Fioni ok ỏllu þui er hann atti. ok bad hann vinræda vid Suein konung. ok þui het hann ok þat ende hann uel. Ok nu ferr Palnatoki til Bretlandz ok tekr vid ỏllu riki þui sem Stefnir hafde att. ok lidu nu af hinu fystu missare. Ok vm sumarit eftir sendir Sueinn konungr menn a fund Palnatoka at bioda honum til erfuis med sua mikit lid sem hann uill sialfr haft hafua þuiat konungr uill nu erfa fỏdur sinn. Þeir voru .xij. saman sendimennirnir. var þa nærr at þui komit at Palnatoki skyllde heiman fara. Hann bad konung hafua þỏk firir bodit. en þann ueg er til fallit at a mer er þungi nokkurr ok ma ek æigi til koma þesse missare. a ek ok margar fiolskylldir. Ok tellzst hann undan fỏrinne ok fara sendimenn konungs aftr ok segia konungi sua buit. Ok er þeir eru a brottu konungsmenn þa huerfr af Palnatoka allr þunge. En konungr lætr enn eydazst uæizsluna ok lidr af sa uetr. Ok nu er sua komit at Sueinn ma æigi hæita gilldr konungr firir ser at lỏgum þeirra Dana edr annarra manna ef hann uill æigi erfua fỏdr sinn þat haustit er þa ferr ok uetrnætr eru lidnar. ok uill konungr nu æigi lata undan bera. Hann sendir nu hina sỏmu .xij. menn a fund Palnatoka at bioda honum til uæitzslu ok letzst nu mundu leggia a hann reide mykla ef hann uillde enn æigi fara. En Palnatoki suarar sendimonnum hans. bidr hann [þa fara[189] heim ok segia Sueini konungi at hann buizst vid ueitzslu sem hann hefir framazst fỏng a ok hon mætti uera sem sæmiliguzst. en ek mun koma til bodsins. Nu fara sendimenn aftr ok segia at Palnatoka er þangat uon. ok nu byzst konungr vid uæizslunne at þat erfui yrde sem sæmiligazst at ỏllu firir tilfanga sakir ok fiolmennis. Ok þa er allt er til buit erfinu ok bodsmenn eru komnir þa er Palnatoki okominn ok læid a kuelldit. ok þar kom at menn gengu til drykkiu ok var monnum skipat j hollina. ok let konungr liggia rum j ỏnduegi ok hundrat manna utar j fra ok uæntir þangat Palnatoka fostra sins ok hans foruneytis. en er sæinkazst kuoma Palnatoka taka menn til drykkiu ok eru katir.


Her sękir Biorn hinn brezsk(i) mannin

131. Nv er at segia fra Palnatoka at hann byzst heiman ok þeir Biornn hinn bretzski. þeir hafua .iij. skip ok a hundrat manna ok er þat lid halft huort Danir ok Bretar. þeir fara til Danmerkr ok koma þat sama kuelld til stodua Sueins konungs ok leggia sidan j lægi skipin þar at lande sem þeim þotti at diupazst. þa var gott uedr um kuelldit. Nu letr Palnatoki þann ueg bua vm skip sin at þeir snua fram stofnum fra lande en leggia arar j hareidar sua at þeim þiki ser sem fliotazst til at taka ef þeir þurfu nokkurs uit. sidan gengu þeir a land upp til bæiar konungs ok sitea menn þar vid drykkiu. Nu gengr Palnatoki j hollina ok kuedr konunginn uel. konungr tekr uel kuediu hans ok visar honum til sætis j ỏnduegi ok sueit hans utar j fra. ok sitia nu uid drykkiu ok eru uel katir. Ok nu er minnzst uarir lytr Fiolnir at konungi ok talar vid hann nỏkkur ord sua at konungr bra lit vid ok georde raudan sem blod. Madr het Arnnoddr hann var kertasuæinn konungs ok stod firir borde hans. honum selr Fiolnir |[190] j hendr æitt skeyti ok mællti at hann skyllde bera vm hollina ok firir huern mann ok vita ef nokkurr madr kendizst vid at þat skeyti æigi. Ok sua gerir Arnnoddr at hann gengr innar fyst eftir hỏllinne fra hasæti konungs ok berr or þessa firir huern mann ok gengr æinge vid. ok þar kemr enn at hann ferr utar hinum oædra megin. hann kemr nu firir Palnatoka ok spyrr ef hann kendi orina. Palnatoki suarar. hui mun ek æigi kenna skeyti mitt. ok sel mer þuiat ek a. Æigi skortir þa hliod j hollinne þegar nỏkkurr gek vid orinne. ok nu tekr konungr til orda ok mællti sua. þu Palnatoki huar skildizst þu vid þetta skeyte hit næsta sinne. Oft hefui ek þer eftirlatr verit fostri minn ok ef þer þikir þat þinn uegr meire at ek segi þer þat j allmyklu fiolmenni helldr en færri se hea þa skal ek þat uæita þer. ek skildumzst vid hana a bogastreingnum konungr segir hann þa er ek skaut j raz fỏdur þinum ok eftir honum endilỏngum sua at vt kom j munninn. Standi menn upp segir konungr ok hafui hendr a þeim ok drepi þa alla þuiat nidr er nu slegit allre vinga(n) ok goda þeim er verit hefuir med okkr. Eftir þetta standa menn upp allir ok er nu okyrt j hollinne. Palnatoki gat brugdit suerde ok getr þat fyst unnit at hann klyfr Fiolni fỏdurbrodur sinn j herdar nidr. en sua atti Palnatoki uingat j hollinne at æinge madr uill uopnn a hann bera. ok kuomuzst þeir allir vt ór hollinne nema æinn madr af monnum Biarnar. Þa mællti Palnatoki er þeir kuomu ut ok saknnat var mannzins. æigi var minna at uon segir hann ok fỏrum nu skiott til skipa uorra firir þui at einge er annar a georr. Biornn suarar. æigi mundir þu sua skilia vid þinn mann sagde hann ef þu ættir minn hlut ok æigi skal ek helldr segir hann. Snyr nu inn j hỏllina. ok er hann kemr inn þa ser hann at þeir konungsmenn hafua þa mann hans a oddum yfir hỏfde ser ok var þa miog sua rifinn j sundr. Ok nu fær Beornn hann hondum tekit ok kastar a bak ser ok gengr vt sidan ok uegr mann. sidan ferr hann til skipa sinna. ok georde Beornn þetta til agætis ser en uita þottizst hann at madrinn uar daudr. ok hafua þeir hann med ser. Nu hlaupa þeir a skip sin ok taka rodr. en þa var a nidmyrkr ok lognn ok kuomuzst þeir Palnatoki ok Beornn undan ok urdu huergi stadnir adr en þeir komu heim til Bretlandz. En Sueinn konungr ferr heim til hallar sinnar ok lidit med honum ok fa nu ekki at geort ok vndu hit uesta vid. taka nu at drekka erfui en eftir þat ferr huerr til sins heima.


Sætt konungs ok Palnatoka

132. Þat er sagt at hit sama haust eftir þetta tekr Olof sott kona Palnatoka. ok þesse sott leidir hana til bana. Eftir andlat hennar unir Palnatoki æigi j Bretlande ok setr hann til þess rikis Beorn hinn bretzska at uarduæita þat. enn hann byrr ór lande .xxx. skipa ok uill nu leggiazst j hernat. hann ferr ór lande þegar hann er buinn ok heriar þat sumar vida będe til Skotlandz ok Jrlandz ok uill heria þar ok hefuir nu .lx. skipa. J þenna tima red firir Vindlande konungr sa er Burizlafr het ok hugde hann illt til hernadar Palnatoka þuiat einge uikingr uar þa jafnnfrægr sem Palnatoki at hardfæinge ok uitrlæik. hafde hann jafnan sigr þar sem hann hellt til. ok uonu bradara er hann kemr vid land ok konungr spurde til hans sende hann menn a fund hans ok baud honum til sin ok letzst uilea eiga uid hann frid ok vinattu. konungr let þat ok fylgia þessu heimbode at hann baud at gefa honum æitt fylki edr riki af lande sinu þat er a Joma heitir. til þess at hann stadfestizst her i lande ok uæri skylldr til at veria land ok riki mitt. Ok þetta þiggr Palnatoki at þui er sagt er ok allir menn hans. ok þa lętr Palnatoki gera æina borg mikla. þat var sæborg ok hardla uid ok ramgeor su var kollut Jomsborg. þar let hann gera hofnn upp j borgina þa er leggia matti .iij. hundrut langskipa ok voru þar dyrr a. en yfir dyrunum var stæinb(o)ge en jarnnhurd firir dyrunum ok matti þar draga upp ok ofan. en yfir steinboganum var kastale ok þar j ualslỏngur ok matti þar læsa jnne oll skip. su borg uar gior a sæ vt ok var hon af þui kollut sæborg ok þui var hofnnin jnnan borgar. Ok eftir þetta setr Palnatoki laug uid rad manna sinna þar j Jomsborg til þess at styrkr þeirra se sem mestr ok þeirra frami fære sem uidazst. Þar skyllde ein(gi) yngri vera e(n) .xviij. uetra ok eingi elldri en fimtỏgr. Einge skal þar sa vera at rennr undan einum jafnnbunum ser ok iafnnuigligum. Þui skyllde ok huerr madr heita til fasta sa er þangat redzst j þeirra foruneyti at hefnna huerr annars sem burr edr brodir uæri. Æinge skyllde þar rog kuæikia mille manna. Ok þo at vid þeim manni væri tekit er uegit hefde fỏdr eda brodr þess mannz er þar var adr firir edr nỏkkurnn hans frænda ok kęmi þat sidan upp en vid honum var tekit þa skyllde þar Palnatoki vm dęma. Ok þo at þangat spyrdizst tidende þa skyllde eingi |[191] sua diarfr eda huatuis at þau skyllde segia. þuiat Palnatoki skal þar ỏll tidendi fyst segia. Ok sa er fundinn yrde at þui er nu var tint þa skyllde sa rækr ok rekinn or lỏgum þeirra. Einge madr skyllde þar konu hafua j borgina. Einge skyllde j brottu vera .iij. nottum læingr nema Palnatoki leyfde. Allt þat er þeir fengi j hernade þa skyllde allt til stanga bera meira hlut ok minna þat er femætt var. en ef þat reyndizst af nỏkkurum at æigi gerde sua þa skyllde sa a brott or lỏgum þeirra huort sem til hans kæma meira edr minna. Einge madr skyllde þar ædru mæla edr kuida nỏkkurum hlut huersu ouent sem hỏrfa þætti. Ỏnguan hlut skyllde þann at bera med þeim innan borgar at þa skyllde a skilia. Palnatoki skyllde þar æinn skipa sem hann uillde. Ekki skyllde þar rada frendsemi ne vinfeingi þott menn redizst þangat þeir er æigi voru j (lỏgum) þeirra. ok þo at þeir menn er þar væri bæde þeim þangatferdar er æigi uæri til þess færir þa skyllde þat ekki stoda. Nu sitia þeir vid þetta j borginne j godum fride ok helldu uel lỏg sin. Þeir foru huert sumar brott ór borginne at heria a ymsi lỏnd ok fa ser fear ok agætis ok þikia vera hinir mestu agetismenn ok hermenn. ok æigi þottu naliga þeirra jafnningiar j þenna tima ok eru þeir nu kalladir Jomsuikingar hedan fra.


Aaki feck Hilldigunni(!)

133. Nv er at segia fra Sueini konungi af hann lætr ser verda vid Aka Palnatokason alla uega sem betzst sem þeirra vinfeinge hefde ofallt verit. ok þo at þar hefde nokkut a ordit med þeim Palnatoka ok Sueini konungi þa lætr hann Aka þess ekki giallda ok virdir konungr mikils þeirra fostbrędralag. ok rædr Aki firir a Fioni. Sa madr er nefndr til sỏgunnar er Ueseti hefir hæitit hann red firir fylke þui er Borgundarholmr heitir. kona hans het Hilldigunn. þau attu .iij. bỏrnn þau er getit er vid sỏguna. son þeirra het Bui hinn digri annarr Sigurdr kapa dottir þeirra het Þorgunna. hon hafde gift verit adr firir nokkurum uetrum. Sueinn konungr hafde (bedit) hennar til handa Aka syni Palnatoka ok var hon hỏnum gift. ok hỏfdu skamma stund asamt verit adr þau attu son er Uagnn het ok var mikill madr snemma ok uænligr.


Fæddr Vagn Aakasun(!)

J þenna tima red firir Sealandi jarll sa er Haralldr het ok var kalladr Strutharalldr. en þat var til þess fundit at hann atti hỏtt þann er strutr var a mikill. sa strutr er af gulli georr ok var þar j .x. merkr gullz ok fek hann af þui Strutharalldz nafnn. Jngigerdr het kona hans. þau attu .iij. bỏrnn er nefnnd eru til sỏgunnar. son þeirra het Siguallde annarr Þorkell hafui en dottir þeirra het Tofua. Aki son Palnatoka toka byrr a Fioni med myklum ueg. Uagnn uex þar upp heima med fỏdr sinum. ok er þat fra sagt at þegar nokkut matti marka hans skaplynde at hann uar meire uandrędamadr j sinu skapi en huerr annara þeirra er þa uoru uppuaxande. sua er hann ok j ỏllu sinu athæfui at trautt megu menn um hann fæta. Ok þat er sagt at Vagnn er stundom j Borgundarholmi med Veseta afua sinum. ok var þat af þui at huorki þikizst rade vid hann koma fadir ne modir sua er hann vdęll. Vid Bua er hann bezst allra frenda sinna. ok þat hefir hann hellzst er Bui mællti firir honum þuiat honum var hann skaplikazstr. en at ỏngu hafde hann þat er adrir frendr hans mælltu þegar honum syndizst annan ueg. hann var allra manna uænstr ok hinn mesti atgeoruimadr ok hinn bradgeruazsti um huetuettna. Bui modurbrodir Vagns var oordasamr helldr hliodr oftazst (ok) skapmikill. hann var sterkr madr sua at menn uissu ogeorla afl hans. Bui var ekki vænn madr en þo var hann lidligr ok hinn hermannligste undir uopnnum. Sigurdr kapa var uænn madr ok sidlatr þỏgull ok þykkiumikill. En fra Siguallda syne Strutharalldz er þat sagt at hann var nefliotr ok follæitr. hann var eygdr manna bezst mikill uexsti ok allhardmannligr. Þorkell brodir hans var allra manna hæstr. ok hann var ok sterkr madr ok foruitri ok bader þeir brædr.


Samtal Jomsvikinga. capitulum.

134. Sva er frasagt at þeir Siguallde brædurnir bua .ij. skip or lande ok ætla til Jomsborgar ok vita ef þeir vile vid þeim taka. ok spyria Haralld fỏdur sinn huersu radligt honum þotti þat er þeir redizst til lids vid þa Jomsvikinga. Hann kallar þat radligt at auka agęti sitt. ok er nu mal segir hann at þit reynit ykkr huort þit erut nokkut manna. Þeir badu hann nokkut leggia til uista þeim til fararinnar. en hann suarar. kuat þa annattueggia gera skylldu at fa ser uistir sealfir edr fara huerge ella. ok sua annat þat er þeir þyrfti at hafa. |[192] Nu fara þeir æigi at sidr þo at Haralldr uillde ekki til leggia. þeir hafua .ij. skip or lande ok hundrat manna. þeir uoldu lid þat miog sem þeir hofdu fỏng a ok foru sidan til Borgundarholms ok þottuzst þurfua at afla ser uista ok fearhlutar nỏkkurs kostar. þeir taka þat rads at þeir runnu þar a land upp ok ræntu þar. toku upp bu Ueseta þat er audgazst var ok ræntu ollu fe ok hofdu til skipa sinna ok fara a burt sidan. Ok er nu ekki fra þeim at segia fyrr en þeir koma til Jomsborgar ok leggia utan j borgina. en Palnatoki gek jafnan j kastala þann med myklu lide er gerr var yfir steinboga þann er var yfir sundit. ok var hann þadan vanr at tala uid þa menn er kuomu til borgarinnar. Ok nu uerdr Palnatoki uarr vid at menn eru komnir. þa gengr hann j kastalann vid marga menn ok spyrr þadan huerir komnir væri edr firir rede lidinu. Sigualldi suarar. her rada firir .ij. brędr synir Strutharalldz jalls ok hæiti ek Sigualldi en Þorkell hæitir brodir minn. en þat er eyrendi mitt hingat ok okkar brædra at vit uillum biodazst til lids vid ydr med þeim monnum er ydr þikia nytande af ydru lide. Palnatoki rædzst um vid Jomsuikinga huort vit þeim skyllde taka. kuat ser kunnikt til kynferdis þeirra at þeir voru uel bornir. þeir vrdu allir a æitt sattir at Palnatoki skyllde firir rada sem hann uillde ok kalla þat sitt rad sem hann uill firir sea. Ok nu er upp lokin borgin ok roa þeir Sigualldi j borgina. ok er þeir eru þar komnir þa skal reyna lid þeirra eftir þui sem þeir voru vanir. ok er nu reynt huort þeir þikir(!) þeim til fallnir at ganga j lỏg þeirra. ok verdr su raun a at helmingr lids þeirra þikir nytr vera en annarrr helmingr var aftr sendr. Nu er tekit vid þeim Siguallda brædrunum ok Þorkeli ok .lx. manna med þeim ok eru nu j log teknir at rade Palnatoka.


Vidreignir þeirra Strutharalldz ok Veseta

135. Nv er at segia fra Veseta at hann var ræntr bui sinu þui sem audgazst var. ok nu tekr hann þat rad at hann setr aftr sonu sina at ỏllum geysinge. hann ferr sealfr a konungs fund ok segir honum huat titt er. Konungr rædr honum þat at hann lati vera kyrt fyst en ek mun senda eftir Strutharalldi ok uita ef hann uill bæta fe firir sonu sina sua at þu ser halldinn af. ok uillda ek at þu letir þer þat lika. Nu ferr Veseti heim. en Suæinn konungr sendir menn eftir Strutharalldi ok bad hann koma a sinn fund. jall letzst at visu fara mundu. Ok ferr hann a konungs fund. ok nu rædir konungr þetta uit Haralld huernn skada synir hans hofdu geort Ueseta. ok bidr at hann skuli bæta firir þa fiarhlut ok væri þeir sattir. En jall letzst hafua ofæingit þess fear at hann munde bæta firir þat þo at bỏrnn edr ungmenni tæki naut edr saude til matar ser. Konungr mællti. þa muntu fara heim segir hann ok hefui ek sagt huersu ek uilldi at væri. en sua mun ek firir mæla at þu abyrgizst þig sealfr firir Ueseta ok sonum hans. ok mun ek ỏngan hlut j eiga huernn ueg sem ydr ferr ef þu uill at ỏngu hafua þat er ek mæle. en þat hygg ek at þer þiki þessu uerr radit. Þa suarar jall. sealfr mun ek abyrgiazst mik en ekki er ek hræddr vid Veseta ne sonu hans. Ok nu ferr Haralldr jall heim ok er nu kyrt vm hrid. Þat er sagt at Veseti ok synir hans spyria vidrædu þeirra konungs ok jalls ok sua huerr endir a vard þeirra vidtale. ok þat vard nu þeirra tiltekia at þeir bua .iiij. skip ok ỏll stor ok þar med .ij. hundrud manna ok bua sem bezst. þeir fara sidan til Sealandz ok taka þar upp þau .iij. bu sem audguzst eru firir Strutharalldi ok fara heim aftr med fæinge þetta. Ok nu spyrr Haralldr jall þetta at hann er ræntr ok kemr nu j hug huat konungr hafde spat honum. sendir nu menn a fund Sueins konungs ef hann uillde sætta þa. letzst hann nu giarna vilia þat er hann næitte. En konungr suarar. nu skal Haralldr jall hafua rad sin hinu godu þui at hann uillde ekki hafua min rad þa er vit ræddum þetta rad ok var þa vm minna at dęma en nu. vil ek ok ekki lata þetta mal til min taka. Ok nu foru sendimenn aftr ok segia nu jalli konungs ord. ver munum þa verda at taka til uorra rada segir jall ef konungr uill ỏnguan hlut eiga j voru male. Haralldr jall færr ser nu lid ok hefir .x. skip. byrr þau sem bezst ath monnum ok uopnnum ok ferr sidan j Borgundarholm med þui lide ok rænir þar. tekr upp .iij. bu firir Ueseta þau er æigi uoru uerri en þau at Veseti hafde tekit firir Haralldi jalli. Nu ferr hann heim j Sealand med þetta fe ok þikizst nu hafua hefnnt sin. Ok er æigi langt at bida adr Ueseti spyrr skada sinn. tekr hann þat rads at hann ferr a konungs fund ok tekr hann uel vid honum. þa mællti Veseti vid konung. þann ueg ferr vm stund med okkr Strutharalldi at ek hygg at vfridr mune af georazst medal sealfra landzmanna ef þu att ỏngnan hlut j. ok kann vera at þa se vm mæira at dęma en nu þuiat þeirra manna erv uer huorirtueggiu. |[193] Konungr suarar. ek mun bradliga til þess þings fara er Seyrarþing heitir ok mun ek boda Strutharalldi þangat ok mun hann sia at rade at sættazst. ok mun ek þa sætta ykkr hæilum sattum þuiat mer þikir þu uel fara med þinu male. Ok eptir þetta ferr Ueseti heim ok lida nu stundir þar til er þeir fara til þingsins.


Sætt Bua ok Haralldz jarls

136. Nv ferr konungr til þings ok hefir mikit lid þuiat hann uill ganga milli þeirra Strutharalldz ok Ueseta. konungr hefir .lx. skipa. Haralldr jall a skamt til þings ok hefir .xx. skip. Ueseti ferr ok til þings ok hefir .iij. skip. Ok er konungr kemr a þing ok Haralldr jall ok Ueseti ok tialldar Veseti ner sionum en Haralldr jall tialldar langa snertu upp fra sionum. en konungr lætr setia budir sinar þar j mille þeirra. Ok er a leid kuelldit þa sa menn fara .x. skip fra heimile Haralldz jalls. ok er þau nalgazst þangat þa leggia þeir at j lægi ok ganga siden til þings. eru þar kendir synir Ueseta Bui ok Sigurdr. Bui digri uar þa uel buinn at klædum ok var hann j ỏllum alklædnade þeim er att hafde Haralldr jall. ok voru þat tignarklæde hans ok sa klædnadr var sua femikill at til kuomu .x. merkr gullz. hann hafde ok hỏtt jalls þann er til kom(u) .x. merkr gullz. Þeir ganga nu a þingit aluopnadir ok med fylktu lide. ok er þeir kuomu a þingit þa mællti Bui til Haralldz. þat er nu rad segir hann ef þu berr nỏkkur kennzsl a gripe þessa er ek hefui a mer at þu sækir til þeirra nu ef þu þorir enda ser þu nokkut at manna ok se nỏkkur dad j þer. þuiat ek er nu buinn at beriazst vid þig ef þu bilar æigi. Suæinn konungr heyrir ord Bua ok þikizst þat sea at hann mun æigi hallda ueg sinum ef hann lætr þa beriazst ok gengr j mille þeirra. en hann hafde adr sua mikit vm męllt at sætta þa þar a þinginu. ok gengr nu a mille þeirra ok lætr þa æigi na at beriazst. Ok nu kemr þar male at huorirtueggiu verda þui at jatta sem konungr uill ok skipe hann einn j mille þeirra. en þat skorar Bui j sattina at hann letzst alldri mundu lausar lata gullkisturnar Haralldz jalls þær er hann hafde tekit ok ỏngua hans gripe þa er hann hafde. en kuat konung skylldu rada ỏdru sem hann uillde. Þu Bui segir konungr skalt hafua þitt mal j þui at þu skalt hafua gullkistur ok sua mikit fe at þer frændr þikizst sæmdir af vera þessu male. en lausa verdr þu at lata gripe jalls þa er þu hefir teknna ok gera honum æigi þa suiuirding at hann nai æigi tignarklædum sinum. Nu verdr konungr at rada ok lætr Bui lausa gripe jalls. ok hellt konungr þui sua fast at hann uisse þat at jalli þotti ser j þui mest suiuirding ef hann næde æigi gripum sinum. ok nu verda þeir a þat sattir at konungr skal æinn skipa sem hann uill. Ok sidan lykr konungr upp sættinne ok ferr þadan at male sem hann hafdi adr sagt at Bui skal þa þegar lausa lata gripe jalls. en hann skal þat til vinna til sæmdar ydr at gipta Tofuu dottur[194] sina Sigurde kapu. þeir skulu æigi aftr giallda bu þau er þeir toku firir Haralldi jalli þuiat þat skal vera heimanferd Tofu þesse fe. ok skal æigi ỏdruvisu giallda upptỏku buanna en þeir taki undir sealfuum ser j kuonar mund. Þui georde konungr þann ueg sęttina at honum þotti þetta næst til at sęttin munde halldaz med þeim ef męgdir tækizst j mille. Þeir taka ok þessu uel fedgar ok leggr Ueseti til vid Sigurd þridiung allz fear ok þikir Sigurdi hit vænsta vm kuonfangit. ok sættazst þeir nu at þessu ok fara nu af þinginu til Strutharalldz jalls. ok skal þar vera brudkaup þeirra Sigurdar ok Tofuu med mikille tignn. Ok eftir uæizsluna ferr konungr heim ok adrir bodsmenn. Veseti ferr ok heim ok synir hans til Borgundarholms ok er Tofua j fỏr med þeim ok skiliazst nu godir vinir.


(Veseta synir fara til Jomsborgar)

137. Sva er sagt at þess er æigi langt j mille at Bui hinn digri fysizst at fara til Jomsborgar ok auka þar agæti sitt. Sigurdr uill ok fara þoat hann se kuongadr. ok buazst þeir nu heiman ok hafua .ij. skip ok vilea geora sem likazst þui sem geordu synir Strutharalldz. þeir hofdu hundrat manna ok fara nu til Jomsborgar ok leggia vtan at steinboganum ok hafnardyrunum. Ok er hỏfdingiar j borginne verda varir uid kuomu þeirra þa ganga þeir Palnatoki ok adrir hofdingiar j kastalann ok kenna þeir Sigualldi mennina þa er redu firir skipunum. Nu tekr Bui til orda ok segir at hann vill þangat radazst til Palnatoka ok badir þeir brędr ok med allt lid sitt ef hann uill vid þeim taka. Sigualldi suarar þa ok spyrr huersu at þeir Strutharalldr setti malum sinum ad(r) þeir fære ór landinu. Bui suarar. þat er lỏng frasognn at segia fra vidskiptum vórum en þau fellu lok a at Sueinn konungr gerde j millum uor. ok ma ek þat æigi tina skommu male er ver hỏfum saman att en sattir eru ver nu. Þa mællti Palnatoki. vili þer til hętta huort þessir menn segia satt edr æigi. en allfuss væra ek til þeirra foruneytis þuiat þess varir mig at fair mune her slikir firir vera sem þeir eru. Þeir badu hann taka þessa menn j lỏg med ser ef hann uillde. en ef nokkurir |[195] hlutir koma þeir upp sidan um hagi þeirra er uer uitum nu æigi þa skal þat sem allt annat a þinum dome. Ok nu er upplokit borginne ok leggia þeir Bui j hỏfnnina. ok er sidan reynt lid þeirra ok eru .lxxx. manna j lỏg teknir en .xl. fara burt. Ok nu er þat sagt at þeir eru allir samt j borginne ok eru godir vinir. Þeir heria huert sumar a ymse lond ok afla ser fiar ok mikillar frægdar. en þo at her se æigi sagt fra storvirkium þeirra þeim er þeir vnnu þa vita menn þo at valla fenguzst þeirra jafningiar. huert haust fara þeir aftr til borgarinnar ok hafua þar uetrsetu.


Vagn kom til Jomsvikinga

138. Þar er nu til mals at taka er Vagnn uex upp heima a Fione med fedr sinum en stundom var hann j Borgundarholmi med Veseta afua sinum. hann var suo oeirinn madr j uppruna sinum at þat er sagt til marka vm hans skaplynde at þa er hann var .ix. vetra gamall hefde hann drepit þrea menn. Hann er nu heima þar til at hann er .xij. vetra at alldri. þa þikiazst menn trautt mega vit hann sæma sua georizst hann vspakr. ok æigi þikiaz frendr hans vita huat ór skal rada. ok nu fær Aki fadir hans honum .lx. manna ok þar med æitt langskip. annat lid jafnnmikit færr honum Veseti afui hans ok annat langskip. ok er æinge madr elldri sa (er) honum fylgir en .xx. ok einge yngri en atian vetra vtan Vagnn sealfr hann er .xij. uetra. Hann bidr ser ekki annat fa hann letzst sealfr mundu fa ser vofnna(!) ok vista ok þat annat at hann þyrfti at hafua. Hann ferr nu heiman med þetta lid ok þarf nu bratt at afla ser vista. Vagnn verdr æigi ỏrþrifrada. hann ferr þa fyst yfir endilanga Danmỏrk ok hỏggr ser strandhỏgg sua sem þeir þurftu ok rænir bæde uopnum ok herklædum. ok sua lykr at hann skortir huorki uopnn ne vistir adr hann skildizst vid. hann siglde sidan ór lande ok til Jomsborgar. Hann kemr þar j solarrod ok leggr vtan at steinboganum. en borgarmenn ok hỏfdingiar lidsins ganga þegar j kastalann ok spyria huerir komnir uæri. Vagnn sagde til sin ok spurde huort Palnatoki væri j kastalanum. Ja segir hann her er sa madr. edr huerir eru þer at sua latit rikmannliga. Ekki skal þig leyna nafne minu segir hann. ek hæiti Uagnn ok er ek þui her kominn at ek uillde radazst til lids vit ydr. þuiat ek þotta æigi alldęll hæima ok þotti frendum minum nu uel at ek fære j brott. Palnatoki suarar. þikir þer þat radit frende segir hann at þu munir her þikia hægr vidskiptis er menn megu trautt hæima vm þig fæta. Vagnn mællti. litils virdir þu frendsemi vid mik j fysta sinn er ek kemr a þinn fund. Palnatoki suarar. huort þikir ydr rad at vid þeim se tekit. Þat er mitt rad at æigi se vit þeim tekit segir Bui ok er hann þo vid mik bezst sinna frenda. Þa mællti Palnatoki til Vagnns. vid þer uilia menn risa segir hann ok jafnnt frendr þinir þeir er ỏll deili vitu a þer. Ja segir Vagnn. huort verda þeir menn berir j þui er þar standa hea þer at æigi uilea vit mer taka. en uæri mer æigi þess von at þer Bui frendi at þu mundir berr j þui verda. Þar er ek þo sannr at þui segir Bui at ek let þess at vit þer se tekit. en þo uil ek at Palnatoki rade. Huat leggia þeir til synir Strutharalldz segir Vagnn. þuiat þat villda ek vita. Sigualldi suarar. hafa munu vor æinord til þess at ver uilldum at alldri kæmir þu j uornn flok. Huersu gamall madr ertu frende segir Palnatoki. Ekki skal liuga at þer segir Vagn. ek er .xij. uetra gamall. Þa mælir þu olaug vid oss segir Palnatoki ok mun þat firir standa at þu matt æigi med oss vera. Ekki mun ek hallda til þess at þu briotir laug þin. enda eru þau þa ekki brotin ef ek er sem æinnhuerr .xviij. uetra j framgongu þott ek se yngri at alldri. ok synizst mer þat þa æigi lagabrot þo at vit mer se tekit þuiat ekki ætla ek mer at renna vndan æinhuerium ydrum þott hann se roskinn at alldri. Halltu ekki læingr a þessu segir Palnatoki ek mun senda þig til Bretlandz a fund Bearnar hins bretzska ok firir uora frendsemi þa gef ek þer halft rikit þat er ek a j Bretlande. Uel þike mer þetta bodit segir Uagnn en eigi uil ek þetta þiggia. Huat uilltu þa segir Palnatoki ef þu uill æigi þetta er ek byd þer þuiat ek þottumzst nu uel bioda. Uagnn mællti. æigi uil ek þetta at helldr þo at vel se bodit. Palnatoki mællti. huar ætlar þu til er þu uill æigi þetta bod. Þui skal nu lysa firir ydr sagde Vagnn huat er ek vil. ek byd Siguallda syne Strutharalldz at leggia at oss med .ij. skip ok a hundrat manna ok reynum ver þa med oss huorir vndan letti(!) edr huorir meira hlut hafui. ok skal þat mark til geort at þer tekit vid oss ef þeir lata vndan med sitt lid. en ef ver latum vndan þa skulu ver j brott fara. ok æigi byd ek honum þetta med minna kappe en sua at Siguallda berizst vid oss ef hann er vragr kallmadr ok hafui helldr mannz hug en berkuikuendiss. Palnatoki mællti nu. |[196] muntu heyra Sigualldi huat þesse madr mælir edr huersu miog hann uandar bod at þer. en þess uæntir mig at þu komir j nokkura raun ok gilldan haska[197] af þessum hinum vnga manni. en vit þat at sua mikit er vm męllt vit þig ok kallmannliga þa kann ek æigi at letia at þer leggit at þeim ok georit þeim slikt illt sem þer megit. en berit at Uagnne skiolldu en drepit hann æigi þuiat þat mun oss æigi lika. ok æigi megu ver þat vita at honum se mein geort þott hann se æigi aldęli. en þess get ek at þer verdit reyndir. En eftir þat buazst þeir Siguallde ór borginne ok lid hans ok leggr nu vt .ij. skipum til motz vid Uagnn. ok er þeir hittazst þa leggia þeir saman randir ok beriazst. ok er þat frasagt at Vagnn ok felagar hans gerdu þeim Siguallda harda hrid sua at þeir megu ekki annat en hlifua ser ok hafua þo ærit at vinna. sua eru þeir akafuir. ok er griotit ferst þa lata þeir litt þurfua at bida hỏgguanna ok hafua þa hỏggorrostu ok beriazst hit hardazsta. ok sua kemr vm sidir at þeir Siguallde hallda undan jnn til landz ok villde fa ser griot. en þeir Uagnn hallda þegar eftir þeim ok finnazst nu a lande ok verdr nu Siguallde vid at hrỏkkua. ok verdr nu ỏnnur atlaga ok er þeirra bardage sea miklu meire en fyrr ok ueitir þeim Siguallda þungt. Þeir Palnatoki eru uppi a kastalanum vm bardagann ok sea þadan til at þeim Siguallda mun æigi duga sua buit ok bidr Palnatoki at þeir hætti nu bardaganum. ok er þat mitt rad at vit þeim Vagnne se tekit þott hann se yngri en mællt se j lỏgum uorum ok er god uon a vm mann þenna at hann verde hinn mesti kappi at þui er mer synizst. Nu gera þeir Vagnn sua sem Palnatoki mællti at þeir hætta bardaganum. en sidan taka þæir vid Vagnne ok eru nu j samlage ok lỏgum met þeim ok allir hans menn. J bardaganum letuzst af þeim Siguallda .xxx. manna en .xx. af Uagnni en margir voru sarir af huorumtueggium. Þat lofua nu allir Jomsuikingar at Vagnn se j lỏgum med þeim. ok sua er hann spakr madr at æinge fęzst hans jafnninge j Jomsborg. hann ferr huert sumar j viking ok ferr ór lande ok þikir einge madr hans jafninge til hardfeinge sa er j hernade er sem Vagnn Akason. Þessu ferr nu fram vm hrid hinu næstu .iij. sumur fra þui er hann kom j borgina at hann liggr j uikingu en hann er [innan borgar[198] a uetrum sem adrir Jomsvikingar.


Andlaat Palnatoka

139. Þat er no sagt at hit þridia haust er Uagnn er hæim kominn þa tekr Palnatoki sott ok er Uagnn fimtan vetra. ok bioda þeir nu Burizlaf konungi þangat ok segia at Palnatoki hefir sott tekit. þuiat honum segir sua hugr vm at sea sott mune hann til bana leida. Ok er konungr kemr a fund Palnatoka þa mællti hann. þat er hugbod mitt segir hann at ek mune æigi taka fleire sottir en þessa ok mun þat þikia æigi olikligt firir alldrs sokum. en þat er mitt rad herra segir hann at madr se tekinn j stad minn ok se sa hỏfdinge j borginne at skipa þeim malum er ek hefui adr firir set. ok hafuizst þeir her vit j borginne Jomsvikingar ok hafi enn landuornn firir þer. ok þiki mer Siguallda minzst til skorta at koma j minn stad vm radageordir ok at dęma vm mal manna będe sakir hardfeinge ok vitzsku. ok mun ydr þikia nỏkkur uáttuisi j þui sem ek mun mæla at ek get þess at alla þa skorti þo nỏkkut a þat er ek hefui verit. Konungr suarar. uel hafua oss gefuizst þin rad ok skal enn þau hafua er þu hefir til lagt segir konungr ok mun oss þat ỏllum bezst gegnna. en þat er oss ugganda at ver munum nu skamma stund niota þinna rada ok er oss at skylldara at hafua hit sidazsta. ok enn skulu ỏll standa þin lỏg hinu fỏgru j borginne þau er þer hafuit sett. Ekki er sagt at Sigualldi uære traudr at ganga j stad Palnatoka. en þat er sagt at Palnatoki gefr Uagnne halft riki j Bretlandi til eignar ok forrada med Birnne hinum bretzska. ok nu bidr Palnatoki Uagne virkta ok mællti þar vm morgum fỏgrum ordum ok synir