Forskjell mellom versjoner av «Ólafs saga Tryggvasonar (Den store saga)»

Fra heimskringla.no
Hopp til navigering Hopp til søk
(Utvidet med Kristni þáttr)
m
 
(15 mellomliggende revisjoner av samme bruker vises ikke)
Linje 845: Linje 845:
 
'''Olafr konungr merkti sik med krossi'''
 
'''Olafr konungr merkti sik med krossi'''
  
'''89.''' Þa er Olafr Trygguason hafde þria vetr verit a Vindlande georduzst þau tidende at honum ok morgum &#7887;drum þar j landi fengu mikillar hrygdar ok hormungar at Gæira drottning kona hans tok sott þa er hana læidde til bana. Olafi konungi þotti þat sua mikill skadi at hann festi ekki yndi a Vindlande sidan. reid hann til skipa ok siglde fyst til Danmerkr ok ætlade þadan austr j Gardariki. ma þat ok likligt þikkia at vid sua storann harm sem hann hafdi þa bedit mundi hann þa þangat venda fyst sem hann hafdi adr læingzst verit ok sinu rade bezst vnat. En er þeir lagu til byriar vid Danmork gek Olafr konungr vid n&#7887;kkura menn a land upp n&#7887;kkurnn dag ok toku þeir strandh&#7887;gg sem hermanna sidr er til. vid þat urdu landzmenn uarir. sofnuduzst þeir þa saman ok foru eftir þeim med myklu lide. Konungr ok hans menn fundu æigi fyrr en fiolmenni dreif at þeim huadan æfua. þeir uilldu þa forda ser ok hittu æigi skiotan ueg til undankuomu. þuiat þar var skogr smarr ok þykkr sem þeir uoru staddir en æinge &#7887;nnur fylsnne. Olafr rædde þa til sinna manna med myklu trausti guds miskunnar. ek væit sagdi hann at sa gud (er mattigr) er firir himnum rædr ok allrar skepnu er skapari ok hefui ek þat heyrt at hann a þat sigrmark er mikill kraftr fylgir. þat er kross sa er hann var pindr a. bidium nu aller litilatliga þann sama gud at hann skyle oss firir sitt krossmark. leggiumzst nu nidr a jordina ok t&#7887;kum .ij. kuistu ok leggium a oss j mynnd krossins. Geordu allir sem hann baud. Sidan kuomu at þeim ouinir þeirra med myklum gny ok uopnnabraki. þeir ætludu at gripa skiotliga til þeirra þuiat þeir hofdu firir litlu seth þa skamt fra ser en þeir mistu þeirra. hlupu þa her ok huar vm skoginn þuiat þeir fundu þa æigi þoat þeir lægi vnndir þeim. ok hlifde þeim sua hinn helgi kross med guds fulltinge. Menn gafu upp leitina. en Olafr ok hans forunautar stodu þa upp ok foru alæidiss til skipa sinna. hinir sa þat ok sottu hart eftir þeim. uard þa ekki vnndanbragd konungsins ok hans manna annat en leggiazst nidr þar sem þeir uoru komnir. uænti Olafr ser guds miskunnar. en Danir fundu þa æigi helldr en fyrr þar sem þeir lagu a slettum uelli. Eftir þenna atburd hellt konungr skipum sinum austr (j) Gardariki. fek hann þar godar vidtokur af Valldamar konungi ok Arllogia drottningu. hann var j Holmgarde vm uetrinn med sina menn. Æina nott bar firir hann j suefni mykla syn ok merkiliga. honum syndizst æinn mikill steinstolpi j loft upp hatt sua at hann matte sia. þesse steinn var vtan sem klappadr næri grofum<ref>''r.'' gradum</ref> edr p&#7887;llum. hann þottizst ganga upp eftir stæininum sua langt at hann var kominn upp yfir sky. þar kendi hann sua sætan ilm at hann hafde |<ref>56</ref> alldri adr slikann kennt. hann litadizst þa vm ok sa ollu megin hia ser fagra stade blomgada med allri unadsemd. þar sa hann biarta menn skrydda huitum klædum ok prydda allri skinandi dyrd fullra fagnada mæiri en fra megi segia. þui næst heyrde hann raudd upp yfir sig sua segiande. heyr þu Olafr efni gods mannz. margfalldazst munu verk þin til godra hluta ok agætliga auaxstazst gude til dyrdar en þer til sæmdar bæde j brad ok leingdar. þuiat þu tignadir alldri skurgod b&#7887;lu&#7887;d ok uæittir þeim &#7887;ngua heidingliga þionkan þu(i) man nafnn þitt uidfrægiazst vm verolldina. en þo skortir þig enn mikit at þu ser algeorr guds þionostumadr. þuiat þu hefir enn æigi fulla uissu af gudligum hlutum ok þu ert æigi hræinsadr j hæilagre skirnn. Þa hr&#281;ddizst Olafr ok mællti med mikille ahyggiu. huerr ertu drottinn at ek megi a þig trua. Drottinn suarar honum. far þu til Griklandz þar mun þer kunnikt geort nafnn ok dyrd drottins guds þins. ok ef þu truir a hann retliga ok varduæitir dyrdliga hans bodord þa munt þu morgum audrum uisa af uilluuegum heidins atrunadar a biartar g&#7887;tur rettrar truar. þuiat gud hefir þig til ualit at leida margan lyd honum til handa ok þar fyrir muntu &#7887;dlazst eilifua sælu ok meire dyrd en nu hefir (þu) set.
+
[[Bilde:Olavs sorg over Geiras død.jpg|thumb|350px|right|<center>Erik Werenskiold:<br>'''Gæira drottning kona hans tok sott þa er hana læidde til bana.'''</center>]]'''89.''' Þa er Olafr Trygguason hafde þria vetr verit a Vindlande georduzst þau tidende at honum ok morgum &#7887;drum þar j landi fengu mikillar hrygdar ok hormungar at Gæira drottning kona hans tok sott þa er hana læidde til bana. Olafi konungi þotti þat sua mikill skadi at hann festi ekki yndi a Vindlande sidan. reid hann til skipa ok siglde fyst til Danmerkr ok ætlade þadan austr j Gardariki. ma þat ok likligt þikkia at vid sua storann harm sem hann hafdi þa bedit mundi hann þa þangat venda fyst sem hann hafdi adr læingzst verit ok sinu rade bezst vnat. En er þeir lagu til byriar vid Danmork gek Olafr konungr vid n&#7887;kkura menn a land upp n&#7887;kkurnn dag ok toku þeir strandh&#7887;gg sem hermanna sidr er til. vid þat urdu landzmenn uarir. sofnuduzst þeir þa saman ok foru eftir þeim med myklu lide. Konungr ok hans menn fundu æigi fyrr en fiolmenni dreif at þeim huadan æfua. þeir uilldu þa forda ser ok hittu æigi skiotan ueg til undankuomu. þuiat þar var skogr smarr ok þykkr sem þeir uoru staddir en æinge &#7887;nnur fylsnne. Olafr rædde þa til sinna manna med myklu trausti guds miskunnar. ek væit sagdi hann at sa gud (er mattigr) er firir himnum rædr ok allrar skepnu er skapari ok hefui ek þat heyrt at hann a þat sigrmark er mikill kraftr fylgir. þat er kross sa er hann var pindr a. bidium nu aller litilatliga þann sama gud at hann skyle oss firir sitt krossmark. leggiumzst nu nidr a jordina ok t&#7887;kum .ij. kuistu ok leggium a oss j mynnd krossins. Geordu allir sem hann baud. Sidan kuomu at þeim ouinir þeirra med myklum gny ok uopnnabraki. þeir ætludu at gripa skiotliga til þeirra þuiat þeir hofdu firir litlu seth þa skamt fra ser en þeir mistu þeirra. hlupu þa her ok huar vm skoginn þuiat þeir fundu þa æigi þoat þeir lægi vnndir þeim. ok hlifde þeim sua hinn helgi kross med guds fulltinge. Menn gafu upp leitina. en Olafr ok hans forunautar stodu þa upp ok foru alæidiss til skipa sinna. hinir sa þat ok sottu hart eftir þeim. uard þa ekki vnndanbragd konungsins ok hans manna annat en leggiazst nidr þar sem þeir uoru komnir. uænti Olafr ser guds miskunnar. en Danir fundu þa æigi helldr en fyrr þar sem þeir lagu a slettum uelli. Eftir þenna atburd hellt konungr skipum sinum austr (j) Gardariki. fek hann þar godar vidtokur af Valldamar konungi ok Arllogia drottningu. hann var j Holmgarde vm uetrinn med sina menn. Æina nott bar firir hann j suefni mykla syn ok merkiliga. honum syndizst æinn mikill steinstolpi j loft upp hatt sua at hann matte sia. þesse steinn var vtan sem klappadr næri grofum<ref>''r.'' gradum</ref> edr p&#7887;llum. hann þottizst ganga upp eftir stæininum sua langt at hann var kominn upp yfir sky. þar kendi hann sua sætan ilm at hann hafde |<ref>56</ref> alldri adr slikann kennt. hann litadizst þa vm ok sa ollu megin hia ser fagra stade blomgada med allri unadsemd. þar sa hann biarta menn skrydda huitum klædum ok prydda allri skinandi dyrd fullra fagnada mæiri en fra megi segia. þui næst heyrde hann raudd upp yfir sig sua segiande. heyr þu Olafr efni gods mannz. margfalldazst munu verk þin til godra hluta ok agætliga auaxstazst gude til dyrdar en þer til sæmdar bæde j brad ok leingdar. þuiat þu tignadir alldri skurgod b&#7887;lu&#7887;d ok uæittir þeim &#7887;ngua heidingliga þionkan þu(i) man nafnn þitt uidfrægiazst vm verolldina. en þo skortir þig enn mikit at þu ser algeorr guds þionostumadr. þuiat þu hefir enn æigi fulla uissu af gudligum hlutum ok þu ert æigi hræinsadr j hæilagre skirnn. Þa hr&#281;ddizst Olafr ok mællti med mikille ahyggiu. huerr ertu drottinn at ek megi a þig trua. Drottinn suarar honum. far þu til Griklandz þar mun þer kunnikt geort nafnn ok dyrd drottins guds þins. ok ef þu truir a hann retliga ok varduæitir dyrdliga hans bodord þa munt þu morgum audrum uisa af uilluuegum heidins atrunadar a biartar g&#7887;tur rettrar truar. þuiat gud hefir þig til ualit at leida margan lyd honum til handa ok þar fyrir muntu &#7887;dlazst eilifua sælu ok meire dyrd en nu hefir (þu) set.
  
  
Linje 915: Linje 915:
 
'''Fra vidrtali Olafs konungs ok visendamannz'''
 
'''Fra vidrtali Olafs konungs ok visendamannz'''
  
'''92.''' Olafr Trygguason siglde uestan af Æinglande ok ætlade til Jrlandz. honum hægde vedr ok bar hann til eyia þeirra er Sylingar hæita. þær liggia uestr j haf fra Æinglande. hann lagde til hafnar ok la þar vm hrid. þa voru lidnir fiorir uetr fra þui er Olafr konungr siglde af Vindlande. Þa er Olafr konungr la j Sylyngum |<ref>58</ref> spurde hann at þar j eyiunum var spamadr n&#7887;kkurr sa er sagde vuordna hluti firir ok þotti m&#7887;rgum þat eptir ganga. konungi geordizst foruitnne a at reyna spadom þessa mannz. hann sende þangat af monnum sinum þann er mestr var uexsti ok fridazstr synum ok bio hann sem uegligazst ok bad hann fara til æinsetumannz ok segia sig uer konung. en Olafr var þa frægr ordinn at þui (um) &#7887;ll lond at hann var fridari ok meire en adrir menn. ekki hafde hann meira af nafni sinu fra þui er hann siglde ór Gardariki j fyrra sinn en hann kallade sig Ola ok sagdizst vera girzskr. Sendemadr kom til spamannz ok sagdizst uera konungr. Spamadrinn [suarar. ekki<ref>[spurde ''Cd.''</ref> ertu konungr. en þat er ætlan min at þu ser trur konungi<ref>konungr ''Cd.''</ref>. Ekki sagde hann honum flæira. For hann aftr til konungs ok sagde honum allt sem farit hafde med þeim. en þa tok ef allt af Olafui at hann uæri æigi sannliga spamadr. fystizst konungr þa mæirr en fyrr at finna hann. For Olafr þa a fund hans ok atti tal vid hann. spurde konungr eftir huat madrinn sagde til huersu honum munde ganga til rikis edr annarrar hamingiu. Einsetumadrinn suarar med helgum spadoms anda. þu munt verda agætr konungr ok vinna morg frægdarverk. þu munt morgum manni koma til rettrar truar ok sannrar idranar. muntu bæde þer ok m&#7887;rgum &#7887;drum hialpa. en til þess at þu vitir min ansuor sonn mattu þat til marks hafua. er þu kemr til skipa þa munt þu þar hermonnum mæta ok vvina flokkum. muntu þar eiga bardaga ok tyna n&#7887;kkuru lide þinu en sialfr þu fa mikit sar sua at (af) þui sare munt þu banuænn verda ok a skillde til skips borinn. en þo munt þu af þesso sare hæill verda jnnan .vi. natta ok sidan vid skirnn taka. En eftir þetta for Olafr til skipa sinna. þar mætti hann vfridarmonnum þeim sem hann uilldu drepa ok lid hans. for allt vm þeirra vidskipte sem æinsetumadrinn sagde. at konungr var sarr borinn vt a skip ok var groinn a .vi. natta fresti. þottizst hann þa vita fullkomliga at þesse madr munde sanna hluti honum sagt hafa ok þat at hann var sannr spamadr huadan sem hann hefde þann spadom. For Olafr konungr þa j annan tima til spamanzsins. talade hann mart vid hann spurde þa vandliga huadan honum kom su speki er hann sagde firir ouordna hluti. Æinsetumadr suarar. sialfr gud kristinna manna lætr mig vita þat er mig fo(r)uitnar. Þa sagde hann Olafi morg stormerki guds ok af hans fortaulum het Olafr konungr at lata skirazst. for hann vit þat til skipa sinna.
+
[[Bilde:Olav bæres paa skjold til skibet.jpg|thumb|500px|right|<center>Erik Werenskiold:<br>'''Konungr var sarr borinn vt a skip.'''</center>]]'''92.''' Olafr Trygguason siglde uestan af Æinglande ok ætlade til Jrlandz. honum hægde vedr ok bar hann til eyia þeirra er Sylingar hæita. þær liggia uestr j haf fra Æinglande. hann lagde til hafnar ok la þar vm hrid. þa voru lidnir fiorir uetr fra þui er Olafr konungr siglde af Vindlande. Þa er Olafr konungr la j Sylyngum |<ref>58</ref> spurde hann at þar j eyiunum var spamadr n&#7887;kkurr sa er sagde vuordna hluti firir ok þotti m&#7887;rgum þat eptir ganga. konungi geordizst foruitnne a at reyna spadom þessa mannz. hann sende þangat af monnum sinum þann er mestr var uexsti ok fridazstr synum ok bio hann sem uegligazst ok bad hann fara til æinsetumannz ok segia sig uer konung. en Olafr var þa frægr ordinn at þui (um) &#7887;ll lond at hann var fridari ok meire en adrir menn. ekki hafde hann meira af nafni sinu fra þui er hann siglde ór Gardariki j fyrra sinn en hann kallade sig Ola ok sagdizst vera girzskr. Sendemadr kom til spamannz ok sagdizst uera konungr. Spamadrinn [suarar. ekki<ref>[spurde ''Cd.''</ref> ertu konungr. en þat er ætlan min at þu ser trur konungi<ref>konungr ''Cd.''</ref>. Ekki sagde hann honum flæira. For hann aftr til konungs ok sagde honum allt sem farit hafde med þeim. en þa tok ef allt af Olafui at hann uæri æigi sannliga spamadr. fystizst konungr þa mæirr en fyrr at finna hann. For Olafr þa a fund hans ok atti tal vid hann. spurde konungr eftir huat madrinn sagde til huersu honum munde ganga til rikis edr annarrar hamingiu. Einsetumadrinn suarar med helgum spadoms anda. þu munt verda agætr konungr ok vinna morg frægdarverk. þu munt morgum manni koma til rettrar truar ok sannrar idranar. muntu bæde þer ok m&#7887;rgum &#7887;drum hialpa. en til þess at þu vitir min ansuor sonn mattu þat til marks hafua. er þu kemr til skipa þa munt þu þar hermonnum mæta ok vvina flokkum. muntu þar eiga bardaga ok tyna n&#7887;kkuru lide þinu en sialfr þu fa mikit sar sua at (af) þui sare munt þu banuænn verda ok a skillde til skips borinn. en þo munt þu af þesso sare hæill verda jnnan .vi. natta ok sidan vid skirnn taka. En eftir þetta for Olafr til skipa sinna. þar mætti hann vfridarmonnum þeim sem hann uilldu drepa ok lid hans. for allt vm þeirra vidskipte sem æinsetumadrinn sagde. at konungr var sarr borinn vt a skip ok var groinn a .vi. natta fresti. þottizst hann þa vita fullkomliga at þesse madr munde sanna hluti honum sagt hafa ok þat at hann var sannr spamadr huadan sem hann hefde þann spadom. For Olafr konungr þa j annan tima til spamanzsins. talade hann mart vid hann spurde þa vandliga huadan honum kom su speki er hann sagde firir ouordna hluti. Æinsetumadr suarar. sialfr gud kristinna manna lætr mig vita þat er mig fo(r)uitnar. Þa sagde hann Olafi morg stormerki guds ok af hans fortaulum het Olafr konungr at lata skirazst. for hann vit þat til skipa sinna.
  
  
Linje 921: Linje 921:
  
 
'''93.''' Einn aboti red firir æinu klaustri þar j eyiunum hardla agætr. hellt Olafr konungr skipum sinum ok ollu lide þangat til klaustursins. en sa guds madr sem þar red firir visse af spalæiks anda þangatkuomu konungs. hann kallade þa saman alla brædr þa er hann atti at stiornna ok bat þa skrydazst sem uirduligazst. þuiat ver skulum gera processionem til strandar ok taka sem s&#281;miligazst vid skipalyd þeim er koma mun til uor. En er aboti var buinn ok allir voru skryddir gek aboti til strandar med alla brædr sina ok marga klerka ok þionustumenn hæilagrar kirkiu þeir er hann ualld yfir hafdi. þat var snemma dags. Olafr konungr var a land kominn med alla sina menn. þeir sa þa langt fram firir sig birtu mykla sua at þeir uissu ner uarlla j fyrstu huat vera munde. þuiat vida liomade af er morginsolin skæin a þau hinu agætu klæde er abote var skryddr med ok hans klerka folk. en er þeir funduzst læidde aboti hann til klausturs sins. ok er þeir h&#7887;fdu sungit f&#7887;gnudu huarir &#7887;drum med blidskaupum. Olafr konungr knefallade firir honum med ollu litilæte. aboti ræiste hann upp ok kysti ok talade sua til hans. firir skommu var mer sagt ok synt huerr þu vart edr huerr þu munt verda. þuiat drottinn Jesus Cristus sende þig firir þui hingat til eyianna at oss hæfir at boda ydr heilsamliga kenning ok væita þer ok þinu lide hæilagt skirnar embætti er þu ok allir adrir þeir er taka med rettri tru munu eilifa hialp ok hæilsu af hliota. Slikum ok morgum &#7887;drum f&#7887;grum fort&#7887;lum talade aboti firir þeim miog fagurligum langt eyrende ok sniallt. en þui næst met guds lofui skirde hann Olaf konung ok alla hans suæit. Dualldizst Olafr þar læingi ok hans suæit ok þa nam hann hæilug fræde ok goda sidu at þeim guds manne ok klaustra brædrum. aboti sagde Olafi at hann munde verda konungr yfir Noregi ok til þess ualdr af gude at lysa m&#7887;rgum salum rettan veg til sins skapara. Þa var Olafr konungr halfþrit&#7887;gr at alldri er hann var skirdr. þa voru lidnir fra holldgan vors herra Jesu Cristi fim<ref>''r.'' niu</ref> hundrat vetra ok fiorir<ref>''r.'' niu</ref> tigir ok þriu ar. þat var a tiunda ari rikis Ottonis keisara hins unga en a fysta are ok .xx. rikis Adalsteins Eingla |<ref>59</ref> konungs er fostrade Hakon.
 
'''93.''' Einn aboti red firir æinu klaustri þar j eyiunum hardla agætr. hellt Olafr konungr skipum sinum ok ollu lide þangat til klaustursins. en sa guds madr sem þar red firir visse af spalæiks anda þangatkuomu konungs. hann kallade þa saman alla brædr þa er hann atti at stiornna ok bat þa skrydazst sem uirduligazst. þuiat ver skulum gera processionem til strandar ok taka sem s&#281;miligazst vid skipalyd þeim er koma mun til uor. En er aboti var buinn ok allir voru skryddir gek aboti til strandar med alla brædr sina ok marga klerka ok þionustumenn hæilagrar kirkiu þeir er hann ualld yfir hafdi. þat var snemma dags. Olafr konungr var a land kominn med alla sina menn. þeir sa þa langt fram firir sig birtu mykla sua at þeir uissu ner uarlla j fyrstu huat vera munde. þuiat vida liomade af er morginsolin skæin a þau hinu agætu klæde er abote var skryddr med ok hans klerka folk. en er þeir funduzst læidde aboti hann til klausturs sins. ok er þeir h&#7887;fdu sungit f&#7887;gnudu huarir &#7887;drum med blidskaupum. Olafr konungr knefallade firir honum med ollu litilæte. aboti ræiste hann upp ok kysti ok talade sua til hans. firir skommu var mer sagt ok synt huerr þu vart edr huerr þu munt verda. þuiat drottinn Jesus Cristus sende þig firir þui hingat til eyianna at oss hæfir at boda ydr heilsamliga kenning ok væita þer ok þinu lide hæilagt skirnar embætti er þu ok allir adrir þeir er taka med rettri tru munu eilifa hialp ok hæilsu af hliota. Slikum ok morgum &#7887;drum f&#7887;grum fort&#7887;lum talade aboti firir þeim miog fagurligum langt eyrende ok sniallt. en þui næst met guds lofui skirde hann Olaf konung ok alla hans suæit. Dualldizst Olafr þar læingi ok hans suæit ok þa nam hann hæilug fræde ok goda sidu at þeim guds manne ok klaustra brædrum. aboti sagde Olafi at hann munde verda konungr yfir Noregi ok til þess ualdr af gude at lysa m&#7887;rgum salum rettan veg til sins skapara. Þa var Olafr konungr halfþrit&#7887;gr at alldri er hann var skirdr. þa voru lidnir fra holldgan vors herra Jesu Cristi fim<ref>''r.'' niu</ref> hundrat vetra ok fiorir<ref>''r.'' niu</ref> tigir ok þriu ar. þat var a tiunda ari rikis Ottonis keisara hins unga en a fysta are ok .xx. rikis Adalsteins Eingla |<ref>59</ref> konungs er fostrade Hakon.
 
  
 
===Þaattr Þraandar ok Sigmundar===
 
===Þaattr Þraandar ok Sigmundar===
Linje 2 017: Linje 2 016:
  
 
'''242.''' |<ref>147</ref> &#208;essi frændbalkr afkuæmi H&#7887;rdakara hafde læingi æfui radit firir Hordalandi. Þoralfr skialgr<ref>skialfr ok ''Cd.''</ref> Augmundarson bio a Jadre. han uar rikr madr ok fiolmennr. hann var mikill viafnnadarmadr. son hans het Erlingr sem adr var getit hann fæddizst upp annars stadar at fostri medan hann var vngr. snemma var hann mikill ok sterkr ok þotti helldr ud&#281;ll.
 
'''242.''' |<ref>147</ref> &#208;essi frændbalkr afkuæmi H&#7887;rdakara hafde læingi æfui radit firir Hordalandi. Þoralfr skialgr<ref>skialfr ok ''Cd.''</ref> Augmundarson bio a Jadre. han uar rikr madr ok fiolmennr. hann var mikill viafnnadarmadr. son hans het Erlingr sem adr var getit hann fæddizst upp annars stadar at fostri medan hann var vngr. snemma var hann mikill ok sterkr ok þotti helldr ud&#281;ll.
 +
 +
 +
===Þaattr Rognvalldz===
 +
 +
 +
'''Capitulum'''
 +
 +
Madr er nefnndr Lodinn hann bio j Æruik hann var audigr ok eingi ofrhugi j skapi. kona hans het Gyda hon var væn ok suarri mikill. þau attu .ij. sonu het annar Vlfr en annar R&#7887;gnualldr. Lodinn var vinr Þorolfs skialgs en þo var kona hans honum enn kærri. Var Þorolfr oftliga a ueitzslum ok sat þar l&#7887;ngum. jafnan var hann margtaladr vid husfreyiu Lodins ok lek þat ord a at hann munde æigi dyggiliga launa honum godar uæitzslur ok vingiafar. Sua bar til æitt sinn er Skialgr var at væitzslu j Æruik at menn hlupu jnn j skalann firir dag ok s&#7887;gdu Þorolfui at loft var brent þat er Lodinn la j ok hann sialfr drepinn en menn vissu æigi huerr þess verks uar ualldr. Þorolfr kuat hart læikit en ekki er getit þess at Þoralfr gæfui ser mikit vm. h&#7887;fdu margir grun mikinn a Þorolfi vm verk þetta þuiat monnum þotti saman bera ok þarvist hans en &#7887;ngir kuodu þat upp firir riki Þorolfs j hauada. Þoralfr baud sig til vmsiar med Gydu. hon jatti þui ok hafde hann hana hæim med ser en kastade þar sinne æign a lendur ok lausafee. sonu Lodins uillde hann þia vndir þrældom. let Rognnualldr þiazst en Vlfr æigi. þui var hann selldr mannsali til fiar langt ór lande ok kemr hann ekki vid þessa sogv. R&#7887;gnnualldr þroskadizst skiott ok var hann madr mikill ok sterkr ok ovænn j asionu. hann aflade bratt a mikille vinnu ok var hagr vel. Þoralfr hafde hann j þrælat&#7887;lu. en er hann var roskinn at alldri þa setti Þorolfr hann yfir adra menn at stiorna til vinnu. Æinn tima mællti Rognnvalldr til Þorolfs. una munda ek med þer ef þu fengir mer konu þa er mer gætizst at. Hann suarade. þar þiki mer uænt vm þuiat kona hæitir Sigridr at ek mun til lata. hon er dottir æins litils bonda er her byr skamt a burt. er þer sa kostr fullgodr ok vil ek hafua hollostu þina þar j mot. Rognnvalldr sagde sig æigi honum vtruliga þionat hafua. Var nu þetta at radum gert at Rognnualldr fek Sigridar hon uar væn ok uel at ser. þau gatu bratt son ok nefnndu hann Gunnar hann uar snemma mikill ok vænligr at sia. Þoralfr skialgr tok suæininn ok elskede sem hann være hans son. Sua lidu fram .iij. vetr. Þorolfr for huert sumar j hernnat ok setti Rognnvalld hæima rædismann firir bu sitt. en hann sat vm kyrt a uetrum ok hafde hann mart manna jafnan med ser. Þa er suæinninn Gunnar uar þreuetr a þui are biozst Þoralfr at fara j uiking sem hann var uanr. en adr hann fære hæiman kom hann at mali vid R&#7887;gnvalld ok sagde suo. vinnu &#281;tla ek at lata framflytia j sumar mæire en vande er til þuiat ek vil lata gera mer mikinn drykkiuskala ok vanda sem mest. skaltu vera forsiamadr þessa starfa med &#7887;drum þrælum ok fa smidi til þuiat þu ert vmsyslumadr mikill ok hagr vel. þætti mer þa uel syslat ef ek mætti þar j uæita j haust viuum minum ok fagnna sua heimkuomu minne. Rognnvalldr jattade þessu. Ferr Þoralfr j hernat en Rognvalldr byrr til skalasmidarinnar ok færr til .ij. hina h&#7887;guzstu smide uinduerska at ætt gerir ok kosti goda þuiat hann skorti æigi peninga. þo lagde R&#7887;gnnvalldr vid þa mykla vinattu. gek skalasmidin bæde uel ok skiott. R&#7887;gnnvalldr let hirda vanliga alla spanu ok oll afh&#7887;gg ok hafde hann fors&#7887;gnn alla a þessi smid. en er skalinn var algerr ok skot vmhuerfis þa let hann þræta flytia heim elldivid mikinn ok hlada k&#7887;stu jafnnhafua uegginum &#7887;llu megin vm skalann. var þetta allt vnnit adr Þorolfr kæmi hæim vm haustit. En er hann kom heim leit hann a smidit ok let uel yfir. hann spurde R&#7887;gnnvalld þui hann hefde latit hæim færa sua storan vitk&#7887;st. Hann suarar. þui at jafnnann a uetrum er kuæinat vm elldividar fæd þui at mikils þarf vid. en j annan stad uillda ek æigi at sol rifui j sundr nyia timbrueggi edr litt brædda. Þoralfr gaf ser vm þetta ekki meira. let hann sidan bua ueitzslu rikuliga j skalanum ok baud til vinum sinum. drykkr var hinn styrkazsti ok uæitt af kappi. hafde Rognnvalldr hina mestu vmhyggiu at ætla &#7887;l til ok inn at bera skæinktu ok hinir uindversku smidir. R&#7887;gnnvalldr eggiade þo at bera sem akafazst drykkinn þuiat æigi skorti efni til. sagde hann þat mestu uarda huert ord alegdizst vm storueitzslur at j fystu yrde menn fulldruknir. byllararnir uoru ok j radum med honum ok vissu hueriu hann ætlade fram at fara Þorolfr hafde lagt mykla elsku vid sueininn Gunnar. hafde hann latit gera honum raudan skallaz kyrtil ok let hann sitea hia ser j &#7887;nduegi. Nu drukku |<ref>148</ref> menn sua akaft hinn fysta aftan at huerr la sofinn j sinu rumi. en er suo var komit þa (var) Rognnvalldr æigi idiulaus þo at æigi þyrfti &#7887;lit inn at bera. visse þa huat spænir þeir skyllde er hann hafde vm sumarit safnnat. voru þeir hinir vinduersku menn j starfui med honum ok baru mikinn vid firir skaladyrnar en alla spanu baru þeir at skalanum slogu sidan elldi j allt saman ok vidkostu þa hina storu ok þui næst tok skalinn allr at loga. Gek Rognnvalldr þa inn ok græip suæininn Gunnar ór aunduegi fra Þorolfi ok bar hann vt sofanda til modr sinnar ok kuat betr at hann vaknade sæint þuiat ver æigum helldr starfsamt sagdi hann. hon kuat ærit vm þat. Þeir menn er j skalanum voru voru suo druknir at þeir v&#7887;knudu æigi fyrr en loginn lek vm þa. brann þar skalinn ok allir þeir er jnne voru. R&#7887;gnnvalldr slo ok elldi j þrælahusit ok brendi þat folk er þar var inne. sidan foru þau til strandar ok fengu ser þar skip ok reru vt a fiordinn. Þa vaknade suæinninn Gunnar ok sa loga ok reyk a landit. hann mællti. nu bregdr undrum vit. er ek her kominn en litlu adr sofnnada ek j &#7887;nduegi hia fostra minum ok muntu hinn ille Rognvalldr uallda þessum mykla skada er elldrinn georir er ek se heim til bæiarins. villda ek myklu helldr þar vera hia Þorolfui fostra minum en her hea þer þuiat æigi muntu uel vid mig gera er þu gerdir illa vid hann. R&#7887;gnualldr bad uitleysing þann þegia. Þau h&#7887;fdu fe mikit j bordbunade ok brendu silfre er hinir vinduersku menn h&#7887;fdu vt borit medan Rognnualldr bio brennurnar. Þeim forzst æigi allt hit græidazsta. huelfde skipinu vndir þeim firir sunnan Stade. tyndizst þar hinir vinduersku menn ok allir þeir er a voru skipinu en Rognnvalldr gat borgit konu sinne ok syne ok flutti hann þau til bæiar j Æruik. Þorolfr skialgr hafde sett firir eignir þær er þar voru litils hattar menn. rak Rognualldr þa j brott ok settizst þar j bu. urdu frendr hans þui fegnir er hann hafdi tekit þar fe ok fodurlæifd sina. (sagde) Rognnualldr sua er hann kom nordr j Æruik at Þorolfr skialgr hefde hann geort frialsan ok gefuit honum aftr æignir sinar firir langa ok truliga þionustu. þotti monnum su sognn truanlig. Brenna Þorolfs spurdizst vida en eingi madr þottizst vita huerr at uallda munde. var ok æigi miog eftir læitat þuiat Erlingr son hans var barnn at alldri en Þorolfr hafde verit madr vd&#281;ll ok agiarnn ok hafde ekki vinsældir af alþydu ok flestir hans vinir hofdu brunnit med honum. Þa er R&#7887;gnnvalldr hafde litla hrid heima verit j Æruik tok hann son sinn Gunnar ok for til siofar fek ser æinn litinn bat. sidan tok hann annat skip mæira ok flutti batinn a sia vt langt fra landi. sidan tok hann sueininn ok batt vid innvidu j hinu litla skipinu ok let reka huert er uilldi. en R&#7887;gnnualldr for til landz. Sigridr spurde at vm ferd hans edr huat er hann hefde gert af barnninu. hann suarar. kuetzst ekki mundu til segia annat en æigi munde sueinninn segia huerr Skialg hefde inne brent. Sat R&#7887;gnvalldr sidan j bui sinu ok þotti mikill madr. en fra suæininum er þat (at) segia at batinn rak vndir honum firir vinde ok strauma nordr med landi ok ræiddi vm sidir at eyiu einne. R&#7887;gnualldr hafde sua vm buit. þo at hann hefde bundit hann vid innvidu j skipinu sua at hann matti æigi leysa sig en þo voru lausar hendr hans ok matti hann taka til fædu þeirrar er fadir hans hafdi ætlat honum at hann mætti lifa vid. Firir ey þeirri er batinn rak at red æinn blotmadr. var þar mikit hof ok æignnat Þor. þessi madr fann rekann ok þotti vndarliga vmbuit. leysti hann suæininn ok læitade orda vid hann en hann þagde vid. bondi tok barnnit ok bar heim til konu sinnar. þeim syndizst sueinn þessi fridr ok æiguligr en þau voru barnnlaus. þau læitadu eftir ef hann kynni n&#7887;kkut mæla. fengu þau ekki ord af honum. Bondi sagdi fundinn nagronnum sinum ok fretta eftir huort nokkurr madr visse vm barnn þetta huadan þat var at komit. ok kunne þat æingi at segia. þa mællti bondi. huat man annar þa en ek fæda upp med þui at æingi madr kannazst vid suein þenna ok kalla ek minn son. en nafnn skal hann taka af lit kyrtilsins ok hæita Raudr. Ox hann upp ok var bæde mikill madr ok skauruligr. vnne fostri hans honum mikit sua at hann gaf honum alla eign sina eftir sinn dag. blotmadr þessi uard ekki gamall. þa tok Raudr þar vid &#7887;llum æignum ok &#7887;llum fiarforradum. gerdizst Raudr þa hinn mesti blotmadr. ok suo er sagt at hann magnade med myklum blotskap likneski Þors er þar var j hofinu sua at feandinn mællti vid hann or skurgodinu ok hrærdi þat suo at þat synndizst ganga med honum vti um d&#7887;gum. ok leidde Raudr Þor oftliga vti vm eyna.
 +
 +
 +
'''Her hittir Sigridr Olaf konung ok tekr skirn'''
 +
 +
'''244.''' Nv er at segia fra Sigride konu Raugnvalldz. hon kom einn tima at male vid bonda sinn ok sagde suo. vit hofum læingi saman buit met |<ref>149</ref> ast ok ynde. en nu ætla ek at bregda okkrum samuistum þuiat ek hygg at okkr dugi æigi sua buit. ek hefui verit j samþykki ok vitorde med þer vm þau storuirke sem þu hefir unnit med suo mikille huldu sem þer er kunnikt. þuiat þat er reynt at æingi madr helldr sinum þrifum til alseendis(!) þo at hann myrde æinn mann. en þessir storhlutir er vit hofum j hiarta eru myklu meire hattar en æins mannz mord. nu hefui ek heyrt at vijda vm heiminn se halldinn annarr sidr en ver h&#7887;fum ok þeir sem þann sid hafua taka nafnn af þeim gude er þeir trua aa er hæitir Huitacristr ok þui hæita þeir kristnir menn. er ok sagt at Huitacristr se sua miskunnsamr at æinge madr hafui sua illt gert adr at æigi gefizst honum upp þegar er hann uill kristinn vera edr hallda hans tru. ek hefui ok frett at sa madr er samlendr ok ferr vijda vm land at boda þenna atrunat hann hæitir Olafr ok er Trygguason Olafssonar. nu ætla ek ok hans at læita ok ef ek profa þetta allt satt vera sem mer er af sagt þa skal ek taka tru þa sem hann bodar. ok ma vera at þa hlyde en nu æigi sua buit sem komit er okkru mali. Rognnvalldr suarar. þu munt þer rada. en kyrr man ek vera ok vbreytt munde okkrum radahag ef ek reda. Þui næst for Sigridr ór lande med kaupmonnum ok sigldu til Æinglandz. fann Sigridr Olaf konung firir uestan haf. en er hon nade at tala vid konung sagde hon suo. þui er ek her komin at ek hefir spurt at þu bydr annan sid en menn hafua j Noregi. nu uil ek lata skirazst ok hafua ok hallda þa tru er þu kennir. Konungr suarar. þu ferr med godu eyrende ok ganga suo fair med kristnina ok vil ek lata giarnna þetta embætti væita þer. Var Sigridr þa skird. Sidan mællti Sigridr til konungs. ef ydr þikir mer þetta uel hafa farit þa man her koma at þui sem mællt er at æ ser giof til giallda. þu munt koma til Noregs ok boda þar retta tru. u&#281;ntir ek at mæira mægi gæfua þin med guds miskunn en illzska ok motgangr landzmanna. en ek vil þer kunnikt gera at madr hæitir Rognualldr rikr ok audigr hann byr j Æruik firir sunnan Stad j Noregi. Rognnvalldr er bondi minn. nu er þat bæn min konungr er þu kemr til Noregs at þenna mann lokkir(!) þer med linlæik ok gi&#7887;fum ok fogrum fort&#7887;lum til sannrar truar þui at helldr man hann ganga firir blidu en hardyndum. annar madr hæitir Raudr er rædr firir ey æinne nordr þar. er mer vkunnikt segir hon huerr uandi mer er vid hann. badir eru þeir myklir menn ok ekki vskaplikir vm mart ok mætti þat verda ydr munr konungr af þeir væri þer helldr sinnadir en j moti. Sidan sagde hon konungi inniliga &#7887;ll skipti þeirra Þorolfs ok Rognnualldz ok sua um adra rikismanna skipan huer þa var j Noregi. Sigridr gaf Olafi konungi godar giafir adr þau skildu þuiat hon hafde haft med ser af Noregi mikit fe. for hon eftir þat vt j heim ok endi þar lif sitt med myklum godlæik. en Olafr konungr for litlu sidar austr til Noregs sem fyrr var ritath.
 +
 +
 +
'''Vidtal konungs ok bænda'''
 +
 +
'''245.''' Nv er þat til at taka sem fyrr var fra horfuit. at Olafr konungr stefnnde lide sinu til Gulaþings þuiat b&#281;ndr h&#7887;fdu sent honum þau ord at þeir uilldu þar suara malum hans. En er huorirtueggiu kuomu til þingsins þa atti konungr fyst tal vid h&#7887;fdingia. bar konungr firir þa sin eyrendi ok baud þeim sem odrum monnum at taka vid kristnni. Þa suarar sa þeirra er æinna var rikazstr. talat h&#7887;fum ver frændr þetta mal ok samit vor a millum at med þui konungr er þu uill pynda oss til slikra hluta ok briota l&#7887;g vor ok þr&#7887;ngua oss vndir þig med nokkurra naudgan þa munu ver j moti standa med &#7887;llu afli ok fa þeir þa sigr sem audit ma verda. en ef þu konungr uillt leggia til vor frenda nokkura farsæliga hluti þa mattu þat sua uel gera at ver munum allir uæita þer trulynda þionnstu. Konungr suarar. huat vili þer af mer þiggia til þess at vor sætt (ok) samþykki verdi sem bezst. Þa suarar hofdinginn. þat er hit fysta ef þu uillt gifta Astride systur þina Erlinge Skialgssyne frænda vorum. hann kollum vær nu vænstan mann allra ungra manna j Noregi. Konungr suarar. likligt þiki mer at þat giaford se gott ok sæmiligt þuiat Erlingr er audigr ok uel ættadr ok hinn fridazsti synum. en þo a Astrijdr su&#7887;r þessa mals. nu man ek leita vid hana huersu henni er vm gefit þui at flest mun ek til vinna at guds kristni fai framgang þat er ek ma auduelliga uæita af sealfs mins uallde. Sidan rædde konungr vid Astride þetta mal ef hon uillde giftazst Erlinge at hans rade. Hon suarar. lijtt nyt ek þess sagde hon at ek er konungs dottir ok konungs systir samborin j badar ættir ef mig skal gifta utignum manni (ok) mun |<ref>150</ref> ek enn bida nokkuru uetr annars giafordz. Skildu þau suo sina r&#281;du. gek Astridr brott. Konungr let þa taka æinn hauk er Astridr atti ok let plokka af fiadrirnnar ok sende henni sidan. þa mællti Astridr. ræidr er brodir minn nu. Stod hon þa upp ok gek til fundar vid hann. konungr fagnar henni uel. hon sagde þa at konungr skal sia firir hennar rade sligt er hann uill. Konungr suarar. þat hugda ek sagde hann at ek munde hafua ualld til at gera þann tiginn mann sem ek vil her j landi. Sidan uar Erlingr skirdr med frændum sinum. Eftir þat var talat vm bonord Erlings ok Astridar. lauk sua at Astridr uar fostnut Erlinge. Sidan let Olafr konungr setia þing ok baud bondum kristni ok var þa Erlingr forgan(g)smadr at flytia þetta eyrende ok þar med allir frændr hans. Jatti þui þa allr lydr þuiat &#7887;ngir voru hofdingiar til motm&#281;la. var þa skirt allt folk ok kristnnat. Litlu sidarr gerde Erlingr Skial(g)son brudhlaup til Astridar. þar var Olafr konungi ok baud at gefua Erlingi jalls nafnn ok mikit riki. Erlingr suarar. hessar hafua verit frændr minir. vil ek ekki bera hærra nafnn en þeir. en þat vil ek þiggia konungr at þer latit mig vera mesten mann med þui nafnne her j lande. Konungr jattade honum þui ok at skilnade uæitte konungr Erlingi magi sinum nordan fra Sognnsæ ok allt austr til Lidandisnes med þeim hætti sem Haralldr konungr harfagri væitti sonum sinum. For konungr þa nordr med landi at ueitzslum ok bodade guds eyrende huar sem hann kom.
 +
 +
 +
'''Konungr var i Æruik ok fangadi Rognvalld'''
 +
 +
'''246.''' Olafr konungr var a uæitzslu skamt fra Æruik. hugsade konungr þa huat Sigridr hafde sagt honum firir uestan haf af Rognnualldi bonda sinum sem fyrr er getit. sendi konungr þa menn til Rognnuallz ok bad hann koma a sinn fund. Sendimenn hittu R&#7887;gnualld ok baru upp konungs ord. Rognnualldr suarar. uel komnir skulu þer her vera gangit inn til drykkiu ok sitit her medan ydr þikir gott. en æigi uæit ek uonir mins eyrendis a konungs fund ef þer vitit æigi. Konungs menn foru aftr ok s&#7887;gdu honum greiniliga su&#7887;r hans. konungr mællti. þa skal ek æiga vid hann eyrende ef hann a ekki vid mik. skal ek þar koma vid fiolda mannz. Rognnualldr bonde spurde at konungr munde þar koma. sendi hann alla menn burt af bænum. En er konungr var kominn nær bænum med lid sitt sa þeir æinn mann vti. konungr spurde huerr sa munde vera. honum var sagt at þat var Rognnualldr bondi. konungr mællti. mikill madr ok hamingiusamligr. Rognnvalldr gek æinn j moti konungi ok fagnade honum. konungr tok þui uel. Sidan mællti konungr. þat er mitt eyrendi til þin Rogunualldr sem til allra manna her j lande at ek uil at þu truir a æinn allzuallda(!) gud f&#7887;dur ok son ok helgan anda skapara himins ok jardar ok allra hluta syniligra ok vsyniligra. med þessari tru skaltu næita diofli ok allum hans vilia ok uelum ok skurgoda uillu ok þeirra trunade. sidan skaltu sem huerr annarra sa er salunne uill hialpa ok æignazst eilift lif taka skirnn j nafnne heilagrar þreningar med sannre idran ok jatningu synda þinna. en sa gud er þu skalt trua aa er sua mattugr ok milldr at miskunna at hann þuærr af monnum j skirninne allar syndir. alldri hefir hann suo illt gert ef hann gengr til skriftar firir kennimonnum ok segir til glæpa sinna med sannre jdran. En er konungr hætti sinne rædu þa suarar Rognnualldr. leinge hefir mer lett geingit med mina tru en alluel likar mer þin bod vtan æinn hlut er þu segir at til skripta skal ganga ok segia [sua at hafnna skal skurgoda atrunade<ref>''r.'' [sinar athafnir</ref> þuiat myklu flæira hefir yfir mig lidit en ek muni allt segia. ok þui vil ek ekki vid þinne tru taka en j &#7887;nguan stad skal ek letia at adrir menn taki vid kristni. Let konungr þa taka Rognualld hondum ok hafde hann j sinne geymslu.
 +
 +
 +
'''Capitulum'''
 +
 +
'''247.''' Hit sama sumar stefnde Olafr konungr .iiij. fylknna þing nordr a Stade a Dragsheide. skylldu þar koma Sygnir ok Firdir Sunnm&#281;rir ok Raumd&#281;lir. Olafr konungr sotti til þings þess med allmikit fiolmenni er hann hafde haft austan ór landi ok sua þat lid er komit hafde til hans a Rogalande ok H&#7887;rdalandi. bændr sottu til þings sem akuedit var. En er konungr kom med lid sitt þa bodade hann þar tru sem annarstadar. en firir þui at honum þotti bændr æigi skiott lata vid sinu eyrendi þa baud hann at þeir skylldu æiga vid hann orrostu en at &#7887;drum kosti lata skirazst ok taka retta tru. En med þui at konungr hafde styrk mikinn fiolmennis þa sa bændr at þeir h&#7887;fdu æigi afla til at beriazst vid konung. var þat rad upp tekit vm sidir at allt þat folk kristnadizst ok tok helga skirnn. Eftir þat for konungr til eyiarinnar Seliu ok fann þar likama hinnar sælu Sunnifu ok adra helga doma þeirrar sælu suæitar er henni hafdi fylg(t) sua sem fyrr er ritat. sidan for konungr |<ref>151</ref> a Nordmæri med lide sinu ok kristnnade þat fylke.
 +
 +
 +
'''Olafr konungr kom til Rauds'''
 +
 +
'''248.''' Þui næst siglde Olafr konungr inn a Hladir ok let briota ofan hofit ok taka burt fe allt þat er þar var ok allt skraut af godunum. hann tok gullhring or hofs hurdunne er Hakon jarll hafde gera latit. eftir þat let hann brenna allt saman hofit ok godin. En er bændr verda þessa varir lata þeir fara her&#7887;r vm &#7887;ll hinu næstu riki ok stefna lide vt ok ætla at fara at Olafi konungi med her. Konungr hellt þa vt eftir firde. hann stefnnde nordr med landi ok ætlade at fara nordr a Halogaland ok kristnna þar. En er konungr kom nordr firir Naumudal þa ætlade hann til Raudseyiar. þann morgin gek Raudr til hofs sem hann var uanr. Þorr var þa helldr hryggiligr ok væitti Raud æinge ansu&#7887;r þo at hann læitade orda vid hann. Raud þotti þat miog undarligt ok læitade marga uega at fa ord af honum ok spurde hui þetta sætti. Þorr suarar vm sidir ok helldr mædeliga ok sagde at hann gerde þetta æigi firir sakleysi. þuiat mer er sagde hann miog þraungt j kuomu þeirra manna er hingat ætla til eyiarinnar ok miog er mer oþokkat til þeirra. Raudr spurde huerir þeir menn væri. Þorr sagde at þat var Olafr Trygguason ok lid hans. Raudr mællti. þeyttu j moti þeim skeggbrodda þina ok st&#7887;ndum j mote þeim knaliga. Þorr kuat þat firir litit koma mundu. ok þo gengu þeir vt ok bles Þorr fast j kampana ok þeytti skeggraustina. Kom þa þegar anduidri j mote konungi sua styrkt at ekki matti vid gera ok let konungr siga aftr til s&#7887;mu hafnar sem hann hafde adr verit. ok for suo nokkurum sinnum. en kostg&#281;fde konungr þess at mæirr at fara til eyiarinnar. ok vm sidir vard rikari hans godvile med guds krafti en sa fiande er j mot stod. Raudr kom enn til hofsins ok var Þorr miog vfrynligr ok j hordum hug. Raudr spurde hui sætti. Þorr sagde at þar var konungr kominn j eyna. Raudr mællti. vit skulum þa standa j moti þeim med &#7887;llu afli en gefazst ekki upp þegar. Þorr kuat þeim þat litit mundu gera. Sendi konungr þa ord Raud at hann kæmi a hans fund. Raudr suarar seinliga ok man ek ekki koma a hans fund þuiat mer er ekki þokki a kuomu hans en þo myklu minne þokki Þor gude minum hinum mattuga. Konungr sotti þa til Rauds ok kallade saman allt folk þat er j eyiunne var. sidan bodade konungr Raud ok ollum þeim er þar voru samankomnir guds ord med miuklæti ok linlæik en &#7887;ngum hardyndum ok kostgæfde at læida Raud a retta tru sem annat folk. Konungr mællti. þat er eyrendi mitt til eyiar þessarar sem annarstadar ath leida þig Raudr ok allan þenna lyd af þeim villustigum er þer hafuit allz of leinge gengit eftir fiandans teygingum ok visa ydr a þa hinu greidu g&#7887;tu er alla læidir til æilifs fagnadar þa er hana fram ganga med rettri ras gudligra bodorda. en þat er at trua a sannan gud f&#7887;dur ok son ok helgen anda ok lata skirazst j hans nafnne. gera sidan med godfyse hans vilea ok geyma hans blezsadra bodorda ok taka þar &#7887;mbun ef rett er stundat eilifa sælu ok riki med allzuallda(!) gude. en sa er sannr gud allzualldanda sem huerr skynsamr ma skilia er skapat hefir himin ok iord ok sio sol ok lungl ok alla skeppnnu af &#7887;ngu efni j upphafui ok sidan styrir ok stiornar sinne skepnu eftir sinne villd ok fagurligre skipan. þat ma æigi sidr skilia med at þat eru æigi gudar þo at suo kallizst er likneski eru ger eftir illum monnum ok mega þui sidr &#7887;drum healpa at þeir eru sealfir blindir ok daufir dumba ok daudir ok mega huergi ór stad hrærazst vtan þeir se af monnum bornir edr fiandinn hræri þau med sinu falsi ok sionhuerfuingum til þess at hann megi þui auduelligar suikia mannfolkit ef suo synizst sem skurgodin megi þeim nokkut lidsinne væita til sinna gl&#281;pa þeirra er þeir vilia fram fara er a þau trua. en þeir falsgudar hafua þui sidr n&#7887;kkurnn matt at sealfir fiandurnir eru hardla ueykir ok (u)mattugir j moti krafti allzualldanda guds. Raudr suarar mali konungs. aheyriligt getr þu gert konungr tal þitt en æigi er mer mikit vm at lata þann atrunat er ek hefui adr haft ok fostri minn kendi mer. ok æigi ma þat mæla at gud uarr Þorr er her byggir j hofui voru megi litit þuiat hann segir firir ouordna hluti ok oruggr uerdr hann mer j allar þrautir ok firir þui man ek ekki bregda okkru uinfæingi medan hann helldr trulynde vid mik. en ekki man ek mæina &#7887;drum monnum at hallda þa tru sem huerium synizst. Konungr sagde. þat er ok likazst at þer æinum geri ekki j moti at standa ef allir adrir vilia rettu rade fylgia ok spurt muntu hafa at ek hefui oft menn fra æfui kuadda er æigi uilldu hlyda minum bodum |<ref>152</ref> eftir sealfra þeirra hialp ok naudsyn. Raudr mællti. helldr nu vid hot ekki geng ek firir sliku. en þo allz er þu konungr erth suo þrahalldr a þinu male her umb ok þu segir þinn gud allstyrkan ok mega huetuetnna er hann uill þa mun hann uilea efla þig sua at þu megir myklu orka. en þu kallar Þor audgætligan ok uanmegin en ek uænti at þer mun at &#7887;dru verda. nu man ek lata gera bal mikit en þit Þorr gangit at sinu megin huorr ok takizst þit j hendr ok mun sa ykkar sigr hafua er annan dregr vm elldinn. ætla ek at Þorr verde þer handsterkr. Konungr mællti. huerr madr heyrde sligt. einge madr dirfdizst fyrr at visa dioflum til þrautar vid mig þar sem ek boda helga tru. en þo man ek til þessa rada treystande a miskun almattigs guds at fiandinn man ekki mega j moti krafti Jesu Cristi. en þo geng ek til þessa profs med þeim skildaga at huoregum<ref>huorgegum ''Cd.''</ref> okkrum Þors skal hialpa huers sem vid þarf ok einge madr skal til fara med okkr at uæita þeim er vanhluta verdr. Var þa hladith mikit bal ok skotit j elldi. Þorr gek at elldinum ok var þo tregr til. tokuzst þeir konungr j hendr ok suiptuzst fast. Þorr let firir gangaz drap hann fotum j elldstokkinn ok steyptizst fram a elldinn. brennr hann nu þar upp a litille stundu at &#7887;sku en konungr stakade huerge vid. Olafr konungr mællti. nu er ollum monnum audsynt at þeir hafua illan atrunat er treystazst Þor þar sem hann matti æigi sealfum ser healpa vid bruna. Raudr suarar. reynt er þetta nu konungr af þu berr sigr af ykkrum vidskiptum ok alldri skal ek a hann trua sidan en þo ferr fiarri at ek lati skirazst at sinne. Konungr let þa handtaka Raud ok hafde hann j uardhallde. en þo uisse huorgi þeirra Rognnualldz til annars. en allt annat folk j eyiunni tok sanna tru ok helga skirnn. Olafr konungr spurde at Haleygir hofdu (her) vti ok ætludu at veria Olafi konungi land ef hann k&#281;mi nordr þangat. voru þeir hofdingiar firir þui lide Harekr or Þiottu Þorir hiortr Eyuindr er kalladr uar kinnrifa. Sneri konungr þa lide sinu sudr til Þrandheims ok inn j fiordinn þuiat hann fretti at Þr&#281;ndir h&#7887;fdu dreift her þeim er þeir hofdu saman dregit þegar er konungr hafde farit vt eftir firde ok frett med vissu at hann ætlar nordr a Halogaland.
 +
 +
 +
'''Konungr frealsade þa Rognnvalld ok Raud'''
 +
 +
'''249.''' Olafr konungr hafde þa Raud ok Rognnualld med ser j vardhalldi. konungr gek oft til tals vid R&#7887;gnnvalld þuiat honum virdiszt hans ordalag mart skynsamligt. Þat var einn dag er þeir toludu at konungr spurde ef hann uisse nokkut til huerr uelldr<ref>uallda ''Cd.''</ref> munde brennurnar(!) Þorolfs skialgs a Jadre. Rognvalldr suarar. hui man ek þat vita. ek var leinge med Þorolfi a Jadre ok var hann heill ok katr adr ek for þadan en litlu sidar var mer sogd brennan ok lat hans. en auallt er þess er getit kemr mer j hug Raudr j Raudsey. Ekki fek konungr af honum meira þar vm. Sidan hitti konungr Raud ok fretti ef hann visse huerr Þorolf skialg hefde inne brent. Raudr suarar. þat uæit ek æigi en Rognnualldr j Æruik kemr mer jafnan j hug er þar er vm talat. Konungr mællti. uilltu nu lata skiraz. Raudr suarar. æigi skal þat fyrr en ek væit huat Rognnvalldr gerir at. en æigi er þat firir þui illa er mer vid hann. Konungr let þa leide þa bada saman ok spurde þa enn at hinum somum tijdindum. Rognvalldr suarar. sligt ma ek af segi konungr sem ek sa(gda) j fystu er þu spurdir eftir. Konungr mællti. se ek þat at huorrtueggi ykkarr mun vera halldinordr. nu med þui at þit vilit æigi segia mer þa skal ek segia ykkr þar nokkut af. Hof hann þa upp ok sagde allt til enda skipte þeirra Þorolfs ok Rognualldz. nu hefir mer sua flutt Sigridr kona þin Rognvalldr ok er þess von at þit niotit hennar bæde nu ok sidarr. ok ekki man ek þetta sua miog refsa sem margir munu ætla eda efni standa til ef þit takit retta tru ok helga skirnn ok gerizst fullkomnir uorir vinir. Þa suarar Rognualldr. mikil er gift þin konungr ok goduile. hans munu ver æilifliga niota ok allir þeir er þer hlydnazst. Gek Rognvalldr þa vid verkinu ok ollum atburdum þeim sem konungr hafde sagt. jattudu þeir Raudr þa badir at hafua ok hallda þann sid sem hann bodade. voru þeir sidan skirdir ok tok konungr þa j sina vinattu. reiknaduzst þeir þa vid vm frændsemi ok gek Rognnvalldr vid faderni Rauds. for huorr þeim heim til sinna æignna med leyfui ok rade konungs. helldu þeir vel tru sina ok vinattu vid konung medan hann red Noregi en ekki er þess getit at þeir gylldi fe frændum Þorolfs skialgs firir brennuna.
  
 
===Þaattr Hallfredar vandrædaskaaldz===
 
===Þaattr Hallfredar vandrædaskaaldz===
Linje 2 786: Linje 2 823:
 
'''Olafr konungr hof bonord vid Sigridi'''
 
'''Olafr konungr hof bonord vid Sigridi'''
  
'''301.''' Nu er fyst at segia huat er fram for j Noregi medan Sigmundr kristnade folk j Færeyium. Olafr konungr for sudr med landi þa er þeir Sigmundr skildu. for konungr at uæitzslum um haustit ok allt helldr tomliga. ok þegar er hann kom sudr um Stade baud hann til sin bondum ok bætti tru þeirra ok samde sidu þeirra þar sem honum þotti þurfua. kom Olafr konungr a &#7887;nduerdum uetri austr j Uikina. Sigridr drottning j Suiþiod er kollud uar hin storrada sat at buum sinum. en litlu sidarr en Olafr konungr kom austr j Uikina sem nu uar sagt foru menn a mille þeirra Olafs konungs ok Sigridar drottningar med þeim eyrendum at konungr hof bonord sitt vid hana. en hon tok þui likliga ok var þat fest med æinkamalum at stefnulag skyllde vera med þeim til þessa mala um uetrinn eftir jol j Elfinne uit landamæri. Þa sende konungr Sigride hring þann hinn mykla er hann tok ór hofshurdunne a Hl&#7887;dum. þotti þat &#7887;llum er sa hin mesta gessime. Sigridr drottning tok gladliga vid hringinum ok lofade miog orlæik ok storlynde Olafs konungs. let hon þegar fara til synis um hollina ok sogdu allir menn æitt at æingi þottizst set hafua jafnngodann hring. |<ref>190</ref> Þar voru med drottningu gullsmidir hennar .ij. en er hringrinn kom til þeirra þa handuogu þeir hringinn ok logdu ekki til utan þæir toluduzst uit æinmæli. ok er drottning sa þat kallade hon þa til sin ok spurde huort (þeir) spottade at hringinum. þeir duldu þess. hon sagde at þeir skyllde firir vist segia henni huat þeir hefde at fundit. þeir s&#7887;gdu at fals uæri j hringinum. Drottning mællti. huadan af viti þer þat. Þeir sogdu at hann væri myklu lettari en annat gull þat er iafnamikit er asyndar. Drottning segir. þetta skulu þit skiott profua. Let hon þa briota hringinn ok fannzst þar innan j mikill eirbaugr. hon vard þa ræid miog ok sagde at Olafr konungr munde sua falsa hana at flæira.
+
[[Bilde:Da sagde Sigrid Dette kunde vel blive din bane.jpg|thumb|350px|right|<center>Erik Werenskiold:<br>'''Sigridr drottning j Suiþiod er kollud uar hin storrada.'''</center>]]'''301.''' Nu er fyst at segia huat er fram for j Noregi medan Sigmundr kristnade folk j Færeyium. Olafr konungr for sudr med landi þa er þeir Sigmundr skildu. for konungr at uæitzslum um haustit ok allt helldr tomliga. ok þegar er hann kom sudr um Stade baud hann til sin bondum ok bætti tru þeirra ok samde sidu þeirra þar sem honum þotti þurfua. kom Olafr konungr a &#7887;nduerdum uetri austr j Uikina. Sigridr drottning j Suiþiod er kollud uar hin storrada sat at buum sinum. en litlu sidarr en Olafr konungr kom austr j Uikina sem nu uar sagt foru menn a mille þeirra Olafs konungs ok Sigridar drottningar med þeim eyrendum at konungr hof bonord sitt vid hana. en hon tok þui likliga ok var þat fest med æinkamalum at stefnulag skyllde vera med þeim til þessa mala um uetrinn eftir jol j Elfinne uit landamæri. Þa sende konungr Sigride hring þann hinn mykla er hann tok ór hofshurdunne a Hl&#7887;dum. þotti þat &#7887;llum er sa hin mesta gessime. Sigridr drottning tok gladliga vid hringinum ok lofade miog orlæik ok storlynde Olafs konungs. let hon þegar fara til synis um hollina ok sogdu allir menn æitt at æingi þottizst set hafua jafnngodann hring. |<ref>190</ref> Þar voru med drottningu gullsmidir hennar .ij. en er hringrinn kom til þeirra þa handuogu þeir hringinn ok logdu ekki til utan þæir toluduzst uit æinmæli. ok er drottning sa þat kallade hon þa til sin ok spurde huort (þeir) spottade at hringinum. þeir duldu þess. hon sagde at þeir skyllde firir vist segia henni huat þeir hefde at fundit. þeir s&#7887;gdu at fals uæri j hringinum. Drottning mællti. huadan af viti þer þat. Þeir sogdu at hann væri myklu lettari en annat gull þat er iafnamikit er asyndar. Drottning segir. þetta skulu þit skiott profua. Let hon þa briota hringinn ok fannzst þar innan j mikill eirbaugr. hon vard þa ræid miog ok sagde at Olafr konungr munde sua falsa hana at flæira.
  
  
Linje 2 812: Linje 2 849:
  
 
'''306.''' Nv er þar til at taka at a þessi somu paschanott kom þar vid eyna Eyuindr kellda. hann hafdi mikit langskip alskipat. voru þat allt sæidmenn ok fiolkunnigt folk. Eyuindr gek upp af skipinu sinu ok oll suæit hans ok toku þa at magna fiolkyngi sina. gerde Eyuindr þeim hulizhialma ok þokumyrkr sua mikit at konungr ok lid hans skyllde æigi mega sia þa. En er þeir komu nær bænum a Augualldznesi þa uard miog annann ueg en Eyuindr hafdi ætlat. þokumyrkrit þat er hann hafde gert med fiolkyngi stod yfir honum ok hans foruneyti. urdu þeir allir senn suo blindir at þeir sa æigi helldr augum en hnakka ok gengu allir j hring ok j kring. En er uardmenn konungs sa huar þeir foru ok uissu æigi huat flokki þat var þa var |<ref>194</ref> sagt konungi þann tima er vti uar ottusaungr. Konungr gek vt ok er hann sa huar þeir Eyuindr foru bad hann menn sina uopnna sig ok vita huat monnum þat væri er sua foru undarliga. Þeir gerdu sua. kendu konungs menn þar Eyuind kelldu. þeir toku þar þessa alla menn ok leiddu a konungs fund er hann gek fra messu. sagde Eyuindr þa allan atburd um sinar ferdir ok suo þat at hann hafde þa ætlat at koma at konungi ou&#7887;rum ok drepa hann sofanda edr brenna inne med alla sina suæit ef æiga hefde blindleikr sea meinat er fell a hann ok hans menn. Konungr mællti. huart er þat nu fyllt at su hin sama gilldra edr snara hefir fallit a ydr sealfa er þer egnndut &#7887;drum. uar ok þess uon at mæira munde mega styrkr almattigs guds ok hans agætazstu eingla er hann skipar til uardueitzslu ok uernndar sinu folki helldr en fiolkynge þin edr sa hinn boluade sendebode Odinn sealfs fiandans er til þess dualdi firir oss suefnninn a tækiligum tima med sinum skemtiligum skroks&#7887;gum at hann mætti þui auduelligar oss suikia ok suæfa þa er uer skylldum uaka ok gude þiona sem þessum tima er tilheyriligt. ferr þetta ok makliga eftir uallde ok uilia hins hæsta himnakonungs at hann sealfr med sinum sæla syne uorum herra Jesu Cristo er a þessum sama degi lifgade sinn likam ok reis af dauda med sinum helga anda einn gud j þrenningu hefir hann af þessu sem ollu &#7887;dru sigr ok sæmd en ouinrinn skaup ok skemd. en medr þui Eyuindr at þu hefir nu fullkomliga reynt at þin fiolkynge ok fornneskia uinnr þer ok &#7887;drum ekki utan illt þa muntu nu ok þinir sueitungar uilia aflata allri uillu ok trua um sidir a sannan gud. En med þui at Eyuindr ok hans kumpanar neittudu þui þuerliga þa let konungr byrgia þa alla j æinu huse. en annan dag eftir uoru þeir fluttir allir at konungs rade j eitt siofarsker skamt fra eyiunne. letu þeir Eyuindr þar allir lif sitt ok er þat sidan kallat skrattasker. Olafr konungr sat a Augualldznesi fram um paskauiku. ok er af lidu hinir hæstu dagar þa let konungr briota huorntueggia hauginn er þar voru a nesinu ok funduzst manzbæin j hinum meira hauginum mikil ok fornlig en nautzbein j hinum minna. Sidan for konungr nordr med landi um uorit ok onduert sumar ok þo helldr tomliga. dualdizst hann longum uida at storbuum sinum ok hafde med ser mikit lid ok fritt.
 
'''306.''' Nv er þar til at taka at a þessi somu paschanott kom þar vid eyna Eyuindr kellda. hann hafdi mikit langskip alskipat. voru þat allt sæidmenn ok fiolkunnigt folk. Eyuindr gek upp af skipinu sinu ok oll suæit hans ok toku þa at magna fiolkyngi sina. gerde Eyuindr þeim hulizhialma ok þokumyrkr sua mikit at konungr ok lid hans skyllde æigi mega sia þa. En er þeir komu nær bænum a Augualldznesi þa uard miog annann ueg en Eyuindr hafdi ætlat. þokumyrkrit þat er hann hafde gert med fiolkyngi stod yfir honum ok hans foruneyti. urdu þeir allir senn suo blindir at þeir sa æigi helldr augum en hnakka ok gengu allir j hring ok j kring. En er uardmenn konungs sa huar þeir foru ok uissu æigi huat flokki þat var þa var |<ref>194</ref> sagt konungi þann tima er vti uar ottusaungr. Konungr gek vt ok er hann sa huar þeir Eyuindr foru bad hann menn sina uopnna sig ok vita huat monnum þat væri er sua foru undarliga. Þeir gerdu sua. kendu konungs menn þar Eyuind kelldu. þeir toku þar þessa alla menn ok leiddu a konungs fund er hann gek fra messu. sagde Eyuindr þa allan atburd um sinar ferdir ok suo þat at hann hafde þa ætlat at koma at konungi ou&#7887;rum ok drepa hann sofanda edr brenna inne med alla sina suæit ef æiga hefde blindleikr sea meinat er fell a hann ok hans menn. Konungr mællti. huart er þat nu fyllt at su hin sama gilldra edr snara hefir fallit a ydr sealfa er þer egnndut &#7887;drum. uar ok þess uon at mæira munde mega styrkr almattigs guds ok hans agætazstu eingla er hann skipar til uardueitzslu ok uernndar sinu folki helldr en fiolkynge þin edr sa hinn boluade sendebode Odinn sealfs fiandans er til þess dualdi firir oss suefnninn a tækiligum tima med sinum skemtiligum skroks&#7887;gum at hann mætti þui auduelligar oss suikia ok suæfa þa er uer skylldum uaka ok gude þiona sem þessum tima er tilheyriligt. ferr þetta ok makliga eftir uallde ok uilia hins hæsta himnakonungs at hann sealfr med sinum sæla syne uorum herra Jesu Cristo er a þessum sama degi lifgade sinn likam ok reis af dauda med sinum helga anda einn gud j þrenningu hefir hann af þessu sem ollu &#7887;dru sigr ok sæmd en ouinrinn skaup ok skemd. en medr þui Eyuindr at þu hefir nu fullkomliga reynt at þin fiolkynge ok fornneskia uinnr þer ok &#7887;drum ekki utan illt þa muntu nu ok þinir sueitungar uilia aflata allri uillu ok trua um sidir a sannan gud. En med þui at Eyuindr ok hans kumpanar neittudu þui þuerliga þa let konungr byrgia þa alla j æinu huse. en annan dag eftir uoru þeir fluttir allir at konungs rade j eitt siofarsker skamt fra eyiunne. letu þeir Eyuindr þar allir lif sitt ok er þat sidan kallat skrattasker. Olafr konungr sat a Augualldznesi fram um paskauiku. ok er af lidu hinir hæstu dagar þa let konungr briota huorntueggia hauginn er þar voru a nesinu ok funduzst manzbæin j hinum meira hauginum mikil ok fornlig en nautzbein j hinum minna. Sidan for konungr nordr med landi um uorit ok onduert sumar ok þo helldr tomliga. dualdizst hann longum uida at storbuum sinum ok hafde med ser mikit lid ok fritt.
 +
 +
 +
[[Bilde: Seidmændene paa Skratteskjær.jpg|thumb|center|700px|<center>Halvdan Egedius:<br>'''Letu þeir Eyuindr þar allir lif sitt ok er þat sidan kallat skrattasker'''</center>]]
  
 
===Her hefr vpp þaatt Þorvalldz tasallda===
 
===Her hefr vpp þaatt Þorvalldz tasallda===
Linje 2 847: Linje 2 887:
 
'''Harekr fluttr til konungs'''
 
'''Harekr fluttr til konungs'''
  
'''311.''' Nu er þar til at taka er fyrr uar fra horfit at þeir brædr hinir haleysku Sigurdr ok Haukr hofdu komizst ór b&#7887;ndum ok vardhallde Olafs konungs. satu þeir um uetrinn uel halldnir med Hareki j Þiottu. Þat uar um uorit æinn uedrdag godan at Harekr uar hæima ok fatt manna a bænum þotti honum daufligt. þeir brædr fylgdu honum iafnan. Þa spurde Sigurdr ef bonde uillde at þeir reri nokkur at skemta ser. þat likade Hareki uel. gengu sidan til strandar ok settu fram sexæring. tok Sigurdr ór nausti segl ok reida er fylgde skipinu sem þeir voru adr uanir at hafa med ser þoat þeir færi skamt at skemta ser. Harekr gek vt a skipit ok lagde styri til lags. þeir brædr hofdu alu&#281;puni sitt sem þeir voru uanir at ganga heima med bonda. badir uoru þeir manna sterkazstir. en adr þeir gengi vt a skipit þa kostudu þeir vt smiorlaupum nokkurum ok braudkass ok baru vt j mille sin mungatztunnu a skipit. Harekr biozst vm aftr j skipit ok geymde ekki um huat þeir brædr hofduzst at. Sidan reru þeir fra landi. uindr litill uar a nordan ok uedrit blijtt. en er þeir uoru skamt komnir fra eyiunne þa færdu þeir brædr segl upp en Harekr styrde. bar þa bratt fra eyiunne. Þui næst gengu þeir brædr aftr þar til er Harekr sat ok spurdu huert hann ætlade at þeir skyllde fara. Hann sagde at þeir munde sigla til næstu eyiar at skemta ser. Sigurdr mællti. suo er nu komit bondi at þu skalt uelia um .ij. kosti edr .iij. sa er hinn fysti at lata okkr brædr rada firir ferd uorri ok stefnu ok skal þa gera uel vit þig sem makligt er. hinn er annar at uit bindum þig. sa er hinn þride at vit munum drepa þig. Harekr suarar. þit munut nu rada. þuiat Harekr sa huar ko(mit nar). |<ref>198</ref> Batt hann þat þa suardogum ok sellde þeim tru sina þar til. gek Sigurdr þa til stiornnar ok stefnnde sudr med lande. Gættu þeir brædr þess at þeir skyllde huergi menn finna. en byri gaf sem bezst ok blidazst. lettu þeir ferdinne æigi fyrr en þeir kuomu sudr vid Þrandheim ok inn til Nidaross a fund Olafs konungs. Konungr let Harek kalla til motz vit sig ok baud honum at lata skirazst. Harekr mællti j moti. þetta toludu þeir konungr ok Harekr marga daga med ser stundum firir fiolmenni en stundum a æinmæli. kom þar ekki asamt med þeim. ok at lyktum sagde konungr Hareki. nu skaltu fara heim ok skal ek ekki gera a hluta þinn. fyrst firir þat at frændsemi er mikil millum okkar. þat annat at þu munt kalla at ek hafui þig med suikum fæingit. en vit þat til sannz at ek æthla j sumar nordr at vitea yduarr Haleygianna. skulu þer þa profua huort ek kann at refsa þeim at neitta kristninne. Harekr let (uel) yfir þij at hann kæmizst sem fyst þadan j brott. Olafr konungr fek Hareki skutu goda. reru a bordit .x. menn edr .xij. let konungr bua skip þat sem bezst at &#7887;llum f&#7887;ngum. þar med fek hann Hareki til fylgdar .xxx. uaskra manna ok alla uel buna. For Harekr þegar brott er hann var buinn. en Sigurdr og Haukr uoru eftir med Olafi konungi ok letu skirazst badir. Harekr for leid sina þar til er hann kom heim j Þiottu. hann sende þegar ord Eyuinde kinnrifu uin sinum ok bat suo segia at Harekr or Þiottu hafde fundit Olaf konung ok hafde æigi kugazst latit at taka vid kristnne. hitt annat bat hann segia Eyuinde at Olafr konungr ætlar um sumarit at fara med her a hendr þeim. sagde Harekr at þeir munde þar uarhuga uerda uit at giallda. bat Eyuind koma sem fyst a sinn fund. En er þessi eyrende uoru borin Eyuinde þa sa hann at ærin naudsyn mundi til vera at gera þat rad firir at þeir uæri æigi uppnæmir firir Olafi konungi. for Eyuindr þegar sem skyndiligazst med hleypiskutu ok fa menn a. en er hann kom til Þiottu fagnnade Harekr honum uel. gæingu þeir þegar a æintal tueir samt annan ueg fra b&#281;num. En er þeir hofdu litla hrid talat þa komu þar konungs menn þeir er Hareki hofdu nordr fylgt. gripu þeir Eyuind ok h&#7887;fdu til skips med ser. foru þegar brott med Eyuind ok lettu sinne ferd eigi fyrr en þeir komu sudr til Þrandheims ok a fund Olafs konungs j Nidarose. Uar Eyuinde þa fylgt a konungs fund. baud konungr honum sem odrum monnum at taka skirnn. Eyuindr kuat þar nei vid. Konungr bat hann blidum ordinn at taka tru retta ok sagde honum marga skynsemi ok suo byskup af dyrd ok iartæignum almattigs guds. ok skipadizat Eyuindr ekki vit þat. þa baud konungr honum uirduligar giafir ok ueitzslur storar ok het honum þar med sinne fullkominne vinattu ef hann uillde lata af heidni ok taka skirnn. en Eyuindr neitade þui ollu þuerliga. þa het konungr honum meitzslum edr dauda. ekki skipadizst Eyuindr vid þat. Sidan let konungr bera inn munnlaug fulla af glodum ok setia a kuid Eyuinde ok bratt brast kuidrinn j sund. Þa mællti Eyuindr. taki af mer munnlaugina ek uil mæla n&#7887;kkur ord adr en ek dey. Þa uar sua gert. Konungr mællti. uilltu nu trua a Krist. Nei sagde hann ek ma &#7887;ngun skirnn faa þoat ek uillde þuiat fadir minn ok modir mattu ekki barnn sitt upp fæda adr þau foru til Finna fiolkunnigra ok gafu þeim mikit fe til at gefa þeim getnat med sinne kunnostu. þeir sogduzst þat ekki mega gera. en þat ma vera s&#7887;gdu þeir at uer megim þiggia at þat barnn er þit eigit næst likamliga lifi ef þit heitit þui med suardaga ef sa madr lifir at hann þioni Þor ok Odni til daudadags. sidan gatu þau mig ok gafu Odni. fæddumzst ek upp ok þegar ek matti mer nokkut enndrnyada ek þeirra heit. hefir ek sidan Odni þionat med allri elsku ok ordit rikr hofdinge. nu er ek sua margfalliga gefinn Odni at ek ma þui med &#7887;ngu moti brigda ok æigi uil ek. Eftir þat do Eyuindr. hafde hann verit hinn fiolkunnigazsti madr.
+
[[Bilde: Kong Olav søger at overtale Haarek.jpg|thumb|right|500px|<center>Halvdan Egedius:<br>'''Konungr let Harek kalla til motz vit sig ok baud honum at lata skirazst.'''</center>]]'''311.''' Nu er þar til at taka er fyrr uar fra horfit at þeir brædr hinir haleysku Sigurdr ok Haukr hofdu komizst ór b&#7887;ndum ok vardhallde Olafs konungs. satu þeir um uetrinn uel halldnir med Hareki j Þiottu. Þat uar um uorit æinn uedrdag godan at Harekr uar hæima ok fatt manna a bænum þotti honum daufligt. þeir brædr fylgdu honum iafnan. Þa spurde Sigurdr ef bonde uillde at þeir reri nokkur at skemta ser. þat likade Hareki uel. gengu sidan til strandar ok settu fram sexæring. tok Sigurdr ór nausti segl ok reida er fylgde skipinu sem þeir voru adr uanir at hafa med ser þoat þeir færi skamt at skemta ser. Harekr gek vt a skipit ok lagde styri til lags. þeir brædr hofdu alu&#281;puni sitt sem þeir voru uanir at ganga heima med bonda. badir uoru þeir manna sterkazstir. en adr þeir gengi vt a skipit þa kostudu þeir vt smiorlaupum nokkurum ok braudkass ok baru vt j mille sin mungatztunnu a skipit. Harekr biozst vm aftr j skipit ok geymde ekki um huat þeir brædr hofduzst at. Sidan reru þeir fra landi. uindr litill uar a nordan ok uedrit blijtt. en er þeir uoru skamt komnir fra eyiunne þa færdu þeir brædr segl upp en Harekr styrde. bar þa bratt fra eyiunne. Þui næst gengu þeir brædr aftr þar til er Harekr sat ok spurdu huert hann ætlade at þeir skyllde fara. Hann sagde at þeir munde sigla til næstu eyiar at skemta ser. Sigurdr mællti. suo er nu komit bondi at þu skalt uelia um .ij. kosti edr .iij. sa er hinn fysti at lata okkr brædr rada firir ferd uorri ok stefnu ok skal þa gera uel vit þig sem makligt er. hinn er annar at uit bindum þig. sa er hinn þride at vit munum drepa þig. Harekr suarar. þit munut nu rada. þuiat Harekr sa huar ko(mit nar). |<ref>198</ref> Batt hann þat þa suardogum ok sellde þeim tru sina þar til. gek Sigurdr þa til stiornnar ok stefnnde sudr med lande. Gættu þeir brædr þess at þeir skyllde huergi menn finna. en byri gaf sem bezst ok blidazst. lettu þeir ferdinne æigi fyrr en þeir kuomu sudr vid Þrandheim ok inn til Nidaross a fund Olafs konungs. Konungr let Harek kalla til motz vit sig ok baud honum at lata skirazst. Harekr mællti j moti. þetta toludu þeir konungr ok Harekr marga daga med ser stundum firir fiolmenni en stundum a æinmæli. kom þar ekki asamt med þeim. ok at lyktum sagde konungr Hareki. nu skaltu fara heim ok skal ek ekki gera a hluta þinn. fyrst firir þat at frændsemi er mikil millum okkar. þat annat at þu munt kalla at ek hafui þig med suikum fæingit. en vit þat til sannz at ek æthla j sumar nordr at vitea yduarr Haleygianna. skulu þer þa profua huort ek kann at refsa þeim at neitta kristninne. Harekr let (uel) yfir þij at hann kæmizst sem fyst þadan j brott. Olafr konungr fek Hareki skutu goda. reru a bordit .x. menn edr .xij. let konungr bua skip þat sem bezst at &#7887;llum f&#7887;ngum. þar med fek hann Hareki til fylgdar .xxx. uaskra manna ok alla uel buna. For Harekr þegar brott er hann var buinn. en Sigurdr og Haukr uoru eftir med Olafi konungi ok letu skirazst badir. Harekr for leid sina þar til er hann kom heim j Þiottu. hann sende þegar ord Eyuinde kinnrifu uin sinum ok bat suo segia at Harekr or Þiottu hafde fundit Olaf konung ok hafde æigi kugazst latit at taka vid kristnne. hitt annat bat hann segia Eyuinde at Olafr konungr ætlar um sumarit at fara med her a hendr þeim. sagde Harekr at þeir munde þar uarhuga uerda uit at giallda. bat Eyuind koma sem fyst a sinn fund. En er þessi eyrende uoru borin Eyuinde þa sa hann at ærin naudsyn mundi til vera at gera þat rad firir at þeir uæri æigi uppnæmir firir Olafi konungi. for Eyuindr þegar sem skyndiligazst med hleypiskutu ok fa menn a. en er hann kom til Þiottu fagnnade Harekr honum uel. gæingu þeir þegar a æintal tueir samt annan ueg fra b&#281;num. En er þeir hofdu litla hrid talat þa komu þar konungs menn þeir er Hareki hofdu nordr fylgt. gripu þeir Eyuind ok h&#7887;fdu til skips med ser. foru þegar brott med Eyuind ok lettu sinne ferd eigi fyrr en þeir komu sudr til Þrandheims ok a fund Olafs konungs j Nidarose. Uar Eyuinde þa fylgt a konungs fund. baud konungr honum sem odrum monnum at taka skirnn. Eyuindr kuat þar nei vid. Konungr bat hann blidum ordinn at taka tru retta ok sagde honum marga skynsemi ok suo byskup af dyrd ok iartæignum almattigs guds. ok skipadizat Eyuindr ekki vit þat. þa baud konungr honum uirduligar giafir ok ueitzslur storar ok het honum þar med sinne fullkominne vinattu ef hann uillde lata af heidni ok taka skirnn. en Eyuindr neitade þui ollu þuerliga. þa het konungr honum meitzslum edr dauda. ekki skipadizst Eyuindr vid þat. Sidan let konungr bera inn munnlaug fulla af glodum ok setia a kuid Eyuinde ok bratt brast kuidrinn j sund. Þa mællti Eyuindr. taki af mer munnlaugina ek uil mæla n&#7887;kkur ord adr en ek dey. Þa uar sua gert. Konungr mællti. uilltu nu trua a Krist. Nei sagde hann ek ma &#7887;ngun skirnn faa þoat ek uillde þuiat fadir minn ok modir mattu ekki barnn sitt upp fæda adr þau foru til Finna fiolkunnigra ok gafu þeim mikit fe til at gefa þeim getnat med sinne kunnostu. þeir sogduzst þat ekki mega gera. en þat ma vera s&#7887;gdu þeir at uer megim þiggia at þat barnn er þit eigit næst likamliga lifi ef þit heitit þui med suardaga ef sa madr lifir at hann þioni Þor ok Odni til daudadags. sidan gatu þau mig ok gafu Odni. fæddumzst ek upp ok þegar ek matti mer nokkut enndrnyada ek þeirra heit. hefir ek sidan Odni þionat med allri elsku ok ordit rikr hofdinge. nu er ek sua margfalliga gefinn Odni at ek ma þui med &#7887;ngu moti brigda ok æigi uil ek. Eftir þat do Eyuindr. hafde hann verit hinn fiolkunnigazsti madr.
  
  
Linje 3 035: Linje 3 075:
 
'''Raugnualldr iarll sendi menn til Olafs konungs'''
 
'''Raugnualldr iarll sendi menn til Olafs konungs'''
  
'''332.''' Olafr konungr ok Þyry drottning satu j Nidarose um uetrinn er konungr hafde kristnat Halogaland. Þyri drottning hafde um sumarit adr fætt suæinbarnn er þau Olafr konungr attu. sa suæinn uar b&#281;de mikill ok efniligr ok kalladr eftir modurf&#7887;dur sinum. unnu þau konungr ok drottning þeim sueini mikit ok hugdu gott til at hann munde fædazst upp ok taka arf eftir fodur sinn. en hann lifde æigi fullt ár fra þui er hann var fæddr. þotti þeim badum þat mikill skade. Þann uetr uar mart islenzskra manna med Olafi konungi sem fyrr er sagt ok margir adrir g&#7887;fgir menn. þa uar ok med hirdinne Jngibiorg systir Olafs konungs. hon uar frid synum litilat ok blijd uid alþydu fasttæk ok dreinglundut j skapi ok alluinsæl. hon uar uel til islenzskra manna þeirra er þar uoru. en Kiartan Olafsson uar henni kærazstr þuiat hann hafde leingzst af þeim verit med konungi. þotti honum ok oft skemtiligt at tala uid hana þuiat hon uar b&#281;di uitr ok snioll j mali. Olafikonungr uar iafnan gladr ok katr uit sina menn ok leidde miog at spurningum um hattu ok h&#7887;fdingskap rikra manna af hinum næstum londum ef menn komu til hans af Danmork edr Suiþiod. Hallfredr uandrædaskalld hafde farit um sumarit austan af Gautlandi. hafde hann uerit med Raugnualldi jalli Ulfssyne er þa var kominn til rikis j uestra Gautlandi. Ulfr fadir Rognualldz uar brodir Sigridar hinnar storradu. uoru þeir syskina synir Olafr konungr sænski ok Rognualldr jarll. Sagde Hallfredr Olafi konungi mart af ialli. sagde at hann uar hraustr h&#7887;fdingi ok stiornsamr &#7887;rr af peningum dreinglyndr ok uinhollr. sagde Hallfredr þat ok med at jall uillde hallaz til uinattu uit Olaf konung ok hafde þat talat at hann uillde bidia Jngibiargar Trygguadottur. A þeim uetri komu austan af Gautlande sendimenn Rognualldz jalls ok fundu Olaf konung nordr j Nidarosi. baru þar fram eyrendi jalls firir konung &#7887;ll slik sem Hallfredr hafdi adr ordi a komit at hann uillde uera fullkominn uin Olafs konungs ok þar med mællti hann til mægda uit konung ok uillde fa Jnngibiargar systur hans. fluttu sendimenn her med sannar jartæignir jalls at þeir foru med s&#7887;nnum hans jarteignum<ref>''r.'' eyrendum</ref>. tok konungr uel þeirra male en sagde at Jungibiorg munde myklu rada sialf um giaford sitt. Sidan talade konungr þetta vid systur sina ok spurde huersu henni væri um þetta gefit. Hon suarar suo. ek hefi verit med ydr um hrid ok hafui þer veitt mer brodurliga vmsia ok elskuliga sæmd j alla stade sidan er þer komut j land þetta. nu firir þui at ek uil iatta yduarre forsio um giaford mitt uænti ek at þer giftith mig æigi hæidnum manni. Konungr sagde at suo skyllde uere. atti konungr þa tal vid sendimenn ok uar þat radit adr þeir foru brott at Rognualldr jall skyllde koma til motz uid Olaf konung um sumarit austr j landi ef hann uillde gera vid hann vinattu fullkomna. skylldu þeir þa sealfir tala med ser þessi rad er þeir fyndizst. Foru þa sendimenn jalls austr aftr med þessum eyrendum en Olafr konungr sat um uetrinn j Nidarose med mikille rausn ok fiolmenni.  
+
'''332.''' Olafr konungr ok Þyry drottning satu j Nidarose um uetrinn er konungr hafde kristnat Halogaland. Þyri drottning hafde um sumarit adr fætt suæinbarnn er þau Olafr konungr attu. sa suæinn uar b&#281;de mikill ok efniligr ok kalladr eftir modurf&#7887;dur sinum. unnu þau konungr ok drottning þeim sueini mikit ok hugdu gott til at hann munde fædazst upp ok taka arf eftir fodur sinn. en hann lifde æigi fullt ár fra þui er hann var fæddr. þotti þeim badum þat mikill skade. Þann uetr uar mart islenzskra manna med Olafi konungi sem fyrr er sagt ok margir adrir g&#7887;fgir menn. þa uar ok med hirdinne Jngibiorg systir Olafs konungs. hon uar frid synum litilat ok blijd uid alþydu fasttæk ok dreinglundut j skapi ok alluinsæl. hon uar uel til islenzskra manna þeirra er þar uoru. en Kiartan Olafsson uar henni kærazstr þuiat hann hafde leingzst af þeim verit med konungi. þotti honum ok oft skemtiligt at tala uid hana þuiat hon uar b&#281;di uitr ok snioll j mali. Olafikonungr uar iafnan gladr ok katr uit sina menn ok leidde miog at spurningum um hattu ok h&#7887;fdingskap rikra manna af hinum næstum londum ef menn komu til hans af Danmork edr Suiþiod. Hallfredr uandrædaskalld hafde farit um sumarit austan af Gautlandi. hafde hann uerit med Raugnualldi jalli Ulfssyne er þa var kominn til rikis j uestra Gautlandi. Ulfr fadir Rognualldz uar brodir Sigridar hinnar storradu. uoru þeir syskina synir Olafr konungr sænski ok Rognualldr jarll. Sagde Hallfredr Olafi konungi mart af ialli. sagde at hann uar hraustr h&#7887;fdingi ok stiornsamr &#7887;rr af peningum dreinglyndr ok uinhollr. sagde Hallfredr þat ok med at jall uillde hallaz til uinattu uit Olaf konung ok hafde þat talat at hann uillde bidia Jngibiargar Trygguadottur. A þeim uetri komu austan af Gautlande sendimenn Rognualldz jalls ok fundu Olaf konung nordr j Nidarosi. baru þar fram eyrendi jalls firir konung &#7887;ll slik sem Hallfredr hafdi adr ordi a komit at hann uillde uera fullkominn uin Olafs konungs ok þar med mællti hann til mægda uit konung ok uillde fa Jnngibiargar systur hans. fluttu sendimenn her med sannar jartæignir jalls at þeir foru med s&#7887;nnum hans jarteignum<ref>''r.'' eyrendum</ref>. tok konungr uel þeirra male en sagde at Jungibiorg munde myklu rada sialf um giaford sitt. Sidan talade konungr þetta vid systur sina ok spurde huersu henni væri um þetta gefit. Hon suarar suo. ek hefi verit med ydr um hrid ok hafui þer veitt mer brodurliga vmsia ok elskuliga sæmd j alla stade sidan er þer komut j land þetta. nu firir þui at ek uil iatta yduarre forsio um giaford mitt uænti ek at þer giftith mig æigi hæidnum manni. Konungr sagde at suo skyllde uere. atti konungr þa tal vid sendimenn ok uar þat radit adr þeir foru brott at Rognualldr jall skyllde koma til motz uid Olaf konung um sumarit austr j landi ef hann uillde gera vid hann vinattu fullkomna. skylldu þeir þa sealfir tala med ser þessi rad er þeir fyndizst. Foru þa sendimenn jalls austr aftr med þessum eyrendum en Olafr konungr sat um uetrinn j Nidarose med mikille rausn ok fiolmenni.
 +
 
 +
 
 +
===Þattr Þorsteins skelkis===
 +
 
 +
 
 +
Þat er sagt um sumarit eftir at Olafr konungr for at uæitzslum austr um Uikina ok vijdara anmarstadar. tok hann uæitzslu a þeim bæ er a Ræinu<ref>Ræimi ''Cd.''</ref> heitir. hann var miog fiolmennr. sa uar madr þa med konungi er Þorstæinn het Þorkelsson Asgeirssonar ædikollz Audunarsonar sk&#7887;kuls islenzskr madr ok hafde komit til konungs um uetrinn adr. Um kuelldit er menn satu yfir drykkiubordum talade Olafr konungr at æinge madr af hans monnum skyllde æinn saman fara j salernni vm nattina. þuiat huer sem ganga beiddizst skylldi med ser kalla sinn rekkiufelaga ella kuat hann eigi mundu hlyda. Drekka menn nu uel vm kuelldit. en er ofan uoru drykkiubord gengu menn at sofa. ok er alæid nattina uaknade Þorsteinn islendingr |<ref>215</ref> ok bæidde at ganga af sæng. en sa suaf fast er hia honum la suo at Þorstæinn uillde uist æigi uekia hann. stendr hann þa upp ok kippir skom a fætr ser ok tekr yfir sig æinn felld þykkuann ok gengr til hæimilishuss. þat uar stort hus suo at ellifu menn mattu sitia huoru megin. setz hann a yzstu setu. ok er hann hefir setit n&#7887;kkura stund ser hann at puki kemr upp a innzstu setu ok sat þar. Þorstæinn mællti þa. huerr er þar kominn. Dolgrinn suarar. her er kominn Þorkell hinn þunne er fell a hræ med Haralldi konungi hilldit&#7887;nn. Huadan kom þu nu at quat Þorstæinn. Hann sagdiz nu nykominn at ór heluite. Huat kanntu þadan at segia [spurde Þorstæinn<ref>[er Þorstæinn spurde ''Cd.''</ref>. Hinn suarar. huers uiltu spyria. Huerir þola bezst pijsler j heluite. Einge betr quad puki en Sigurdr fafnisbani. Hueria pijsl hefir hann. Hann kyndir ofnn brennanda sagdi draugrinn. Ekki þiki mer þat suo mikil pijsl segir Þorsteinn. Eigi er þat þo quad puki þuiat hann er sialfr kyndarinn. Mikit er þat þa quad Þorsteinn. edr huerr þolir þar uest pislir. Draugrinn suarar. Starkadr hinn gamli þolir uest þuiat hann æpir sua at oss fiand&#7887;num er þat mæiri pina en flest allt annat suo at ver megum firir hans opi alldri nadir hafa. Huat pinu hefir hann þess quad Þorsteinn er hann þolir suo illa suo hraustr madr sem hann hefuir sagdr verit. Hann hefir &#7887;kkla elld. Ekki þiki mer þat suo mikit sagde Þorsteinn slikum kappa sem hann hefir verit. Ekki er þa rett a litit quad draugr þuiat iliarnar æinar standa upp or elldinn(m). Mikit er þat quad Þorsteinn ok æp þu eftir honum n&#7887;kkut óp. Þat skal uera quad puki. Hann slo þa j sundr a ser huoptunum ok setti upp gaul mikit. en Þorsteinn bra felldarskautinu at h&#7887;fdi ser. Honum uard miog vsuift vid op þetta ok mællti. æpir hann þetta opit mest sua. Fiarri ferr um þat quad draugr. þuiat þetta er op uart drysildioflanna. Æp þu eptir Starkade littat quad Þorsteinn. Þat ma uel quad puki. Tekr hann þa at æpa j annan tima suo &#7887;skurliga at Þorsteini þotti firnn j huersu mikit sia fianndi iafnnlitill gat gaulat. Þorsteinn gerir þa sem fyrr at hann uafde felldinum at hofdi ser ok bra honum þo suo vid at vmegin uar a honum sua at hann visse ekki til sin. Þa spurde pukinn. hui þegir þu nu. Þorsteinn annzsade er af honum læid. þui þegi ek at ek undrumzst hue mikil ognarraust at liggr j þer æigi meire puki enn mer synizst þu vera. edr er þetta þit mesta op Starkadar. Æigi er nærri þui. þetta er segir hann<ref>þetta er ''tilf. Cd.''</ref> helldr hit minnzsta op hans. Drag þu æigi undan leingr quad Þorsteinn ok lat mik heyra þit mesta opit. Puki jattade þui. Þorsteinn biozst þa vid ok braut saman felldinn ok snarade hann suo at hofde ser ok hellt at utan badum hondum. Draugrinn hafde þokat at Þorsteini vm þriar setur vid huert opit ok voru þa þriar æinar a mille þeirra. Pukinn belgdi þa hrædiliga huoptana ok sneri um j ser augunum ok tok at gaula sua hatt at Þorsteini þotti ór hofui keyra. ok j þui kuat uit klukkan j stadnum en Þorsteinn fell j vvit fram a golfit. en pukanum bra suo vid klukkuhliodit at hann steyptizst nidr j golfit ok matti leinge heyra yminn nidr j iordina. Þorsteinn raknnade skiott vid ok stod upp ok gek til sængr sinnar ok lagdizst nidr. En er mornnade stodu menn upp. gek konungr til kirkiu ok hlyddi tijdum. eftir þat uar gengit til borda. Konungr uar ekki forat blijdr. hann tok til orda. hefir nokkurr madr farit æinn saman j natt til heimilishus. Þorsteinn stod þa upp ok fell fram firir konung ok sagdizst af hafa brugdit hans bodi. Konungr suarar. ekki uar mer þetta suo mikil meingerd en synir þu þat sem talat er til yduar Jslendinga at þer set miog einrænir. en vard þu vid nokkut uarr. Þorsteinn sagde þa alla s&#7887;gu sem farit hafde. Kunungr spurde. hui þotti þer gagnn at hann æpti. Þat uil ek segia ydr herra. ek þottizst þat vita med þui at þer h&#7887;fdut varat alla menn vid at fara þangat æinir saman en skelmirinn kom upp at vid mundim æigi klakklaust skilia. en ek ætlade at þer mundit uakna vid herra er hann æpti ok þottumz ek þa holpinn ef þer yrdit uarir vid. Suo uar ok sagde konungr at ek uaknnade vid ok suo uissa ek huat fram for ok þui let ek hringia at ek uissi at æigi munde þer ella duga. en hræddizst þu ekki þa er pukinn tok at æpa. Þorsteinn suarar. ek uæit ekki huat þat er hræzslan herra. Uar æinge otte j briosti þer sagde konungr. Æigi uar þat sagde Þorstæinn þuiat vid hit sidazsta opit skaut mer næsta skelk j bringu. Konungr suarar. nu skal auka nafnn þitt ok kalla þig Þorstein skelk hedan af. ok er her suerd at ek uil gefa þer at nafnnfesti. Þorsteinn þakkade honum. Suo er sagt at Þorsteinn gerdizst hirdmadr Olafs konungs ok uar med honum sidan ok fell a Orminum langa med odrum kauppum konungs.
  
  
Linje 3 182: Linje 3 228:
  
  
'''Olafr konungr vitradiz Þorhalli a Knappstodum'''
+
[[Bilde: Ormen lange.jpg|thumb|center|700px|<center>Halvdan Egedius:<br>'''En þenna dreka kallade hann Orm hinn langa.'''</center>]]
  
'''347.''' Madr er nefnndr Þorhallr knappr hann bio a Knappst&#7887;dum j Fliotum. Þorhallr uar g&#7887;fugrar ætter. hofdu hans forelldrar þar buit firir honum. Þorhallr uar madr sidlatr ok þo hæidinn sem þa uar flest folk j suæitum þeim. hann uar miog tekinn ok þyngdr af likþra. Þorhallr blotade skurgod at sid frænda sinna. uar æitt rikt hof æigi langt fra bæ hans. h&#7887;fdu Fliotueriar þar aller blot æitt sinn a hueriu are. A æinne nott er Þorhallr suaf j rekkiu sinne dreymde hann at hann þottizst vera vti staddr. hann sa rida mann biartan at bæ sinum a huitum hesti skryddan konungligum bunade ok hafde gullrekit spiot j hende. en er Þorhallr sa þenna mann nalgaz bæinn þa slo a hann otta ok uillde snua inn j husin. en riddarinn uard skiotare ok hliop af bake ok gek firir dyrnar suo segiande. æigi skalltu ottaz þui at þer skal ekki mæin verda at mer ne minne herkuomu helldr muntu &#7887;dlazst af minne tilkuomu hæilsu ok glede ef þu uill hlydnazst minum radum. harmar þu þina uanhæilsu. en æigi þarf ek at spyria at þui þuiat ek uæit at þu harmar þat nu. fylg mer nu þuiat ek skal syna þer &#7887;rugt hæilsubragd. Kuomumadrinn læiddi hann æins stadar vt af tungardinum er geort(!) uar vm bæinn ok mællti til hans. j þessum stad skalltu smida hus æinum ok s&#7887;nnum gude til sæmdar eftir þui mote sem ek mun syna þer. |<ref>228</ref> en þessi gud man þer kunnigr ger a þessu sama are a alþinge þuiat firir uist ridr þu til þings j sumar. nu ef þu dyrkar med hræinu hiarta þann gud er þer mun þar bodadr uera þa muntu uerda hæill ok med hæilsu likamans muntu glediazst j fride ok farsæld þessa hæims en j vkominne verolldu niota æilifrar (sæmdar) ok sælu. Sidan mælldi hann grundu&#7887;ll husgeordarinnar firir Þorhalli med aurfalnum a spioti sinu ok segir suo til hans. med þessi skipan skalltu husit gera ok hafa til vit þann er adr er j hofui þinu þui sem her er skamt fra bæ þinum ok suæitarmenn þinir erv uanir at sækia til ok hallda þar blotuæitzslu a hueriu are. þat hof skalltu lata ofan taka þegar j dag er þu ris upp. en þa falsguda er þer hafit tignat her til skalltu alldri dyrka hedan af. nu ef þu truir ordum minum ok þu geymir vtan allan efa þa hluti sem ek hefui bodit þa mun þer skiott battnna ok muntu styrkiazst dag fra degi. Þui næst huarf draummadrinn fra honum. En er Þorhallr uaknade trude hann syninne. baud hann þa &#7887;llum sinum verkmonnum þegar er dagade at fara til skyndiliga ok briota ofan hofit en færa allan vidinn heim til sin. En þo at þeir m&#7887;gludu j moti ok toludu med adr at sligt þætti vrad þa þordu þeir allt at æinu eigi at mæla j moti hans bodskap ok gerdu fylliliga þat er hann hafde firir sagt. tok Þorhallr þadan af at smida husit a allan þann hatt ok mikilæika sem honum hafde synt verit j suefninum. En þo at frædemenn hafui æigi full uisendi til huerr Þorhalli þessum hefer vitrazst þikir monnum likligt at sealfr gud hafui synt med merkiligri mynd Olafs konungs Trygguasonar þess er bradliga bodade honum ok morgum &#7887;drum healp ok hæilsu firir sealfs sins sendimenn met gofugligu guds eyrendi. þat ok annat draga menn til likende vm þessa vitran at Þorhalli syndizst virduligr madr med konungligum skruda ok litlu sidarr heyrde hann konunglikt eyrende med hueriu sendimenn sealfs Olafs konungs bodadu berliga allra alþydu r&#7887;ksemdarfulla ok retta tru.
 
  
 +
===Þattr Suada ok Arnors Kellingarnefs===
  
'''Þorhallr tok vid tru'''
 
  
'''348.''' Þenna sama tima bio þadan skamt j burt a næsta bæ kona su er het Þorhilldr. hon uar mikil firir ser ok miog fiolkunnig. A þeirre s&#7887;mu nott er fyrr sagde uitran bar firir Þorhall uakti Þorhilldr upp sina menn þegar j lysing ok sagde suo. þer skulut fara sem skiotazst ok reka sannan ok heim ór bygdum allt kuikfe uort bæde naut ok saude ok ross. byrgia sidan j husum edr rettum þuiat þat mun ekki lijf hafua er her er vti j dag. þuiat Þorhallr nabui minn a Knapst&#7887;dum er uordinn ærr ok vitlauss (sua) at hann sende til menn sina at briota ofan þat virduliga hof er þar stendr ok þar uerda þau hinu virduligu god er þar hafa læinge dyrkut verit at flyia naudig ok j grimmum hug ok ætla at læita hælis ok bustadar nordr allt a Siglunes. nu uil ek at minn fenadr uerde æigi a uegum þeirra þuiat þau erv suo ræid ok j bæiskum hug at þau munu &#7887;ngu eira þui er firir þeim verdr. Nu uar suo gert sem hon mællti firir at &#7887;ll hennar kuikende uoru hæim rekin ok var byr(g)t. vtan æinn kapalhestr hafde eftir stadit j haganum ok fanzst hann sidan daudr. En Þorhalli a Knapstodum gek allt eftir þui sem honum hafde vitrat verit. batnade sins suikleika dag fra degi ok hans mattr uox. ræid Þorhallr til þings vm sumarit ok fann þar þa menn er fram fluttu kristiligan bodskap sem bratt mun sagt verda. tok Þorhallr þar tru retta ok vard þa þit fysta hæill fullkomliga at likam er hann var skirdr. Eftir þat for hann fagnande til buss sins ok dyrkade alla daga lifs sina med sinne þionostzu allualldanda gud j þeirre kirkiu er hann hafde honum helgat ok fyst var geor j Fliotum j nafnne f&#7887;dur ok sonar ok anda heilags. þeim er uegr ok dyrd æinum gude j þrenningu vm allar veralldir amen.
+
Mikil ok margf&#7887;lld er miskunn allzsualldanda guds j ollum hlutum ok haleitr hans domr er hann lætr &#7887;ngan godgerning firirfarazst helldr kallar hann elskuligri millde þa sem æigi kunna her adr til at nema skynia ok skilia dyrka ok elska sinn lausnara. sem uorr herra Jesus Cristus lifande guds son hefir synt j morgum fras&#7887;gnum þo at ver munim fár tina. suo sem yfirbodan miskunnar tilkuomu ok fullkomins kristinsdoms a Jslande. synir gud j þeim frasognum sem eftir fara at hann stydr ok styrkir huert gott uerk þeim til gagnns er gera en hann onytir ok eydir illzsku ok grimd uondra manna suo at oftliga firirfarazst þeir j þeim sn&#7887;rum er þeir hugdu &#7887;drum. N&#7887;kkuru eftir vtanferd Fridreks byskups ok Þorualldz Kodranssonar gerdizst a Jslande suo mikit hallæri at fiolde mannz do af sullti. Þa bio j Skagafirde nokkurr mikilshattar madr ok miog grimmr er nefndr er Suade þar sem sidan heitir a Suadastodum. þat uar æinn morgin at hann kallade saman marga fatæka menn. hann baud þeim at gera æina mykla grauf ok diupa skamt fra bæ sinum vid almannaueg. en þeir hinir fatæku urdu fegnir ef þeir mætti hafa amban erfuidis sins med n&#7887;kkuru moti ok slokkua sinn sara hungr. ok um kuelldit er þeir hofdu lokit grafar gerdinne leidde Suade þa alla j æitt litit hus. sidan byrgde hann husit ok mællti sidan til þeirra er inni voru. gledizst þer ok fagni þer þui at skiott skal endir uerda a yduarre uesolld. þer skulut her bua j nott en a morgin skal ydr drepa ok iarda j þeirra myklu grof er þer hafit gert. En er þeir heyrdu þann grimma dom firir sitt starf er þeim var daude ætladr sidan toku þeir at æpa med sarligri sorg vm alla nottina. Þar bar suo til at Þoruardr hinn kristni son Spakbauduars for þa somu natt upp vm herad at eyrendum sinum. en læid hans la allsnemma um morgininn hea þui sama huse er hinir fatæku menn voru inne. ok er hann heyrde þeirra gratligan þyt spurde hann huat þeim væri at angri. en er hann uard uiss hins sanna mællti hann til þeirra. ver skulum æiga kaup saman ef þer uilit sem ek. þer skulut trua a sannan gud þann er ek trui a ok gera þat sem ek segi firir. þa mun ek frelsa ydr hedan. komit sidan til min ofan j Aas ok mun ek fæda ydr alla. Þeir s&#7887;gdu sig þat giarnna uilia<ref>þat ''tilf. Cd.''</ref>. tok Þoruardr þa slagbranda fra dyrum en (þeir) foru þegar fagnandi med myklum skunda ofan j Aas til buss hans. En er Suade uard þessa varr |<ref>226</ref> uard hann hardla ræidr. bra vid skiott uopnade sig ok sina menn ridu sidan med ollum skunda eftir flottamonnum. uillde hann þa giarnna drepa. en j annan stad hugsade hann at giallda grimmu sina suiuirdu er hann þottizst af þeim bedit hafua er þa hafde leysta. en hans illzska ok uondskapr fell honum sealfum j hofut suo at jafnnskiott sem hann ræid huatt fram hea gr&#7887;finne fell hann af baki ok uar þegar daudr er hann kom aa jord. ok j þeirre somu gr&#7887;f er hann hafde firir buit saklausum monnum uar hann sialfr sekr heidinge grafinn af sinum monnum ok þar med hundr hans ok hestr at fornnum sid. En Þoruardr j Ase let prest þann er hann hafde med ser skira hina fatæku menn er hann hafda leyst undan dauda ok kenna þeim hæilug frædi ok fæddi þa þar alla medan hallærit var. Þat segia flestir menn ath Þoruardr Spakbauduarsson hafui skirdr verit af Fridreke byskupe. en Gudlaughr munkr getr þess at sumir menn ætla hann skirdann verit hafa aa Æinglande ok hafua þadan flutt vid til kirkiu þeirrar er hann let gera aa bæ sinum. En modir Þoruardz Spakbauduarssonar het Arnnfridr dottir Slæitubiarnnar Hroarssonar. modir Sleitubiarnar uar Groa Herfinzdottir<ref>Hrafnsdottir ''Cd.''</ref> Þorgilssonar Gormssonar herssis agætz manna ór Suiþiod. modir Þorgils Gormssonar uar Þora dottir Æireks konungs af Upps&#7887;lum. modir Herfinnz Eirekssonar<ref>''r.'' Þorgilssonar</ref> uar Helena dottir Burizlafs konungs ór Gaurdum austan. modir Helenu uar Jngibiorg systir Dagstyggs [riks mannz<ref>[''r.'' Risa konungs</ref>.
 +
 
 +
 
 +
'''Arnorr frialsadi fatæka menn'''
 +
 
 +
'''346.''' A þeim sama tima sem nu uar adr fra sagt uar þat dæmt a samkuomu af heradsmonnum ok firir saker hallæris ok suo mikils sulltar sem a la uar lofat at gefua upp fatæka menn gamla ok væita &#7887;ngua healp. sua þeim er lama var edr at n&#7887;kkuru uanhæillr ok æigi skyllde herbergia þa. en þa gnude aa hinn snarpazsti uetr med hridum ok gnistande uedrum. Þa uar mestr hofdinge vt vm suæitina Arnnorr kellingarnef er bio a Myklabæ j Oslandz hlid. en er Arnnorr kom hæim af samkuomu þessi þa gek þegar firir hann modir hans dottir Refs fra Barde ok asakade hann miog er hann hafde ordit samþykkr suo grimmum domi. tiade hon firir honum med mikille skynsemd ok morgum sannligum ordum huersu oheyriligt ok afskapligt þat uar at menn skylldu selia j suo grimman dauda<ref>daudan ''Cd.''</ref> f&#7887;dr sinn ok modur edr adra nafrændr sina. nu vit þat firir vist segir hon þo at þu sealfr gerir æigi slika hluti þa ertu med &#7887;ngu moti syknn edr hlutlauss af þessu glæpafullu manndrapi þar sem þu ert hofdinge ok formadr annare ef þu leyfir þinum undirmonnum at vthysa sinum fedginum edr frændum nanum j hridum ok jafnnuel þo at þu leyfir æigi ef þu stendr ekki j mot med &#7887;llu afli slikum odada. Arnnor skilde godfyse modur sinnar ok tok uel asakan hennar. giordizst hann þa miog ahyggiufullr huat er hann skyllde at hafazst. tok hann þa þat rad at (hann) sende þegar j stad sina menn um hina næstu bæi at safnna saman &#7887;llu gamalmenni þui er vt uar rekit ok flytia til sin ok let þar næra med allri liknn. Annan dag stefnnde hann saman fiolda bonda. ok er Arnnorr kom til fundarins mællti hann suo til þeirra. þat er ydr kunnikt at ver attum firir skommu almenniliga samkuomu. en ek hefui sidan hugsat af samæiginligri vorri naudsyn ok brotit(!) saman uit þa vmannligu radagerd er ver urdum allir samþykkir ok gefum leyui til at væita liftion gamalmenni &#7887;llu ok þeim ollum er æigi mega uinna ser til biargar med þui moti at uarnna þeim lifligri atvinnu. ok hirtr sannre skynsemd idrumzst ek miog suo illzskufullrar ok ud&#281;miligrar grimdar. nu þar um hugsande hefui ek fundit þat rad sem uær skulum allir hafua ok hallda þat er at syna manndom ok miskunn uit mennina suo at huerrr healpi sinum frændum sem huerr hefir mest f&#7887;ng a einkanliga f&#7887;dur ok modur ok þar vt j fra þeir sem betr mega firri<ref>firir ''Cd.''</ref> sullti ok lifshaska sina adra nafrændr. skulu uer þar til leggia allan uornn kost ok kuikende at ueita monnum lifsbiorg ok drepa til healpar uorum frændum faraskiota uora helldr en lata þa fara(z) af sullti suo at æinge bonde skal eftir hafa meira en tuo ross. suo ok æigi sidr sa mykli unande er her hefir framfarit at menn fæda fiolda hunda suo at margir menn mega lifa vid þann mat er þeim er gefinn. nu skal drepa hundana suo at fair edr &#7887;ngir skulu eftir lifa ok hafua þa f&#281;du til lifsnæringar monnum sem adr |<ref>227</ref> er uant at gefua hundunum. nu er þat skiotazst af at segia at med &#7887;ngu moti leyfum uer at nokkur madr gefui upp f&#7887;dur sinn edr modur sa er med einshueriu moti ma þeim healpa. en sa er æigi hefir lifsnæring til at uæita sinum nafrændum edr fedginum fylgi hann þeim til min a Myklabæ ok skal ek fæda þa. en hinn er ma ok uill æigi healpa hinum nanozstum frændum þa skal ek grimmu geallda med hinum mestum afarkostum. nu þa minir kæruzstu uinir ok samfelagar helldr en undirmenn fremium j alla stade manndom ok miskunn uit uora frændr ok gefum ekki færi til vvinum uorum þui oss at brigsla at ver gerim med ofmikille fauitzsku vid uora naunga suo umannliga sem ahorfizst. nu ef sa er sannr gud er solina hefir skapat til þess at birta ok verma uerolldina ok ef honum likar uel millde ok rettlæte sem uer h&#7887;fum heyrt sagt þa syni hann oss sina miskun suo at uer megim profa med sannyndum at hann er skapari manna ok at hann megi stiornna ok styra allri uerolldu. ok þadan af skulu uær a hann trua ok ongan gud dyrka vtan hann æinn saman rikianda j sinu uallda. Ok er Arnnorr hafde þetta talat þa uar þar Þoruardr Spakbauduarsson uit staddr ok segir suo. þat er nu synt Arnorr at sa hinn sami gud er þu kuadder at þinu male hefir sinn helgann anda sent j þitt briost til at byria suo blezsadan manndom sem þv hefir monnum nu tiat j tolu þinne. ok þat hygg ek ef Olafr konungr hefde þig heyrt slik ord segia at hann munde gera gude þakkir ok þer firir suo fagran framburd. ok þui trui ek at þa er hann spyrr þuilika hluti at hann uerde forkunnar feginn ok vist er oss þat mikill skade at uær skulum hann æigi mega sea edr heyra hans ord sem mer þikir ugganda at huorke uerde. En er allir þeir er þar voru saman komnir letu ser þetta allt uel vileat er hann hafde talat þa slitu þeir med þui þinginu. þa var hinn snarpazste kulde ok frost sem langan tima hafde adr verit ok hinir grimmuzstu nordanvindar. en suelli ok hinu hardazsta hiarnni uar steyft yfir jord suo at huergi stod upp. en a næstu nott eftir þenna fund skiptizst sua skiott vm med gudligri forsio at vm morguninn eftir uar a brottu allr grimmlæikr frostsins en kominn j stadinn hlær sunnanvindr ok hinn bezsti þeyrr. georde þadan af hæga uedrattu ok blidar solbradir. skaut upp jordu dag fra degi suo at af sk&#7887;mmu bragde fek allr fenadr nogt gras af iordu til vidrlifnadar. gl&#7887;dduzst þa allir menn med myklum fagnade er þeir h&#7887;fdu hlytt þui miskunnar rade er Arnnorr hafde til lagt med þeim ok toku þegar j mot suo gnogan uelgerning gudligrar giafar at firir þa skylld geingu allir þingmenn Arnnors karllar ok konur fliott ok feginsamliga undir helga sidsemi rettrar truar med sinum hofdingia er þeim uar litlu sidar bodit. þuiat a farra uetra fresti uar kristni logtekin vm allt Jsland. Arnnor kellingarnef var son Biarnnar Þordarsonar fra Hofda. modir Biarnnar het Þorgerdr dottir Þoris imu ok Þorgerdar dottur Kiaruals Jra konungs. H&#7887;fdaþordr uar son Biarnar byrdusmiors Hroallzsonar hroks Aslakssonar Biarnnarsonar jarnnsidu Ragnarssonar lodbrokar.
 +
 
 +
 
 +
'''Olafr konungr vitradiz Þorhalli a Knappstodum'''
 +
 
 +
'''347.''' Madr er nefnndr Þorhallr knappr hann bio a Knappst&#7887;dum j Fliotum. Þorhallr uar g&#7887;fugrar ætter. hofdu hans forelldrar þar buit firir honum. Þorhallr uar madr sidlatr ok þo hæidinn sem þa uar flest folk j suæitum þeim. hann uar miog tekinn ok þyngdr af likþra. Þorhallr blotade skurgod at sid frænda sinna. uar æitt rikt hof æigi langt fra bæ hans. h&#7887;fdu Fliotueriar þar aller blot æitt sinn a hueriu are. A æinne nott er Þorhallr suaf j rekkiu sinne dreymde hann at hann þottizst vera vti staddr. hann sa rida mann biartan at bæ sinum a huitum hesti skryddan konungligum bunade ok hafde gullrekit spiot j hende. en er Þorhallr sa þenna mann nalgaz bæinn þa slo a hann otta ok uillde snua inn j husin. en riddarinn uard skiotare ok hliop af bake ok gek firir dyrnar suo segiande. æigi skalltu ottaz þui at þer skal ekki mæin verda at mer ne minne herkuomu helldr muntu &#7887;dlazst af minne tilkuomu hæilsu ok glede ef þu uill hlydnazst minum radum. harmar þu þina uanhæilsu. en æigi þarf ek at spyria at þui þuiat ek uæit at þu harmar þat nu. fylg mer nu þuiat ek skal syna þer &#7887;rugt hæilsubragd. Kuomumadrinn læiddi hann æins stadar vt af tungardinum er geort(!) uar vm bæinn ok mællti til hans. j þessum stad skalltu smida hus æinum ok s&#7887;nnum gude til sæmdar eftir þui mote sem ek mun syna þer. |<ref>228</ref> en þessi gud man þer kunnigr ger a þessu sama are a alþinge þuiat firir uist ridr þu til þings j sumar. nu ef þu dyrkar med hræinu hiarta þann gud er þer mun þar bodadr uera þa muntu uerda hæill ok med hæilsu likamans muntu glediazst j fride ok farsæld þessa hæims en j vkominne verolldu niota æilifrar (sæmdar) ok sælu. Sidan mælldi hann grundu&#7887;ll husgeordarinnar firir Þorhalli med aurfalnum a spioti sinu ok segir suo til hans. med þessi skipan skalltu husit gera ok hafa til vit þann er adr er j hofui þinu þui sem her er skamt fra bæ þinum ok suæitarmenn þinir erv uanir at sækia til ok hallda þar blotuæitzslu a hueriu are. þat hof skalltu lata ofan taka þegar j dag er þu ris upp. en þa falsguda er þer hafit tignat her til skalltu alldri dyrka hedan af. nu ef þu truir ordum minum ok þu geymir vtan allan efa þa hluti sem ek hefui bodit þa mun þer skiott battnna ok muntu styrkiazst dag fra degi. Þui næst huarf draummadrinn fra honum. En er Þorhallr uaknade trude hann syninne. baud hann þa &#7887;llum sinum verkmonnum þegar er dagade at fara til skyndiliga ok briota ofan hofit en færa allan vidinn heim til sin. En þo at þeir m&#7887;gludu j moti ok toludu med adr at sligt þætti vrad þa þordu þeir allt at æinu eigi at mæla j moti hans bodskap ok gerdu fylliliga þat er hann hafde firir sagt. tok Þorhallr þadan af at smida husit a allan þann hatt ok mikilæika sem honum hafde synt verit j suefninum. En þo at frædemenn hafui æigi full uisendi til huerr Þorhalli þessum hefer vitrazst þikir monnum likligt at sealfr gud hafui synt med merkiligri mynd Olafs konungs Trygguasonar þess er bradliga bodade honum ok morgum &#7887;drum healp ok hæilsu firir sealfs sins sendimenn met gofugligu guds eyrendi. þat ok annat draga menn til likende vm þessa vitran at Þorhalli syndizst virduligr madr med konungligum skruda ok litlu sidarr heyrde hann konunglikt eyrende med hueriu sendimenn sealfs Olafs konungs bodadu berliga allra alþydu r&#7887;ksemdarfulla ok retta tru.
 +
 
 +
 
 +
'''Þorhallr tok vid tru'''
 +
 
 +
'''348.''' Þenna sama tima bio þadan skamt j burt a næsta bæ kona su er het Þorhilldr. hon uar mikil firir ser ok miog fiolkunnig. A þeirre s&#7887;mu nott er fyrr sagde uitran bar firir Þorhall uakti Þorhilldr upp sina menn þegar j lysing ok sagde suo. þer skulut fara sem skiotazst ok reka sannan ok heim ór bygdum allt kuikfe uort bæde naut ok saude ok ross. byrgia sidan j husum edr rettum þuiat þat mun ekki lijf hafua er her er vti j dag. þuiat Þorhallr nabui minn a Knapst&#7887;dum er uordinn ærr ok vitlauss (sua) at hann sende til menn sina at briota ofan þat virduliga hof er þar stendr ok þar uerda þau hinu virduligu god er þar hafa læinge dyrkut verit at flyia naudig ok j grimmum hug ok ætla at læita hælis ok bustadar nordr allt a Siglunes. nu uil ek at minn fenadr uerde æigi a uegum þeirra þuiat þau erv suo ræid ok j bæiskum hug at þau munu &#7887;ngu eira þui er firir þeim verdr. Nu uar suo gert sem hon mællti firir at &#7887;ll hennar kuikende uoru hæim rekin ok var byr(g)t. vtan æinn kapalhestr hafde eftir stadit j haganum ok fanzst hann sidan daudr. En Þorhalli a Knapstodum gek allt eftir þui sem honum hafde vitrat verit. batnade sins suikleika dag fra degi ok hans mattr uox. ræid Þorhallr til þings vm sumarit ok fann þar þa menn er fram fluttu kristiligan bodskap sem bratt mun sagt verda. tok Þorhallr þar tru retta ok vard þa þit fysta hæill fullkomliga at likam er hann var skirdr. Eftir þat for hann fagnande til buss sins ok dyrkade alla daga lifs sina med sinne þionostzu allualldanda gud j þeirre kirkiu er hann hafde honum helgat ok fyst var geor j Fliotum j nafnne f&#7887;dur ok sonar ok anda heilags. þeim er uegr ok dyrd æinum gude j þrenningu vm allar veralldir amen.
  
  
Linje 3 542: Linje 3 602:
  
  
'''Maarr sat fyrir Hallfredi'''
+
'''Fundr Olafs konungs ok Siguallda iarls'''
 +
 
 +
'''374.''' Litlu sidarr sende Sueinn konungr menn austr j Suiþiod a fund Olafs konungs mags sins ok Æireks jalls ok let segia þeim at Olafr Noregs konungr hafde her vti ok ætlade at fara um sumarit til Vindlandz. fylgde þat ordsendingu at Suiakonungr ok jall skylldu her vti hafa ok koma til motz vid Suein konung. skylldu þeir þa aller samt hallda orrostu uit Olaf konung. kom þar suo at Suiakonungr ok jall voru þeirrar ferdar albunir ok drogu saman skipaher mikinn af Suiþiod. foru þeir lide þui sudr til Danmerkr ok komu þar suo at Olafr konungr Trygguason hafde adr austr siglt. Þess getr Halldorr hinn okristne er orti um Æirek jall er hann |<ref>247</ref> baud her vt af Suiþiod.
  
'''388.''' Nu er þar til at taka er Hallfredr uandrædaskelld uar (a) Ottarst&#7887;dum med Gallta brodur sinum um uetrinn en fadir hans uar adr andadr. Hallfredr orti þenna uetr visur vm Gris ok uar þat halfnid. Vm uorit ræid Hallfredr sunnan Arnnaruatz heide þa kom a uedr firir þeim ok quad Hallfredr þat gerninga uedr. ridu þeir þa ofan eftir Vatzdal þar til er gardr uar firir þeim ok spr&#7887;ttu þar upp .xx. menn. þar var Maarr hann hleypr at Hallfredi ok frænde hans med honum. Hallfredr hio þegar til hans en hann bra firir sig blodtr&#7887;gle ok uard hann ekki sarr. Hallfredr st&#7887;k þa af bake ok komzst j stakgardz hlidit. þa kallade Márr. sækium at honum. Hallfredr quad visu.
 
  
 +
::Vt baud jofra hneitir
 +
::elmodr af Suiþiodu
 +
::sundz hell(t) gramr til gunnar
 +
::gunnbliks lide myklu.
 +
::heria uillde þa haulldar
 +
::hra gæitunga fæitra
 +
::márr fek a sæ sara
 +
::sylg Æireki fylgia.
  
::Mig tegar sætra siotla
 
::snot uerd ek þegnns firir hoti
 
::d&#281;milatrs at domi
 
::drekkiannde mer sekkia.
 
::helldr mun h&#281;liballdri
 
::hlokæirs firir þui mæira
 
::uon erumzst sliks en slæikia
 
::sinn blodtrygil innan.
 
  
 +
Helldu þeir Suiakonungr ok Æirekr jall til motz vid Suein konung ok Sigride drottningu ok hafa þa aller saman ogrynne lids. Sueinn konungr hafde sent eftir Siguallda jalli syne Strutharalldz jalls ok samit s&#281;tter vid hann eftir þui sem Sigridr drottning hafde rad til gefit. sende Sueinn konungr Siguallda jall vm sumarit at niosna vm ferd Olafs konungs Trygguasonar ok gilldra suo til at fundr þeirra Sueins konungs mætti verda. for þa Sigualldi jall leid sina ok kom fram j Vindlande. for hann til Jomsborgar en sidan til Olafs konungs Trygguasonar. uoru þar f&#7887;gur ord ok vi(n)attumal af jalle vid Olaf konung. kom Siguallde jall ser j hinn mesta k&#281;rleik vid Olaf konung. Siguallde jall uar uitr madr ok radugr. en er hann kom ser j radagerd med Olafi konungi þa dualde hann ferd konungs austan at sigla ok fann til ymissa hluti. en lid Olafs konungs let geyse illa ok voru miog fuser er þeir lagu þar leinge albunir en uedr byruænt. Siguallda jall fek niosnn leyniliga af Danmorku at þa uar austan kominn herr Suiakonungs ok Æireks jalls. Suo ok þat at Danakonungr hafde þa ok buit skip sin ok her ok þeir hofdingiarnir munde þa sigla austan vndir Uindland med allan herinn sem þeir hofdu akuedit at þeir munde bida Olafs konungs vid ey þa er heitir Su&#7887;lldr. Sendu þeir þau ord Siguallda jalli at hann skyllde suo til stilla at þar mætti þeir finna Olaf Noregs konung. Þa kom frett su til Vindlandz at Sueinn Danakonungr hafde her vti. gerdizst sa kurr at Sueinn konungr munde uilea hallda orrostu vid Olaf konung. en er Sigualldi jall heyrþi þetta sagde hann suo til Olafs konungs. þessi kuittr er ydr er nu sagdr er hin mesta lyge þui at æigi eru þat rad Sueins konungs at leggia til bardaga vid ydr med einn saman Danaher suo mikit lid ok fritt sem þer hafit. en ef ydr er nokkurr grunr a þui at ydr mune vfridr gerr þa skal ek fylgia ydr med lide minu ok þotti þat enn nokkurr styrkr fyrr huar sem Jomsuikingar fylgdu hofdingium. mun ek fa þer .x. skip uel skiput. Konungr jatte þui. En er lidit Olafs konungs heyrdu þenna vfridarkuitt toku þeir at kurra þui meirr þuiat þeim uar leitt þar at liggia at vnytu. en er konungr uard þessa uarr uar þat æinn morgin at konungr atte husþing uit lid sitt. hann stod upp ok mællti. ollum monnum uil ek þakka fylgd ok forunæyti er þer hafit mer uæitt j sumar. uil ek ydr uorkynna at þer þikkizst hollzsti leingi heimen hafa verit fra æignum ydrum. þui uil ek nu orlof gefa at huerr yduarr buizst til heimferdar sem fyst verdr buinn med sin skip. en þeim skal ek kunna enn meire þokk ok &#7887;mbuna godu er æigi fara fliotara en ek suo at þeir fylgi mer til Noregs. En er menn heyrdu þetta urdu allir gladir vid ok þokkudu konungi sin ord. þa stod upp æinn rikr madr alldradr j lide konungs ok mællti suo. þann konung h&#7887;fum uer yfir oss at olikr er odrum konungum at afli ok atgerui ok þo enn meirr at milldi ok allz hatter goduilia. nu þo at hans uórkyndar goduili gefui oss leyfui (at) huerr (fari) eftir sinum vilia þa heyrir oss at neyta suo þessa sealfrædis at ueita honum trulynda fylgd ok skiliazst æigi vid hann medan hann er vtan sitt riki. allra hellzst at nu flygr kuittr sa j eyru oss at honum muni uæittar suiksamligar firirsatir af sinum vvinum. er þat uor hin hæsta sæmd at uæita konungi uorum þui fremri fylgd sem hann kann meirr þurfua en uer eigum hofdingiann agætara en nokkurir adrir. mundi oss þa þat j hug ef sua kann til at bera sem æigi skyllde ef ver missum hans suo at uer sem æigi nærr þat mun oss afla æfinligs trega ok vbætiligs skada ef suo illa verdr. En fatt æitt folk romade rædu hans. gek þa allr herrinn til skipa. let Olafr konungr blasa þegar til brottl&#7887;gu ok leysa flotann. drogu menn þa upp segl sin. Olafr konungr hafde .lx. skipa sem adr er getit en Sigualldi .x. skip er þeir l&#7887;gdu ór hofninne. ok hofdu þeir badir samt æinu skipe mæirr en .lxx. er þeir sigldu af Vindlande. Suo er sagt (at) Astridr dottir Burizslafs konungs kona Siguallda jalls kom til Olafs konungs næstu nott adr hann siglde af Vindlande sem enn mun |<ref>248</ref> sagt uerda enn sidarr j s&#7887;gunne. Astridr sagde konungi med skyrum ordum ok sannynndum at Danakonungr ok Suiakonungr ok Æirekr jall satu firir honum med ofrefli hers. bad hon konung med myklum goduilea at hann skyllde æigi fara j umsatr vuina sinna. En konungr suarar. ekki mun ek bregda ferdum minum firir kuitt slikan er ek væit æigi huat satt er j. en þo at ek uisse at þat væri satt er þu segir þa munda ek æigi flyia fund ovina minna. ueit ek ok at Siguallda jall uinr minn mun mik uaran vid gera ef hann veit mer suik radin. trui ek ok þui fastliga at (gud) a ualld at gefa þeim riki sem hann uill. Þa mællti Astridr. þa uil ek þess bidia at þu þigger at mer slika lidsemd sem ek ma þer uæita til brottkuomu ef þu kant þess uit þurfa. Þat mun ek þekkiazst segir konungr ef þarfir gerazst. Ok at suo mælltu skildu þau þann dag. en eftir um daginn er Olafr konungr leysti flota sinn af hofninne uar uedr litit ok hagstætt þegar undan landi kom gengu meira smaskip &#7887;ll ok sigldu þau undir vedr a hafit vt. en Siguallde jall siglde nærr konungs skipinu ok kallade ok bad konung sigla eftir ser jnn hallara. þuiat mer er kunnikt huar her er diupazst um eyiarsundin en þer munut þess þurfa vid hinu storu skipin. Siglde jall þa firir med sin skip en konungr siglde þar eftir med storskipin. En er Siguallde jall siglde med eyiunne Su&#7887;lldr þa reru menn j mote honum a einne rodrarskutu. þeir s&#7887;gdu jalli at herr Danakonungs ok Suiakonungs la þar j h&#7887;fninne firir þeim. þa let jall hlada seglunum a sinum skipum ok heimtu þeir med aarum skipin inn undir eyna helldr tomliga. hafde jall tiu skip sem hann hafde heitit Olafi konungi til lidueitzslu ef hann þyrfti. en Vindu skipit uar hit ellifta er sagt er at a uæri menn Astridar konungs dottur. for su snekkian j suig vid jalls skip ok þo æigi allnær. Olafr konungr siglde eftir skipunum þeim hinum storum. hafde hann þar ellifu skip en allr annarr herrinn hafde siglt undan vt a hafit. Suo segir Markus logmadr.
  
Ok skildu vid þat.
 
  
 +
::Orriodr atta skæidum
 +
::efzsta sinn ok þrennum
 +
::byrr vard beita þorde
 +
::brynnt at Suoldrar minne.
 +
::Ormr skræid arar knude
 +
::aulna menn hinn langi
 +
::hirdprudr hilmir styrde
 +
::hann er rikstr konungmanna.
  
'''Maalefni Hallfredar'''
 
  
'''389.''' Hvnr&#7887;dr Uefridarson bio þa at Mobergi j Langadal. med honum uar Griss j þinge. en Þorkell krafla Þorgrimsson bio þa at Hofui j Uatzdal. hann atti Uigdijse dottur Olafs fra Haukagile en Jngolfr Þorstæinsson var frafallinn. Þorkell uar þar mestr hofdinge um nal&#281;gar suæitir. Nu er at segia fra Griss at hann ferr til motz vid Hunr&#7887;d ok segir honum skipte þeirra Hallfredar ok spyrr hann rada. Hunr&#7887;dr suarar. fyse uil ek at þu buir þetta mal til en Kolfinnu maal se kyrt þat er liotligra. en uigsmalit ok kuedskapinn bu þat huorttueggia til Hunauatz þings. Griss for suo med. ræid til Hreduuatz þar attu þeir bu brædr. Gris stefnnde Hallfredi til Hunauatz þings vm uig Æinars. Gallti spurde Hallfred huernn ueg hann ætlade til um mal þetta. Hann suarar. ek mun sækia traust Þorkels mags mins. Hallfredr ræid þa sunnan vm uorit ok þeir .xxx. ok gistu at Hofui ok sottu nu Þorkel at trausti. Þorkell kuetzst mundu uæita at malum ef bodin væri nokkur sæmd. Nu komu menn til þings ok a þinginu þa gengu þeir Hallfredr ok Gallti til budar Þorkels at vita huar koma skyllde. ek mun biodazst til gerdar segir Þorkell ef huorirtueggiu iatta þui ok mun ek leita um sættir. Nu gengu þeir vt ór budinne en Brandr Aualldason brodir Kolfinnu la a uegginum ok hio Gallta banah&#7887;gg j þui er hann gek vt. Hallfredr hafde hialminn konungs naut a h&#7887;fde ok sagde Þorketle vigit. Þorkell gengr med honum til budar Griss ok bad hann fram selia manninn edr þeir munu briota upp budina. Þa hliop Hilldr j dyrnar modir Brannz ok spyrr huat Þorkell uillde. en hun sagde henni vigit ok sagde eyrendit. Hilldr mællti. ekki munde þer þat j hug at drepa son minn þa er ek skaut yfir þig skikkiuskauti minu ok firda ek þig |<ref>260</ref> bana eftir uig Glædis er þeir Þorgils ok Þorualldr uilldu hafa h&#7887;fut þitt. Þorkell mællti. lidit er nu þat. gangi konur vt ór budinne ok vilium ver sidan læita hans. Brandr uar falldinn ok komzst hann suo vt ok hittizst æigi. Þorkell quad hann mundu farinn til budar Hunr&#7887;dar. Hallfredr mællti þa. grunr er mer nu a liduæitzslunne ok skal ek nu bioda Grise holmgongu. Gris quad hann þat bodit hafa sem hann ætti at bæida. Þa quad Hallfredr visu.
+
'''Sigling Olafs konungs. capitulum.'''
  
 +
'''375.''' Sveinn Danakonungr ok Olafr Suiakonungr ok Æirekr jall lagu þar undir eyiunne med allan her sinn sem adr er sagt. þa uar uedr fagurt ok solskin biart. gengu þeir þa upp a holminn aller hofdingiar ok myklar suæitir hersins med þeim. en er þeir sa at skipin Nordmanne sigldu m&#7887;rg saman vt a hafit vit þat urdu þeir hardla gladir þuiat herrinn þeirra let illa er hann hafde þar legit at vnytu suo leinge at sumum þotte &#7887;ru&#281;nt at Noregs konungr munde koma til motz vid þa. Ok nu sa þeir huar siglde mikit skip ok glæsiligt. þa mælltu badir konungarnir. þetta er mikit skip ok einkar fagurt. þetta mun vera Ormrinn lange. Eirekr jall suarar. mæira ok hraustsamligri mun Ormrinn reynazst en þo er þetta mikit skip ok fritt. Ok suo uar sem jall sagde. þat skip atte Styrkarr af Gimsum. Litlu sidarr sea þeir huar sigler annat skip myklu meira. þa mællti Sueinn konungr. nu mun her fara Ormrinn lange. f&#7887;rum nu til skipa uorra ok verdum æigi ofsæinir j mot þeim. Æirekr jall suarar. ekki mun þetta vera Ormrinn langi þo<ref>þa ''Cd.''</ref> er þetta skip uel buit. Uar ok suo sem hann sagde. þat skip atti Þorkell nefia brodir Olafs konungs en æigi uar hann sealfr þar a. Ok nu sa þeir sigla mikit skip ok fritt. þa mællti Sueinn konungr. þar ma nu sia konungs skipit. Jarl suarar. vist er þetta mikit skip ok glæsiligt en þo (er) Ormrinn lange myklu agætare. Ok þegar eftir siglde hit fiorda skip mikit. þessi .ij. skip attu þeir ór Vikinne magar konungs Þorgeirr ok Hyrnningr en æigi styrdu þeir skipunum þuiat þeir voru badir a Orminum med Olafi konungi. Litilli stundu sidarr siglde hit .v.<sup>ta</sup> skip myklu meira en hin er adr hofdu siglt ok (eigi) a h&#7887;fut. Þa mællti Sueinn konungr. hr&#281;ddr er Olafr konungr Trygguason nu er hann þorir æigi at sigla vid h&#7887;fut a Orminum. Æirekr jall suarar. ekki er þetta konungs skip. þetta skip kenni ek georlla ok sua seglit þuiat her er stafat segl. þetta er Ærlingr Skialgsson af Jadri ok latum þa um sigla þuiat ek segig ydr satt at þar eru þeir dreingir innan bordz at ef uær leggium til bardaga vid Olaf konung at oss er betra þar skard ok missa þeirra j flota hans. er þetta skip suo skipat monnum þuiat ek hygg at Erlingr sealfr styre skeidinne. Þa mællti Olafr Suiakonungr. æigi skylldu ver nu of miog ædrazst at leggia til bardaga vid Olaf konung Trygguason þo at hann hafui skip mikit þuiat þat er vbætiligh suiuirding ef ver liggium her |<ref>249</ref> med uflyianda her en hann sigli þiodleid firir vtan. Æirekr jall suarar. herra latum þetta skip undan sigla sem hinu fyrre þuiat ek man segia þer god tijdende ok s&#7887;nn at Olafr konungr hafir enn æigi um oss siglt ok sannliga munu þer þenna dag kost æiga at beriazst uit hann ok þat uænna þo at huerr uorr þriggia er hofdingiar skulum heita firir her þessum hafim mikit lid hingat dregit at vær faim þa hrid adr þessi dagr se allr at ver þikimzst hafa ærit at vinna þo at þessi skip se æigi uit bardagann sem nu hafua um siglt. Ok nærrgætr uard jall þuiat þat var Ærlingr a skæid sinne ok siglde fra Olafi konungi magi sinum sua at hann sa hann alldri sidan ok margir adrir uaskir dreingir ok vinir konungs. Ok er æigi (uar) langt fra þui er þessi .v. storskip h&#7887;fdu um siglt ok allr adr smaskipaflotinn þa sa þeir ok kendu skip Siguallda jalls ok uiku þa þangat at holminum. Sidan sa þeir huar sigldu .iiij. skip ok uar æitt af þeim mikit hofdaskip. þa mællti Sueinn konungr. gangi menn nu til skipa þuiat her ferr nu Ormrinn lange. Þa mællti Æirekr jall. m&#7887;rg hafa þeir &#7887;nnur storskip en Orminn langa en fa hafa en(n) um siglt ok bidum enn. Þa mælltu margir menn. nu ma sia sogdu þeir at Æirekr jall uill ekki beriazst vid Olaf konung Trygguason ok æigi þorir hann nu at hefna fodur sins. ok er þetta suo mikil skamm at spyriazst mun vm &#7887;ll lond ef ver liggium her med iafnnmyklu lide en Olafr Noregs konungr sem vera ma sigle vid hond fullu<ref>fylla ''Cd.''</ref> manna vid her vornn til at iafnna a haf vt hea oss sealfum. Æirekr jall uard miog ræidr uid ord þeim ok bat alla menn ganga til skipa. en þat uæntir ek sagde hann þo at þer Danir ok Suiar fryit mer miog hugar at ydr huorumtueggium se æigi olæidara adr sol gengr j &#281;gi<ref>l&#281;gi ''Cd.''</ref> j kuelld en mer ok minum monnum. En er þeir geingu ofan sa þeir huar sigldu fiogur skip mikil ok æitt af þeim uar þrifligr dreki geyse mikill allr gullbuinn. Þa mælltu margir menn at jall hefde satt sagt ok her ferr nu Ormrinn lange sogdu þeir. ok er hann furdu mikit skip ok frijtt suo at ekki langskip mun slikt gert hafa verit a Nordrlondum. er æigi undarligt at sa konungr se agætr uida er rausn hefir til at lata gera slika gripe. Þa stod upp Sueinn konungr ok mællti. hatt mun Ormrinn bera mig j kuelld honum skal ek styra. Þa mællti Æirekr jall. þo at Olafr konungr Trygguason hefde ekki meira skip en þetta er þa mundir þu þo Sueinn konungr alldri fa þat sott af honum med æinn saman Danaher. En þessi hinu storu hofdaskip er þeir ætludu Orminn langa uar hit fyrra Tranan en hit sidarra Ormrinn skamme. Dreif nu allt folk til skipanna ok raku af tiolldin. skipadu h&#7887;fdingiar þa herinum til atl&#7887;gu ok er suo sagt at þeir hlutudu um huerr þeirra fyrst skyllde leggia at konungs skipinu Orminum langa. ok hlaut Sueinn Danakonungr fyst at at leggia en þa Olafr Suiakonungr en sidazst Æirekr jall ef þess þyrfti vid. ok skyllde huerr þeirra æignnazst þau skip er sealfr ynne ok rydde af Olafi konungi med sinu lide. En er hofdingiar hofdu þetta at tala mille sin sem nu var fra sagt þa sa þeir huar sigldu .iij. skip allstor ok h(it) fiorda sidazst. sa þa aller mikit drekah&#7887;fut a framstafni þess skips ok buit sua sem a gull æitt sæi ok liomade vijda af vm sioinn er solin skæin a. en er menn sa þar a vndruduzst þeir miog leingd skipsins<ref>skips sins ''Cd.''</ref> þui at stund uar a mille er þeir sa fremstafninn ok hinn eftri kom fram. kendu aller ok mællti æinge a moti at þar uar þa Ormrinn langi. en uid þessa syn uard margr madr hliodr vid ok skaut almuganum þegar skelk j bringu ok otta þuiat þetta hit mykla skip flutti þar dauda furdu morgum manni. Þa mællti Æirekr jall. makligt ok sæmiligt er þetta hit agæta skip slikum konungi sem Olafr er Trygguason þuiat þat er til hans sanntalat at hann berr suo af odrum konungum sem Ormrinn langi af odrum skipum.
  
::Þa mun reyndr und rau(n)du
 
::rogherdundum uerda
 
::mannz at malma sennu
 
::minn hugr vid Kolfinnu.
 
::ef suo at orrostu eyre
 
::uppsatrs boda at lata
 
::uel hyggium þat uiggiar
 
::visa mer at Grise.
 
  
 +
===Her hefr upp Su&#7887;ldrar orrosto===
  
Ok a þinginu serr Hallfredr et Gris hafde suerd þat er Myklagardz konungr hafde gefit honum. hann sa æinn dag huar Kollinnu gek. Hann kuat þa visu.
 
  
 +
'''capitulum'''
 +
 +
'''376.''' &#208;a er Siguallde jall hafde hladit seglum a skipum sinum ok reru inn under holminn sem adr er sagt þa sa þeir Þorkell dydrill af Tronunne ok adrir skipstiornarmenn þeir er med honum foru at hann sneri sinum skipum inn undir holminn sem adr er sagt. þa hlodu þeir seglunum ok reru eftir honum ok koll&#7887;du til þeirra ok spurdu hui þeir foru suo. Jall suarar at hann uillde bida Olafs konungs. ok er meire uon at vfridr se firir oss. letu þeir þa fliota skipin þar til er Þorkell nefia kom nu med Orminn skamma ok þau .iiij. skip er honum fylgdu. var þeim |<ref>250</ref> s&#7887;gd hinu s&#7887;mu tidende. hlodu þeir þa seglunum ok letu fliota ok bida suo Olafs konungs. en floti konunganna la inn a hofninne ok mattu þeir ekki sia huersu mikinn her þeir h&#7887;fdu. En er Olafr konungr siglde inn at holminum ok hann sa at hans menn hofdu lægt seglin ok bidu hans þa styrde hann a uedr þeim ok spurde hui at þeir siglde æigi. en þeir s&#7887;gdu at (v)fridarherr uar firir þeim ok badu hann flyia. Konungr stod upp j lyptingu vid þessa tidendas&#7887;gnn ok mællti til sinna manna. [latit mik<ref>''r.'' [siga seglit sem skiotazst en sumir leggi arar a bord ok taki skridinn</ref> af skipinu þuiat ek uil giarnna helldr beriazst en flyia. ek hefui enn alldri flyit j orrostu. rade gud lifue minu en alldri skal ek a flotta leggia þuiat þat er ekki rettr konungr er flyr vuine sina firir hræzslu saker. [Þess getr Hallfredr.
 +
 +
 +
::Fylg Þyrrir nam fyrri
 +
::frægr alldregi uægia
 +
::helldr let hauka bæitir
 +
::hugrekki ser þekkia.
 +
 +
 +
Sua segir Markus logmadr.
 +
 +
 +
::Raunskiott ræsir matti
 +
::rit uar a ferd at lita
 +
::sol raud suolnis ela
 +
::senn d&#7887;gglinga þrennra.<ref>''Fra'' [Þess getr Hallfredr. Fylg - d&#7887;gglinga þrennra ''er flyttat hid, skjönt det i Codex staar sex Linier nedenfor mellem Ordene'' motst&#7887;dumanna ''og'' þa mællti, ''hvor det forstyrrer Sammenhængen og hvor det synes at være henkommet ved Uagtsomhed af Afskriveren.''</ref>
  
::Þikki mer er ek þekki
 
::þunnisunga gunnar
 
::sem fleybrautar fliote
 
::fley ut medal skeria.
 
::en þa er ek se sagu
 
::saums j kuenna flaumi
 
::sem skrautbuin skride
 
::skeid med gylltum ræida.
 
  
 +
Uar nu sua gert sem konungr mællti ok rendi Orminum fram fra skipunum ok heimtu lidsmenn onnur skipin iafnnfram med arum. reru þa ok fram undan eyiunne allr herr konunganna. urdu hofdingiardir hardla glader vid þat er þeir sa Olaf konung kominn j vmat(i)r sinar. En er konungr ok allir hans menn sa at siorinn uar uida þaktr j nandir þeim af herskipum sinna motst&#7887;dumanna þa mællti til konungs æinn uitr madr ok hraustr Þorkell dydrill modurbrodir konungs. herra segir hann. her er mikit ofrefli vid at beriazst dregum upp segl uor ok siglum vt a hafit eftir skipum vorum. þat ma enn uel takazst medan vvinir uorir bua sig til orrostu. er þat &#7887;ngum manni til bleyde uirt at hann seai hóf firir ser ok lide sinu. Olafr konungr suarar hátt ok mællti. teingi saman skipin ok bui menn sig til bardaga ok bregde suerdunum. ekki skulu minir menu hyggia a flotta. Þessi ord Olafs konungs uottade Hallfredr.
  
'''Fra Hallfredi'''
 
  
'''390.''' Sua bar til um nottina adr þeir skylldu beriazst vm daginn eftir þa er Hallfredr suaf j bud sinne dreymde hann at hann þottizst sea Olaf konung Trygguason. Hallfredr þottizst verda feginn ok þo hr&#281;ddr. honum þotti konungr suo mæla til sin. sefr þu Hallfredr en þo mun þer uera sem þu uakir. þu ætlazst ogott rad firir at beriazst vid Gris at suo illum malaefnum sem þu hefir. en hann hefir þess gud bedit at sa ykkarr skule sigrazst a odrum er rettara hefir at mæla. nu haf þu mal mitt at þui at þu tak med þokkum at æigi verde holmgangan ok b&#281;t helldr fe þat er þu ert sakadr vid hann ok hird æigi þo at þer se hallmællt at þu hrædizst. en a morgin er þu uaknar gak þu vt a hollt þat er her er skamt fra þingst&#7887;dunne þar sem g&#7887;tur mætazst. mantu þa sia menn rida. haf þu tal vid þa ok kann vera ath þa þiki þer annat mæira vert en holmgangen vid Gris. Hallfredr vaknar ok hugsar huat firir hann hafde borit ok sagde drauminn æinum budarmanni sinum. Sa suarar. hrædizst þu nu grisinn ok væri þer betra at hafa sætzst vid hann fyrr þa er hann mællti uel til. en nu mun uirt af ouinum þinum sem þu þorir æigi at beriazst. Hallfredr mællti. virde þat huerr sem uill en hafua skal ek rad Olafs konungs þau munu mer bezst duga sem fyrr. kann ok vera at nu komi þat fram er hann mællti adr vit skildum at mer þiki brátt betra at hafa verit med honum en her a Jslande. Vm morguninn gek Hallfredr vt a holltg&#7887;tu nokkura ok sa menn rida j litkl&#281;dum. hann gek firir þessa menn ok spurde þa tijdenda en þeir s&#7887;gdu fall Olafs konungs Trygguasonar. honum bra miog uit þessa tidenda s&#7887;gnn sem hann væri steine lostinn ok gek heim til budar sinnar ok ádr aftr a þingit ok sagde tijdenden. lagdizst siden nidr j rum sitt med myklum harmi hugar. þa mælltu menn Griss at Hallfredr yrde litill af þessu. Gris suarar. þat er ekki a þa leid. minna soma hafda ek af Myklagardz konungi en hann af Olafi konungi ok þotti mer þau tidende mest er ek fretta frafall stolkonungsins ok uæith sa æinn er misser sins lanardrottins huersu heit at verda kann hofdingia astin. nu þiki mer gott at ek skal æigi beriazst vid konungs giftune sem Hallfredi mun iafnan fylgia. Nu var þat talat j fyzstu at Þorkell munde gera um mal okkur. Hallfredr jatte þui. Þorkell mællti. þat er gerd min ath firir uig Gallta kome uig Æiners Þorissonar ok þar med heimsoknn vit Kolfinnu firir manna mun. en firir oþokka visur er Hallfredr hefir ort vm Gris skal Hallfredr gefa honum æinnhuern godann grip. Þa quad Hallfredr visu.
+
::Geta mals þess mæla
 +
::menn at uopnna sennu
 +
::dolga fangs vid dreinge
 +
::dád&#7887;flgan gram kuodu.
 +
::badu hertrygdar hyggia
 +
::hnekkir sina rekka
 +
::þess lifa þiodir hnossa
 +
::þrottar ord a flotta.
  
  
::Auds hof ek illrar tidar
+
Olafr konungr let blasa til saml&#7887;gu þeim .iij. skipum er hann hafde þar. uar konungs skipit j midiu en þar a annat bord Ormr hinn skamme en a annat bord Tranan ok &#7887;nnur fiogur skip þar vt j fra til huorrar handar. misti hann þar nu her(s) sins sem vita matti. Er þat margra manna mal at Olafr konungr munde skiott hafa sigrazst a sinum motst&#7887;dumonnum ef þa hefde þar verit þau skip er adr uar getit ok allr sa skipafloti er fra honum hafde siglt. suo margr hraustr dreingr sem a þeim skipum uar. suo erfitt sem nu uæitti þremr hofdingium med uflyianda her at sigra hann vid suo fa skip sem hann hafde. Þess getr Hallfredr at Olafr konungr misti þar þess lids er fra honum hafde siglt ok honum aflade þessi bardagi mikillar frægdar. hann segir suo.
::alldreingiliga feingit
 
::mik hefir giollnu gulle
 
::gramr ok jall of framdan.
 
::ef glapskulldir giallda
 
::gialfr tæigs ok hefk æigi
 
::m&#7887;rk firir minnzstan uerka
 
::matvisum skal ek Grise.  
 
  
  
Þorkell bad hann þa hætta verkanum. ok legg nu fram grip nokkurnn uid Gris þo at æigi se af konungs nautum. Hallfredr let þa til hringinn Siguallda naut ok skildu þeir at þui. reid Hallfredr fyst af þinginu sudr vm heide ok dualdizst at bui sinu vm hrid vid litla glede.
+
::Þar hykk uist til miog mistu
 +
::m&#7887;rg kom drott a flotta
 +
::gram þann er gunni framdi
 +
::geingis þrænzkra dreingia.
 +
::næfr uo einn vid iofra
 +
::allualldr .ij. s(n)ialla
 +
::fr&#281;gr er til sliks at segia
 +
::sidr ok jall hinn þridea.
  
  
'''Draap Stefnis'''
+
Menn Olafs konungs l&#7887;gdu saman skipin sem hann baud. en er konungr sa at þeir toku at teingea stafnana a Orminum langa ok Orminum skamma þa kallade konungr hatt ok mællti. leggit fram læingra hit mykla skipit. æigi uil ek uera aptazstr allra manna j her þessum ef orrostan tekzst. Þa mællti Ulfr hinn raude stafnnbui konungs ok merkismadr. ef Orminn skal þui leingra fram leggia sem hann er leingri en &#7887;nnur skipin þa mun auint vm s&#7887;xin. Konungr suarar. þui let ek Orminn gera leingra enn &#7887;nnur skip at hann skyllde þui diarflegar fram leggia j orrostu ok vera audkendr bæde j bard&#7887;gum ok siglingum. en ek uisse æigi at ek munda æiga stafnnbuann bæde raudan ok ragan. Ulfr suarar. snu þu konungr æigi mæirr baki vit j dag at veria lyftingina en ek mun stafnninn. Konungr hellt a boga ok lagde &#7887;r a streing ok sneri at Ulfni. Þa mællti hann. skiotit þangat nu fyr herra sem meiri (er) þorfin en þat er aa (v)vine ydra þuiat ek hygg at ydr þiki ydrir menn æigi ofmargir adr kuelld kemr. Konungr tok aurina ok skaut æigi. Ok j þui er þeir attu þetta vid at talazst sa menn konungs at su Uindasnekkian er mest hafde sunnan siglt ein ser um daginn rendi suo hart at Or(m)inum aftr vid lyptingina at ualla matti auga a festa. Þa stod upp madr j stafni ok talade vid konung a vkunna tungu ok suo andsuarade konungr a þa tungu er Nordmenn skildu æigi. þeir toluduzst vid litla hrid. sidan reru þeir a hinu litla skipinu at landi ok lagu þar vm akkeri. en konungs menn spurdu |<ref>251</ref> hann huerir þeir voru hinu okunnu menn er talat hofdu vid hann. Konungr suarar. þat ero kenningiar uorir af Vindlande.
  
'''392.''' Stefnir Þorgilsson hafde verit med Olafi konungi Trygguasyni sidan konungr hafde sent hann til Jslandz sem fyrr er ritat. uar Stefnir med þui lide Olafs konungs er siglt hafde fra honum a Uindlende. en er þau tidende komu nordr j Noreg at Olafr konungr var radinn fra riki þa fek Stefni þat mikils harms sem odrum astuinum konungs. angrade su saga mest alle þa er leingst hofdu verit med Olafi konungi ok j mestum kærleikum. Stefnir unde æigi j Noregi eftir Olaf konung. redzst hann þa til Romferdar ok gek sudr. En er hann kom sunnan j Danm&#7887;rk kom hann einn dag þar sem firir uar Siguallde jall. ok er Stefnir sa jall þa quad hann þetta.
 
  
 +
'''Olafr konungr bardiz vid Suein Danakonung'''
  
::Eigi mun ek nefna
+
'''377.''' Olafr konungr stod j lyfting a Orminum. bar hann hatt. hann hafde gylltan hialm. hann var miog audkendr fra &#7887;drum monnum. hann hafde silkehiup raudan steyftan vtan yfir bryniuna. En er Olafr konungr sa flok sinna motst&#7887;dumanna ridlazst ok upp voru sett merke firir hofdingium þa spurde hann sina menn. huerr hofdinge firir þeim er at gegnnt oss erv. Honum var sagt at þat var Sueinn konungr med Dana her. Konungr mællti. ekki hrædumzst ver bleydur þær þuiat æigi er helldr hugr j þeim en j skogargæitum. alldri baru Danir af Nordmonnum ok æigi munu þeir oss sigra j dag. en huerr hofdinge styrir þeim merkium er þar eru vt j fra a hægra ueg honum. Þa uar honum sagt at þat uar Olafr sænski med Suia her. (Konungr suarar.) auduelldra mun Suium þikia at sitia hæima ok slæika blodbolla sina en ganga a Orminn j dag undir uopnn ydr ok uæntir mig at uer þurfim ekki at ottazst hrossæturnar. en huerir æiga þau hinu storu skip er þar liggia a vtborda Donum. Þat er sogdu þeir Æirekr jall Hakonarson. Þa mællti Olafr konungr. miog hafa þeir skipat tignum monnum her þenna moti oss. mun Æirekr jall uid oss þikiazst æiga skapligan fund. er oss van af honum snarprar orrostu þuiat þeir eru Nordmenn sem uær eru. Þa er Þyri drottning sa tilbunat bardagans tok hon miog at hryggiaz. þa mællti Olafr konungr til hennar. æigi þarftu nu at grata þuiat þu hefir nu fæingit æignir þinar j Vindlande. en ek skal j dag heimta tannfe þitt af Sueini konungi brodur þinum sem þu hefir mig oft bedit. Leidde hann þa drottningu nidr undir þiliur ok let bua þar vm hana sem bezst med skiallborg. sidan bad konungr Sigurd byskup vera þar hea henni til hugganar ok suo gerde byskup. Þessu næst gerdu konungarnir ok jarll atrodrinn. Nu segir suo Snorre Stulluson ok flestir menn adrir at Sueinn Dana konungr legde fyst at Orminum ok hinum stærstum skipum Olafs konungs. en Markus logmadr segir suo at Olafr konungr sænski legde fyrstr at j Olafsdrapu hinne tuiskelfdu en sidar Sueinn Dana konungr. Suo segir Snorri at Sueinn konungr legde sin skip at Orminum langa en Olafr sænski lagde vt fra ok stak st&#7887;fnum a yzsta skipe Olafs konugs. en &#7887;drum megin lagde at Æirekr jall. Jallinn hafde jarnnbarda geyse mikinn er hann uar uanr at hafua j orrostum. þar var skegg a ofanverdu bardinu huorutueggia en nidr fra skegginu iarnnspaung breid ok þykk sem bardit ok tok allt j sio ofan. þui var þat skip kallat Jarnnbardi. hann uar allra skipa ramgeruazstr. var hann ok skipadr af agætum monnum at afle ok allri atgerui. æinn af þeim uar Skuli Þorsteinsson Egilssonar. Vigfuss Vigaglumsson. Torfui Ualbrannzson. Uagnn Akason. Suæinn Buason ok margir adrir Jomsvikingar. Jllugi taglarbani ok margir flæire afreksmenn þo at æigi se her nefnndir.
::nærr mun ek stefnna
+
 
::nidrbiugt er nef
+
 
::a nidinge þeim
+
'''Orrosta þeirra nafna'''
::er Suein konung
+
 
::suæik or lande
+
'''378.''' Nu toku menn at blasa herblastr ok æptu huorirtueggiu herop. Sigualldi jall let skotta vid sin skip ok lagde ekki at sinne til orrostu. er hans litt getit vid bardagann en þo segir Skuli Þorsteinsson.
::en Tryggua son
+
 
::a talar dro.
+
 
 +
::Fylgda ek Frisa dolgi
 +
::fek ek ungr þar er spiorr sungu
 +
::nu finnr olld at ek elldumzat
 +
::alldrbot ok Siguallda.
 +
::þar er til motz vid mætir
 +
::malmþings j dyn hialma
 +
::sunnr fra Suolldrar minne
 +
::sárlauks rodin baru.
 +
 
 +
 
 +
Þessi orrosta var hin hardazsta. uar j fyrstu skotit &#7887;rum bæde af lasbogum ok handbogum en sumir spiotum ok gafl&#7887;kum. ok er þat mal manna at Olafr konungr bardizst allra diarfligazst. Suo segir Hallfredr j Olafsdrapu.
 +
 
 +
 
 +
::Heft var litt a lofti
 +
::lidu &#7887;ruar fram g&#7887;rua
 +
::brodda flaug adr bauga
 +
::briotendr skyti spiotum.
 +
::ord var hitt at hardazst
 +
::huarkunnr firir l&#7887;g sunnann
 +
::mest j malma gn&#7887;stan
 +
::minn drottinn fram sótti.
 +
 
 +
 
 +
Þess getr Markus logmadr at Sueinn Dana konungr legde fyst at Olafi konungi med .lx. skipa þa er Olafr sænski bardizat vid Olaf Trygguason nafnna sinn ok þa flyde Olafr sænski undan med sitt lid. Hann segir suo.
 +
 
 +
 
 +
::Aurbragz ærir l&#7887;gdu
 +
::annat sinn at linna
 +
::griot vard gaunnlar borda
 +
::gnaust lemduzat þar flausta.
 +
::danskr herr dyran harra
 +
::drott hne morg þar er sotti
 +
::hird fell hrafnar gullu
 +
::hann er rikstr konungmanna.
 +
 
 +
 
 +
Menn Sueins konungs stungu st&#7887;fnum a bæde bord a Orminum langa sem þykkuazst matti þuiat hann tok læingra fram en &#7887;nnur skip hans. þa laugdu Danir at fast |<ref>252</ref> at Orminum skamma ok Tronunne. var þa allmikill uopnaburdr a Orminum ok orrosta hin akafazsta ok miog mannsk&#281;d. geingu frambyggiar a Orminum j h&#7887;ggorrostu ok aller þeir er þui komu vit en sialfr Olafr konungr ok aftrbyggiar skutu af bogum edr handskotum ok drapu Dane en særdu suma. Suo segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Staungh reid stalin sungu
 +
::sterklig i&#7887;furs merkis
 +
::gramr skaut gerdizst snemma
 +
::gangr a Orminn langa.
 +
::nytr herr Noregs gætis
 +
::nærr var at traudr at særa
 +
::ords pruds Jota ferdir
 +
::Olaf vnd ueg solar.
 +
 
 +
 
 +
En þo at Sueinn konungr legde med .lx. skipa einna fastazst at Nordmonnum j þessi hrid þa la þo allr meginherrinn j skotmali vid skip Olafs Noregs konungs. Olafr konungr synde agæta u&#7887;rnn med sinu lide en þo fellu menn hans i þessi suipan. Suo segir Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Sotti herr þar er hætti
 +
::hundmargr drasils sunda
 +
::en hialmsprotum hilmir
 +
::hardfeingr D&#7887;num uarde.
 +
::fellu þeir med þolli
 +
::þeim sk&#281;uadar geima
 +
::mæin hlutu af þui minir
 +
::meirr holldvinir fleire.
 +
 
 +
 
 +
Olafr konungr Trygguason bardizst alldiarfliga. en er adaliga festizst atsoknn at Orminum þa gek hann fram sealfr j h&#7887;ggorrostuna ok klauf margs mannz haus ok hofut med sinu suerde. D&#7887;num uæitti þungt atsoknin þuiat frambyggiar a Orminum langa ok stafnnbuar a Orminum skamma ok a Tronunne færdu akkeri [or stafnnliam<ref>''r.'' [ok stafnlia</ref> j skip Sueins konungs. en þeir attu uopnin at bera nidr undir fætr ser er þeir hofdu skipin myklu stærri ok bordhærri. hrudu þeir &#7887;ll Dana skipin en konungrinn Sueinn ok hans lid þat er undan komzst flyde a &#7887;nnur skipin ok þui næst l&#7887;gdu þeir fra þreyttir ok sarir ór skotmali. ok for þessi herr suo sem gat Olafr konungr Trygguason at Danir sigruduzst æigi a Nordmonnum. Suo segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Myrkt hregg mækis eggiar
 +
::meinilla gek Sueini
 +
::sár fra ek dreingium dreyra
 +
::Danir skundadu undan.
 +
 
 +
 
 +
Suo segir Snorre Stulluson at Olafr sænski lagde þar at j stadinn er Sueinn konungr hafde fra lagt. tokzst þa enn af nyiu hin hardazsta soknn. urdu þar brestir storir ok hin snarpazsta orrosta ok mikit hareysti af eggian manna ok uopnnabraki er stalin mættuzst. bardizst Olafr konungr Trygguason med mykille hreysti ok hans menn fylgdu honom dreingiliga. Sua segir Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Verdum Vinda myrde
 +
::uigskyrs en þat lysig
 +
::rammr und randar himna
 +
::rymr knattu spiorr glymia.
 +
::hirdar stods uit hardan
 +
::huituegg med fiold seggia
 +
::uidis uellti mæidar
 +
::uarghollr þrimu marga.
 +
 
 +
 
 +
Suo er sagt at Suiar legde fimtan skipum at Orminum langa. þeir væittu snarpa atsoknn er þeir kuomu omodir til en Nordmenn u&#7887;rduzst af kappi ok drapu fi&#7887;lda manz en særdu suma. Sua segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Fimtan fiornnis mána
 +
::fleygendr at gram rendu
 +
::ekkils ytibl&#7887;kkum
 +
::Olafr und ueg solar.
 +
 
 +
 
 +
Nu for Suium allt þa æina læid ok D&#7887;num at Nordmenn helldu skipum med stafnnliam ok akkerum ok hrudu þau er þeir nadu til. s&#7887;gdu suerd þeirra ein l&#7887;g &#7887;llum Suium er þeir nadu til. Sua segir Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Vpp s&#7887;gdu l&#7887;gh l&#7887;gdar
 +
::lif skiott firum hlifa
 +
::gnog til gumna feigdar
 +
::galkn vid randar balku.
 +
 
 +
 
 +
Leiddizst Suium þa vid at halldazst þuiat Olafr konungr gek alluel fram vid kappa ual sitt. Þess getr Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Lett hykk leifa brautar
 +
::l&#7887;gnarungum uaru
 +
::gæirs vid gumna stiora
 +
::geigurþing at eiga.
 +
::þa er frekhladendr fræknir
 +
::farleggs at vin iarlla
 +
::ufs med hamri hefdar
 +
::hringskyrtur fram gæingu.
 +
 
 +
 
 +
Þa var hin snarpazsta soknn ok miok mannskæd er þeir nafnar(n)er hofdu vid atzst adr Olafr sænski letti fra. Sua segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Grár reif gerdizst drifa
 +
::gall brandr vit sl&#7887;g randa
 +
::tr&#7887;llmaarr tryne sollinn
 +
::tueir nafnar hr&#281; iafnnan.
 +
::sænskr herr sigri þorrinn
 +
::suerd bæit en flo peita
 +
::hrid ox h&#7887;ldar flyde
 +
::holl ox fremzstr at &#7887;llu.
 +
 
 +
 
 +
Suiar hofdu latit lid mikit ok suo storskip. uar ok flest folk Olafs sænska sárt en hann ongu nærr en ádr ok uard þo feginn er hann komzst med fiorui undan. Hafde Olafr konungr þa komit aa flotta bæde Daunum ok Suium. Sua segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Tandr flaug tigge rende
 +
::tueim d&#7887;glingum sk&#7887;glar
 +
::hans uegr hofzst med sigri
 +
::h&#7887;ll ok fremzstr at ollu.
 +
 
 +
 
 +
'''Atlaga Eireks jarls'''
 +
 
 +
'''379.''' Þessu næst skal segia huat Æirekr jall hafdizst at medan konungarnir b&#7887;rduzst vid Noregs konung. jall lagde fyst at yzsta skipe |<ref>253</ref> Olafs konungs j annan arminn sem fyrr uar sagt. sibyrde hann þar vid Jarnnbardann ok hraut þat skip þegar ór tæingslum en lagde þa at þui er þar uar næst ok bardizst til þess er þat var hrodit. tok lidit þa at hlaupa a hinu stærri skipin. en jall hio huert ór tæingslum er hrodit var. en Danir ok Suiar l&#7887;gdu at ollum megin at skipum Olafs konungs en Æirekr jall la ofallt sibyrt vid skipin ok atti hoggorrostu. en sua sem menn fellu af skipum hans geingu adrir j stadinn huilldir ok osarir. Suo segir Halldorr hinn okristne.
 +
 
 +
 
 +
::Gerdizst snarpra suerda
 +
::slitu dreingir frid læinge
 +
::þar er gollin spior gullu
 +
::gangr vm Orminn langa.
 +
::duerks kuodu fram fylgia
 +
::frans leggbita honum
 +
::sænska menn at sennu
 +
::sunnr ok danskra runna.
 +
 
 +
 
 +
Þa var orrosta hin snarpazsta ok fell þa miog lid Olafs konungs ok suo kom at lyktum at oll voru hrodin skip hans nema Ormrinn langi. uar þar þa akomit allt folk Noregs konungs þat er uigt uar. lagde Æirekr jall þa a(t) Orminum storskipum. Sua segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Þa er iarll æinkar snarlla
 +
::endr fim skipum rendi
 +
::þrekmannz þridea sinne
 +
::þremia storms at Orme.
 +
 
 +
 
 +
Jall lagde Jarnnbardann sibyrt vid Orminn. uar þar þa hoggorrosta hin snarpazsta ok hin akafazsta. Sua segir Halldorr.
 +
 
 +
 
 +
::Ferd kom helldr j hardann
 +
::hnitu reyr saman dreyra
 +
::tungl skaruzat þar tingla
 +
::tangar Ormrinn lange.
 +
::þa er bordmikinn barda
 +
::brynflags regin lagde
 +
::jall uann healms und holmi
 +
::hrid vid fafnis sidu.
 +
 
 +
 
 +
Æirekr jall var j firirruma a skipi sinu ok var þar fylgt med skiallborg. var þar þa b&#281;de hoggorrosta ok spiotum lagt ok kastat ollu þui er til voppna var. sumir skutu bogaskotum ok handskotum. uar suo mikill uopnaburdr a Orminum at illa matte hlifum firir koma suo flugu þykt spiot ok &#7887;ruar. þuiat ollu megin l&#7887;gdu herskip at Orminum. en menn Olafs konungs gerduzst þa suo odir at þeir hlupu upp a bordin til þess at na suerdzh&#7887;ggum til vvina sinna at drepa folkit. ok margir l&#7887;gdu æigi suo undir Orminn at j hoggorrostu uillde vera þuiat flestum monnum þotti þat bart at æiga vid kappa Olafs konungs. en Nordmenn hugsudu ekki annat en uilldu æ fram ok drepa sina motst&#7887;dumenn. geingu þeir þa slett vt af bordunum þuiat þeir geymdu æigi annars firir akefd ok ahuga en þeir berdizst a slettum uelli ok sukku nidr margir met uopnum sinum mille skipanna. Þess getr Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Sukku nidr af nadri
 +
::naddfárs j b&#7887;d sarir
 +
::baugs gerduzst vid vægiazst
 +
::verkendr hedins serkiar.
 +
::uanr mun Ormr af Ormi
 +
::aldyrr konungr styre
 +
::huers er hann skridr med lid lyda
 +
::leinge slikra dreingia.
 +
 
 +
 
 +
Þat er ok sagt at æinn norrænn madr uar med Æireki jalli a Jarnnbardanum er Finnr het ok var Eyuindarson af Herlandi. sumir menn segia at hann væri finnzskr. er þat sanliga sagt at hann væri fimazstr madr vid boga ok bæinskeytazstr allra manna j Noregi. hann hafde gert boga Æinara þambaskelfis. en<ref>er ''Cd.''</ref> Æinarr var a Orminum j krapparumi ok skaut þadan vm daginn af handboga. hann var allra manna hardskeytazstr. Æinarr skaut &#7887;r at Æireki jalli ok kom j styrisknappinn firir ofan hofut jalli ok suo hart (at) allt gek upp at reyrbondum. jall leit til ok spurde sina menn huerr skaut. ok iafnnskiott kom &#7887;nnur &#7887;rin suo nærr jalli at su flaug mille sidu hans ok handarinnar ok suo aftr j hofdafiolina at vti stod oddrinn. Þa mællti jall vid Finn Eyuindarson. skiottu madr mann þann hinn mykla j krapparumi. Finnr suarar. Þat ma ek eigi at skiota þann mann er æigi er fæigr. hitt ma vera at ek fai lamit bogann firir honum. Finnr skaut þa billd&#7887;ru ok kom a midiann boga Æinars j þui er hann dro j þridia sinn bogann sem fastazst. ok brast j sundr boginn ok brast vid hatt. Þa mællti Olafr konungr. huat brast sua hátt. Æinarr suarade. Noregr ór hende þer konungr. Æigi mun sua mikill brestr ordinn sagde konungr þuiat gud mun rada rike minu en ekki bogi þinn. tak nu boga minn ok skiot af. Kastade konungr þa at<ref>af ''Cd.''</ref> honum boganum. Æinarr tok bogann ok dro þegar firir odd &#7887;rina. hann mællti. ofueykr ofuæykr allualldz bogi. Kastade hann þa aftr boganum til konungs en tok suerd sitt ok skiolld ok bardizst diarfliga. Olafr konungr Trygguason stod j lyptingu a Orminum ok skaut leingstum vm daginn stundum bogaskotum stundum gafl&#7887;kum ok iafnnt tueimr senn. var þat allra manna |<ref>254</ref> mal b&#281;de vina hans ok vvina þeirra er þar voru vidstaddir ok suo hinna er sannligazst hafua frett til þeirra tijdenda er þar georduzst at &#7887;ngann mann hafui þeir vitat beriazst frækiligarr en Olaf Trygguason. Þess getr Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
[[Bilde:For vek for vek er fyrstens bue.jpg|center|thumb|700px|<center>Christian Krohg:<br>'''Æinarr tok bogann ok dro þegar firir odd &#7887;rina. hann mællti. ofueykr ofuæykr allualldz bogi.'''</center>]]
 +
 
 +
 
 +
::Eigi lata ytar
 +
::enn þeir er vidazst renna
 +
::fremra mann um finna
 +
::folkreifum Oleifui.
 +
 
 +
 
 +
Hefir Olafr konungr þat firir flesta konunga at hann georde sig audkendann j bardaganum at menn vissu æigi d&#281;mi til at nokkurr konungr hefde synt sig suo opinberliga j orrostum sinum motst&#7887;dumonnum vidr sligt ofrefli sem hann a(tti) at etia. syndi hann j þui sina hugrekki ok hiartapryde at aller menn mattu sea at hann fordadizst &#7887;ngan haska. Sua segir Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Firdizst uedr sa er uarde
 +
::uijd lond Breta strijder
 +
::bleyde firdr vid bradan
 +
::brekkdoms firir konungs rekka.
 +
::hann let um s&#7887;k sanna
 +
::suerdgust hainn verda
 +
::skilit fra ek firir skylia
 +
::skod morg rodin blode.
 +
 +
 +
En þui auds&#281;rra ok &#7887;ruggara sem konungrinn gerde sig þui ollu mæira ognn ok otti stod af honum sem Hallfredr vottar. Olafr konungr sa fram a skipit at menn hans ræiddu ott suerdin ok hiuggu tijtt ok þat sa hann med at suerdin bitu ekki. Þa suarar æinn konungs madr. b&#281;de eru suerd uor herra slio ok brotin miog. þa gek konungr ofan ór lyptingunne ok lauk upp hasætis kistuna. tok hann þar ór m&#7887;rg suerd biort ok huoss ok fek monnum sinum. en er hann tok nidr hægri hendi þa sa menn at bloddropar runnu ofan vndan brynstukunne en æinge visse huar hann var saar. Mest uar uornin a Orminum ok mannskæduzst af firirrumsmonnum ok stafnnbuum þuiat þar var mannfolkit mest ualit en skipit hæst borde. en er mannfallit tok til a Orminum þa fell lidit fyst vm mitt skipit mest af mæde ok saarum. ok er þat mál manna ef þat hit frækna folk hefde maatt alsendis u&#7887;rn vid koma at Ormrinn munde seint unnin ordit hafa. Sua segir Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Munde lung hit langa
 +
::læsiks vnd gram rikum
 +
::blod kom a þr&#7887;m þidan
 +
::þiod uarliga hrioda.
 +
::medan itrs vina atti
 +
::innanbordz at morde
 +
::su gerdizst at uel varde
 +
::verdung iofurs suerdum.
 +
 
 +
 
 +
En er mannfolkit fættkadizst a Orminum þa rædr Jllhuge taglarbani til uppg&#7887;ngu ok rennr upp stafnnliarnar ok kemzst upp a Orminn. ok er Endride ilbræidr ser þat þa snyrr hann þegar j moti honum ok æigazst þeir vid uopnnaskipti. er þar sæint at telia stor h&#7887;gg ok sterkligan atgang er suo agætir menn hofdu j sinne hreysti ok hardfæinge. en þo lauk suo at Jlhuge fell ok let lif sitt med hinum mesta dreingskap.
 +
 
 +
 
 +
'''Eirekr jarl komz vpp'''
 +
 
 +
'''380.''' En er Æirekr jall suipazst at ok ser (at) Jlluge var uppkominn a Orminn. þat ser hann ok annat at mannfolkit var faatt vm sigluna a Orminum. rædr hann þa til uppgongu ok komzst upp a Orminum vit fimtanda mann. þa kom a moti honum Hyrningr magr Olafs konungs met suæit manna. uard med þeim hin hardazsta hrid þuiat Hyrningr bardizst alldiarfliga. Sua segir Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Ben lot borduzst ytar
 +
::brynskids vidum suida
 +
::Hyrningr heiptar giornnum
 +
::hann er æzstr konungs manna.
 +
 
 +
 
 +
Litlu sidar lauk suo med þeim at Æirekr jall hrauk ofan a Jarnnbardann. en þeir menn er honum hofdu fylgt fellu sumir en sumir voru særdir. vard Hyrningr allfrægr af þessi soknn. Þess getr Þordr Kolbæinsson.
 +
 
 +
 
 +
::Þar var hialmads heriat
 +
::hroptz vid dreyrgar toftir
 +
::ord fek gott en gerde
 +
::grams vornn blam hamri
 +
::haulld bilar hárra fialla
 +
::Hyrdingr adr þeir fyrnnizst.
 +
 
 +
 
 +
En er Æirekr jall var kominn ofan a skip sitt þa mællti Olafr konungr til sinna manna. huat er. huort keyrdu þer nu jallinn ofan af Orminum. Þeir sogdu at suo var. Þat var gert alldræingiliga sagde konungr. var ok þess von þuiat Æirekr jall mun æigi sigra oss medan hann hefir Þor j stafninum. Þetta heyrdu margir menn ok suo Æirekr jall. Nu med þui at fallit var mart lid af Bardanum en flester menn sarir miog þeir er a lifue voru þa lagde Æirekr jall at lande ok suo Daner ok Suiar. hofdu hofdingiar þa radagerdir<ref>radagerdu ''Cd.''</ref> huersu med skyllde fara.
 +
 
 +
 
 +
'''Þorkell haafi fann raad til at vinna Orminn'''
 +
 
 +
'''381.''' Þa mællti Æirekr jall. þetta er æilif osæmd su er getit mun verda medan Nordrl&#7887;nd eru bygd ef Olafr konungr Trygguason verdr æigi sigradr af oss þar sem ver hofum enn vflyianda her en hann hefir nu æitt skip ok þo fallit mart manna a þui. nu gerit suo vel Dana konungr ok Suia konungr væitit mer til styrk fiolmennis at ek megi hefna f&#7887;dur mins ok reka af hondum oss ollum samt þessa suiuirding þuiat |<ref>255</ref> suo mun fara sem ek sagde adr at ver hofdingiar munum aller aamæli af faa ok þeir mest er rikazstir eru ef Olafr konungr setr nu undan med sina menn. En er Æirekr jall hætti sinne ræda romudu margir uel hans mal. t&#7887;ludu konungar ok jall þa þetta mal. kom þat asamt med þeim at konungar skylldu fa jalli styrk fiolmennan at leggia at Orminum. skillde Æirekr jall æignazst Orminn langa ok allt þat hlutskifti er þar fæingizst en sinn þridiung Noregs huerr þeirra ef hann fek sigrat Olaf konung. En er þetta mal var fest þa biozst allr herr Dana ok Suia enn af nyiu til bardaga. herdu menn þa hugi sina at eggia huerr annan. sogdu at þeir skylldu þa alldri letta af fyrr en þeir hefde sigrat Olaf konung Trygguason. Lagde jall þa af Jarnnbardanum lik &#7887;ll ok sara menn en hann skipade j stadinn osarum monnum ok huilldum þeim er hann ualde af D&#7887;num ok Suium. er ok suo sagt af sumum monnum at jarll hafui þa hæitit at lata skirazst ef hann fenge unnit Orminn ok þat til marks at þeirra manna s&#7887;gn er med honum voru at hann kastade Þór j brottu en setti rodukross j stadinn j midian stafnn a Jarnnbardanum. En er jall hafde buit skip sitt mællti hann vid æinn vitran mann ok mikinn hofdingia er þar var þa vidstaddr Þorkell hinn hafui brodir Siguallda jalls. oft hefui ek verit j bardogum sagde Æirekr jall ok hefui ek alldri fyrri fundit iafnnhrausta menn ok uigkæna sem a Orminum eru ok æigi hefui ek set iafnntorsott skip at vinna sem Orminn. nu med þui at þu ert allra manna vitrazstr þa legg til þau rad er þu kant bezst til at Ormrinn verde unninn. Þorkell suarar. æigi kann ek þar rad til at leggia en segia ma ek huat Olafr konungr Trygguason sagde sealfr til þa er menn toludu um at Ormrinn munde a þidum sia æigi unninn verda. en konungr sagde at hann mætti vinnazst med æinum hlut ef felldir væri a hann storuidir ok hallat suo til at auduelliga m&#281;tti na uppgongu. er þat ok ætlan min at þetta rad dugi. en ef þetta ma ydr æigi vinnazst þa kann ek ekki rad til at leggia. Biozst jall þa vm sem Þorkell sagde firir. En medan jall var j þessum buninge ok adr sagdri radagerd ok huilld vard a bardaganum þa var sarum læk(n)ingar læitat ok skodat mannfolk ok (hofdu) hofdingiarnir feingit storan mannskada.
 +
 
 +
 
 +
'''Raad konungsmanna'''
 +
 
 +
'''382.''' Nv er þar til at taka at menn Olafs konunga badu hann læita undan med nokkuru moti. s&#7887;gdu sem satt var at þeir hofdu þar mest j hættu sem hann var. letu þess von at aller hans menn munde na lifs gridum af vvinum hans þegar þeir visse at hann væri a brottu. sogdu þeir ok ef hann uillde þat helldr at þeir mætti þat vel læika at vinda segl upp a Orminum ok sigla a haf vt ok sua nordr eftir lide sinu. En konungr suarar med sama hætti sem fyr at hann munde æigi flyia firir sinum vvinum medan hann mætti hallda hæilu skipe sinu. kuat hann þat ekki rett þuiat enn þiki mer æigi vist sagde hann at þeir fai unnit Orminn medan suo margir uasker dræingir eru til varnar. Ok er þeir attu um þetta at tala þa reri at Orminum Vindasnekkian su hin sama er ein saman hafde legit vit land vm daginn ok fyrr er getit at til tals legde uid konung firir bardagann. þeir menn er a skæidinne voru festa sig vid aftr uit lyftingina Orminum ok budu konungi at ganga upp a Orminn ok beriazst med honum. sogdu þeir at þeir uilldu falla þar med konungi edr komazst burt med honum ef þess yrde audit. Konungr suarar. ekki gerir mer sagde hann at þer gangit a Orminn med oss en hitt ma vera at mer komi at gagni at þer liggit j sama stad sem þer hafit j dag verit. Reru þeir þa aftr ok l&#7887;gduzst þar þa enn um akkeri.
 +
 
 +
 
 +
'''En atsokn Eireks jarls'''
 +
 
 +
'''383.''' Eirekr jall lagde at Orminum j annat sinn þegar er hann var buinn ok suo allr herrinn Dana ok Suia lagde þa enn til orrostu vid Olaf konung Trygguason ok stungu sumir st&#7887;fnum at Orminum. en hitt uar allr meginherrinn er la j skotmale vid Nordmenn ok skutu a þa sem tidazst. En af Æireki jalli er þat at segia at hann reri suo fast at Orminum at brakade j hueriu tre ok suo er sagt at j þeim atrodre bryti hann allan buning af Orminum vm suirann ok s&#7887;xin. sidan sibyrde hann vid Bardann ok gerde allharda hrid med þui lide er þar var a omott. spardizst hann ok ekki sealfr vid orrostuna ok þeir er eftir voru af hans monnum. Suo segir Halldorr.
 +
 
 +
 
 +
::Hykkat ek uægd at vige
 +
::uarm drott iofur sottan
 +
::fiord komz |<ref>256</ref> iall at j&#7887;rdu
 +
::&#7887;gnnhardan sig spaurdu.
 +
::þa er fiardmyuils forut
 +
::folkhardr a tr&#7887;d barda
 +
::litt uar sæuar soti
 +
::suangr vid Orminn langa.
 +
 
 +
 
 +
Olafr konungr ok hans menn u&#7887;rduzst med hinne mestu hreysti ok dræingskap suo at ekki orkade a um mannfallit a Orminum medan þeir (uoru) huilder. en þeir drapu mart manna af sinum vvinum bæde af Jarnbardanum ok &#7887;drum skipum þeim er at hofdu lagt at Orminum. en þeim Æireki jalli ueitti enn sæint atsoknin. þa let hann vinda upp storuidu af Bardanum ok fella a Orminn langa. er þat mal manna at Ormrinn munde æigi unninn hafa ordit nema þeir hefde þetta rads tekit. Þess getr Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Ransriki remmilauka
 +
::raukspellir bat fella
 +
::styrs stærri haska
 +
::strangr a Orminn langa.
 +
::ættstorr ella matti
 +
::Æirekr j dyn gæira
 +
::jtrann alldri vinna
 +
::Olafr vnd ueg solar.
 +
 
 +
 
 +
Tok þa miogh at hallazst Ormrinn er storuidir voru fellder a annat bordit. gerdizst þa mikit mannfall af huorumtueggium. en er þyntizst skipanin til uarnnar a Orminum suo at uida gerdizst aud bordin þa læitade Æirekr jall til uppgongu. uard þa enn h&#7887;rd uidtaka. En er stafnnbuar Olafs sa (at) Æirekr jall uar uppkominn a Orminn þa gengu þeir aftr a skipit ok sneruzst til uarnnar j moti honum ok væittu hit hardazsta vidnam. en firir þui at þa tok suo miog at falla a Orminum at uida gerdizst aud bordin þa toku jalls menn vida upp at ganga. en allt þat lid er þa stod upp til uarnar sotti aftr a skipit þar til er konungrinn var. Sua er sagt at Þorstæinn uxafotr væri j firirrumi aftr vid lyptingina. hann mællti til Olafs konungs þa er lid jalls gek upp sem odazst a Orminn. herra sagde hann. skal nu huerr sem ma. Hui skal nu æigi sagde konungr. Þorsteinn slo þa med hnefa sinum æinn mann jalls er upp hliop a bordit hea honum at hann setti vtan vid vangann suo hart at madrinn hraut langt a sioinn braut ok hafde þegar bana. en eftir þat gerdizst Þorsteinn suo ódr at hann græip upp bæitia sinn ok barde med. en er Olafr konungr sa þat mællti hann til Þorsteins. tak uopnn þin madr ok verst med þeim þuiat uopnin eru til þess at menn skulu med þeim beriazst j orrostum en æigi uega med æinum saman hondum sinum ok tream. Þorsteinn tok þa suerd sitt ok bardizst dræingiliga. Var þa enn vm hrid h&#7887;rd orrosta j firirruminu. Olafr konungr skaut or lyptingunne gafl&#7887;kum ok spiotum. Þess getr Markus logmadr.
 +
 
 +
 
 +
::Huast skaut hlifar brustu
 +
::hilldingr ór lyptingu
 +
::sidan synt nam eydazst
 +
::soknnstrangr drekinn langi.
 +
 
 +
 
 +
Þa er Olafr konungr sa at Æirekr jall uar kominn j firirrumit a Orminum skaut konungr til hans þremr kesium skamskeptum. en þær foru ekki eftir veniu þuiat Olafr konungr hafde uerit æigi missefæingr huat sem hann hafde adr til skotit. en æinge þessi kesia kom a jall. flaug hin fysta firir vtan hægri sidu honum en &#7887;nnur med sama hætti a vinstri hlid en hin þridea kesia flaug fram j skipit firir ofan h&#7887;fud jalli. Þa mællti konungr. suo mista ek alldri mannz fyrr ok er mikil hamingia jalls þessa ok þat uill gud at hann hafui rikit (j) Noregi nu um sinn. er þat ok æigi undarligt þuiat ek ætla hann nu skift hafa um stafnnbuana a Bardanum. for þat suo sem ek sagda at hann munde æigi sigrazst j uorum skiptum ef hann hefde Þór j stafninum. Nu firir þui at mart folk af lide jalls uar þa komit upp a Orminn sua sem vera matti a skipinu ok skip hans lagu &#7887;llu megin at Orminum en litit fiolmenni til uarnnar moti suo myklum her þa fellu nu a litille stundu margir kappar Olafs þoat þeir væri bæde sterkir ok fræknir. þar fellu þeir brædr badir magar Olafs Þorgæirr ok Hyrningr Vikarr af Tiundalande Vlfr hinn raude Endride ilbreidr Þorsteinn huiti Þorsteinn skelkr Juar liomi ok margir adrir roskir dreinger þeir er agætt ord leifdu eftir sig. Kolbæinn<ref>''r.'' Kolbiorn</ref> stallari hafde varit stafninn vm daginn med &#7887;drum frambyggium. Kolbæinn uar buinn at klædum ok uopnum rett a somu læid ok Olafr konungr ok þui hafde hann suo buizst at hann hugsade ef þess kynne vid þurfa sem nu var at uæita nokkura hlifd Olafi konungi. En er falla tok hit fræknazsta lid Olafs konungs j firirruminu þa gek Kolbeinn upp j lyftingina til konungs. matti þa æigi kennazst skiott huorr þeirra uar þuiat Kolbæinn uar allra manna mestr ok fridazstr synum. uar þa suo mikill uopnnaburdr j lyftingina at allir skilldir þeirra konungs ok Kolbæins voru skufadir af skeytum. en (er) jalls menn sottu aftr at lyptingunne þa syndizst þeim suo mikit lios |<ref>257</ref> koma yfir konunginn at þeir mattu æigi j gegn sia. en þa er liosit leid af sa þeir huergi Olaf konung.
 +
 
 +
 
 +
'''Frasagnir Snorra vm brotthuarf Olafs konungs'''
 +
 
 +
'''384.''' Nv eru þar margar frasagnir vm þa atburde er þar gerduzst. Snorre Stulluson segir sua. at þa er Olafr konungr sa at flest lid sitt uar fallit en Æirekr jall ok hans menn þustu aftr at lyftingunne at Olafr konungr ok Kolbæinn stallari hlupu þa bader firir bord ok a sitt huorr. en Æirekr jall ok hans menn h&#7887;fdu lagt at smaskutur ok drapu þa menn er a kaf hlupu. en er konungr sealfr hafde a kaf hlaupit þa uilldu jalls menn taka hann hondum ok færa hann jalli. en Olafr konungr bra yfir sig skilldinum ok steyptizst j kafit en Kolbæinn stallare skaut sinum skillde undir sig ok hlifde ser suo vid spiotum er lagt uar af skipum þeim er undir lagu Orminum ok fell hann suo ofan a sioinn at skiolldrinn uar undir honum ok komzst hann þui æigi j kafit adr hann uar handtekinn. þessi er s&#7887;gn Snorra. En suo er sagt fra ordum Kolbæins at þa er hann uar kominn upp j lyftingina ok konungr tok at skiota at Æireki jalli þa sa Kolbæinn þat sem adrir menn h&#7887;fdu adr set at blod braut fram undan brynstukunne ok litlu sidarr þottizst hann sea suipinn til konungs af hann st&#7887;k firir bord j bryniu sinne ok ollum bunade þeim sem hann hafde haft vm daginn ok bra yfir sig skilldinum at vuinir hans uilldu taka hann. ok j þeirri suipan leit Kolbæinn til sinna motst&#7887;dumanna ok sa at þeir voru þa suo margir uppkomnir a Orminn at kalla matti (at) af þeim væri fullt skipit. sagde Kolbæinn at þa slo a hann litlum otta. sneri hann þa a þat bordit er konungr hafde adr verit. en med þui at hann sa þa ekki til Olafs konungs þa let hann eftir skiolld sinn ok hliop firir bord. en er hann kom nidr a sioinn uard undir honum skiolldr æinkar fagr þann er hann þottizst kenna at Olafr konungr hafde borit um daginn. en er Kolbæinn kom nidr a skiolldinn vard hann uarr uit at madr suam undir skilldinum hogliga. en sa madr firirlet skiolldinn þegar hann kende at þunginn kom a. þui næst uar Kolbæinn handtekinn ok dreginn upp j skutu æina. hugdu þeir at þat væri Olafr konungr. var hann þa leiddr firir Æirek jall. en er jall uard þess uarr at þar var Kolbæinn en æigi konungr þa uoru Kolbæini grid gefin af jalli ok hans monnum.
 +
 
 +
 
 +
'''Huerir kuomuz lifs af Orminum'''
 +
 
 +
'''385.''' J þeirre suipan hlupu marger menn Olafs konungs firir bord af Orminum þeir er þa uoru a lifue ok adr hofdu dreingiliga uornn uæitta sem æ mun uera j minnum haft þeirra u&#7887;rnn ok hraustlæikr. en þo segir Hallfredr at menn kalli Þorkel nefiu æinna agætazsta fylgd ok fastazsta hafua uæitt Olafi konungi brodur sinum. Hann segir suo.
 +
 
 +
 
 +
::Gott er giorua at fretta
 +
::gunnr uox firir haf sunnan
 +
::suerd bitu fæigra fyrda
 +
::fior runn at þui monnum.
 +
::huernn rakligazst rekka
 +
::satt mun itr vm slettan
 +
::sylg Olafi fylgia.
 +
 
 +
 
 +
Vettar Hallfredr ok þar med at Þorkell hliop sidazst firir bord allra manna Olafr konungs.
 +
 
 +
 
 +
::Ognrædir sa auda
 +
::armgriotz tronu fliota
 +
::hann raud gæir at gunne
 +
::gladr ok bada nadra.
 +
::adr hialldrþorin helldi
 +
::hugframr j baud ramri
 +
::snotr a snæri otri
 +
::sundz Þorketill undan.
 +
 
 +
 
 +
Lagdizst Þorkell til landz ok healpade suo lifui sinu at sinne. en þo tok hann sidan grid af Æireki jalli sem adrir þeir er verit h&#7887;fdu med Olafi konungi. Suo segizst at .vj. menn adrir en Kolbæinn stallare væri teknir af sunde þeir er grid voro gefin. Æinarr þambaskelfir Þrandr skialge Augmundr sande Þorsteinn uxafotr Biornn af Studlum Asbiornn ór Mostr. Siguallde jall hafde legit med skip sin .x. vm daginn ok verit ekki j orrostunne. en er Olafr konungr hafde firir bord hlaupit þa æpti herrinn allr sigróp. ok lustu þeir arum j sio Siguallde ok hans menn ok reru þa til bardagns. Þess getr Halldorr.
 +
 
 +
 
 +
::Droguzst vitt at vige
 +
::Uinda skæidr ok gindu
 +
::þridea auds aa þiodir
 +
::þunngalknn varin monnum.
 +
::gnyrr uard a sia suerda
 +
::sleit &#7887;rnn gera beitu
 +
::dyrr uo dræingia stiore
 +
::drott kom m&#7887;rg a flotta.
 +
 
 +
 
 +
En a þeirre s&#7887;mu stundu er opit var ok Siguallde jall reri til skipanna lustu þeir menn arum j sia ok reru brottu sem hardazst er a þeirre voru Uindasnekkiunne er til tals hofdu lagt tysuar um daginn vid Olaf konung Trygguason. reru þeir þegar aftr under Uindland ok uar þat þegar ræda margra manna at Olafr konungr munde steyft hafa af ser bryniunne j kafui ok kafat vt vndan langskipunum synt sidan til Vindasnekkiunnar ok hefde menn Astridar flutt hann til landz. Er þat allt saman til likenda radit |<ref>258</ref> vm brottkuomu Olafs konungs huat er þeir menn hafa sidazst til hans seth er þar voru j bardaganum ok þær frasagnir er Snorre Stulluson vottar at geruar hafui verit um ferder Olafs konungs ok nokkurir Nordmenn hafui kent hann vt j londum af þeim iarteignum er hann sealfr hafui sent hingat aa Nordrlond sem sidarr mun sagt verda. þat er enn til þess dregit af sumum monnum at aller vissu þat þeir er or bardaganum komu at hann hefir æigi fallit a Orminum. en þo segir suo Hallfredr uandrædaskalld.
 +
 
 +
 
 +
::Væit ek æigi hitt hue hæita
 +
::hungrdeyfui skal ek leyfua
 +
::dynsædinga daudan
 +
::dyrbliks &#281;dr þo kuikann.
 +
::allz sannliga segium
 +
::sárr mun gramr at huoru
 +
::hætt er til hans at fretta
 +
::huortueggia mer segger.
 +
 
 +
 
 +
En huornn ueg sem þat hefir verit þa kom Olafr konungr Trygguason alldri aftr til rikis j Noregi. en þo kallar Hallfredr ser ok &#7887;drum uinum Olafs konungs þeim er mest angrade at missa sliks hofdingia vara j harms letta at hann væri a lifue þo at hann uæri firdr riki ok sinn fostrlande. Hallfredr quad visu.
 +
 
 +
 
 +
::Sagdr uar mer ne meira
 +
::muni madr strid of bida
 +
::lydum firdr ok lade
 +
::landuordr firir sio handann.
 +
::særi oss þott ærumz
 +
::elldz þeim suikum hellde
 +
::heila liknn ef hauka
 +
::haklifs jofur lifde.
 +
 
 +
 
 +
En þo at skynsamir menn þeir er þar uoru j bardaganum segdi huerr þat er sidazst sa til Olafs konungs þa þottizst einge þeirra fullan visdom mega a bera huort konungrinn munde þadan j brott hafa komizst edr æigi. Nu er ádr ritat huat Kolbæinn stallari sagde er næstr uar Olafi konungi adr hann st&#7887;kk firir bord.
 +
 
 +
 
 +
'''Sogn Einars þambaskelfis'''
 +
 
 +
'''386.''' Sua sagde Æinarr þambaskelfir at þa er Æirekr jall sotti aftr j firirrvmit a Orminum at lyftyngunne þa sa Æinarr þat til konungs at bloddropar runnu nidr a kinn honum konungi undan healminum er hann hafde a h&#7887;fde. en er Æinarr uillde at hyggia huat konungr tæki til rads þa er jall kæmi at honum þa sagde Æinarr koma steinsh&#7887;gg vid eyra ser suo mikit at hann fell j vvit. en er hann stod upp ok vitkadizst þa sa hann huorge konunginn. Suo sagde Skule Þorsteinsson Egilssonar fra Borg at hann sa Olaf konung standa j lyptingu a Orminum þa er Skuli sotti aftr med Æireki jalli. ok þa sagdizst hann luta nidr ok uellta manna bukum fra fotum jalli. en er Skuli rettizst upp þa var konungrinn horfinn. En litlu sidarr þa er sigropit kom upp sa nokkurir menn af motst&#7887;dumonnum Olafs konungs at madr j raudum klædum suam at Uindasnekkiunne þeirri er sagt er at a væri menn Astridar konu Siguallda jalls. en þeir menn er a þi skipe uoru stodu upp ok drogu hann upp j skipit ok reru þegar j brott sem skiotazst suo sem fyrr er ritat. Hefir sidan halldizst sa alþydu rom(r) at þeir menn hafui flutt Olaf konung lifande brott med ser þo at nokkurir menn hafui þui j moti mællt. finnzst þat ok j kuedskap Hallfredar at honum þikir meire likende at Olafr konungr hefde (æigi) þadan komizst med fiorui firir fiolmennis saker. lek þa þo fyrst mest a tueim tungum um þessa atburde. sannade annarr at Olafr konungr hefde a brott komizst en annarr syniade. suo sem Hallfredr segir.
 +
 
 +
 
 +
::Enn segir audar kenne
 +
::austr ór malma gnaustan
 +
::seggr fra sarum tiggia
 +
::sumr at hraut hafi komizst.
 +
::nu hefig sannfregit sidan
 +
::siklings ór styr myklum
 +
::kenna ek æi mart vid manna
 +
::mord uæipanar ordum.
 +
 
 +
 
 +
En þa er s&#7887;gn kom vtan ór londum vm ferder Olafs konungs þa tok ifa af morgum manni vm brottf&#7887;r hans. en vard sua ath (Hallfredr) quad sem honum uar j fystu sagt. harmade hann geyse miog er hann var æigi þar ath beriazst med Olafi konungi. Þat er mællt at þessi orrosta hafui fræguzst verit a Nordrlondum firir margra hluta sakir. fyst af þeirre hinni agætu u&#7887;rnn er Olafr konungr ok hans menn uæittu a Orminum er menn uita æigi d&#281;mi til (at) nokkurir menn hafui jafnnlæinge uarizst ok med slikri hreyste sinum (v)vinum vid sligt ofrefli sem þeir attu at etia. þar med af suo hardri atsoknn Æireks jalls ok hans lide sem uidfrægt er ordit. var ok þessi fundr miog agættr af myklu mannfalli ok af þeim sigri jalls er hann hraud þat skip er j þann tima hafde mest ok fridazst gert verit j Noregi ok margir mælltu at alldri munde med uopnum unnit verda a uatnne fliotanda ef þuilikum dreingium væri skipat sem þa var. en mest firir þa skylld uar þessi orrosta miog vidfr&#281;g at sa konungr var sigradr er frægzstr uar a danska tungu. ok suo uar mikil uinsæld Olafs konungs at þat uar alþydu hugsan at æige munde slikr konungr fædazst j Noregi. Sua segir Hallfredr.
 +
 
 +
 
 +
::Fyrr mun hæimr ok himnar
 +
::hugræifum Oleifui
 +
::hann uar menzskra manna
 +
::mestr fliott j tuo bresta.
 +
::adr en glikr at godu
 +
::gædingr mune fædazst
 +
::kænn hafui Kristr enn hreine
 +
::konungs &#7887;nd ofar londum.
 +
 
 +
 
 +
|<ref>259</ref> Suo er sagt at þessi bardagi hafui verit a &#7887;drum degi viku hinn fimta idus dag septembris manadar þat er æinne natt eftir Mariu messu hina sidarre. þa uar lidit fra holldgan uorss herra Jesu Cristi þushundrat ara. þat var a atta áre rikis Adalrads Æingla konungs ok a .vij. áre rikis Sueins konungs tiuguskeggs Dana konungs. a þui sama áre andadizst Otto keisera hinn þride med þui nafnne en Hæinrekr tok riki.
 +
 
 +
 
 +
'''Andlaat Þyri drottningar'''
 +
 
 +
'''387.''' Þa er lokit uar manndrapum a Orminum uar hann rannsakadr ok ruddr af likum daudra manna. þa var Þyry drottning leidd upp undan þilium miog harmþrungin ok gret sarliga. en er Æirekr jall sa þat þa gek hann at henni ok mællti med mykille ahyggiu. her hafua ordit stor tijdende j falle margra gofgra manna. h&#7887;fum ver mikinn harm gert j þui morgum manni j Noregi þo at þer se næst h&#7887;ggit ok þer falli þyngzsl sem uon er. nu med þui at æigi ma aftr taka unnith uerk þa skal met þui bæta sem ma at ef ek fæ nokkut riki j Noregi þa skal ek gera ydra tignn j alle stade sem ek ma mesta ok ydr sæma j &#7887;llum hlutum. Drottning suarar. Þessi þin hæit erv mællt af myklum dreingskap ok goduilia sem þu munt oft af þer syna ok giarnna uillda ek lifa ef ek mætta ok þekkiazst þinn godgerning. en suo sarum harmi er mitt hiarta slegit at ek ætla mer æigi uon lifs næringar. Ok at þui gafzst sem hon sagde at hon matte huorke eta ne drekka firir trega. spurde hon sidan Sigurd byskup huat manni væri lofat firir gude at næyta minnzst til fædu til lifs næringer. ok sidan bergde hon eftir þui sem hann sagde henni at minnzst væri lofat ok med þui hlydne marke andadizst Þyry drottning eftir .ix. daga.
 +
 
 +
 
 +
'''Maarr sat fyrir Hallfredi'''
 +
 
 +
'''388.''' Nu er þar til at taka er Hallfredr uandrædaskelld uar (a) Ottarst&#7887;dum med Gallta brodur sinum um uetrinn en fadir hans uar adr andadr. Hallfredr orti þenna uetr visur vm Gris ok uar þat halfnid. Vm uorit ræid Hallfredr sunnan Arnnaruatz heide þa kom a uedr firir þeim ok quad Hallfredr þat gerninga uedr. ridu þeir þa ofan eftir Vatzdal þar til er gardr uar firir þeim ok spr&#7887;ttu þar upp .xx. menn. þar var Maarr hann hleypr at Hallfredi ok frænde hans med honum. Hallfredr hio þegar til hans en hann bra firir sig blodtr&#7887;gle ok uard hann ekki sarr. Hallfredr st&#7887;k þa af bake ok komzst j stakgardz hlidit. þa kallade Márr. sækium at honum. Hallfredr quad visu.
 +
 
 +
 
 +
::Mig tegar sætra siotla
 +
::snot uerd ek þegnns firir hoti
 +
::d&#281;milatrs at domi
 +
::drekkiannde mer sekkia.
 +
::helldr mun h&#281;liballdri
 +
::hlokæirs firir þui mæira
 +
::uon erumzst sliks en slæikia
 +
::sinn blodtrygil innan.
 +
 
 +
 
 +
Ok skildu vid þat.
 +
 
 +
 
 +
'''Maalefni Hallfredar'''
 +
 
 +
'''389.''' Hvnr&#7887;dr Uefridarson bio þa at Mobergi j Langadal. med honum uar Griss j þinge. en Þorkell krafla Þorgrimsson bio þa at Hofui j Uatzdal. hann atti Uigdijse dottur Olafs fra Haukagile en Jngolfr Þorstæinsson var frafallinn. Þorkell uar þar mestr hofdinge um nal&#281;gar suæitir. Nu er at segia fra Griss at hann ferr til motz vid Hunr&#7887;d ok segir honum skipte þeirra Hallfredar ok spyrr hann rada. Hunr&#7887;dr suarar. fyse uil ek at þu buir þetta mal til en Kolfinnu maal se kyrt þat er liotligra. en uigsmalit ok kuedskapinn bu þat huorttueggia til Hunauatz þings. Griss for suo med. ræid til Hreduuatz þar attu þeir bu brædr. Gris stefnnde Hallfredi til Hunauatz þings vm uig Æinars. Gallti spurde Hallfred huernn ueg hann ætlade til um mal þetta. Hann suarar. ek mun sækia traust Þorkels mags mins. Hallfredr ræid þa sunnan vm uorit ok þeir .xxx. ok gistu at Hofui ok sottu nu Þorkel at trausti. Þorkell kuetzst mundu uæita at malum ef bodin væri nokkur sæmd. Nu komu menn til þings ok a þinginu þa gengu þeir Hallfredr ok Gallti til budar Þorkels at vita huar koma skyllde. ek mun biodazst til gerdar segir Þorkell ef huorirtueggiu iatta þui ok mun ek leita um sættir. Nu gengu þeir vt ór budinne en Brandr Aualldason brodir Kolfinnu la a uegginum ok hio Gallta banah&#7887;gg j þui er hann gek vt. Hallfredr hafde hialminn konungs naut a h&#7887;fde ok sagde Þorketle vigit. Þorkell gengr med honum til budar Griss ok bad hann fram selia manninn edr þeir munu briota upp budina. Þa hliop Hilldr j dyrnar modir Brannz ok spyrr huat Þorkell uillde. en hun sagde henni vigit ok sagde eyrendit. Hilldr mællti. ekki munde þer þat j hug at drepa son minn þa er ek skaut yfir þig skikkiuskauti minu ok firda ek þig |<ref>260</ref> bana eftir uig Glædis er þeir Þorgils ok Þorualldr uilldu hafa h&#7887;fut þitt. Þorkell mællti. lidit er nu þat. gangi konur vt ór budinne ok vilium ver sidan læita hans. Brandr uar falldinn ok komzst hann suo vt ok hittizst æigi. Þorkell quad hann mundu farinn til budar Hunr&#7887;dar. Hallfredr mællti þa. grunr er mer nu a liduæitzslunne ok skal ek nu bioda Grise holmgongu. Gris quad hann þat bodit hafa sem hann ætti at bæida. Þa quad Hallfredr visu.
 +
 
 +
 
 +
::Þa mun reyndr und rau(n)du
 +
::rogherdundum uerda
 +
::mannz at malma sennu
 +
::minn hugr vid Kolfinnu.
 +
::ef suo at orrostu eyre
 +
::uppsatrs boda at lata
 +
::uel hyggium þat uiggiar
 +
::visa mer at Grise.
 +
 
 +
 
 +
Ok a þinginu serr Hallfredr et Gris hafde suerd þat er Myklagardz konungr hafde gefit honum. hann sa æinn dag huar Kollinnu gek. Hann kuat þa visu.
 +
 
 +
 
 +
::Þikki mer er ek þekki
 +
::þunnisunga gunnar
 +
::sem fleybrautar fliote
 +
::fley ut medal skeria.
 +
::en þa er ek se sagu
 +
::saums j kuenna flaumi
 +
::sem skrautbuin skride
 +
::skeid med gylltum ræida.
 +
 
 +
 
 +
'''Fra Hallfredi'''
 +
 
 +
'''390.''' Sua bar til um nottina adr þeir skylldu beriazst vm daginn eftir þa er Hallfredr suaf j bud sinne dreymde hann at hann þottizst sea Olaf konung Trygguason. Hallfredr þottizst verda feginn ok þo hr&#281;ddr. honum þotti konungr suo mæla til sin. sefr þu Hallfredr en þo mun þer uera sem þu uakir. þu ætlazst ogott rad firir at beriazst vid Gris at suo illum malaefnum sem þu hefir. en hann hefir þess gud bedit at sa ykkarr skule sigrazst a odrum er rettara hefir at mæla. nu haf þu mal mitt at þui at þu tak med þokkum at æigi verde holmgangan ok b&#281;t helldr fe þat er þu ert sakadr vid hann ok hird æigi þo at þer se hallmællt at þu hrædizst. en a morgin er þu uaknar gak þu vt a hollt þat er her er skamt fra þingst&#7887;dunne þar sem g&#7887;tur mætazst. mantu þa sia menn rida. haf þu tal vid þa ok kann vera ath þa þiki þer annat mæira vert en holmgangen vid Gris. Hallfredr vaknar ok hugsar huat firir hann hafde borit ok sagde drauminn æinum budarmanni sinum. Sa suarar. hrædizst þu nu grisinn ok væri þer betra at hafa sætzst vid hann fyrr þa er hann mællti uel til. en nu mun uirt af ouinum þinum sem þu þorir æigi at beriazst. Hallfredr mællti. virde þat huerr sem uill en hafua skal ek rad Olafs konungs þau munu mer bezst duga sem fyrr. kann ok vera at nu komi þat fram er hann mællti adr vit skildum at mer þiki brátt betra at hafa verit med honum en her a Jslande. Vm morguninn gek Hallfredr vt a holltg&#7887;tu nokkura ok sa menn rida j litkl&#281;dum. hann gek firir þessa menn ok spurde þa tijdenda en þeir s&#7887;gdu fall Olafs konungs Trygguasonar. honum bra miog uit þessa tidenda s&#7887;gnn sem hann væri steine lostinn ok gek heim til budar sinnar ok ádr aftr a þingit ok sagde tijdenden. lagdizst siden nidr j rum sitt med myklum harmi hugar. þa mælltu menn Griss at Hallfredr yrde litill af þessu. Gris suarar. þat er ekki a þa leid. minna soma hafda ek af Myklagardz konungi en hann af Olafi konungi ok þotti mer þau tidende mest er ek fretta frafall stolkonungsins ok uæith sa æinn er misser sins lanardrottins huersu heit at verda kann hofdingia astin. nu þiki mer gott at ek skal æigi beriazst vid konungs giftune sem Hallfredi mun iafnan fylgia. Nu var þat talat j fyzstu at Þorkell munde gera um mal okkur. Hallfredr jatte þui. Þorkell mællti. þat er gerd min ath firir uig Gallta kome uig Æiners Þorissonar ok þar med heimsoknn vit Kolfinnu firir manna mun. en firir oþokka visur er Hallfredr hefir ort vm Gris skal Hallfredr gefa honum æinnhuern godann grip. Þa quad Hallfredr visu.
 +
 
 +
 
 +
::Auds hof ek illrar tidar
 +
::alldreingiliga feingit
 +
::mik hefir giollnu gulle
 +
::gramr ok jall of framdan.
 +
::ef glapskulldir giallda
 +
::gialfr tæigs ok hefk æigi
 +
::m&#7887;rk firir minnzstan uerka
 +
::matvisum skal ek Grise.
 +
 
 +
 
 +
Þorkell bad hann þa hætta verkanum. ok legg nu fram grip nokkurnn uid Gris þo at æigi se af konungs nautum. Hallfredr let þa til hringinn Siguallda naut ok skildu þeir at þui. reid Hallfredr fyst af þinginu sudr vm heide ok dualdizst at bui sinu vm hrid vid litla glede.
 +
 
 +
 
 +
'''Fra hormungarordum konungs manna'''
 +
 
 +
'''391.''' Þa er Erlingr Skialgsson magr Olafs konungs ok adrir þeir menn er siglt h&#7887;fdu fra konungi spurdu þesse stortidende er gerst h&#7887;fdu uid Su&#7887;ldr þa hrygduzst þeir ok h&#7887;rmudu er þeir hofdu suo vuarliga skilit vid Olaf konung ok latit hann eftir j suo myklum haska. angrade þat Erling þui mest at missa sliks hofdingda at hann var meirr uandabundinn Olafi Tryggnasyni en adrir. uar hann þa einn suo af ollum |<ref>261</ref> lendum monnum j Noregi at æige læitade til sættar vid jarlla er þeir toku riki Æirekr ok Sueinn. Niu uetrum eftir Su&#7887;ldrar orrostu do Suæinn Danakonungr en þremr uetrum eftir dauda hans andadizst Adalradr Æinglakonungr. toku þa konungdom j Æinglande synir hans Jatmundr ok Jatgeirr.
 +
 
 +
 
 +
'''Draap Stefnis'''
 +
 
 +
'''392.''' Stefnir Þorgilsson hafde verit med Olafi konungi Trygguasyni sidan konungr hafde sent hann til Jslandz sem fyrr er ritat. uar Stefnir med þui lide Olafs konungs er siglt hafde fra honum a Uindlende. en er þau tidende komu nordr j Noreg at Olafr konungr var radinn fra riki þa fek Stefni þat mikils harms sem odrum astuinum konungs. angrade su saga mest alle þa er leingst hofdu verit med Olafi konungi ok j mestum kærleikum. Stefnir unde æigi j Noregi eftir Olaf konung. redzst hann þa til Romferdar ok gek sudr. En er hann kom sunnan j Danm&#7887;rk kom hann einn dag þar sem firir uar Siguallde jall. ok er Stefnir sa jall þa quad hann þetta.
 +
 
 +
 
 +
::Eigi mun ek nefna
 +
::nærr mun ek stefnna
 +
::nidrbiugt er nef
 +
::a nidinge þeim
 +
::er Suein konung
 +
::suæik or lande
 +
::en Tryggua son
 +
::a talar dro.
  
  
 
Þetta uar sagt Siguallda jalli ok þottizst hann kenna sitt mark a þessu ok let taka Stefne ok drepa hann ok uar þetta ein hans daudasok.
 
Þetta uar sagt Siguallda jalli ok þottizst hann kenna sitt mark a þessu ok let taka Stefne ok drepa hann ok uar þetta ein hans daudasok.
 +
 +
===Olafr konungr komz or bardaganum===
 +
 +
 +
'''393.''' Nv skal uikea r&#281;dunne til þeirra frasagna er þat sanna er Olafr konungr hafi a brott komizst ór bardaganum a þeirre somu snekkiu sem fyrr var getith. Olafr konungr hafde morg sár ok flest sma nema tu&#7887; uoru nokkui mest annat j enne af steins h&#7887;ggi en annat a hende af &#7887;r j brynstukuna ok h&#281;fir þetta huortueggia uit þat sem fyrr er ritat at Kolbæinn stalleri ok nokkurir adrir er a Orminum voru sa at blod rann fram undan brynstuku Olafs konungs. en Einarr þambaskelfir sa þat sidazst til konungs at bloddropar stukku nidr a kinn honum undan hialminum. Olafr konungr uar (med) Astride ok uar þa græddr. þar var hann kendr af m&#7887;rgum monnum ok budu rikismenn at efla hann aftr j land sitt en hann sagdizst æigi uilea beriazst vid gudsifia sina. þuiat ek ætla sagde hann at gud uile at þeir hafui nu rikit j Noregi. ma ek ok vm þat hr&#281;ddr voro at gude hafui mislikat min rikisstiornn. Þa baud Astridr at hann skyllde hafua æignir þær ok riki er hon atti j Vindlande ok Siguallde jall atti ekki ualld a. en hann næitte þui. Þa mællti Astridr. uilltu at ek fylgi þer a fund Adalrads konungs hann er mikill vinr þinn ok hann mun væita þer slikan soma sem þu uill af honum þiggia. Olafr konungr næitte þui. Astridr mællti. huert lidsinne ma ek þer uæita þat er þu uiler at mer þiggia. Hann sagdizst uilldu fara til Roms. Astridr bio þa ferd hans sem bezst ok for sealf med honum sudr til Rinar vid hinn .xiii. mann ok at skilnade gaf hon honum klyfiadan hest af fe ok margar adrar goder giafir. huarf Astridr þa aftr vid fiorda mann en hon fek honum .viij. til fylgdar. for Olafr konungr þa sudr til Roms ok j þessi ferd dreif til hans mart manna þuiat hann gerdizst tulkr firir ollum pilagrimum þeim er til hans komu ok sagdizst hann vera norrænn kaupmadr. Olafr konungr fann pafann ok sagde honum sitt rad ok huerr hann var. Suo lykr Astridr sinne frasognn. Sidan for Olafr konungr vt vm haf til Jorsala ok fann þar patriarchann ok Jorsala konung ok toku þeir hann med hinne mestu s&#281;md. þotti þeim mikils uert vm uænleik hans þuiat þeir kendu hann af yfirbragde at hann munde uera tiginn madr ok agætrar natturu. hann sagde þeim at hann (hefdi) verit konungr kalladr j sinu lande. þa budu þeir honum at þiggia at ser mikit riki en hann uillde þat æigi. gafu þeir honum þa (.ii.) borger ok .iij. kastala ok þat þektizst hann ok tok þa munks klæde.
 +
 +
 +
'''Fra Olafi konungi ok sogum hans'''
 +
 +
'''394.''' &#208;a er Olafr konungr Trygguason hafde brottu verit .v. uetr or Noregi þa foro enskir menn nokkurir til Jorsala. en er þeir kuomu aftr j Eingland færdu þeir Adalrade konungi bok þa er Olafr Trygguason hafde feingit þeim j hendr ok sent Adalrade konungi med skyrum jartæignum. a þeirre bok uar saga Olafs konungs Trygguasonar ok .vij. adrar heilagra manna s&#7887;gur. þar var skyrt sagt huersu Olafr konungr komzst a burt ór bardaganum ok sidan fra ferdum hans allt a somu leid ok Astridr hafde sagt ok þui framar at þar uar græiniliga sagt um Vindasnekkiu þa er Olaf konung flutti til landz at þar væri a Astridr systir Gæiru er att hafde Olafr konungr ok Dixin vinr Olafs konungs er verit hafde radgiafui Geiru |<ref>262</ref> drottningar. (suo ok) at þetta hefde verit radagerd þeirre allra saman ok Olafs konungs þa er þau laugdu tysuar til tals uid hann vm daginn at þau skilldu liggia einskipa uit eyna þar til sem lyktade bardaganum. sagde þar ok suo at siden er þau kuomu til Vindlandz at þau væri .ij. daga oll saman j Bustaborg. Suo er ok sagt at nærr þeim tima er þessi bok kom til Adalrads konungs a Æinglande þa kom æinn madr skynsamr ok skilgodr þott æigi se her nefnndr austr til Noregs er sendr sagdizst vera af Olafi Trygguasyni til Erlings mags hans ok Astridar systur hans. sa madr sagde at Olafr lifde ok væri firir utan haf j munklifue. þessi madr hafde at sanna s&#7887;gu sina knif ok bellti at færa Astride er hann quad brodur hennar hafua sent henni. Astridr sagde suo at hon kende georla at Olafr konungr hafde att þessa gripe er þa uoru henni færder.
 +
 +
 +
'''Gautr kom i Sudrlond. capitulum.'''
 +
 +
'''395.''' Nu skal segia þa hlute er ek nam af frodum monum segir sa er s&#7887;guna hefer komponat. A þui sama are er þeir frændr redu badir landi Magnus hinn gode ok Haralldr Sigurdarson þa for ór lande ok ætlade til Romferdar æinn norrænn madr er Gautr het. en þessi atburdr uard a .vij. are hins .v. tigar eftir þat er Ormrinn langi uar unninn firir Su&#7887;ldr. En er fyrrnefndr Gautr kom sudr j Saxland ok hafde farit til Kolni þa mætti hann þeim manni er Gauti het ok hafde verit felege Gautz. uar Gauti þa nykominn af Roma. þa spurde Gautr ef Gauti hefde nokkut fe at lana honum. þa suarar Gauti. ek mun æigi at æins lana þer slika peninga er ek hefue til helldr ok fylgda þer sealfr huert er þu uill fara. Foru þeir þa fyst til Roms ok sidan vt yfir haf til Jorsala. þui næst uilldu þeir fara firir foruitni sekir vt at<ref>rauda ''tilf. Cd.''</ref> hafe hinu rauda ok huer Moyses hafde læitt Gydinga vtan af Egiptalande. ok suo sem þeir voru langt a ueg komner at fara til Egiftelandz þa uilltuzst þeir a eydem&#7887;rkum en þa tok Gauti sott ok andadizst. eftir þat for Gautr æinn saman leinge uillr a skogum vti ok þolde bæde hungr ok erfuide. uillda hann þa aftr uenda sinum ueg en uisse æigi georla huert hann fór. Þat uar æinn dag er hann kom fram ór m&#7887;rkinne at aa æinne mikille en &#7887;drum megin arinnar sa hann mikit munklifue. fystizst hann þa miog at komazst yfir ána til klaustursins þuiat hann uænti ser nokkurrar olmosu. hann fór bæde upp ok ofan med anne ok fann huorke bru ne skip. en suo uar hann þa modr af hungri ok þosta ok myklu erfuide at hann kemzst vid miog ok fellde tar er hann matti æigi komazst yfir ána. af þeim hryggleik ok harme slo hann ser nidr á árbakkanum gegnt klaustrinu ok sofnade. þat uar a þridu stundu dags. En þegar hann uar sofnadr bar firir hann at madr kom at honum ok mællti vid hann. þu sefr vuarliga sagde hann. nu ef þu fysizst at fara yfir ana þa ris þu upp skiott ok muntu finna skip litit her fliotanda vid bakkann. Vid þetta uaknade Gautr ok þottizst sia suipinn mannzsins j þui er hann bra j sundr &#7887;gunum. spratt hann þa upp skiott ok gek fram a bakkann. þar fann hann fliota litit skip ok lagdar árar j h&#7887;mlu. hann gek a skipit ok reri yfir ana. festi hann þa batinn vid þakkann ok ætlade hæim til klaustursins.
 +
 +
 +
'''Gautr fann Olaf konung ok talar med hann'''
 +
 +
'''396.''' Ok er hann kom skamt upp fra anne uard firir honum æitt fagurt stæinhus adr hann kom til munklifissins. þar sa hann sitia j þui huse einn alldradan mann uænan ok uirduligann yfirlitz hugsade Gautr at þessi madr uar miog aþekkr þeim er honum syndizst j suefninum. en adr Gautr kæmi at steinhusenu fell þessi madr a kne til bænar. sidan ræis hann upp a mot Gauti er hann kom at dyrunum ok spurde a danska tungu huerr hann væri edr huert hann skyllde fara. Gautr segir honum græiniliga huerr hann uar ok allt huersu af stod um ferd hans. en sa er firir uar gek þa at honum ok fagnar honum blidliga ok minntizst vid hann ok læidde hann inn j husit ok mællti. huil þig her til aftans ok seg mer tidende ór Noregi en sidan mun ek fylgia þer til stadarins ok tulka firir þer. Sidan spurde hinn gamle madr at Æireke jalli ok Suæine brodur hans ok athofnn þeirra. Gautr sagde at þeir voru laungu daudir. þui næst spurde hann at Ærlinge Skialgssyne ok Astride konu hans. Gautr sagde honum fall Erlings ok greiniliga allt vm skifte þeirra Olafs konungs. þa spurde hann at Olafi konungi hinum helga. Gautr sagde honum fall Olafs konungs ok suo þat at Suæinn Alfifuson hafde tekit riki eftir hann j Noregi ok suo at Tryggui son Olafs konungs Trygguasonar uar kominn uestan vm haf ok |<ref>263</ref> þeir Sueinn borduzst ok fek Sueinn sigr en Tryggui fell. Vid þessa sogu vard hinn gamle madr miog hryg(g)r ok spurde þo huerr konungr væri yfir Noregi er hann for ór lande. Gautr segir at Magnus son Olafs hins helga hafde radit .xij. uetr Noregi ok þann hinn .xiij. en Haralldr konungr Sigurdarson uar kominn til rikis er ek for or lande segir hann. Þa mællti hinn gamle madr. uel er mer hugþokkat til Magnus ens goda af margra manna frasognn þeirra er þadan koma. en Haralldr Sigurdarson uirdizst mer litlu sidr heruikingr en konungr ok heyrda ek mart fra honum sagt þa er ek var j Griklande. en huath segir þu mer vm þat hafua Nordmenn nokkura minning Olafs Trygguasonar. Gautr suarade. halæit er hans minning þuiat mikillar dyrdar aflar honum þat er hann kom kristni a Nordrlond. Þa mællti hinn gamle madr. segþu mer ætlan manna um þat huat ordit hafue af Olafi Trygguasyne j bardagnum a Orminum. Gautr suarar. ymsar getr hafa menn þar a. sumir segia þat at hann hafui hlaupit a kaf miog sárr ok sokkit þar nidr med bryniu sinne ok &#7887;drum herklædum ok haft suo bana. Hinn gamle madr suarar þa nokkuru styggra en þo suo sem med brosan suo segiande. hui ætla menn at hann munde vilia fara ser sialfr ok verda suo hræddr at hann munde fara a kaf uit þann kost ef hann visse sig suo saran ok mattfarinn at hann mætti æigi brott komazst ok ekki hefir hann þa verit slikr jþrottamadr sem hann uar kalladr ef brynia edr &#7887;nnur herklæde skyllde leinge þyngia hann i kafui sua at hann kæma æigi af ser. æigi skylldu menn sliku trua. ok seg mer enn fleire manna ætlan. Ætla þat ok sumir segir Gautr at guds kraftr hafui numit hann til sin edr sett hann j nokkurnn annan stad med þui mykla liose er margir menn sa koma yfir konunginn. Hinn gamle madr suarar. efanlig ok otrulig er su ætlan at hann munde uera suo hæilagr at hann væri makligr þeirrar dyrdar af gude at himneskr kraftr næme hann lifanda fra monnum þuiat þo at Olafr konungr gerde nokkur goduerk þa gerde hann þo margar synder ok þui er sliku æigi truannda helldr matti hann odruuiss med litilæti ok guds fulltinge fordazst lifshaska. seg enn flæire manna ætlan. (Gautr mællti.) sumir menn segia at hann hafui verit tekinn af sunde ok fluttr til landz a þui skipe er þar la æige langt fra bardaganum vm daginn. Helldr ma þessu trua segir hann en þui at hann væri uppnuminn ok þat segia viser menn ok sannordir sudr hingat med oss at hann hafui lifat eftir orrostuna ok allt fram a þeirra konunga æfui sem nu eru at Noregi litit fatt j .l. uetra. en þu seg mer nu huort Æinarr þambarskelfir lifir. Hann lifir uist segir Gautr ok byr a Gimsum ok a Bergliotu dottur Hakonar jalls Sigurdarsonar. hann er nu mestr ok g&#7887;fgazstr lendra manna j Þr&#281;ndal&#7887;gum ok allkærr Magnuse konungi. Þa mællti hinn gamli madr. Æinar þambarskelfi sa ek bezst beriazst a Orminum iafnnungan þuiat hann uar iafnn vit hinu sterkuzstu kappa konungsins. Gautr leit j andlit þeim manni er talade vid hann ok hugsade hui at hann munde suo kunnliga segia af bardaganum ok konungsmonnum. Gautr mællti þa. seg mer ef þu ert Olafr konungr. Æigi æigna ek mer ueg ne konungs nafnn. ok j þui quad vit klokkan ok hringde til aftans&#7887;ngs j borginne. spratt þessi madr upp þegar vid hinu fystu hringing ok gek til kirkiu ok Gautr med honum. en suo var þessi madr mikill at Gautr tok uarlla j &#7887;xl honum er þeir geingu badir samt. en alla læid medan þeir geingu til kirkiu spurde hinn gamle madr at Nordmonnum ok þeirra framferdum. þessi hinn mykli madr var suo buinn at hann hafde m&#7887;ttul yzstan klæda en undir hafde hann munkaklæde. En er þeir kuomu j kirkiu þa uar þar firir mart manna ok bidu munkar ok klerkar þessa mannz ok hofu þegar vpp aptansong er hann kom j kirkiu. þat sa Gautr at þessi madr var hofde ok halse hærre en huerr sa er þar uar ok var þui hofdingligri at sia firir allra hluta sakir sem hann var mæire en adrir ok stodu margir menn umhuerfis hann aller buner honum til þionostu. En er aftansaung var lokit þa gek hinn mykli madr ór kirkiu ok kallade til sin vmbodsmann klaustrsins ok bad þann gera godan greida Gauti. þeir læiddu hann til herbergis ok uæittu honum hinn bezsta fagnat. en vm morgininn gerdu þeir honum bad ok færdu hann j hrein klæde. En annan dag eftir messu er hinn mykle madr gek ór kirkiu þa kallade hann Gaut til sin ok mællti til hans. ber þu Einari þambarskelfi quediu mina er þu kemr til Noregs ok þat med at ek ber honum þat vitni at æinge bardizst betr a Orminum en hann. ok til sannra jartæigna |<ref>264</ref> at þu segir satt fær þu honum knif ok bellti er ek sende honum. Ok fek hann honum þa j hendr knif ok bellti goda gripe þess kyns. sidan gek hann til stæinhuss sins en umbodsmenn læiddu Gaut til herbergis. þat sa Gautr at menn uirdu suo mikils hinn gamla mann at eftir hans uilea uar ollum hlutum skipat j þeirre borg sem hann væri þar konungr yfir. A þeim sama degi for Gautr til stæinhus hins mykla mannz at leita eftir ef hann mætti enn framar uerda viss huerr hann væri. en þa var husit byrgt. huarf Gautr þa aftr til herbergis. Hinn þridea dag snemma for Gautr brott ok at bode hins mykla mannz uoru honum fæingnir læidtogar ok tulkar allt nordr yfir til Griklandz. letti Gautr sinne ferd æigi fyr en hann kom hæim j Noreg ok fann Æinar þambaskelfi ok færde honum knifinn ok belltit ok sagde honum allt vm sinar ferder ok huat þeir hinn mykle madr hofdu vit talazst. En er Æinarr heyrde þessa s&#7887;gu þa mællti hann med tarum. satt segi ek Gautr broder segir hann at þu hefir at visu fundit Olaf Trygguason ok hann hefir mer sent þessa gripe. Þessa sogu heyrde segia Tæitr Asgæirsson merkan (mann) ok uitran Þorarin Þorualldzson en Þorarni sagde sialfr Æinarr þambarskelfer.
 +
 +
 +
'''Sogn Jatuardz konungs af Olafui konungi'''
 +
 +
'''397.''' Adalradr konungr Jatuardzson hafde radit firir Æinglande þriu ar ok .xx. þa er Olafr konungr bardizst firir Suoldr. hann uar mikill uin Olafs konungs Trygguasonar sem fyrr er ritat. eftir hann rikti j Einglande Jatmundr son hans æitt ar adr en Knutr hinn riki kom til Æinglandz ok stridde uid sonu Adalrads .viij. ar. sidan [hann girnntizst<ref>''r.'' [gerdizst hans</ref> riki yfir Einglandi .xvj. ár. þa rikti Haralldr son Knuts ok Emmu drottningar er att hafde Adalradr konungr .iij. ár. eftir þat Hordaknutr .ij. ár. Sidan uar tekinn til konungs j Einglande Jatuardr hinn gode son Adalrads konungs. Jatuardr konungr uar minnigr vinattu þeirra Adalrads konungs f&#7887;dur sins ok Olafs konungs Trygguasonar. Jatuardr konungr tok þat j uanda sinn at segia hofdingium sinum ok hirdmonnum sogu Olafs konungs Trygguasonar paschadag hinn fyrsta. en þui segir hann helldr sogu Olafs Trygguasonar a paskadaginn en einnhuernn annan dag at hann quad Olaf Trygguason hafa uerit at morgum hlutum umfram adra konunga sem paskadagr er ædri en adrir dagar a .xij. manudum.
 +
 +
 +
===Einarr hialpadi Halldori. capitulum.===
 +
 +
 +
'''398.''' Halldorr son Snorra goda af Jslande uar med Haralldi konungi Sigurdarsyne medan hann uar utanlandz ok leingi sidan er hann fek riki j Noregi ok uel uirdr af honum. þat bar at æitth sinn at islenzskr madr sa er Æilifr het uard firir ræide Haralldz konungs. en hann bat Halldor flytia mal sitt vid konung ok Halldorr gerde suo. Halldorr var stridmælltr ok hagordr<ref>''r.'' hardordr</ref> en miog fataladr. hann bad konung at Æilifr skyllde fa landzuist af honum. konungr næitte þui þuerliga. Halldorr var þykkiumikill sem adrir Jslendingar ok þotti illa er hann fek æigi þat er hann beidde. Hann for sidan burt fra Haralldi ok Æilifr med honum. þeir komu a Gimsar til Æinars þambarskelfis ok bæidde Halldorr at hann munde taka vid þeim ok uæita honum asia. Æinarr sagdizst mundu uid honum taka med þui mote at Halldorr uillde ok þar uera med honum. Halldorr mællti. huar uisar þu mer til setts. Æinarr bad hann sitia j onduegi gegnt ser. Æinarr atti þa konu er Bergliot het. hon var dotter Hakonar jalls illa Sigurdarsonar Hladajalls. Halldorr gek jafnan til Bergliotar ok sagde henni morg æfintyr þau sem utanlandz hofdu georzst j ferdum þeirra Haralldz konungs. Madr het Kali hann uar ungr at alldri ok nokkut skylldr Einari. illgiarnn uar hann ok nokkut ofundsiukr hadsamr ok hauadamikill. hann uar þa skosuæinn Æinars ok hafde leinge þionat honum. Kali uar hagr uel a gull ok silfr þui uar hann kalladr gyllingar Kali. marga menn rægde hann vid Æinar ok uar sundrgerdamadr mikill j ordum bæde sundrlausum ok samfostum. hann hafde miog j hade vid Halldor ok bad adra menn yrkia nid um hann en æinge uard til þess. þui fekzst Kali ok j at flimta hann. Halldorr uard þess uarr. ok æinnhuernn dag gek hann til skemmu Bergliotar ok er hann kemr at dyrunum heyrir hann þar inn hamælgi mykla. uar þar inne Kali ok marger menn adrir. þeir bera þa fram firir husfreyiu hrop þat er Kali hafde kuedit um Halldor. Berglioth bad þa þegia ok sagde suo. þat er illa gert at fazst upp a vkunna menn med hropyrdum ok hadsemi ok munu ydr troll toga tungu ór hofde. hefir Halldorr mæirr uerit reyndr at fræklæik en flestir |<ref>265</ref> menn adrir j Noregi. Kali mællti. ekki er ek hræddr uit hann morlanda þo at hann hafui mikit metord af þer þuiat uær hofum spurt at hann var settr j dyflitzsu vt a Griklande ok la þar a ormshala athafnarlaus ok ekki megande. Halldorr þolde æigi þessi atyrde. hliop hann inn j herbergit at Kala ok hio hann banah&#7887;gg. ok er Bergliot sa þat bad hon geyma dyranna suo at æinge kæmizst fyrr vt en henni likade. Þa mællte Halldorr. bidea uil ek husfreyia at þu seair æitthuert gott rad firir mer þo at ek hafui nu æigi til þess vnnit. Hon suarar. ek a marga frændr þa mer naskyllda þa sem lendir menn eru ok uæit ek uisliga at til huers þeirra er ek sende þig at sa tekr vid þer firir minar saker. Halldorr mællti. hugsa þu suo firir at med &#7887;ngum manni uil ek a laun uera halldinn sem illrædismadr. Bergliot segir. þeir munu þo fair menn j Noregi vtan sealfr Haralldr konungr at dugi at hallda þig firir Æinare ef hann uill eftir þer læita þuiat hann mun viss verda huar þu kemr nidr. er ok til rad annat segir hon ok er þat þo æigi hættulaust<ref>hættalaust ''Cd.''</ref>. Halldorr mællti. huert er þat. Hon suarar. at þu gangir nu þegar inn j stofu sakir þess at nu eru .ij. uite a hende þer annat uigs vitit en annat borda vite þuiat þu komt æigi til borda med odrum monnum þuiat nu sitia menn yfir bordum. mattu nu ganga inn firir Einar ok segia honum tidendin. ok ef þu færir honum hofut þitt ok fridaz suo uit hann. en ef hann uill þer æigi grid gefa med þui þa mun æigi hægt at forda þer firir honum. Sidan gek Halldorr inn firir Æinar ok mællti. æigi hefui ek oft verit uittr firir bordz tilgongu. hefir nu ok suo til borit at ek hefir æigi verit syslulaus. Æinarr suarar. segir þu uig Kala frænda mins. Halldorr suarar. þeirrar sakar er ek sannr ok þui uil ek nu færa þer hofut mitt ok ger þu af slikt er þer likar. (Æinarr suarar). uig þetta er þig hefir hent er hit uesta ok mer nær hoggit þuiat Endride son minn munde suo æinn annarr drepinn uera at mer munde mæira at þikia. Halldorr suarar. þat manntion væri olikt. Æinarr mællti. brædr Kala munu þar sea til sæmda er ek er vm eftirmal ok uigsbætr eftir hann. er þat ok litilmannligt at ek lati mer suo þikia sem einn hundr hafui firir mer drepinn verit þar sem Kali var. mun þat þa enn helldr læidazst &#7887;drum at uinna slik illuirke ef þessa er hefnnt eftir makliglæikum. en þo mun hæfa at hafa hæilræde Magnus konungs fostr mins Olafssonar at gefa upp ræidina fyrst j stad þuiat oft þikir þa annat sannera er hon lidr af en adr hefir framfarit. nu skalltu Halldorr fyrst fa mer suerd þitt þuiat ek uil þat hafa. Halldorr suarar. huat þarf ek at lata laus uopn min. Þui uil ek hafua suerd þitt segir Æinarr at ek se ef n&#7887;kkut er þreyngt þinum kosti at þu munt veria hendr þinar medan þu matt ef þu hefir uopnn at uega med ok er þa æigi oruænt at suo fari fleiri sem Kali hefir adr farit ok mun ek þa æigi betr vid vna. en þat mun þo saman (fara) ef þu ert sottr at þu munt hafa mann firir þig nema þu hafir fleiri. en þo mun ek yfir þig vinna at siduzstu. gak nu fyst til bordz med mer en ek man sidan upp segia vite þin en &#7887;ngum fride hæit ek þer alæingdar. Halldorr gerde suo at hann át ok drak med Æinare sem hann ætti ekki vm at vera ok af hende fek hann suerdit. tok Æinarr vid þui. Vinir Halldors badu hann brott fara ef hann mætti. Halldorr suarar. ekki man ek leynazst fra Æinare þar sem ek hefir adr gengit a ualld hans. Ok er Halldorr var mettr gek hann firir Æinar ok spurde huern hann villde þa gera hans hlut. Æinarr suarar. sidar muntu enn þat vita. Halldorr gek þa j brott ok segir Bergliotu huar komit uar. Hon suarar. æigi uænti ek at Æinarr lati drepa þig. en ef hann uill nidazst a þer þa hæit ek þer þui at þa skal enn meirum tidendum gegna. Ok þenna sama dag stefnir Æinarr fiolmennt þing. hann stod upp a þinginu ok talade suo. ek uil nu skemta ydr ok segia fra þui er firir l&#7887;ngu uar þa er ek uar a Orminum langa med Olafi konungi Trygguasyni.
 +
 +
 +
'''Saga Einars'''
 +
 +
'''399.''' Þat bar suo til at þa er mer uar skipat med Kolbæini stallara ok Flesmubirnne a Orminum var ek þa .xviij. uetra gamall ok firir l&#7887;g fram tekinn j kappatoluna. .ix. uoru þeir menn er brott kuomuzst af Orminum en fra oss kumpanum uil ek nokkut segia at uer hlupum firir bord af Orminum sidan konungr var horfinn med liose þui er yfir hann skæin. ok Danir menn Sueins konungs toku oss ok færdu konungi en hann flutti oss til Jotlandz ok voru ver þar upplæiddir ok settir a æina lag ok þar fiotradir. en sa er oss uarduæitte uillde |<ref>266</ref> selia oss j þrældom. hann het oss afarkostum ok lima lati ef ver uilldum æigi þiazst. ok j þeim skogi satum uær .iij. nætr. Þessi madr er oss vardueitti let motz quedia ok þangat kom mikit fiolmenni. ok at þessu mote sat æinn madr mikill<ref>madr ''tilf. Cd.''</ref> suo buinn sem munkr j blam kufli ok hafde grimu firir andlite. Þessi madr gek at oss kumpanum ok mællti til mæistara uors. uilltu selia mer þann hinn gamla þrælinn. Hann suarar. huat skal þer afgamall þræll ok nenningarlaus. Grimumadr suarar. hann mun þa odyrstr af þrælunum ollum. Ja segir mæistarinn uorr. hann skal vist vdyrstr. Met hann þa segir grimumadr. Mæistarinn mat hann firir .xij. aura silfrs. Grimumadr suarar. dyr þiki mer þa þrællinn med þui at ek se hann miog gamlann ok foruerks litinn. er ok æigi vlikt at hann lifue skamma stund. mun ek gefua þer firir hann mork silfrs ef þu uill þui kaupa. Þa gek grimumadr at mer segir Æinarr ok spurde huerr mig hefde at geyma. ek hefir ekki enn selldan hann segir meistarinn en þo ma hann seliazst. Huersu dyr segir grimumadr skal hann vera. Meistari mællti. alluel mun hann þer dyr þikia. kaup hann firir .iij. merkr silfrs ef þer likar. alldyrr<ref>alldyrt ''Cd.''</ref> mun hann þa vera segir grimumadr en sia þikiumzst ek at frændr hans (ok) vinir mundu giarnna kaupa hann þuiliku verde ef hann væri a sinu lande. Ek vissi þat segir mæistarinn at þer mundit æigi kaupa hann suo dyrt sem ek mat. Sidan for kuflmadr a brott ok for vijda um torgit ymissa gripe falande ok med þui at hann fek &#7887;ngu keyft for hann aftr til vor suo segiande. nu uar ek a torge ok þui at mer uar ekki kaupligth kom ek enn hingat. uil ek fala þann þrælinn er ek hefui adr orde a komit þuiat ek se at suo mikill madr sem hann er ok sterkr at hann ma vinna ekki suo litit ef þessi vill duga. erv menn takmykler ef þeir vilia men(n)azst. synizst mer þui rad at kaupa þa alla. Mæistari uorr suarar. þu þarft þo mikils vid um mansmenn ef þu kaupir æinn .iij. þræla. Þat skalt þu þo uita segir kuflmadr at ek hefir haft þo æigi færri huskalla. Kolbiornn var metinn firir .ij. merkr. Dyrir eru þrælarnir segir kuflmadr ok væit ek æigi giorla huat fram ferr um pening mina huort þeir munu vinnazst til uerdz þeirra. Hann steyper þa silfrinu j kyrtilblad hans ok mællti. haf þu nu þetta firir tolu þina ok uænti ek at æigi muni þetta minna. Ok sidan lætr kuflmadr leysa oss ok þotti oss þa betrazst uor kostr. Grimumadr gek þa burt j skoginn ok bad oss fylgia ser ok er uær komum fram j æitt riodr spurda ek hann at nafni. Hann suarar. ekki uardar þig at vita nafnn mitt en þat kann ek þer at segia at ek hefir seth þig æitt sinn fyr ok alla ydr. Ek villde þo vita huers þræll ek skyllde þo vera. en ef þu uill gefa oss frelse þa villdum ver ok vita huerium ver ættim þat at launa. Æigi muntu þess viss verda þenna dag huat ek hæiti. Þa segir ek segir Æinarr. verith munde þat þo hafa at ek munde hafa radit vit einn mann ok adrir .ij. med mer þo at Danir ætli þat æigi. Kuflmadrinn suarar ok kifti upp littat hettinum. vera ma at ek þia ydr æigi enda mun ek j &#7887;ngu vera yduarr naudungarmadr þoat þer set .iij. en ek æinn. nu liggr her uegr at ek mun visa ydr til skips þess er Nordmenn æiga ok munu þeir taka vid ydr ok flytia ydr til Noregs. en þu Biornn segir hann skilt fiarhlut þinum ok gef hann suo sem þu hyggr salu þinne hialpuænligaz þuiat þu munt æigi lifa halfum manade læingr sidan þu kemr heim til bus þins en þu Kolbiorn munt koma heim a Upplond ok munt þikia merkiligr madr huar sem þu ert. en þu Æinarr segir hann munt verda yduarr mestr madr ok ellzstr ok vera umfram flesta menn j Noregi j morgu lagi. þu munt ok fa Bergliotar dottur Hakonar jalls ok muntu bua a Gimsum ok hallda virdingu þinne til daudadags en af þer æinum mun ek laun hafa firir lifgiofina ok frelsit þuiat þer æinum hygg ek at mest þiki vert ef þu ert æigi þræll. Ek suarade. at ohægra uæri at launa ef ek vissa (æigi) huerium at giallda var edr hueriu launa skyllde. Hann suarar. þui skalltu launa ef nokkurr madr gerir suo miog j moti þer at firir huetuetna uiler þu hafa hans lif ok hafir þu ualld yfir honum þa skalltu æigi minna frelse gefa honum en ek gef nu þer. en þat mun þer inndællt þuiat faer munu gera j moti þer sakir rikdoms þins ok vinsælda. Ok at suo toludu lydi kuflmadrinn grimu fra andliti ser ok mællti. huat hyggi þer huerir her rida vm skoginn ok munu ætla at gripa oss. en vær litum aller til ok uilldum sia mennina ok er uær litum aftr var grimumadr horfinn ok sidan sám |<ref>267</ref> uer hann alldri. en þenna mann kendu ver aller fullgerlla at þetta var Olafr konungr Trygguason þuiat þegar fyrra sinn at hann lyfti kuflshettinum kenda ek hann firir vist en sidan hann lyfte upp grimunne ok synde oss sina asionu. kendu uer hann aller ok toludum uor j mille at oss hefde miog ouitrlega til tekiz er ver hofdum æigi hendr a honum en þo tiade oss þa ekki at sakazst vm ordinn hlut. Sidan gengu ver þann stig til siofar sem hann visade oss ok fundum þar Nordmanna skip ok for allt eftir þui sem hann hafde oss firir sagt vm vora æfui. Nu er ek skylldr til segir Æinarr at gera þat er Olafr konungr bad mig. synizst mer nu æigi annat likara Halldorr en hann hafui firir þer bedit þuiat þu ert nu a minu uallde. Ok ádr Æinarr hafde lokit s&#7887;gu sinne uar Bergliot komin aa þingit kona hans (med fiollda manna) ok ætlade hon at þeir menn skylldu beriazst vid hann ok sækia Halldor ef hann uillde honum æigi grid gefa. Sidan bætti Æinarr vig Kala frændum hans en hellt vinattu vid Halldor iafnan sidan. en Halldorr sende Eilif til Jslandz ok sætti hann adr uid Haralld konung ok suo kom hann ser j sætt vid hann ok uar Halldorr med konungi langa stund sidan. En (su) hafde verit sok Æilifs at hann hafde drepit hirdmann Haralldz konungs ok firir þat hafde hann ræide a honum.
 +
 +
 +
'''Her segir fra Sigurdi byskupi'''
 +
 +
'''400.''' Sæmiligr kennimadr ok godrar minningar Gunnlaugr munkr at Þingeyrum hefir marga hluti ok merkiliga med r&#7887;ksamligu latinudikte saman sett ok sagt af agætum herra Olafi konungi Trygguasyne. hefir hann frodliga fra þui sagt huersu konungrinn hefuer med lifue j brott komizst or þeim bardaga er hann framde sidazst vid Suolldr. segir brodir Gunnlaugr þat æina skrifat hafa sem hann hefir af sannordum monnum heyrt ok æinkannligazst hafa saman lesit þat er hann hefir fundit j bokum Ara prestz hins froda. en at vmlidnum bardaga firir Suoldr uikr nefnndr brodir Gunnlaugr munkr sinum ordum til hirdbyskups Olafs konungs er Jon Sigurdr het ok nu skal nokkut af segia med guds orlofui. Miogh uidrkæmiligt er segir brodir Gunnlaugr þessi s&#7887;gu at samteingia af hæilogum lifdade ok roksamligu sidlæti postuligs herra fyrrnefndz byskups at ver uitum med huerre endalykt hans lifsstundir hafua lidit þuiat hann hefir herra konungsins fremzstr fulltingsmadr verit til uorrar saluhialpar huadan af oss synizst hann uordinn postuligr predikare allra Nordmanna. þuiat þesse agætr herra Olafr konungr hefir fystr alla rettkristna gert med byskuplig(u) fulltinge en styrkt sidan ok stiornat kristinndominn med konungligu uallde bæde med hæ(i)lagum ondum ok hialpsamligum ordum ok aeggianum. af uppruna ok ætt edr huerrar þiodar Sigurdr byskup hefir verit er oss æigi kunnikt edr j huerium skola hann hefir numit. suo ok huenær hann man til konungsins komit hafa. en þat skilium uer uel af sannordra manna s&#7887;gn at hann hafui verit bæde styrkr ok stiornnsamr j sinum byskupsdomi. Eftir skilnad þeirra Olafs konungs Trygguasonar uendi Sigurdr byskup til Suiþiodar at bæn Olafs konungs Æirikssonar er þar var þa med þeirre sætt ok samninge at herra byskup skyllde hafa frialsa yfirferd um allt Suiariki at predica guds eyrende til rettsnuningar þeirre aumu þiod er þar hafde langan tima skemdarfullum ok skynlausum skurgodum þionat. Sigurdr byskup uard þessum kostum miog feginn þuiat hann hrygde optliga sa ofrharmr er hann hafde fæingit af fraveru sins agæta herra Olafs konungs Trygguasonar. en af odrum hætti gerdizst hann hardla fws af ablæstri heilags anda at gera gude sem mestan hæidr j liknn ok læidretting hæidinna þioda ok hann hafde sem Gunnlaugr segir gefit hæilaga skirnn Olafi Suiakonungi ok fiolda annarra manna þeirra er stritt hofdu mote Olafi konungi Trygguasyni. Sidan predicade Sigurdr byskup Suium guds ord um .ij. ár hinu næstu. kristnade byskup allt landzfolk nidrbriotande boluadan blotskap en aukande kristinn dominn med hæilagri skirnn astundande med &#7887;llu kostgæfui konunginn at styrkia til guds þionostu.
 +
 +
 +
'''Predican Sigurdar byskups vid Suia. capitulum.'''
 +
 +
'''401.''' A þridea áre sem þessi styrkr stolpe kristninnar Sigurdr byskup hafde snuit (Suium) til rettrar truar risu j mote honum margir ok mattugir menn med myklu ofbellde ok vd&#281;miligri illzsku sumir fottrodande vidtekna tru en adrir af þeim gerdu opinbert motikast j atf&#7887;r vid byskupinn. ok suo sem honum verdr þat kunnikt snyrr hann til þess stadar er Sigtun hæitir ok uar j þeim stad saman kominn mikill fiolde rikra manna er retta tru ok hæilaga skirnn hofnudu. en a æinne uirduligri guds hatit fremr fyrr sagdr herra byskup hæilagt messu embætti j nokkurre roksamligre holl ok byriar hann þa kristiliga kenning med fagrligri predican at myklum mannfiolda |<ref>268</ref> hea standanda. heyrit mig segir hann hæilagrar kristne motgangsmenn ok nidrbriotande sanna tru huerir at sannliga megit kallazst grimmir gudnidingar. vm næstu .iij. uetr hefir ek med allzskonar erfuide astundat ydra naudsyn at þer mættit makliga med minne kenning koma til rettrar truar ok kenna suo vaflatliga yduarn grædara Jesum Cristum en firirlata uondskap ok villu. þer vitut ok at fystan tima er ek var her skirda ek med guds lofui ok kristiligri tru konung yduarn huernn ek hyggr med guds miskunn godan mann vordinn. suo skirde ek ok mikinn fiolda annarra manna. en a næsta are eftir þat urdu margir af ydr til&#281;skingarsynir æilifs lifs af langri ok fornnfaguligri flærd hæidingligrar hindruitne. firir skommu voru þer skynlauser ok hinir uestu uillumenn æigi þa endrgetnir firir uatnn ok helgan anda ne frealser fostrsynir hæilagrar kristnne. nu kann ek ydr at segia æinn undarligan hlut at minne uar su guds skipan er hann gerde alla hluti af &#7887;ngum efnum en at gera goda menn ok hæilaga af uondum uillumonnum. nu gerir uorr herra Jesus Cristr med sinne miskunn suo at hann kallar synduga menn til sannrar idranar ok liknar þeir er læidrettazst vilea. nu þo at (ek) teai ydr suo mykla hluti ok audrum þuilikum af godum vilea ok gnogu uallde uors herra Jesu Cristi þa grunar ek at ydru hugskoti verde min kenning miog oauaxstas&#7887;m þuiat mikill mannfiolde af ydr hefir illa ok vmannliga afnæittat tiltekinne tru ok vilea uors drottins þeim er ek grunduallada her vm næstu .iij. ár. nu skulu þer þat vita at firir ydra glæpi ok gudnidingsskap er ek oftliga mæddr af andligri hrygd. minnisamr verdr mer sa ofharmr er vm allan mig tok þa er ek sa minn sætazsta vin ok fregian herra Olaf konung Trygguason alla uega þreyngiazst af ydrum heruopnum ok brott dragazst fra allra &#7887;gum huernn þer hugdut nu saladan vera. en þuers j moti yduare hugsan segi ek hann sannlifa huern er ek jattar mig framazst elskat hafa j þessu lifue. en myklu framar angrar mik þat at þer afneitit yduarre healp en jatit nu sealfuiliande þeim godum ok gydium er ek snera ydr fra um stund med myklu starfui. ok eftir suo gert ætli þer at gera mer mot ok mig til draps at draga ef þer megit ok gera mer slikan kost sem þer hafit adr gert guds þionostumonnum æigi firir l&#7887;ngu er þer tokut af lifue j þeim stad er Uegsior hæitir. eru þeir nu til huilldar komnir ok nadaz andliga med Jesu Cristo firir sitt pislarvætti. nu þa æigi firir saker otta edr hæitan hryggiumzst ek helldr firir ydra naudsyn eina saman þuiat ek uggi at ek syngumzst af yduarri fad&#281;miligri folsku. en med sannyndum segi ek &#7887;ruggliga at j &#7887;nguan stad er ek til strids buinn ok andligrar framgongu minnr en nokkur yduarr þo at ek bera æigi eftir mer verallig uopnn helldr hlifumzst ek med hæil&#7887;gum ok healpsamligum folkuopnum. nu mun ek ydr audsyna huilikum herklædum ek er skryddr ok styrkir ok gudligum malum grundualladr. skryddr er ek mitru ok messuserk stolu ok dalmatiku hokli ok handlini med byskupligum bagle. þuilik ok þesshattar messuklæde merkia þa hinu styrku uon er mer hlifir bæde j farsæligum hlutum ok gagnnstadligum hlutum. skrydumzst ek ok dagliga hræinlæika andar ok likama medan ek lifui med monnum er firir messuserkinn greinizst. stolunnar asetning þydizst lett [ok ok<ref>[''slik i Flatøybokas originaltekst.''</ref> sætt þeim er gud elska. osigranlig trua styrkir mig ok stadfastliga su er dalmatikan merkir. umfram þessar guds giafir sem hueriar er guds ast su er yfirgengr alla stundliga hluti er h&#7887;kullinn hefir at merkia. en byskupligr bagall merkir andligt sadkornn gudligra orda af hueriu uonder menn snuazst fra illzskuverkum til agætrar gudræzslu. uerda þeir sidan miukir ok margir litilatir samlagadir eilifum nadum. en grimmir gudnidingar ok slikir ofmetnadarmenn sem þer salugir sannit ydr uera skulu hrædiligu guds orde boluadir<ref>boluada ''Cd.''</ref> uera ok vtkastadir j ytri myrkr þar sem firir er frost ok tannagnastran. nu skilizst vid slikar vdader ok snuizst huerr sem einn aftr hiartaliga til astar vid sinn skapara. leggit allar ydrar syndir undir guds dom þuiat med sinne margfalldri millde snyrr hann sinne blidu fullkominne aftr til yduar af illum hlutum leysta ok liduga sem þa er þer komut ór skirnnarbrunni(n)um. ok af þeim hlutum er ek hefui nu ydr |<ref>269</ref> tiad synda ek sanna uon æilifra fagnada med þeim ollum hlutum sem nu hefig greint af vorum herra Jesu Cristo ok mattugum konungi allra verallda. Ok at suo toludu gengr sagdr herra Sigurdr byskup vt af hollunne a uidan u&#7887;ll at loknu messu embætti ok adrir menn þeir sem þar voru hia standande. ok sem lydrinn uar brott genginn ok Sigurdr byskup uar genginn j sitt herbergi gek inn til hans æinn islenzskr madr er Hunr&#7887;dr het hann uar son Uefredar hins gamla. fyrnefndr Hunr&#7887;dr þakkade herra byskupi er hann hafde predicat þa firir lydnum um daginn. en er herra byskup fann fullkominn goduilia þessa mannz ok at hann munde j minne hafa fest ok hiartaliga halldit þat er hann hafde talat tok hann vid Hunrod hardla sæmiliga ok fretti hueriu hann ætlade fram at fara. Hunrodr suarade. sigla mun ek j Austrueg ef suo ferr sem ek ætlar. Bad hann þa byskupinn blidliga segia ser huort hann skyllde marka hagi sina a himintungla gang sua sem froder menn hofdu firir honum gert. Byskup suarar. son minn sæti far ekki med forneskiu ne hindruitne helldr fel þu gude a hende allar þinar vonir ok þo at þer aflizst frægd edr fiarhlutr þakka þat gude þuiat hann gaf þer ok þui skalltu honum ombuna at hallda yfir allt fram hæilaga tru þa sem ek hefui kent þer þuiat hon er agætari allzkonar audæfum. Þa spurde (Hunr&#7887;dr) Sigurd byskup huersu mykla penninga hann ætti at hann mætti af honum taka nokkut lan ser til hæillar ok hamingiu. Herra byskup suarar. æigi uæit ek at ek æiga nokkura peninga nema æinn gullhring er mer gaf Olafr konungr Trygguason minn sæti herra ok agætr elskugi ok uæit þat gud at sa gullhringr er mer suo sk&#281;dr sem hinn huassazsti h&#7887;ggormr ok giarna uillda ek afla gude hedan af nokkurra manna salir med sogdom hring helldr en gera mer saluskada af hans uardueitzslu. Ok nokkuru sidarr en þeir herra byskup ok Hunrodr hofdu skilit þa fretti Hunrodr at fyrrnefnndr gullhringr var skiftr j .iij. hlute ok gefinn til vtlausnar morgum herteknum kristnum monnum. Suo er sagt ok fyr skrifat (at) eftir Suoldrar orrostu for Sigurdr byskup j Suiariki ok dualdizst þar leinge ok medan hann var þar heyrde hann Suia tala oftliga at Olafr konungr Trygguason hefde stigit firir bord af Orminum ok sokkit nidr j sia med uopnum sinum ok hefde hann latit lif sitt. ok sem hann heyrde menn slika hlute tala spurde hann þa. segit mer ef Olafr konungr Trygguason er siadaudr uordinn sem þer ætlit. hui synizst þa su sama bryniu er hann hafde j bardaganum upp vera fest ath Jorsolum j æinu myklu mustari suo sem þar er almenniliga kunnikt edr hui er þa spiot hans ok hialmr at sonnu synt j Antiokia edr huerr flutti þessa hlute j suo fiarlæg l&#7887;nd ef þeir hefde þar nidr sokkit sem þer segit. Þeir annsuara þa hans mali. ef þu ueitzst uisliga at Olafr konungr hafui brott komizst lifs or bardaganum sanna þu þat med skynsemi suo at uer megim þui trua. Ok þa er þeir hofdu þessa hluti sagt þagde byskup vm stund ok æigi af þui at æigi uæri med honum sonn skynsemi (at) suara til þeirra hluta er hann væri spurdr helldr firir þa sok at hann uillde æigi þenna guds gimstæin oftnefndan Olaf konung leyndan j munksbunade æigi bera firir suin eftir ordum Jesu Cristi þeim er hann suo talade. hirdit æigi at bera gimstæin firir suin. ok þui sagde byskupinn suo. helldr uillde Olafr konungr eftir þui sem hann uel uisse þiona æinum ok s&#7887;nnum gude uaflatliga en at stiorna leingr ranglatra manna falle þeirra er hann sa sig ekki stoda mega.
 +
 +
 +
'''Andlaat Sigurdar biskups'''
 +
 +
'''402.''' Suo finnzst ok skrifat af Sigurdi byskupi at þa er hann gerdizst gamall for hann til stadar þess er Vernd hæitir ok þar þionade hann gude langa tima. suo er sagt at j þeim stad hofdu jardadir verit margir munkar. ok er byskupinn elldizst adaliga ok vstyrktizst at likama leitade hann at nærazst naduliga suo sem tilheyrde g&#7887;mlum manni. ok a æinum fostudegi bar suo til at hann let ser bad gera ok sem hann badadizst kom r&#7887;dd yfir hann suo mælande. hui dirfizst þu madr huilldar at læita herfuiligum likam þinum a þeim degi er drottinn þinn Jesus Cristus uar a kross negldr. Þessi ord hugleidde herra byskup sannliga ser til saluhialpar s&#7887;gd vera. mæddizst hann skiott ok gek burt af badinu gerande merkiliga idran ok skyran skriftargang firir sin afbrigde er nu uoru tiad ok oll &#7887;nnur er hann hafde gude j mote gert. ok eftir fa dage fell Sigurdr byskup j saran siuknnat sæliga framlidande af þessu lifue stundligu almenniligan ueg til almattigs guds þeim se lof ok dyrd æinum gude j þrenningu um veralldir verallda. amen.
 +
 +
 +
|<ref>270</ref> '''Fra Oddi ok Gunnlaugi'''
 +
 +
'''403.''' A þeim sama stad sem Sigurdr byskup anndadizst uar hans sæmiligr likami æinkanliga iardadr af sinum klerkum ok kristnum leikmonnum med mikille uegsemd ok agætri vtlæitzslu suo sem somde sæmiligum byskupi. Suo segir brodir Oddr er flest hefir kompnat a latinu annarr madr en Gunnlaugr af Olafi konungi Trygguasyni at Grimkell byskup sa er uar med hinum heilaga Olafi Haralldzsyni ok efldi kristinndom j Noregi væri systurson Sigurdar byskups huers er fyrr uar getit. en Asgautr er var hinn þride byskup j Þrandheimi uar systurson Grimkels byskups. en þeir uoru syslursynir Asgautz byskups Jon hinn fiorde byskup j Þrandheimi ok annarr Ketill kalfr er atti Gunnhillde dottur Sigurdar syrs ok Astu Gudbranzdottur. uoru þau sammædd syskin hinn hæilagi Olafr konungr ok Gunnhilldr.
 +
 +
 +
'''Saga Orms Þorliotzsunar fra Olafi konungi'''
 +
 +
'''404.''' Madr het Ormr ok uar Þorliotzson uitr madr ok rettordr hann bio a Dyrnese j Orkneyium þa er Jatuardr hinn helgi var konungr at Æinglande. Ormr segir suo at hann heyrde Jatmund konung lesa s&#7887;gu Olafs konungs Trygguasonar af þeirre somu bok sem Olafr konungr sealfr hafde sent Adalrade konungi fra Jorsolum. A einu are las Jathuardr konungr hinn helgi firir hofdingium sinum ok allri hird um bardagann a Orminum ok sagde þar allt a æinn ueg sem adr er ritat um brottkuomu Olafs konungs ok vm ferd hans vt yfir hafit til Jorsala ok hann hefde stadfest sig j klaustri nokkuru a Syrlande. ok þa segir Jatuardr sinum monnum andlat Olafs konungs Trygguasonar. en þeir menn h&#7887;fdu sagt konungi er þa voru nykomnir af Syrlandi til Einglandz.
 +
 +
 +
'''Syn Brestiss'''
 +
 +
'''405.''' Suo hefir brodir Gunnlaugr ok sagt j latinu. A þi are er Þorlakr byskup Runolfsson for fram af þessi ver&#7887;lldu bar merkiliga syn firir þann mann er Brestir het a þann hátt at hann þottizst uera j kirkiu staddr a b&#281;n sinne. þa fell a hann suefnn. þa syndizst honum sem tungl færi eftir himninum af austrætt ok þangat yfir sem hann uar. ok suo sem hann skyniar þessa syn syndizst skip j tunglinu ok a .ij. menn med biartre ok blidre asionu ok þessa þottizst hann spyria suo segiande. huerir eru þit. Annar þeirra suarar. her er Olafr konungr Trygguason ok Sigurdr byskup. Brestir suarar. huert skulu þit fara. Þeir suorudu. vit skulum fara j Skalahollt at finna Þorlak byskup þess er nu er saladr ok hann skulu vit med okkr þadan brott flytia. ok eftir suo talat foru þeir fram sinn ueg. En suo sem Brestir uaknnade hugsade hann huat firir hann hafde borit ok þotti vera miog merkiligt. ok a s&#7887;mu nott bar firir hann adra syn. hann þottizst vera vti staddr ok þottizst sea þat sama skip sem fyrr sa hann aftr a ueg faranda. honum syndizst þa .iij. menn j skipinu þeir s&#7887;mu .ij. sem fyrr sa hann en medal þeirra þottizst hann kenna Þorlak byskup upplidanda til himins. Þa mællti Brestir. heyrþu fadir ertu Þorlakr byskup. Hann suarar. ek er sa. Brestir mællti. ertu saladr. Byskup suarar. andadr er ek. Brestir mællti med mikille ahyggiu. huernn skulum ver nu hafa byskup eftir þig. Biskop suarar. Magnus Æinarsson skulu þer hafua byskup ok andaligan f&#7887;dur. Ok eftir þat huarf þessi syn fra Bresti ok uaknade hann. Þessi Brestir er synina sa var afui Jons byskups ok bio sidan Þykkuabæ j Veri. Ok enn bar flæire merkiligar synir firir menn þa er menn fretta framfor Þorlaks byskups af þessum heimi.
 +
 +
 +
'''Fra Gunnlaugi ok Oddi'''
 +
 +
'''406.''' Sva segia þeir brædr Gunnlaugr ok Oddr at þessir menn hafui þeim flest frasagt huat er þeir hafua sidan samansett ok j frasagnir fært af Olafi konungi Trygguasyni. Geller Þorgilsson Asgrimr Uestlidason Biarnne Bergþorsson Arnngunn Arnnorsdottir Herdijs Dadadottir ok Þorgerdr Þorsteinsdottir. ok sidan segizst Gunnlaugr synt hafa s&#7887;gu Olafs konungs Gizs&#7887;re Hallzsyni ok hafde sagdr Gizsor hia ser þa bok vm .ij. ár. en sidan sem hon kom aftr til brodur Gunnlaugs emenderade hann hana sealfr þar sem Gizsori þotti þess þurfa. Firir ualld ok verdlæika þessa guds astuinar Olafs konungs Trygguasonar eru sælir Noregs menn ok æigi at æins þeir helldr iafnnuel þeir er her byggia Jsland ok oll þau lond er undir Noreg liggia. er almattigr gud gaf þessum londum suo uirduliga tignn ok huggan suo halæitan ok mattuligan styrk suo langlifa hialp ok æilifa dyrd ok uendiliga uirding suo somasamliga tignn at hann kaus æigi æinnhuernn oss til formælanda helldr þann sem hæstr var j Noregs riki. Hann grunduallade hæilaga kristni ok astundade med allri godfyse oss at kenna guds bodord ok lada oss suo til eilifrar fullsælu. hann uar konungr uorr j sinne stiornn ok stormenzsku en byskup uorr j sinne predikan. hann ma ok rettliga kallazst postuli vors kristins doma |<ref>271</ref> yfir Noregi ok hans undirlondum. truum ver þui ok stadfastliga at firir hans arnadarord hafi þessi partr Nordrhalfunnar fæingit blomberanligan gæisla ok stodugan stolpa ok styrktarmann upp at timbra þat smide sem Olafr konungr Trygguason hafdi adr fagrliga formerat ok giptuliga grunduallat sem var guds trua ok hans logmal ok rettynde. erum ver fullkomliga s&#281;ler þess fagnadar er hann gaf oss þessa heims at kenna uornn skapara Jesum Cristum. þui skulu ver þakker gera vaflatliga allzualldanda gude er hann gaf uorum forelldrum ok ollum oss slikan nytsemdarmann sem var Olafr konungr Trygguason med kristni konungdomsins ok dyrd hæilagrar kirkiu med skipan hæilagra sida ok l&#7887;gum landzsins med uallde ok virding konunganna med tignn byskupanna med sæmd kennimannanna ok aflan kaupmannanna. allir erv þessir under hlydne ok l&#7887;gum hins blezada guds astuinar Olafs konungs Trygguasonar þuiat hinum rikuzstum gaf hann tignn en hinum fatækuzstum miskunn en ollum almenniliga væitti hann sina vernnd ok varduæizslu ok þui lifir hann nu ok at eilifu j hæstu himirikis sæmd med sialfum gude þeim er lifir ok rikir einn gud j þrenningu per omnia secula seculorum. AMEN.
 +
 +
===Her er Þaattr Eireks Hakonar sunar===
 +
 +
 +
Þat segia frodir menn at Æirekr jall Hakonarson flyde fyst land j Noregi eftir fall Hakonar jalls f&#7887;dur sins sem segir j Olafs s&#7887;gu Trygguasonar. For Æirekr jall fyst austr til Suiþiodar a fund Olafs konungs sænska ok fek þar godar vidtokur. ueitti Olafr Suia konungr jalli þar fridland ok ueitzslur storar suo at hann matti þar uel hallda sig ok lid sitt. Þess getr Þordr Kolbæinsson j Belgskaga drapu.
 +
 +
 +
::Menræinir bra mana
 +
::margs fysa sk&#7887;p uarga
 +
::lioda litlu sidarr
 +
::l&#281; Hakonar æfui.
 +
::enn til landz þess er lindar
 +
::ladstafr uegit hafde
 +
::hraustr þa er herr for uestan
 +
::hygg ek kæmi son Tryggua.
 +
 +
 +
Æirekr jall uar j Suiþiod um uetrinn. þann uetr sotti til hans af Noregi lid mikit þat er flyit hafde undan Olafi konungi Trygguasyni. tok Æirekr þa þat rad at hann fek ser skip ok for j hernat vm sumarit at afla ser fear ok lide sinu. hann hellt fyst til Gotlandz ok la þar læinge um sumarit ok m&#281;tti kaupmonnum er sigldu til landzsins ok uikingum. stundom gek hann upp a land ok heriade þar uida med sionum. Su(a) segir j Bandadrapu.
 +
 +
 +
::Meirr uann myklu flæiri
 +
::malmhrid i&#7887;furr sidann
 +
::adr fra ek um þat adra
 +
::Æirekr undir sig geira.
 +
::þa er garduala gerde
 +
::Gotland uala strandar
 +
::uiruils vitt um heriat
 +
::uedr milldr ok semr hillde.
 +
 +
 +
Sidan siglde Æirekr jall sudr til Uindlandz. hann hitti firir Stauri vikinga skip nokkur ok lagde til orrostu vid þa. þar fek Æirekr jall sigr en drap lidit mikit. Suo segir j Bandadrapu.
 +
 +
 +
::Stærir let at Staure
 +
::stafnnuigs hofut liggia
 +
::gramr uællti suo gumna
 +
::gunnblidr ok red sidan.
 +
::slæit a suerda moti
 +
::suord uikinga iordu
 +
::unda marr a eyre
 +
::jall goduordu hialle.
 +
 +
 +
A þui sumre for Æirekr jall til Danmerkr a fund Sueins tiuguskeggs Danakonungs ok bad til handa ser Gydu dottur hans ok uar þat at radum gert. fek Æirekr jall Gydu. uetri sidarr attu þau son er Hakon het þa er Æirekr jall hafde fæingit Gydu vm vorit. Æitt sumar hit næsta la hann j hernade. siglde hann vm haustit aftr til Suiþiodar ok uar þar vetr annan. En at uore bio hann her sinn ok siglde þadan j Austrueg. ok er hann kom j riki Ualldamars konungs tok hann at heria ok drap mannfolkit en brende bygdir þar sem hann for ok eydde landit. hann kom til Aldeigiuborgar ok settizst þar vm ok uann stadinn. drap þa mart folk en braut ok brende borgina alla. for hann sidan herskillde yfir Gardariki. Suo segir j Bandadrapu.
 +
 +
 +
::Oddhridar for eyda
 +
::óx hrid af þui sidan
 +
::l&#7887;gfagande lægis
 +
::land Ualldamarr brande.
 +
::Aldeigiu brautzstu ægir
 +
::oss numnazst skil gumna
 +
::su uar hilldr med haulldum
 +
::haurd komt austr j Garda.
 +
 +
 +
Æirekr jall var fim sumur j þessum hernade en a uetrum uar hann med Sueini konungi magi sinum en stundum j Suiauellde. Sueinn Danakonungr hafde att Gunnhilldi dottur Burizlafs Uindakonungs en er hon uar daud þa fek (hann) Sigridar hinnar storradu modur Olafs Suiakonungs sem fyrr er ritat. tokzst þar þa med teingdum konunganna kærleikr ok Æireks jalls.
 +
 +
 +
'''Fra Eireki jarli'''
 +
 +
'''408.''' Svo er sagt at eftir Suoldrar orrostu eignadizst Æirekr jall |<ref>272</ref> Orminn langa med sigrinum ok hlutskipti mikit. Suo segir Halldorr.
 +
 +
 +
::Hialmfalldinn bar hilmi
 +
::hrings af myklu þinge
 +
::skæidr glæstu þa þiodir
 +
::þangat Ormrinn langi.
 +
::en sneri at gny gunnar
 +
::gladr tok jall vid nadri
 +
::adr uard egg at rioda
 +
::otraudr Hemings brodir.
 +
 +
 +
Skipade jall Orminn sem knaligazst ok styrde honum sealfr. Þess getr Hallfredr.
 +
 +
 +
::Jtrfremdum red Ormi
 +
::ordsæll i&#7887;furr nordan
 +
::snorp uard at þar suerda
 +
::snot Æireki a moti.
 +
::en hyiofnum hefnir
 +
::hyrs þeim gota styrir
 +
::adr vóx vm gram godan
 +
::gunnr Hakonar sunnan.
 +
 +
 +
En med þui at Ormrinn lange var allramliga skipadr af hraustum dreingium þa komu þeir at kalla ok þa sem tregligazst austan j Vikina ok for jafnan hallr ok let ekki at stiornn. þui let Æirekr jall h&#7887;g(g)ua upp Orminn langa en sumir menn segia at hann leti brenna hann.
 +
 +
 +
'''Hundr Olafs konungs Vigi maatti eigi lifue eftir hann'''
 +
 +
'''409.''' Einarr þambaskelfir ok adrir þeir menn er Æirekr jall hafde grid gefit eftir bardagann for nordr til Noregs med jalli. Uige hundr Olafs konungs hafde legit j firirruma a Orminum firir lyptingunne vm daginn medan orrostan var ok suo alla stund sidan. en er jall kom austan j Uikina med Orminn langa þa gek Æinar þambaskelfir þar til sem hundrinn la adr hann gek a land ok mællti. drottinlauser eru vit nu Uige sagde hann. en vid þessi ord spratt hundrinn upp ok gnistande ok gnaullrande sem hann hefde hiartverk tekit. rann hann þa a land med Æinari ok gek upp a æinn haug. þar lagdizst hann nidr ok uillde at &#7887;ngum manni mat þiggia en þo uarde hann audrum hundum dyrum ok fuglum fætzslu sina. en tarin hrundu nidr um trynit ok gret hann suo sinn lanardrottin ok la þar til þess er hann var daudr. Nu tyndu Nordmenn suo hormuliga þessum fiorum hinum agætazstum hlutum ór þui lande sem firir hafde sagt bonde hinn blinde j Mostr sem segir j s&#7887;gu virdulegs herra Olafs konungs Trygguasonar.
  
 
===Her er Þaattr Orms Storolfssunar===
 
===Her er Þaattr Orms Storolfssunar===

Nåværende revisjon fra 5. okt. 2020 kl. 08:20

Velg språk Norrønt Islandsk Norsk Dansk Svensk Færøysk
Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ► Original.gif Dansk.gif


Flateyjarbók


Ólafs Saga Tryggvasonar



Her hefr vpp sogu Olafs Tryggvasunar

Haralldr hinn harfagre red firir Noreghe leinge æfui en ádr styrdu þij riki konungar margir. sumir hỏfdu eitt fylke til forrada en sumir nokkuru meirr. alla þa tok Haralldr konungr af lifui. sumir fellu sumir flydu land en sumir letu af konungdomi ok nade eingi þar at bera konungs nafnn vtan hann einn. jarll sette hann j hueriu fylke lande at stiornna ok log at dema. Haralldr konungr var son Halfdanar suarta Upplendinga konungs. fadir Halfdanar var Gudrỏdr ueidekonungr son Halfdanar er kalladr var hinn millde ok hinn matarille. þuiat hann gaf j mala monnum sinum gull iafnnmikit sem adrir konungar gafu silfr en hann suellti menn at mat. Modir Halfdanar suarta var Asa dottir Haralldz granrauda konungs af Augdum. Modir Haralldz harfagra var Ragnnhilldr dottir Sigurdar hiartar. hans modir var Astlaug dottir Sigurdar orms j auga Ragnars sonar lodbrokar. Modir Sigurdar orms j auga var Astlaug dottir Sigurdar Fafnisbana. Sigurdr hiortr atte Þyri dottur Klakharalldz af Jotlande sustur(!) Þyri Danmarkar botar er atte Gormr hinn gamle Dana konungr.


Af heitstreinging Haralldz konungs

2. Haralldr tok konungdom eftir fodur sinn þa (er hann) var .x. uetra gamall. hann var |[1] allra manna mestr ok sterkazstr ok fridazstr synum vitr madr ok skorunngr mikill. Guthormr son Sigurdar hiartar modur brodir hans giordizst forstiore firir hirdinne ok firir aullum landradum. hann var hertoge. J fyrstu vann Haralldr konungr Upplỏnd ok tok af lifui alla hofdingia sem þar gengu a rikin. þui næst sende hann menn sina eftir mey einne er Gyda het. dottir Æireks konungs af Hỏrdalande. er hann villde taka til fridlu ser þuiat hon var allfrid mær ok allstorlát. hon var a fostri a Valldrese med rikum bonda. En er sendimenn kuomu þar ok baru fram eyrende sin vid meyna. hon suarar. þui sidr uil ek vera fridla hans at ek vil æigi spilla meydomi minu(m) til þess at eiga þann konung er æigi hefir mæirr en eitt fylki til forrada. en þat þiki mer undarligt sagde hon at einge er sa konungr er ser vile æignna Noreg allan ok vera æinualldr yfir sem Gormr konungr yfir Danmỏrk ok Eirekr konungr af Uppsolum. Sendemonnum þotte hon helldr storliga suara ok spyria hana mals vm huar til þesse suor skulu koma. segia at Haralldr er sua rikr konungr at henni uæri fullkosta. En þoat hon suaradi annan ueg þeirra eyrendum en þeir munde vilia. þa sa þeir ỏnguan sinn kost til þess at sinne at hafa hana burtu nema hennar uile se til. buazst þeir sidan til ferdar. ok sem þeir eru bunir leida menn þa vt. þa mællti Gyda til sendemanna. berit þau min ord Haralldi konungi af ek mun þui at eins iata at georaz hans eiginkona[2] ef hann uill þat adr geora firir mina skylld at leggia undir sig allan Noreg ok rada þij riki jafnfrialsliga sem Æirekr konungr Suiauellde edr Gormr konungr Danmork. þuiat þa þiki mer hann þiodkonungr mega heita. Sendimenn foru aftr til konungs ok segia honum oll þesse ord meyiarinnar ok telia hana fullmiog diarfa ok vuitra. kalla þat makligt at konungi tæke hana med vsæmd. Haralldr konungr sagde at þesse mær hefde æigi illa mællt edr giort sua at hefnnda uæri uert. helldr hafui hon mykla þokk firir sin ord þuiat hon hefir mint mig a þa hlute er mer þikir vndarligt er ek hefuir æigi hugleitt. Nu stræingi ek þess heit ok þui skyt ek til guds þess er mig skop ok ỏllu rædr at alldri skal skera har mitt ne kemba fyrr en ek hefir vnnit Noreg allan med skauttum ok skylldum ok forræde. ella skal ek deyia. Þessa heitstreingin(g) þakkede honum Guthormr hertoge ok kallade þat konungligt at efnna uel ord sin. Þadan af vann Haralldr konungr ok lagde undir sig allan Noreg sem segir j sỏgu hans. Nu sem hann er ordinn einualldzkonungr yfir ollu lande þa minntizst hann þess er mærin su hin mikilata hafde mællt til hans. sendi hann menn sina eftir henni ok let hana til sin fara ok lagde hana j sæng hia ser.


Fra sonum Haralldz konungs harfagra

3. Haralldr konungr atte margar konur ok morg bỏrnn. hann atte .xx. syne edr fleire ok uoru allir gioruiligir. gỏfug moderni attu þeir ok fædduzst þeir margir upp med modurfręndum sinum. Haralldr konungr fek þeirrar konu er Ragnhilldr het. hon var dottir Æireks konungs af Jotlande hon var kollut Ragnnhilldr rika. þeirra son var Æirekr blodex hann var uppfæddr j Fiordum med Þore hesse Hroallzsyne. Guthormr Harekr Gudredr er sumir nefnna Gudrỏd þeirra modir var Gyda Eireks dottir af Hordalande sem fyrr var getit. voru þeir þar allir uppfæddir j barnnæsku. Halfdan suarte ok Halfdan huite voru tuiburar synir Asu dottur Hakonar Hladaiarlls Griotgardz sonar Sigurdr het hinn þride. þeir fædduz upp j Þrandhæime. Halfdan suarti var firir þeim brædrum. Olafr Beornn Sigtryggr. er sumir kalla Tryggua. Frodi Þorgils modir þeirra var Hilldr edr Suanhilldr dottir Eystæins ialls af Heidmork. Haralldr konungr sette Eystein iall yfir Uestfolld ok sellde honum sonu sina til fostrs. Sigurdr hrise Halfdan haleggr Geirrodr Raugnnvalldr rettilbæine þeirra modir Snæfridr finnzska. Dagr Hringr Ragnar rykkill þeirra modir het Alfhilldr dottir Hrings Dagssonar af Hringariki. þeir fædduzst a Upplondum. Jngigerdr ok Olof árbot voru dętr Haralldz konungs. Jngibiorg het dottir Haralldz konungs er atte Halfdan iall. þeirra dottir var Gunnhilldr er atte Finnr hinn skialge. þeirra bornn voru Eyuindr skalldaspillir Niall Sigurdr Þora. dottir Nials var Astridr modir Steinkels Suiakonungs. Enn voru fleire dætr Haralldz konungs. Alofu dottur hans atte Þorir þegiande. þeirra dottir uar Bergliot modir Hakonar rika. Haralldr konungr gipte dætr sinar jnnanlandz iaullum sinum. Þa er Haralldr konungr fridade landit |[3] ok atte margar orrostur eignadizst hann vandliga allt land ok oll odul bæde bygdir ok odul[4] sætr ok vteyiar ok allar merkr ok audn landzsins. voru allir bændr ok landbuar hans leigumenn. Haralldr konungr hárfagri tok konungdom tiu vetra gamall sem ádr var sagt ok red landi þria vetr hins atta tigar. ok er konungr var .lxx. at alldri voru margir synir hans alrosknir en margir daudir. Þeir gerduzst þa margir ofstopamenn innanlandz ok voru sealfir vsattir sin a mille. toku þeir af eignum jalla konungs en drapu suma. Stefnnde konungr þa þing fiolment austr j landi. þa skipade hann lỏgum ok gaf sonum sinum ollum konunga nỏfnn. ok sette þat j lỏgum at hans ættmenn skilldi huerr taka konungdom eftir annan en ialldom sa er ór kuenlegg væri af hans ætt kominn. Konungr skifte landi med sonum sinum. Vingulmork Raumariki Uestfolld Þelamork gaf hann Olafui Birnne Sigtrygg Froda Þorgilse. Heidmork ok Gudbrannzdale gaf hann Dag Ring ok Ragnnare. Snæfridar sonum gaf hann Hringariki Hadeland Þotnn ok þat er þar la til. Guthorm son sinn setti hann til landuarnar uid landzenda austr ok gaf honum yfirsoknn vm Raumariki fra Elfui til Suinasunnz. Haralldr konungr var oftazst vm mitt land. Hrærekr ok Gudrỏdr uoru iafnan innan hirdar med konungi ok hỏfdu ueizslur storar vm Sognn ok Hordaland. Eirekr var laungum med fedr sinum. honum vnne konungr mest ok virde hann framazst allra sona sinna þuiat hann var rikbornnazstr ad moderni. hann var son Ragnhilldar drottningar af Danmork sem fyrr er sagt. segia menn at Haralldr konungr leti af .ix. konum sinum þa er hann fek Ragnhilldar riku. Þessa getr Þorbeornn hornnklofui.


Hafnnade hunnmỏrgum
Haralldr meyium
huerre hinn hæuersku
hilmir norræne
konungr hinn kynstore
tok konu danska.


Rag(n)hilldr hin rike drottning lifde þria vetr sidan hon kom j Noreg. Eireke syne sinum gaf Haralldr konungr Halogaland Nordmære ok Raumsdale. J Þrandheime gaf hann riki Halfdani suarta ok Halfdani huita ok Sigrode. Haralldr konungr gaf sonum sinum j hueria þessu fylki halfar tekiur vid sig ok þat med at þeir skylldu sitia j hasæte skỏr hærra en iallar en skỏr lęgra en sealfr hann. en þat seti ętlade ser huerr sona hans eftir hans dag. en konungr sialfr ætlade þat Æireki. en Þręndir æthlỏdu þat Halfdani suarta. en Vikueriar ok Upplendingar vnnu þeim bezst rikis er þeir attu at þiona. af þessu vard mikit sundrþykke enn af nyiu milli þeirra brædra. En med þui at þeir þottuzst hafua litit riki til forrada þa foru þeir i hernat. sua sem sỏgr eru til at Guthormr fell i Elfarkuislum firir Soluaklofa. tok þa Olafr vid þi riki sem hann hafdi haft. Halfdan hviti fell a Eis(t)landi en Halfdan haleggr j Orknneyium. Þeim Þorgisle ok Froda gaf hann herskip ok foru þeir j uestruiking ok heriudu þeir vm Skotland Brethland ok Jrland. þeir eignnuduzst fyrst Nordmanna Dyflinn a Jrlandi. þat er sagt at Froda uere gefinn daudadrykr. en Þorgils var leingi konungr yfir Dyflinne ok var vm sidir suikinn af Jrum ok fell þar.


Eirekr feck Gunnhilldar

4. Eirekr konungr ætlade at vera yfirkonungr allra bredra sinna ok sua uillde Haralldr konungr fadir hans uera lata. Æirekr var snemendis hinn mesti hermadr. þa var hann kalladr Æirekr blodęx. Þa var hann .xij. vetra gamall er Haralldr konungr gaf honum fim langskip ok for hann fyst j Austrueg ok sidan sudr vm Danmark vm Frisland ok Saxland ok dualdizst[5] honum j þeirra ferd fiora uetr. þadan for hann uestr vm haf ok heriade um Skotland ok Bretland Jrland Ualland ok dualdizst þar adra fiora uetr. eftir þat for hann nordr a Finnmork ok allt til Biarmalandz þar bardizst hann ok fek sigr. En er hann kom aftr a Finnmork fundu menn hans j gamma einum konu harla uæna hon nefnndizst Gunnhilldr. en fadir minn sagde hon byrr a Halogalande er heitir Ozsurr toti. hetir ek her uerit at nema kunnostu at Finnum þessum sem frodazstir eru her a morkkinne. Nu eru þeir farnnir a ueidar badir. Þeir uilea æiga mig. þeir rekia spor sem hundar bæde a þá ok hiarnne. þeir eru sua uel skidfærir at ekki dyr færr þa fordazst. þeir hafa huatuetnna þat er þeir skiota til. sua hafa þeir firirkomit huerium manni þeim sem her hafa farit j nandir. en ef þeir reidazst þa springr jordin. ok ef þa uerdr nokkut kuikt firir sionum þeim deyr þat skiott. Nu megu[6] þer firir aungan mun uerda a ueg þeirra. ek mun fela ydr i gamma minum. skulu uer þa freista at ver faim drepit þa. Þeir þekkiazst þetta. ok sem hon hafde folgit þa tok hon linsek einn. ok hugdu þeir at aska ueri j. ok sade þui vm gamman vtan ok jnnan. Litlu sidarr komu Finner heim spurdu þegar huat þar uære komit. hon sagde ekki hafa komit. Finunm þotte þat vndarligt |[7] þuiat þeir hỏfdu[8] rakit sporin allt at gammanum ok fundu ekki. geordu þeir þa elld ok matbiuggu ser. en er þeir voru mettir biuggu þeir rekkiu sina. En er sua hafde farit þriar nætr at þa er Gunnhilldr suaf uakti huorr þeirra yfir odrum sakir ræktar þeirrar er þeir hofdu a henni. þa mællti Gunnhilldr. farit hingat ok liggit til sinnar handar mer huorr ykkarr. Þeir urdu þui fegnir ok georde sua. hon hellt sinne hende um hals huorum þeirra. Þeir sofnundu þegar en hon uekr þa. en þeir eru sofnadir sua fast at hon getr ualla uakit þa. ok sua for j annat sinn. hit þridea sinn sofa þeir sua fast at hon færr med aungu mote uakit þa þo at hon fræiste. Hon tok þa upp selbelge .ij. ok steypte yfir hofud þeim ok batt at uanliga firir nedan. Gunnhilldr gerde þa bending konungsmonnum. hlupu þeir þa fram ok drapu Finnana ok drogu þa ut or gammanum. Uedrit gerde þa sua stort ok strauma mykla at þeir mattu huergi fara. fylgdu þar med sua storar ræidarþrumur at þeir þordu sig ekki vti at hafua. en nokkura sidarr foru þeir til skipa ok fluttu med ser Gunnhilldi ok færdu hana Eireki konungi. siglde hann þa til Halogalandz ok fann Ozsur tota ok bad þa Gunnhilldar ok fek hana ok flutte med ser heim j land.


Eirekr blodaux brendi inni Rỏgnvalld rettilbeina

5. Rognualldr rettilbeine atte Hadeland. hann nam fiolkynge ok gerdizst seidmadr. Haralldi konungi þottu illir allir seidmenn. Sa madr bio a Hordalande er Uitgæir het. konungr bad hann hetta seid. Vitgeirr suarar ok kuat visu.


Þat er uo litil
þott ver seidim
karlla bornn
ok kerllinga.
er Rỏgnnualldr sæidir
rettilbeini
hrodmỏgr Harallda
a Hadalande.


En er Haralldr konungr heyrde þetta. þa for Eirekr blodex med hans rede til Upplanda. ok er hann kom a Hadaland brende hann inne Rognnualld ok lxxx. seidmanna. ok var þat verk miog lofat. Gudrỏdr lioma druknade firir Jadre.


Fall Biarnar kaupmannz

6. Beornn son Haralldz konungs red firir Uestfolld ok sat optaz j Tunsberge en var litt j hernade. Beornn konungr atte skip i kaupferdum til annarra landa ok aflede ser sue dyrra gripa edr annarra fanga þeirra sem hann þottizst þurfa. þui kolludu brædr hans hann Beornn kaupmenn. Beornn var vitr madr ok vel stilltr ok þotte vænn til hỏfdingia hann fek gott kuanfang ok makligt ok gat son vid sinne hustru(!) þann er Gudrỏdr het. hann var fadir Harelldz hins grænska fodur hins helga Olafs konungs. Eitt huert sin(n) kom Eirekr blodex ór Austrueg med herskip. þa beiddizst hann af Birnne brodr sinum skatta ok skullda þeirra er Haralldr konungr atte a Uestrfolld. en Beornn var vanr at færa heim fỏdur sinum sealfr edr senda menn med ok þui villde hann eigi greida þa. Þeir Æirekr brædr þre(y)ttu þetta med kappe ok fek Eirekr ei at helldr skattana. for hann þa brott ór bęnum. Beornn reid um kuelldit upp a Sęheim en Æirekr huarf aftr vm nottina ok for þangat eftir honum. kom hann þar sua at Beornn ok hans menn satu vid drykkiu. geingu þeir Beornn vt ok borduzst hraustliga. þar fell Beornn ok margir menn med honum. Æirekr tok þar herfang mikit ok for nordr j land. þetta verk likade Vikuerium allilla ok var Eirekr þar miỏg vþokkadr. for þat ord vm at Olafr munde hefnna brodur sins ef honum gæfui fære a. Beornn konungr liggr j Farmannz hauge a Sæheime. Eftir þetta for Æirekr sudr a Męra ok tok ueizslu j Þaus[9]. þetta spurde Halfdan suarti. hann for þangat med her mikinn ok tok hann hus a honum. Eirekr suaf i vteskemmu. hann komzst j burt ok for j skog vid fimta mann. en þeir Halfdan brendu bęinn ok folk allt þat er inne var. Eirekr kom til Haralldz konunga med þeim tijdendum. konungr vard þessu miog reidr. safnade hann her þegar ok for nordr a hendr Þręndum[10]. en er þat spurde Halfdan suarte baud hann vt leidangr ok skipum ok vard allfiolmennr ok lagde vt til Stada firir innan Þorsbiorg. Haralldr konungr lagde lide sinu vt vid Reinslettu. foru kennemenn[11] sidan j medal þeirra. Guthormr sindre het madr gỏfugr ok ættstorr hann var þa j lide Halfdanar suarta en fyrr hafde hann verit med Haralldi konungi. hann var hinn meste vin beggia þeirra. Guthormr var skalld mikit hann hafde ort kuęde um huornn þeirra. þeir hỏfdu bodit honum laun en hann næitte ok beidde at þeir skylldu veita honum eine bæn ok hỏfdu þeir þui heitit. hann for þa a fund Haralldz konungs ok bar sęttarbod a mille þeirra ok bad þa huornntueggia þeirrar bęnar at þeir skylldu sættazst. konungar gerdu sua mikinn metnad hans at þar af sættuzst þeir[12]. Vard þat at sętt at Halfdan konungr skyllde hallda riki sinn ollu. hann skyllde ok late vhætt Æireki brodr sinum. Eptir þessi sỏgu orti Jorunn skialldmærr[13] visu þessa.


Haralld fra ok Halfdan spyria
hreystibrỏgd er sỏgduzst
synizst suartleitr reyne
sia bragr hins harfagra.


Andlaat Hakonar jarls hins fyrra. hofz riki Sigurdar sunar hans.

7. |[14] Hakon Griotgardzson Hladaiall hafde yfirsoknn i Þrandheime þa er Haralldr konungr var annars stadar j lande. hafde Hakon mestan metnat j Þrendalỏgum af konungi. Eftir hann tok Sigurdr son hans ialldom j Þrandheimi sat hann at Hlodum. hea honum fædduzst upp synir Haralldz konungs þeir sem adr hofdu verit vndir hendi fodur hans Halfdan suarte ok Sigrỏdr. uoru þeir miog jafnnalldrar konungs synir ok Sigurdr. Sigurdr iall var vitrazstr manna hann fek Bergliotar dottur Þoris ialls þegianda. modir Bergliotar var Olof arbot dottir Haralldz konungs harfagra.


Fæddr Hakon Adalsteinsfostri

8. Þa er Haralldr konungr tok at elldazst sat hann oftliga at storbuum er hann atte a Hordalande a Alrekstodum edr Fitium edr Sęheime. stundum a Rogalande at Vtsteine edr Augualldznese. Þa er Haralldr konungr var nærr .lxx. at alldri gat hann son vid þeirre konu er nefnnd er Þora mostrstaung ok uel ęttborin hon var j frændsemi vid Hỏrdakara. en þo var hon kollut konungs ambatt. voru þa margir konungi hlydskylldir(!) þo at vel væri ættbornir bæde kallar ok konur. [15]þat var þa miog sidr vid rikra manna bornn at vanda miog til menn at ausa vatnne ok gefa nafnn. En er at þeirre stundu kom er Þoru var uon at hon munde barnn ala þa villde hon fara a fund Haralldz konungs. hann var þa nordr a Sęheimi en hon var j Mostr. for hon þa a skipe nordr med Sigurde ialle. þa lagu þau vid land vm nottina. þar fęddi Þora barnn vid bryggiuspordinn. þat var sueinbarnn. Sigurdr iall ios sueininn uatnne ok kallade Hakon eftir Hakone Hladaialli fodur sinum. Sa sueinn var snemma mikill ok fridr synum miog likr fỏdr sinum. konungr let sueininn fylgia modur sinne medan hann var sem yngstr. hædeligt þotte audrum sonum Haralldz konungs vm Hakon ok kolludu hann Mostrstangar son. Þann tima hafdi tekit a Einglande konungdom Adalstæinn er kalladr var hinn trufaste ok hinn sigrsæli. hann sendi menn til Noregs med þeim eyrendum at sendimadr sa er firir þeim var gek firir Haralld konung ok sagde at hann færde honum suerd med gulligum hiolltum ok medalkafla ok ol(l) vmgiordin var buin gulle ok silfre ok sett agætum gimstæinum. Sendimadrinn sneri hiolltum suerdzsins at konungi ok mællti. her er suerd þat at Adalsteinn konungr mællti at þu skylldir vidtaka. Konungr tok um medalkaflan ok þegar mællti þessi madr. nu tok þu sua vid sem uorr konungr uillde. skaltu nu uera þegnn hans þuiat þu tokt vid suerde hans at hiolltunum. Haralldr konungr reiddizst en þo minntiz hann þess er hattr hans uar j huert sinn er fliot reide hliop a hann at hann stillti sig j fyrstu ok let sua renna ser reide. leit sidan a sakir vræidr. gerde hann enn sua. ok bar þetta firir vine sina ok syndizst þeim ollum samt at lata rad radi mæta. let Haralldr konungr menn Adalsteins konungs fara brott med bezstu orlofui.


Haukr haabrok færdi Hakon Adalsteini konungi

9. Sa madr var med Haralldi konungi er het Haukr habrok. hann var framkuęmdarmadr mikill j sendifỏrum þo at toruelldar væri ok hinn kærazste konungi. ok næste sumar eftir þetta sem nu var getit fek Haralldr konungr Hakon son sinn Hauki i hendr ok sende hann uestr til Einglandz a fund Adalsteins konungs. Fann Haukr hann i Lundunum. þar var firir ueizla uirdulig. Haukr gek til konungs hallar med .xxx. manna. Haukr mællti til sinna manna. sua skulu uer haga inngaungu uorre at sa skal fystr vt ganga sem sidazstr geingr inn. ok stande allir iafnnfram firir konungs bordinu. huerr uorr skal hafa suerd a uinstri hlid ok festa sua yfirhofnina at æigi siai suerdin. Haukr tok þa Hakon ok sette a hond ser. geingu sidan inn. Haukr hæilsade konungi. konungr bad hann uera uel kominn. Haukr setti sueininn a kne Adalsteini konungi. konungr sa (a) sueininn ok spurde Hauk hui hann fære sua. Haukr suarar. Haralldr Noregs konungr bad þig fostre ser ambattarbarnn þette. Adalsteinn konungr vard reidr miog ok greip til suerdz er stod hea honum ok bra sem hann uillde drepa sueininn. Haukr suarar. knesett hefir þu nu sueininn konungr ok mattu myrda hann ef þu uill. en ekki mant þu med suerde eyda ollum sonum Haralldz konungs. Gek Haukr ut ok allir hans menn. for sidan leid sina til skipa. letu a haf þa er þeir voru bunir ok komu aftr til Noregs a fund Haralldz konungs. let hann uel yfir. þi at þat er mællt at sa er utignare er odrum fostrar barnn. J slikum skiptum fannzst þat a at huarr þeirra uilde uera odrum meire. en þo vard ekki gert missdeile tignar þeirra at helldr þuiat hvorrtveggi þeirra var yfirkonungr sins rikis allt til davdadags.


Fra Hakoni

10. Adalsteinn konungr let skira Hakon ok kenna retta tru ok goda sidu ok allz hattar kurteise. konungr elskede Hakon mæirr en nokkurnn mann |[16] annan skylldan edr vskyllden ok þar vt j fra vnne honum huert barnn er hann kunni. var hann sidan kalladr Adalsteins fostri. hann var huerium manni meire ok sterkara ok fridare synum ok hinn meste jþrottamadr. vitr ok ordsniallr ok uel kristinn. Adelsteinn konungr gaf Hakoni suerd þat er hiolltin voru af gulle ok medalkaflinn en brandrinn þo betri. med þui suerde hio Hakon kuernnstein til augans þui var þat sidan kallet kuernnbitr. þat suerd hefir bezst komit til Noregs.


Eirekr blodaux tok konungdom

11. Eftir fall Biarnar kaupmannz tok Olafr brodir hans riki vm Uestfolld ok tok til fostrs Gudrod son Biarnar. Tryggui het son Olafs voru þeir Gudrỏdr fostbrædr ok nærr iafnnalldrar ok badir hinir efniligzstu ok atgerfuismenn myklir. Tryggui var hverium manni meire ok sterkare. Þa var Haralldr konungr attrędr at alldri ok gerdizst hann þungfærr sua at hann þottizst æigi færr at fara yfir rikit edr stiornna konungsmalum. ok læidde hann Æirek son sinn j hasæti sitt ok gaf honum ualld yfir ollu landi. En er þat spurdu adrir synir Haralldz konungs þa settizst Halfdan suarti j konungs hasęti tok hann þa til forrada allan Þrandheim. urdu at þvi rade allir Þrændir med honum. en er Vikueriar frettu þetta þa toku þeir Olaf til yfirkonungs vm Vikina ok hellt hann þui riki. þetta likade Æireki storilla. Tueim uetrum sidar uard Halfdan suarte braddaudr inn j Þrandheime at ueizslu nokkurre ok var þat mal manna at Gunndilldr konungamodir hefde keyft at fiolkunnigre konu at gefa honum banadryk. ettir þat toku Þrendir Sigrod til konungs.


Andlaat Haralldz konungs haarfagra

12. Haralldr konungr lifde þria uetr sidan er hann hafdi gefit Æiriki einualld rikis sins. var hann þa a Hordalande edr Rogalande at storbuum sinum er hann atte þar. Æirekr konungr ok Gunnhilldr gatu son er Haralldr konungr ios uattnne ok gaf nafnn sitt. sagde hann sua at sa skyllde konungr uera eftir Æirek fodur sinn. Haralldr konungr vard sottdaudr a Rogalande tueim uetrum sidar en Halfdan suarte vard braddaudr sem adr var sagt. Haralldr konungr var heygdr a Haugum vid Karmsund.


Bardagi Eireks konungs vid brædr sina

13. Eirekr konungr tok allar konungstekiur ok landskylldir vm mitt landit hinn nęsta uetr eftir andlat Haralldz konungs. en Olafr konungr austr vm Vikina. en Sigrỏdr konungr brodir þeirra hafdi allt vm Þręndalỏg. Æireki konungi eirde þetta storilla. ok foru þau ord um at hann munde med styrk eftir leita vid brædr sina at hann mætte fa æinualldzriki yfir ollu landi sem fadir hans hafde getit honum. En er Olafr ok Sigrỏdr spyria þetta þa fara sendimenn milli þeirra. sidan gera þeir stefnulag sitt. for Sigrỏdr konungr vm uorit landueg austr til Uikr ok finnazst þeir Olafr konungr j Tunsberge. duolduzst þeir þar um hrid. þat sama uorr bydr Eirekr konungr vt lide myklu ok skipum ok snyrr austr til Uikr ok fek sua mikit hradbyre at hann siglde nott ok dag ok for einge niosnn firir honum. ok er hann kom til Tunsbergs þa[17] geingu þeir Olafr ok Sigrỏdr med sitt lid austr ór bænum a brekkuna ok fylktu þar. Æirekr hafde lid meire ok fek sigr. en þeir Olafr ok Sigrỏdr fellu þar badir ok er þar haugr huorstueggia þeirra a brekkunne sem þeir lagu fallnir. for Eirekr þa vm Vikina alla ok lagde undir sig. dualdizst þar leingi sumers. Tryggvi ok Gudrỏdr flydu til Upplanda. Æirekr var mikill madr uexsti ok fridr sterkr at afle hreystimadr mikill ok hermadr sigrsęll j orrostum hardlyndr j skape grimmr ok oþydr ok famalỏgr huersdagliga. Gunnhilldr kona hans var kuenna friduzst frod ok fiolkunnig ok full af undirhyggiu gladmællt ok grimmhugut. Þesse voru þeirra bỏrnn Gamli Guthormr Gudrỏdr Haralldr Erllingr Sigurdr slefa Rognnualldr Ragnnhilldr. oll voru þau uæn ok uel ment.


Her er vpphaf rikisstiornar Hakonar Adalsteinsfostra

14. Hakon Adalsteinsfostri var vestr a Einglande þa er hann spurdi andlat Haralldz konungs fỏdur sins. biozst hann þa þegar til ferdar. fek Adalsteinn konungr honum lid ok godan skipakost ok bio hans ferd alluegliga. kom hann vm haustit til Noregs. þa spyrr hann fall brædra sinna ok at Æirekr var þa j Uikinne. Siglde Hakon þa nordr til Þrandheims ok for a fund Sigurdar Hladaialls er allra spekinga var mestr i Noregi. fek hann þar godar vidtokur. bundu þeir iall lag sitt saman. Hakon het honum at auka virding hans ef hann yrde konungr. þa letu þeir stefna fiolment þing. A þinginu talade Sigurdr iarll af hende Hakonar ok baud bondum hann til konungs. Eftir þat stod hann upp ok talade. Mælltu þat sumir menn sin j mille at þar væri komin(n) Haralldr konungr hinn harfagri ok ordin(n) ungr j annat sinn. Hakon hafde þat upphaf sins mals at hann beidde bændr gefa ser konungs nafnn ok þat med at ueita ser fylgd ok styrk at hallda konungdominum. þar j mot baud hann þeim at gera alla bændr odalbornna ok gefa þeim odul sin er a biug(g)u. At þessu eyrendi var romr mikil(l) sua at |[18] bondamugrinn ępti ok kallade at þeir uilldu hann til konungs taka. ok var sua gert at Þręndir toku hann til konungs um allan Þrandheim. þa var Hakon .xv. vetra gamall. tok hann ser hird ok for yfir landit. Þesse tidende spurduzst a Upplond at Þręndir hefdi tekit ser til konungs slikan at ollu sem Haralldr var hinn harfagri. vtan þat skilde at Haralldr hafde allan lyd j landi þiat ok þrelkat en þesse Hakon uillde huerium manni gott. Vid þesse ord urdu allir gladir ok sagde huerr odrum. flaug þetta sem sinuelldr allt austr til landzenda. foru þa margir menn af Upplondum at hitta Hakon konung. sumir sendu menn sumir ordsendinger edr jarteignir ok allt til þess at þeir uilldu gerazst hans menn. Hakon tok þui paksamliga.


Hakon til konungs tekinn

15. Hakon konungr var onduerdan vetr a Upplondum. hann stefnde þar þing ok dreif allt folk a hans honnd þeir er komazst mattu. var hann til konungs tekinn a ollum þingum. ferr hann sua austr til Vikr. þar komu til hans Tryggui ok Gudrỏdr brędrasynir hans ok margir adrir þeir sem tỏldu harma sina er hlotit hỏfdu af Æireki brodur hans. Æireki ox vuinsęlld þui meirr sem adrir geordu sig(!) kærra vid Hakon ok helldr hofdu ser traust at mæla sinn þott. Hakon gaf konungs nafnn Tryggua ok Gudrỏde (ok) riki þat sem Haralldr konungr hafde gefit fedrum þeirra. Tryggua gaf hann Ranriki ok Vingulmork. Gudrỏde Uestfolld. en firir þui at þeir uoru ungir ok bernnskir þa setti hann til gofga menn ok vitra at rada rikinu med þeim. gaf hann þeim land med þeim skildaga sem fyrr hafde verit at þeir skylldu hafa helming skylldna ok skatta vid hann.


Eirekr konungr blodaux stauck or landi

16. Þa er uorade for Hakon konungr nordr til Þrandheims id efre vm Upplỏnd ok baud vt her myklum ór Þrandheimi ok reid(!) til skipa. Vikueriar hofdu ok her mikinn vte ok ætludu til motz vid Hakon konung. Æirekr dro her saman vm mitt landit. vard honum illt til lids þui at rikismenn skutuzst honum ok foru til Hakonar. en er hann sa eingi efni sin til vidtoku mote her Hakonar þa siglde hann vestr vm haf med þui lide sem honum villde fylgia. for hann fyst til Orknneyia ok hafde þadan lid mikit med ser. þa siglde hann sudr til Einglandz ok heriade þar. En er þat spurde Adalradr[19] konungr. þa sendi hann menn til Æireks ok baud honum at taka þar af lande. letz þar uilea sina koste til leggia at þeir Hakon konungr deillde ỏnguar uhęfur. Æirekr konungr þektizst þann kost. foru þa menn mille konunganne ok samdizst þat med einkamálum at Æirekr skyllde hallda Nordimbraland af Adelrade konungi ok veria landit firir Dỏnum edr ỏdrum vikingum. Æirekr skyllde skirazst lata ok kona hans ok bornn ok allt hans lid er med honum hafde farit. var Æirekr þa skirdr ok (tok) vid tru ok allt lid hans. sidan tok hann skatta ok skylldr af Nordimbralande ok settizst þar vm kyrt. er þat kallat þridiungr af Einglande. Æirekr sat j Jorvik þar er menn segia at fyrr hafui setit Lodbrokar synir. Nordimbraland er kallad af Nordmonnum sidan þeir bygdu þat. en sidan Lodbrokar synir heriudu þar ok vnnu landit. sua eigi sidr heriudu þar Nordmenn ok Danir optliga. þuiat ualld landzsins hafde þa vndan þeim geingit. Morg heite lendzsins eru þar gefin a norræna tungu sem Grimsbærr ok Haugsfliot ok enn fleire. En þui at Æirekr konungr hafde land litit en hellt þar fiollda Nordmanna er austan hofdu farit med honum ok nordan kuomu margir vinir hans af Noregi ok for hann jafnan j hernad a sumrum. hann heriade vm Skotland Sudreyiar ok Jrland ok Bretlend ok aflade ser sua fiar. Adalsteinn konungr vard sottdaudr. þa hafde hann konungr verit .xiiij. ár atta uikur ok þria daga. Tok þa riki eftir hann Jathmundr konungr brodir hans. hann var ekki vinr Nordmanna. ekki var Æirekr konungr j kærleikum vid hann. foru þau ord vm at Jatmundr konungr munde annen hỏfdingia setia yfir Nordimbraland. ok er þat spurde Æirekr konungr þa for hann j uestruiking. hann kom þa j Orknneyiar ok hafde þadan med ser Arnnkel ok Erlend syne Torfueinars. For hann þadan til Sudreyia. voru þar margir vikingar ok herkonungar er reduzst (til) lids med Eireki. hellt hann þa ollu lidinu til Jrlandz ok hafdi þadan slikt sem hann fek. sidan for hann til Bretlendz ok heriade þar sem j odrum stodum. en allt manfolk flyde undan þar sem hann for. ok med þui at Æirekr var hreystimadr mikil(l) ok hafdi her mikinn þa treyste hann (sua) uel lide sinu at hann gek a land ok heriade. En Olafr het konungr sa er Jatmundr konungr hafdi sett til landuarnar. hann dro samen her vuigan ok for j moti Æireki konungi. vard þar mikil orrosta er þeir funnduzst. fellu miog j fystu enskir menn. en æ þar sem æinn fell komu þrir j stadinn af lande ofan. ok hinn efra lut dagsins snera mannfallinu a Nordmenn ok at lyktum fell þar Æirekr konungr ok .v. konungar med honum ok synir Torfuæiners Arnnkell ok Erlendr. vard þar allmikit mannfall af Nordmonnum en þeir sem vndan kvomuzst foru til Nordimbralandz ok sogdu Gunnhilldi ok sonum hennar þesse tidendi. En er þau spurdu at Æirekr konungr var fallinn ok |[20] hafde adr heriat a land Jathmundar konungs. þa þikiazst þau vita at þar mun ekki fridsamligt. biugguz þau þa þegar brott af Nordimbralande ok hofdu oll skip þau er Eirekr konungr hafde att. hỏfdu ok allt lid þat er þau fengu ok þeim uillde fylgia ok ỏf(!) lausafear er þar hefde dregizst a Einglande j skottum ok skyltdum en sumt hafde hann feingit j hernade. helldu þau sidan til Orknneyia ok stadfestuzst þar vm hrid. þar var ok yfir eyiunum Þorfinnr hausakliufr son Torfuæiners. toku þa vndir sig Orknneyiar Æireks synir ok Hiatland ok hofdu[21] skatta af. satu þeir a vetrum en foru a sumrum j uestruiking. heriudu a Skotland ok Jrland. Þess getr Glumr Geirsson j Grafelldar drapu.


Hafde fỏr til feriu
frodr Skaneyiar goda
blakkridanda bakka
barnnuigr þadan farnna.
rogreisir var ręsir
randullr a Skotlande
sende seggia kindar
suerdbautinn her Gauta.


Dolgeisu rak disar
drott kom morg a flotta
gumna vinr at gamne
giodum iskrar þiodar.
folldar raud ok fellde
freyrr j manna dreyra
suerd var sigr of vordinn
segg j mækis eggiu.


Fra Hakoni

17. Hakon Adalsteinsfostri lagde vndir sig Noreg allan þa er Æirekr konungr brodir hans hafde brott flyit. sat hann hinn fysta vetr ettir nordr j Þrandheime. en firir þui at ekki þotti fridsamligt af Æireki konungi. [leitede hann vestr[22] vm haf med her sinn. þa set Hakon konungr læingzstum med lid sitt vm mitt landit j Fiardafylke edr Sognne Haurdalande edr Rogalande. hann sette Sigurd Hladaiall yfir oll Þręndalỏg sem hann hafde fyrr haft ok Hakon fadir hans af Haralldi harfagra. en er Hakon spurde fall Eireks brodr sins ok þat at synir hans hỏfdu ekki traust j Einglande. þa þotte honum litil ognn af þeim standa. for hann þa med lid sitt at sumre austr j Uik. J þann tima heriadu Danir miog i Vikina ok gerdu þar óf(t) mikinn skada. en er Danir spurdu at Hakon konungr var þar komin(n) med mikinn her þa flydu þeir vndan med mikinn her sumir sudr til Hallandz[23] en þeir er nærre voru Hakoni konungi stefnndu vt (a) haf ok sua sudr til Jotlandz. en er Hakon konungr vard þess varr þa siglde hann eftir þeim med her sinn allan. ok þegar hann kom til Jotlandz heriade hann þar. en er landzmenn urdu vid varir þa drogu þeir her saman ok villdu veria landit. redu þeir til bardaga vid Hakon konung ok var þar mikit orrosta. Hakon konungr bardizst sua diarfliga at hann var firir framan merki ok hafde huorke hialm ne bryniu. Hakon konungr hafde sigr ok rak flottan langt a land upp. Sua segir Guthormr sindre.


Bifroknnum trad bekkiar
blaraust konungr arum
mętr hlod milldingr Jotum
mistar vijfs i drifu.
suan brædir rak sidan
sott almvedrs flotta
hrot geliadar hyliar
hrafnn vins af mun sinum.


Sidan hellt Hakon konungr her sinum til Sælanda ok læitade vikinga. hann reri med tuær snekkiur fram j Eyrarsund. þar hitte hann .xj. vikinga snekkiur ok lagde þegar til orrostu vid þa ok lauk sua at hann hafde sigr ok hraud oll vikinga skipin. Sua segir Guthormr sindri.

Almdrosar for eisu
elrunnr moins sunnan
trionu tragls a græna
tueim einum selmeina.
þa er ellifu allar
alreidr Dana skreidar
valsendir raud vondar
vijdfręgr at þar sidan.


Eftir þat heriade Hakon vida vm Sælond rænte folk en drap sumt. sumt hertok hann. hann tok strandhogg stor af sumum ok fek þa aungua motstodu. Sua segir Guthormr sindri.


Sælỏnd nadir þu sidan
soknnheggr vndir þig leggia
vals ok Vinda frelse
vijd Skaneyiar sijda.


Þui næst for Hakon konungr austr firir Skaneyiar sidu ok heriade allt ok tok skatta ok skylldur af landinu en drap vikinga huar sem hann fann Dani ok Vinde. ok for allt austr firir Gautland ok heriade. fek hann þar stor giolld af landinu. Sua segir Guthormr.


Skattgillda vann skylldir
skaut jalfadar Gaute
gullskylfir fann gioflazstr
geirvedr j for þeirra.


Hakon konungr for aftr vm haustit lagde lide sinu j Vikina. hann hafde fæingit vgrynne fear. sat hann þann vetr j Vikinne vid ahlaupum ef Danir gerde edr Gautar. Þat sama haust kom Tryggui konungr Olafs son ór vestrviking. hafde hann adr heriat vm Skotland ok Jrland. Vm varit for Hakon konungr nordr j land en sette Tryggua konung brodurson sinn yfir Vikina at veria firir vfride ok eignaz slikt sem hann matte af þeim lỏndum j Danmork er Hakon konungr hafde skattgild hit fyrra sumarit. Sua segir Guthormr.


Ok soknnhattar sette
suolriodr af þui fliode
Onars ekki grænum
austrs gedbætis hraustan.
þann er adr fra Jrum
iduandr er kom skidum
salbrigdande sueigdizat
suanfangs lide þangat.


Gunnhilldr for til Danmerkr

18. Þenna tima red firir Danmork Haralldr Gormsson. hann frette at Hakon konungr hafdi heriat a land hans ok riki ok foru þau ord vm at hann munde þess hefnna. en þat vard æigi skiott. Gunnhilldr ok synir hennar spurdu til Orknneyia at vfridr var mille Noregs ok Danmerkr ok foru þau austan[24] þadan ok giftu þar adr |[25] Ragnhillde dottur Æireks ok Gunnhilldar Arnnfinne ialle syne Þorfinnz[26] hausakliufs. settizst Þorfinnr iall þa at Orknneyium er Æireks synir foru brott. Gamli var ellzstr Æireks sona ok þo æigi fulltijda. Gunnhilldr kom med sonu sina til Danmerkr. foru þau skiott a fund Haralldz konungs. þau fengu þar godar vidrtỏkur. konungr fek þeim ueizslur myklar sua at þau fengu uel halldit sig ok menn sina. en Haralldr konungr tok til fostrs Haralld Æireksson ok knesetti hann. fæddizst hann upp j hird Danakonungs. Æireks synir voru j hernade þegar þeir hỏfdu alldr til ok ofludu sua fiar. þeir heriudu vm Austrueg. Þess getr Glumr Gæirason j Grafelldar drapu.


Austrlondum forst vndar
alualldr sa er gaf skalldum
hann fek gagnn at gunne
gunnhorda slog mỏrgum.
sidþungr let syngia
suerdleiks reginferdar
sende gramr at grundu
gulluarpadar snarpar.


Sem Æireks synir letu af at heria j Austrueg sneru þeir med her sinn j Vikina ok heriudu þar. en Tryggui konungr hafde her vti ok hellt til motz vid þa. þeir attu margar orrostur ok hỏfdu yfmsir(!) sigr. Æireks synir heriudu j Vikina stundum en Tryggui konungr heriade stundum vm Halland ok Siolond.


Fæddr Hakon iall

19. Hakon konungr var j Noregi. var þar fridr godr med bondum ok kaupmonnum sua at einge grandade ỏdrum ne annars fe. þa var ár mikit będe a sio ok lande. Hakon konungr var allra manna gladazstr ok malsniallazstr litilatr ok manna vitrazstr ok lagdi miog hug a lagasetning. hann setti Gulaþingslỏg med rade Þorlleifs spaka. hann sette ok Frostaþingslỏg med rade Sigurdar jarlls ok annara Þręnda þeirra er uitrazstir uoru. en Heidsæuislog hafde sett Halfdan suarte. Hakon konungr þa jolaueizslu j Þrandheimi er Sigurdr jarll hafde buit honum a Hlodum. hina fyrstu jolanott fæddi Bergliot kona hans barnn. en eftir um daginn jos Hakon konungr suein þann uatnne ok gaf nafnn sitt. sa suæinn uox upp ok vard sidan rikr madr ok audigr. hann tok iarlldom ok riki eftir fỏdur sinn. Sigurdr iarll var hinn kærazste vin Hakonar konungs.


Fra hattum Hakonar konungs[27]

20. Þa er Hakon konungr kom til Noregs var hann uel kristinn. en firir þi at þar var land allt heidit ok blotskapr mikill stormenni mart. en hann þottizst lids þurfa ok alþydu vingan. þa tok hann þat rad at fara leyniliga med kristninne. hann hellt hæilagt drottinsdaga en fastade fostudaga ok georde minning hinna stærstu hatida. Hann skipade þat j lỏgum at hefia jolahalld þann tima sem kristnir menn ok skylldar þa huernn mann ath eiga mælis ỏl en giallda fe ella ok hallda heilagt medan ỏlit vinz. en adr var jolahalld haft midsvetrar nott ok voru þa halldin þriggia natta jol. ętlade konungr ef hann festizst i landinu ok hann hefde frialst ualld yfir ollum Norege at hafa fram kristnebod vm allt sitt riki. fek hann ok sua firir monnum talit at margir letu skiraz. þo at heidnir veri þa hỏfnudu blotum. Hakon konungr sat leingstum j Þrandheimi þuiat þar var mestr styrkr landzsins. ok sua sem hann þottizst hafa styrk af nokkurum rikismonnum til at hallda upp kristninne þa sende hann til Einglandz eftir byskupe ok odrum kennemonnum. ok er þeir kuomu j Noreg gerde konungr bert at hann uill bioda kristne vm allt þat land. en Mærir ok Raumdęlir skutu þangat sinu male sem Þręndir voru. Konungr let þa kirkiur uigea ok sette kennemenn yfir. En er hann kom nordr j Þrandheim baud hann bondum kristnne. þeir suorudu at þeir uilldu þessa til Frostaþings skiota. vilium ver þa sỏgdu þeir at her komi menn af ollum fylkium þeim er j Þrændalỏgum eru. munu ver þa allir samt suara þessu uandmæli.


Vidtal Hakonar konungs ok bænda

21. Hakon konungr kom til Frostaþings ok var þar allfiolment a þinginu. talade konungr sialfr ok byriade sua sitt mal. þat er bæn min vid ydr rika menn ok vrika sæla ok uesala þegna ok þręla ok alla alþydu vnga menn ok gamla ok konur. at þer latit kristnaz ok truit allir a æinn gud Mariu son ok hafnit blotum ok heidnum godum. halldit hæilagt huernn hinn .vij. dag ok fastit huernn hinn .vi. dag. En er konungr hafde upp borit þetta mal. kurrudu bændr vm þat at hann uillde vinnu aftaka. sogdu at vid þat mætti ekki landit byggiazst. en vinnumenn kærdu at þeir mætte æigi vinna ef þeir skyllde missa matar. sogdu þat vera skaplỏst Halfdanar konungs ok Haralldz fỏdr hans at þeir være illir af mat þo at þeir være milldir af gulle.


Vidtal konungs ok Sigurdar jarls

22. Asbiornn het rikr madr hann bio at Midhusum[28] j Gaulardal. nefnndr Asbiornn stod upp ok suarade sua konungs male. þat hugdum ver konungr þa er þu attir hit fyrsta þing j Þrandheime þa ver settum þig konung yfir oss ok þagum af þer odul vor at ver hafdim þa hỏndum himin tekit. en nu uitum ver æigi huort helldr er at ver hafim þa frelsi af þer þegit ok munt þu nu vilea þręlka oss at nyiu. ok þo |[29] med undarligum hætte er þu uillt at ver hafnim þeim atrunade er uorir fedr ok forelldrar hofdu firir oss alla tima. fyrst vm bruna olld en nu vm hauga ỏlld. ok voru þeir margir myklu gofgari en ver. hefir oss þui þesse atrunadr alla stund uel dugat. ver hofum ok til þin lagt æinkannligan astarhug sua at þu hefir æinn vid oss aullu radit lỏgum ok landzrett. Nu er sa vile uorr bondanna at hafa ok hallda þau lỏg er þu skipadir oss her fyrr a Frostaþinge ok ver iattudum þer. vilium ver allir þer fylgia ok þig einn konung hafa medan þitt lif er. ef þu konungr hefir nokkut hof vid at bæida (þess) eins er oss er uel geranda. En ef þu vill þetta mal med sua mykkille heimsku fram hafa at dæila afle ok ofriki vid oss ok alþyduna. þa hofum ver gert uort rad at skiliazst aller vid þig ok taka yfir oss annan hofdingia þann er oss (halldi) til þess at hafa med frelse atrunat huernn er ver vilium. skaltu nu konungr kiosa vm þessa koste adr þinginu se slitit. At þessu gerdu bændr mikinn rom ok sogdu at þeir uilldu þetta allt sua hafa sem Asbiornn hafdi talat. geordu þa hark ok hareysti. en er hliod fękzst þa mællti Sigurdr jall. þat er vile Hakonar konungs af samþykkia allt vid ydr bęndr ok lata alldri skilia ydra vinattu. Bændr segia at þeir vilea at konungr blote til árs þeim ok fridar sua sem fadir hans gerde. setnnade þa kurrinn ok slitu vid þat þingit. Sidan talade Sigurdr vid konung ok bad hann æigi næita med ollu at gera sem bændr uilldu. þuiat æi mun annat hlyda sagde hann. er þetta sem þer megit heyra sialfir konungr uili[30] ok akafui hofdingia ok þar med allz folks. skulum vit finna gott rad. Samdizst þetta med þeim konungi ok Sigurdi iarlli. Vm haustit at vetri var blotuilla[31] mikil at Hlỏdum ok sotte þangat konungr. hann hafde jafnan verit uanr. ef hans menn voru þar staddir med honum sem blot voru. at matazst j litlu huse vid fa menn. en bændr toldu at þui at hann sat æigi j hasęti sinu þa er mestir voru mannfundir ok fagnadr. sagde Sigurdr jall at hann skyllde æigi sua gera. ok sua var at konungr sat j hasęti sinu. En er hit fysta ỏl var fram borit tok Sigurdr iall vid ok signndi Odni ok mællti firir at uanda ok drak sidan til konungs. þa tok konungr vid hornninu ok georde yfir krossmark. þa mællte madr sa er Kari het ok bio at Grytinge. hui ferr konungrinn nu sua. uill hann enn æigi blota. Sigurdr iall suarade. konungr gerir sem allir menn þeir sem trua a matt sinn ok meginn at þeir signa [firir sig[32] ok þui gerde hann hamar yfir dryknnum adr hann drak. [Var] þar kyrt vm kuelldit. Eftir vm daginn þusta bęndr at konungi ok beiddu hann eta rossakiot. konungr villdi þat æigi. þa badu þeir hann drekka sodit. hann syniade þess. sidan badu þeir hann eta blodit[33]. konungr næittade þvi. var þa buit vid atgaungu. Sigurdr iall gek ok uillde sętta þa. bad hann bęnndr letta storminum. mællti hann þa at konungr munde gina yfir ketilhỏdduna. at sodreykinn hafde a lagt af hrossakiotinu ok var haddan ordin heit. Konungr gek ok bra linduk vm hodduna ok gein yfir. gek hann sidan til sætis sins. likade huorigum vel. Vm vetrinn eftir var til jolaveizslu buit konungi jnn a Męrinne. en er at leid jolunum þa logdu stefnnu med ser atta hofdingiar þeir er mest redu firir blotum j Þrendalogum. þessir voru fiorir[34] vtan af Þrandheime Kari[35] af Grytinge Asbiornn af Midhusum(!) Þorbergr af Vargnese Ormr af Lauxsu. en (þessir af Jnnþręndum) Botolfr af Oluishauge Narfui af Stad j Veradal Þrandr[36] haka af Eggiu Þorir skegg af Hroarsbæ. Þessir atta menn bunduzst j þui at þeir fiorir af Vtþręndum skylldu eyda kristne en hinir fiorir af Jnnþręndum skylldu neyda konung til blota. foru þa Vtþręndir a skipum sudr a Męre ok drapu þar þria presta ok brendu þriar kirkinr. foru aftr sidan. En er Hakon konungr ok Sigurdr jall kuomu jnn a Mære med hirdsueitir sinar þa voru þar bændr komnir allfiolmennir. Enn fyrsta dag ueizslunnar væittu þeir konungi afgaungu ok badu hann blota en hetu honum ella afarkostum. Sigurdr jall bar sattmal milla þeirra. kom þa sua vm sidir at konungr át nokkura bita af hrossakioti ok drak ỏll minne krossalaust þau er bęndr skeinktu honum. En er ueizslu þeirre var lokit for konungr ok jall þegar vt j Þrandheim. konungr var allokatr ok biozst þegar j brott ór Þrandheime med ollu lide sinu ok sagde sua at hann skyllde fiolmennare þar koma annat (sinn) ok giallda þa Þręndum þenna fiandskap er þeir hofdu honum gort. Sigurdr iall bad konung æigi gefa Þręndum þetta at sok. sagde jall at konungi mundi æigi duga at hardna edr heria a innlenzskt folk ok þar æinna sizst sem mestr var styrkr landzsins sem j Þrandheimi. konungr var sua ræidr at ekki matte ordum vid hann koma. Konungr for þa vt eftir firde ok sudr a Męre ok dualdizst þar vm vetrinn. ok vm varit eftir þegar sumrade dro hann at ser lid ok var þat ord a at hann munde fara med her a hendr Þręndum.


Bardagi Hakonar konungs ok Gunnhilldar sona

23. Hakon konungr var nu kominn a skip sin. þa komu þau tidende honum sunnan or lande at Æireks synir uoru komnir af Danmork j Uikina ok hofdu ellt af skipum [Tryggua Olafsson[37] austr til Sotaness. hofdu þa heriat vida vm Vikina ok hafde fiolde folks gengit vndir þa. En er Hakon konungr spurde þetta |[38] þa þottizst hann lids þurfa. sende hann þa ord Sigurde ialle ok audrum hỏfdingium þeim er honum var lids af von. Sigurdr iall kom til Hakonar konungs med allmikit lid. var þar þa med honum Þręndir þeir er vm uetrinn hofdu mest gengit at konungi at neyda hann til blota. voru þeir þa allir j sæt(t) teknir af fortaulum Sigurdar ialls. for Hakon konungr þa sudr med landi. En er hann kom sudr vm Stad spurde hann at Æireks synir voru komnir a Nordragdir. foru þa huorir j mote ỏdrum. vard fundr þeirra j Kaurmt. Gengu þa huorirtueggiu af skipum ok borduzst a Augualldzuesi. hỏfdu huorirtueggiu allmikinn her. þa vard orrosta allsnỏrp. Hakon konungr sotte fast fram þar sem firir var Guthormr konungr ok sueit hans. attu þeir hoggua vidskipti konungarnir. þar fell Guthormr konungr ok var merki hans nidr hoggit. fell þar mart lid hans. þui næst kom flotti j lid Eireks sona. flydu konungar til skipa ok reru j brott. Þessa getr Guthormr j [Grafelldar drapu[39].


Valþegnar let vegnum
uignestr saman bresta
hridar varps ok hỏfdum
hlytr milldingr gillde.
þar gek Niordr af nirde
naddrs hamana raddar
ualbraut uidra landa
uopnundum let sunda.


Hakon konungr ferr ok hellt austr eptir Eireks sonum. foru þa huorir sem mest mattu þar til er þeir kuomu austr a Agdir. sigldu þa vt a haf til Jotlandz. Sidan for Hakon konungr aftr nordr j Noreg. Æireks synir duolduzst þa en(n) j Danmork nokkura hrid.


Bardagi vid Gamla

24. Þa er Hakon konungr hafde konungr verit j Noregi .xx. vetr þa var hann staddr a Nordmęri j ey þeirri er Froda[40] er kollud þar sem hæitir a Birkestrond at bui sinu. hann hafde med ser ekki meira lid en hird sina ok bęndr þa er voru j bode hans. komu honum þa niosnir at Gunnhilldar synir voru komnir nordr vm Stad med allmikinn her. hellt Hakon konungr þa til motz vid þa med slikt lid sem hann fek til. hann hafde .ix. skip. en Æireks synir meirr en .xx. skip. þeir funduzst vid Freyiarsund[41] vid Freyiarborg[42]. gengu huorirtueggiu a land ok borduzst. Hakon konungr gek sua hart fram j orrostu at[43] hann hio til beggia handa en hlifde ser ekki. Sua segir Guthormr sindri.


Hræddr for hiorua raddar
herr firir malma þuerri
rogæisu gek ræsir
radsterkr framar merkium.
gerra gramr j snerru
geirima ser hlifa
hinn er yfir gat iofra
oskuænan byr mana.


Þar fell Gamli Eireksson. Hakon fek sigr flydu Gunnhilldar synir med lid sitt þat er vndan komzst sudr til Danmerkr.


Ferd þeirra brædra at Hakoni konungi

25. Þa er Hakon Adalsteinsfostri hafdi verit konungr at Noregi .vi. vetr ok .xx. sidan Æirekr brodir hans for or lande. tok konungr veizlu a Hordalande a Stord a Fitium. hafde hann þa hird sina ok bændr marga j bode sinu. Þar var þa med honum Eyvindr fręndi hans son Finnz skialga er kalladr var skalldaspillir. Þa er Hakon konungr sat at daguerdar borde þa vndraudu menn þeir er vti voru at skip mỏrg sigldu ok attu æigi langt til eyiarinnar. þa mællti huerr vid annan at segia (skylldi) konungi af þeir hygde at fære at þeim herr. ỏngum þotte dęllt at segia konungi hersỏgu. þuiat hann hafde mikit vid lagt huerr sem þat gerde ef æi uisse vist. gek þa æinn þeirra jnn j stofuna ok mællti til Eyuindar. Gak vt skiott þuiat hin mesta naudsyn er a. Eyuindr gek ok þegar sem hann matte sea sigling manna kendi hann at herskip voru. hann sneri þegar aptr j stofuna gek firir konung ok mællti. litil er lidande stund en laung er matmals stund. Konungr leit j mot honum ok mællti. huat er Eyuindr skalld. hann kuat þa visu.


Blodauxar tru ek beida
brynþings fetils stinga
oss gera hneft hin huossu
hefnendr setu efni.
helldr er uant en uilldum
ueg þinn konungr segia
fara til fornnra uopna
fliott hersogu drottnne.


Konungr suarar. ertu sua godr dreingr Eyvindr at ei munt þu hersogu segia nema sonn se. þa suarade margr at su hersaga væri sonn. Let þa konungr taka upp bordin gek hann vt ok sa til skipanna. kende hann þegar at þat voru herskip. Konungr mællti þa til sinna manna. huort skal nu rad hafa. at beriazst med þat lid er ver hofum edr skal ganga til skipa ok sigla nordr vndan. er oss þat audsętt ef ver beriumzst at ver hofum lidsmun mikinn ok meira en nokkurt sinn fy(rr). ok hefir oss þo þott opt misiafnnt lid uort þa er ver hofum orrostu att vid Gunnhilldar sonu. Her gerdu menn ekki skiotan orskurd. þa suarar Eyuindr ok kvad visu.


Samirat nordr þa er nordan
naddregns huotum þegnni
ver gerum bils at bolua
bordmęra skỏr færa
nu er þar er rykr vm Rakna
rymleid flota breidan
gripum ver j greipar
gunnbradr Haralldr sunnan.


Konungr suarar helldr stilliliga. uel er þetta mællt Eyuindr ok nærr minu skape. en þo uil ek heyra flæire manna orskurd vm þetta mal. En er menn þottuzst skilia konungs vilea sogdu margir at helldr villdu falla med dreingskap en flyia firir Donum at oreyndu. sỏgdu sua at þeir hofdu oft sigrazst þa er þeir hỏfdu barizst vid minna lid en nu hofdu þeir. Konungr þakkade þeim ord sin ok bad menn uopnaz ok |[44] var sua gert. hann hafde hringabryniu ok var gyrdr suerdinu Kuernnbit. hann hafdi hialm gullrodinn a hofde kesiu j hende skiolld a hlid. sidan fylkti hann hird sinne ok bondum ok sette hann upp merke sitt.


Ferd þeirra brædra at Hakoni

26. Haralldr Eireksson var hofdinge firir lidi þeirra brædra eftir fall Gamla. þeir brædr hofdu nu mikinn her. var þar j lide med þeim modurbrędr þeirra Eyuindr skre(y)ia ok Alfr askmadr. þeir voru menn sterkir ok hinir mestu illgerdamenn. Eireks synir helldu skipum sinum til eyiarinnar gengu a land ok fylktu lide. ok er sua kallat at æigi munde minne lidsmunr en .vi. munde vera þeirra menn vm einn Hakonar mann.


Bardagi j Stord þar fell Hakon konungr ok vann adr morg storvirki

27. Hakon konungr hafde fylgt(!) lide sinu ok segia menn at hann steyfte af ser bryninune adr orrostan tekizt. Hakon konungr ualdi menn med ser miog at afli ok hreyste sua sem geort hafde Haralldr konungr fadir hans. þar var þa med konungi Þoralfr hinn sterki Skolpsson[45]. hann gek a adra hlid konungi. hann hafdi hialm ok skiolld ok kesiu ok suerd þat er kallat var Fetbreidr. þar var mællt at þeir Hakon konungr være menn iafnnsterkir. Þessa getr Þordr Siareksson j drapu þeirre er hann orte vm Þoralf.


Þar er baudhardir borduzst
bannz iodraugar landa
lystr gek herr til hiorua
hnitz j Stord a Fitium.
ok gimslỏngum ganga
gifr j malma drifu
nausta blaks hit næsta
Nordmanna gram þorde.


En er fylkingar gengu saman var fyst skotit uopnum þui næst logdu menn suerdum. geordizst þa orrostan hord ok mannskæd. Hakon konungr ok Þoralfr gengu þa fram vm merkin ok hoggua til beg(g)ia handa. Hakon konungr var audkendr meire en adrir menn lysti ok miog af hialme hans er solin skæin a. af þui var uopnaburdr mikill at honum. tok þa Eyuindr Finnzson hỏtt sin(n) ok sette yfir hialm konungsins. þa kallade hátt Eyuindr skreyia. leynizst nu Nordmanne konungrinn edr hefir hann flyit þuiat horfinn er nu gullhialmrinn. Eyuindr ok Alfr brodir hans gengu þa hart fram sem odir ok galnir vært hiuggu til beggia handa. þa mællti Hakon konungr hatt til Eyuindar. halltu fram stefnunne ef þu uillt finna Nordmanna konunginn. Var þa skamt at bida at Eyuindr kom þar reiddi upp sudrdit ok hio til konungs. Þoralfr skaut vid honum skilldinum sua at hann stakade vid. Konungr tok þa tueim hondum suerdit Kuernnbit ok hio til Eyuindar ok klauf hialminn ok hỏfudit j herdar nidr. ok j þui bile drap Þoralfr Alf askmann. Sua segir Eyuindr skalldaspillir.


Sa ek at bæit hinn bitre
hygging medaldygguan
balka skids or badum
benuondr konungs hỏndum.
ofeilinn klauf Ala
eldraugr af skaur hauga
gullhiolltudum galltar
grandadr Dana brande.


Eftir fall þeirra brędra gek Hakon konungr sua fast fram at allt folk hrauk firir honum. slo þa felmt ok flotta a lid Eireks konungs sona. en Hakon konungr var j ỏnduerdre fylking ok fylgde fast flottamonnum ok hio ott ok hart. þa flo ỏr ein er fleinn var kalladr ok kom j hond Hakoni konungi upp j musina[46] firir nedan ỏxlina. ok er þat margra manna sognn at skosueinn Gunnhilldar sa er Kisprigr er nefnndr hliop fram j þysinn ok kallade. gefui rum konungs bananum. ok skaut þa fleinum(!) til konungs. en sumir segia at æinge uisse huerr skaut. ma þat ok uel vera firir þui at ỏruar ok skot ok allzskonar uopnn flugu sua þygt sem drifa. fiolde manz fell þar af Æireks sonum. ok konungar allir kuomuzst vnda(n) stigu a skip ok rern a burt en Hakonar menn reru eftir þeim. Sua segir Þordr Siareksson.


Varde uiga myrdar
uijtt sua skal frid slita
adr uilldi þann elldaz
ỏnduert folk at lỏndum.
starf óf upp þa er arfui
otta vanr a flotta
en fell gramr at gunni
Gunnhilldar kom sunnan.


Andlaat Hakonar Adalste(i)nsfostra

28. Þa gek Hakon konungr vt a skeid sina ok let binda sar sitt. ok er a leid daginn omætte konunginn af blodras. ok er hann rette vid bad hann sig flytia nordr a Alreksstade til buss sins. en er þeir kuomu nordr a Hakonar hellu lỏgdu þeir at lande. var konungrinn nærr liflate. let hann þa kalla til sin vine sina ok sagde þeim hueria skipan hann uillde a geora rikinu. segit sua Eireks sonum at þeir skulu riki hafa. en þo bid ek þa virkta vinum minum ok frændum. en ef mer verdr lifs audit lysi ek þui firir ydr at ek skal or lande fara til kristinna manna ok styrkia tru mina ok betra ok bæta huat ek hefir misgort mote gude. en ef ek dey her i heidni yduarri uæitit mer slikan grauftr sem yd(r) synizst. Litlu sidar saladizst Hakon konungr a hellunne þar sem hann hafde fæddr uerit. hann var sua hermadr at allir gretu dauda hans vinir ok vvinir ok kỏlludu at alldri sidan munde iafnngodr konungr koma til Noregs. Vinir hans fluttu lik hans nordr i Sæheim ok heygdu hann. þar lỏgdu þeir i haug med honum aluæpni en ekki fe annat. mælltu sua yfir greftri hans sem hæidinna manna sidr var til.


Gunnhilldar synir toku riki

29. Eftir dauda Hakonar konungs gengu Gunnhilldar synir til rikis j Noregi. var Haralldr ellztr |[47] þeirra brędra ok mest uirdr. Gunnhilldr modir þeirra hafdi mest landrad med þeim. þa voru hofdingiar j Noregi Tryggui konungr Olafsson austr j landit. en Gudrỏdr Biarnarson a Uestfolld. Sigurdr Hladaiall nordr j Þrandheimi. Gunnhilldar synir hofdu mitt landit hinn fysta uetr. Foru þa ord ok sendimenn milli Gunnhilldar sona ok þeirra Tryggua ok Gudrỏdar[48] ok var þar mællt til sætta at þeir skylldu hallda þuilikan hlut rikis af Gunnhilldar sonum sem þeir hofdu adr haft af Hakoni konungi.


Bodin sætt i milli Gunnhilldar sona ok Sigurdar iarls

30. Synir Gunnhilldar satu mest vm mitt land. þuiat þeim þotti huorki truligt at sitea vndir hende Þręnda ne Vikveria er mest hofdu lid væitt Hakoni konungi ok verit vinir hans alla tima en stormenni morg j huorumtueggia stad. foru þa menn at bera sættarbod mille Gunnhilldar sona ok Sigurdar ialls þuiat Æireks synir fengu adr aunguar skylldur or Þrandheimi. uard þat at lyktum at þeir geordu sætt sina konungar ok iarll med suardogum. Sigurdr jarll skyllde hafa slikt riki af þeim j Þrandheimi sem hann hafde fyrr haft af Hakoni konungi. voru þeir þa sattir kalladir.


Fra Gunnhilldar sonum er þeir komu j Noreg

31. Gunnhilldar synir toku tru a Einglandi sem fyrr var ritat. en er þeir kuomu til rikis j Noregi fengu þeir aungu til uegar komit at kristna folkit. hafa menn þat ok firir satt at þeir hafui æigi miog uerit a þat uiliadir. en þo er sua sagt at þeir bryte vida hof ok nidrade blotum. fengu þeir þar firir fiandskap ok vuinsęlld af alþydu. spilltizst þa miog arferd manna. Konungar voru margir ok hafdi huerr þeirra mykla hird. þui þurftu þeir mikinn kost. allir voru þeir uiafnadarmenn myklir ok miog fegiarnnir. ekki helldu þeir log þau er Hakon konungr setti. helldr eftir þi sem þeim likade.


Vidrtal þeirra Gunnhilldar ok suna hennar

32. A einne stefnnu sat Gunnhilldr ok synir hennar ok redu landradum. eitt sinn spurde Gunnhilldr sonu sina huat þeir ætlade vm rikisstiornn j Þrandheime. þer berit konunga nofnn sem ydrir forfedr en hafit land litit en erut margir til skiptiz. Vikina austr hafa þeir Tryggui ok Gudrỏdr. eiga þeir þar nokkura tiltỏlu firir ættar sakir. en Sigurdr iall rædr firir Þrendalỏgum ok ueit ek æigi huer skyllda ydr berr til at lata hann hafa sua mikit riki. þiki mer ok miog vndarligt at þer farit med hernat j onnur lond ok briotit undir ydr annarligar þiodir en latit her innan landz menn taka af ydr fỏdurleifd ydra med fullum rangyndum. litils munde Harallde konungi harfagra fỏdrfỏdr ydrum uert þikia at rada einn jarll fra riki er hann eydde ok undir sig braut marga konunga Noregs uelldis ok red þui æinn til elli. Haralldr konungr suarar. þat er æi sua auduellt sem drepa kid edr lamb at taka Sigurd jall af life. þuiat hann er ættstorr ok fręndmargr uitr ok uinsæll. uæit ek ef hann spyr med sonnu at hann a vfridar uon af oss ath allir Þrændir standa med honum. æigum uær þa ekki eyrendi nema illt eina. lizst mer sua sem aungum uorum brędra þiki truligt at sitea vndir hende Þrænda. Gunnhilldr mællti. ver skulum fara annan veg med þessu rade. ver Haralldr konungr ok Erllendr skulum sitea j uetr a Nordmære ok freista þa huat j gerizst. ok sua geordu þau.


Brendr inn(i) Sigurdr iarl af Gunnhilldar sunum

33. Brodir Sigurdar ialls het Griotgardr. hann var myklu yngri ok virdr minna. hafde hann ekki tignnarnafnn. hann hellt þo sueit manna ok var a sumarit j uiking. Haralldr konungr sendi menn j Þrandheim a fund Sigurdar iarlls med vinmælum ok vingiofum. sagdizst Haralldr vilea leggia vid hann slika vinattu sem verit hafde med þeim Hakoni ok iarllinum. þat fylgde ordsendingu at iarll skyllde koma a fund Haralldz konungs. skylldu þeir þa at fullu binda vinattu sina. Sigurdr iarll sendi menn ok vinattumal til konungs ok sagde sig þo eigi mega fara sakir sinnar fiolskylldu. sendi jarll konungi vingiafir ok gaf honum god ord moti vinattu hans. Sendimenn foru sidan til Griotgardz ok fluttu honum vinattugiafir ok heimbod Haralldz konungs med sama hætte ok Sigurdi jarlle brodur hans. skildu[49] þeir at þui at Griotgardr het ferd sinne til Haralldz konungs ok Gunnhilldar. Hann kom at akuednum degi a konungs fund ok Gunnhilldar. toku þau þa blidliga uel vid honum ok hỏfdu hann j kærleikum vit trunat ok sin leyndarmal. þau tỏludu firir honum huersu iall hefde hann leinge litinn mann gert. en ef hann uillde uera j radum med þeim hetu þau honum iarlldomi ok þui riki sem Sigurdr iall hefde adr haft. somdu þau þat sin j milli med einkamalum at Griotgardr skyllde hallda niosnum til nærr likazst uera at ueita jarlle atfor ok geora sidan greidlig ord Gunnhilldi ok sonum hennar. For Griotgardr heim med giofum ok glæsiligum ordum. ok iarll for vm haustit inn j Stioradal ok þa þar ueizslu. þadan for hann vt a Ỏglu ok skyllde þar ueizslur taka. Jarll hafde |[50] iafnan mikit fiolmenni þuiat hann trude illa Haralldi konungi. en med þui at þa hỏfdu vinattumal medal farit hans ok Haralldz konungs hafde hann þa litla sueit manna. Griotgardr georde þa niosnir kongngi at æigi mundi i annat sinn vænna at fara at iarlinum. ok a somu nott foru konungar Haralldr ok Erllendr inn eftir Þrandheimi ok hofdu fiogur skip ok lid mikit. sigldu þeir vm nottina vid stiornnulios. þa kom Griotgardr til motz uid þa. komu þeir sidan allir samt a Ỏglu. uar þar Sigurdr iarll a ueitzslu. logdu þeir elld i hus ok brendu beinn. brann þar inne iarll ok allir hans menn. konungar foru þegar ardegis vt eftir firde ok sua sudr a Męre ok duolduzst þar um hrid. Þetta var tueim uetrum eftir fall Hakonar Adalsteinsfostra at sognn Ara prestz hins froda Þorgilssonar. Þessa getr Eyuindr j Haleygiadrapu.


Ok sigrom hinn
er suonum ueitte
hauka bior
Haddingia ual.
frama tyr
fiorui nęmdu
jardradendr
a Ỏgloe.


Ok enn kuad hann.


Ok odlingr
jolum iardar
alnar orms
ofalinn var.
lifs af lattr
er landrekar
Tyra attung
j trygd suiku.


Sætt Hakonar jarls vid Gunnhilldar sonu

34. Hakon son Sigurdar var j Þrandheimi þa er hann spurde brennu fodurs sins. Hakon var ættstorr ok frændmargr. Sigurdr fadir hans uar vinsæll ok astudigr ollu folki. Hakoni vard sua gott til lids at allir Þręndir sneruzst til hans. uard þa þegar sua mikit herlaup vm allan Þrandheim at huert skip var a vatnn dregit þat sem sæfært var. En er herrinn kom saman toku þeir Hakon son Sigurdar til iarlls yfir lid þat. þa var hann nærr tuitugum at alldri. hellt hann ollu lide sinu vt eftir firde. En er þat spurdu[51] Gunnhilldar synir foru þeir sudr j Raumsdal ok a Sunnmęre helldu huorirtueggiu niosnum til annara. Hellt Hakon iarll þa Þrandheim med styrk fręnda sinna þria uetr sua at Gunnhilldar synir fengu aunguar tekiur ok einge þeirra nade at koma inn vm Þrandheims minne. Hakon iarll atte margar orrostur vid Gunnhilldar sonu ok attu þeir ymsir sigr. Eftir þetta foru beggia vinir ok baru sættarbod j mille Gunnhilldar sona ok Hakonar iarlls. kom sua med fortaulum godra manna at þeir sættuzst sua. at Hakon skyllde hafa slikt rikt i Þrandheimi sem haft hafde Sigurdr fadir hans en konungar slikt (er) hafde Haralldr[52] konungr. var þetta satmal bundit fullum trunade. Þa geordizst kærleikr mikil(l) med þeim Hakoni ok Gunnhilldi en stundum beittuzst þau ueilrędum. leid sua fram þria uetr at Hakon iarll sat vm kyrt j riki sinu.


Fæddr Eirekr Hakonarson

35. Hakon iarll for[53] einn uetr til Upplanda. A einne gisting uard sa atburdr at hann lagdizst med konu hon var litillar ættar. en er þadan lidu stundir gek su kona med barnne ok er barnnit var fætt var þat suæinn ok het Æirekr. modir(in) flutte sueininn til Hakonar jarlls ok sagde at hann uar fadir at. jarll let sueininn upp fæda med manni þeim er Þorllæifr hinn spake uar kalladr. hann bio upp i Medaldal ok var rikr madr ok vinr Haralldz konungs. Eirekr var skiott mannvænn ok mikill uexste. fadir hans gerde ser fatt vm vid hann. Hakon jarll var hermadr mikill uel at jþrottum buinn hinn fridazste synum ok spekingr at vite.


Tryggui konungr Olafsson fær Aastridar

36. Eirekr het lendr madr i Noregi hann bio þar sem hæitir a Offrustodum hann var son Vikingakara. brỏdr Æireks uoru þeir Bauduar fadir Olofar modr Gizsorar hvita ok Uigfuss herssir a Uỏrs. hann var fadir Astridar modr Uigaglums. fyrrnefnndr Eirekr fek gỏfugt kuonfang hann gat uid sinne husfreyiu tuỏ bornn er bæde koma vid þessa sỏgu. Sigurdr het son Æireks mikill[54] madr ok mannuęnligr vitr ok godgiarnn. Æirekr atti ok dottur er Astridr het hon var kuenna friduzst vitr ok vinsæl ok uel j skape skyr j ordum ok skorungr mikil. þessarrar meyiar bidr Tryggui konungr Olafsson ser til handa. Æirekr suarar þessu mali uel ok giftir meyna. drak Tryggui konungr brudkaup til Astridar fek hann þadan goda peninga ok flut(t)e heim med ser. þau gatu tuær dætr Jngibiorgu er atte Rognnualldr iarll adra Astride er Erllingr Skialgsson atte sem sidar mun sagt verda.


Suikrædi Gunnhilldar vid Tryggua

37. A einu hauste for Hakon jarll til Upplanda. en er hann var a Hæidmork komu til hans konungar Tryggui Olafsson ok Gudrỏdr Bearnarson ok Dalagudbrandr. þeir attu stefnulag med ser satu þeir leingi a einmæle. en þat kom upp at huerr þeirra skyllde vera vin annars ok skildu vid sua buit. for þa huerr hæim til sins rikis. Tryggui konungr Olafsson var rikr madr ok gỏfugr hann þotte Uikuerium bezst til konungs fallinn at rada lande ollu. Gudrỏdr konungr Biarnarson var astuinr Tryggua konungs. Þetta spurde Gunnhilldr ok synir hennar at þessir hỏfdingiar hofdu talat til |[55] vinattu med ser ok er þeim grunr a at þeir munde hafa gert landrad vid konungana. tala þau nu oftliga ok hafa (rada)gerd sin a mille. en er uorade lystu þeir Haralldr konungr ok Gudrỏdr brodir hans at þeir munu fara j viking austr vm haf edr j Austrveg sem þeir voru vanir ok drogu þa lid at ser ok hrundu skipum a vatnn ok biugguzst. en er þeir drukku brottfarar ỏl sitt voru þar drykkiur myklar ok var mart talat. þar kom at j manniofnnut var farit ok þui næst var rætt vm konunga sialfa. mællti þa einn madr at Haralldr konungr væri framazstr þeirra brędra. Þessu ræiddizst miog Gudrỏdr konungr sagdi sua at hann skyllde i ỏngu bera lægra hlut en Haralldr brodir hans. segizst vera buinn at þeir reyne þat. kom sua vm sidir at huorrtueggi syndizst ræid(r) ok þreyttu þetta med sua myklum kappmælum at huerr þeirra baud ỏdrum til vigs ok hlupu til uopna. en þeir sem vitrari voru ok minnr druknir gengu j mille ok stoduỏdu. foru þa huorir til skipa sinna. en æingi uon var þa at þeir mætte fara allir samt at þui er monnum syndizst. en reyndar var þetta ekki vtan prettr[56] þeirra brędra ok flęrdsamlig radageord er Gunnhilldr modir þeirra hafdi sett sem sidarr profadizst. at þeir uære sidr grunadir vm þau suik er þau hỏfdu saman bruggat ok sidarr kom fram ef þeir syndizst vsattir sin a mille. Siglde þa Gudrỏdr konungr austr med landi. en Haralldr stefnnde vt a haf ok sagde(z) hann mundu sigla uestr vm haf. en er hann kom vt vm eyiar stefnnde hann hafleid austr med lande. Gudrỏdr konungr siglde þiodleid austr til Vikr ok sidan austr vm Folldina. sendi hann þa menn til Tryggua konungs med þeim eyrendum at hann skyllde koma til motz vid Gudrỏd konung. voru þeir forradsmenn Þordr Jngilæifarson ok Þordr Egile(i)farson. ok er þeir komu a fund Tryggua ok sogdu honum ord Gudrỏdar ok vinmæle ok felagsgerd þa mællti Tryggui konungr. æigi synizst mer sligt vænliga stefnt ok godr kostr ma þetta heita ef æigi fylgia suik. en þat er miog kent sonum Gunnhilldar. en þit erut reyndir at godum monnum ok rettordum. þeir kuoduzst ætla at þeir mundi med sonnu fara. þa mællti Astridr kona Tryggua konungs. herra sagde hon ekki uel segir mer hugr vm þina ferd. mig dreymde at ek hefde mikinn gullhring a hende ok sidan sa ek hringinn brottnna (j) tuo hlute j sundr ok dreyrde or hlutunum. nu hygg ek at þetta se þin forynia ok ser þu suikinn. Konungr mællti. ekki gef ek at þessu gaum. mundu þeir Þordarnir æigi þessi bod bera nema sỏnn væri. ok byrr ferd sina at vitea þeirra æinkamala sem Þordarnir hỏfdu borit honum af Gudrỏdi konungi af þeir skylldu fara badir samt j Austrveg at heria. hafdi Tryggui konungr æina skutu þuiat hann spurde at Gudrỏdr hafde litit lid. Þeir funduzst vid Veggina firir sunnan Sotanes. en er (þeir) gengu a malstefnnu hlupu at menn Gudrỏdar konungs ok drapu Tryggua konung ok .xij. menn med honum. ok liggr hann þar sem sidan er kalladr Tryggua reyrr. En er Þordarnir urdu varir vid suik þessi mælltu þeir. illa er ydr saman farit sonum Gunnhilldar. drepit med suikum frendr ydra ok munu þui fair godir menn ydr þiona ok skulu vit j brott radazst ok koma alldri ydr til lids. ok sua gerdu þeir. lagde Gudrodr oþokka a þa bada.


Draap Gudraudar af Haralldi konungi

38. Haralldr konungr sigllde miog vtleid. hann stefnde[57] inn j Uikina ok kom þar vid vm nott er heitir Tunberg. spurde hann þa at Gudrỏdr konungr Biarnnarson var þar skamt a land upp a væizslu. for Haralldr konungr med lid sitt þegar hina somu natt upp þangat ok tok hus a honum. Gudrodr konungr gek þa vt med hird sina. var þa skom vidtaka adr Gudrodr konungr Biarnarson fell ok margir menn med honum. Haralldr konungr for þegar j burt. hellt hann þa til fundar vid Gudrỏd brodur sinn ok lỏgdu þeir vndir sig alla Vikina.


Haralldr grænski flydi landit firir Gunnhilldar sonum

39. Gudrỏdr konungr Biarnnarson hafde ser fæingit gott kuonfang ok makligt. Þau attu son er Haralldr het hann var sendr til fostrs upp (a) G(r)ænland til Hroa eins lendz manns. son Hroa var Hrani hinn vidfỏrlli voru þeir Haralldr miog iafnnalldra ok fostbrædr. Eftir fall Gudrỏdar konungs Biarnnarsonar flyde Haralldr son hans upp a Grenland ok fylgde honum Hrani fostbrodir hans ok fair menn adrir. duolduzst þeir þar vm hrid med frændum sinum. Gunnhilldar synir leitudu eftir þeim monnum er þeim þottu sekir vid sig einkanliga þeim er þeir hugdu ser mote risa. redu þat Haralldi grænska fręndr hans at hann fære ór lande. hann for þa austr til Suiþiodar kom ser þar j sueit med hermonnum ok aflade ser þar f(r)ægdar.


Haralldr ok Tosti voru badir saman i vikingum

40. Tosti het madr j Suiþiod. hann var einn rikazstr madr j þui lande. vitr ok hardradr ok hermadr mikill. þui var hann kalladr Skỏglartosti. Haralldr grenski kom ser i suæit med honum voru þeir j viking badir samt .v. sumur en a vetrum hỏfdu þeir kyrrsetu. Haralldr virdizst huerium manni vel. Sigrid |[58] het dottir Skỏglartosta vng ok frid. hennar bad Haralldr grænski en hon brendi hann inne ok enn fleire konunga[59] er hennar hofdu bedit. þui var hon kollut Sigrid hin storrada. hon var sidan gift Eireki Suiakonungi er sidan var kalladr hinn sigrsæli ok var son þeirra Olafr Suiakonungr. Æirekr konungr vard sottdaudr j Suiþiod tiu uetrum eftir fall Styrbiarnar brodur sins. en þau mædgin Olafr konungr ok Sigrid drottning koma bæde sidan vid þessa sỏgu. Haralldr grænski atte dottur Gudbranz kulu gỏfugs mannz j Noregi. þeirra son var Olafr hinn helgi Noregs konungr ok pislarvottr uors herra Jesu Cristi.


Af atgiorfui Hakonar jarls

41. Nu er fra þui at segia at Gunnhilldar synir budu vt lide myklu ór Vikinno ok foru sua nordr med lande at þeir hofdu skip ór hueriu fylke. geordu þeir þa bert at þeir munde stefnna her þeim at Hakoni jarlli. hann var þa j Þrandheimi er hann spurde þesse tidende. dro hann þa her saman ok red til skipa. en er hann vard varr huersu mikinn her Gunnhilldar synir hofdu hellt hann þa leidina sudr a Mære ok heriade huar er hann for. drap hann menn allzstadar þar er hann nade rika ok vrika. hann sende aftr bonda her Þręnda en hann for herskillde vm Mære[60] huoratueggiu ok Raumsdal. hann hafdi niosun af her konunganna allt firir sunnan Stade. þa siglde hann sudr vm Stade sua hafhallt at æigi matti sia seglin af lande. fek hann byrlæide gott ok kom vid Danmork siglde hann þadan j id Eystra sallt. tok hann þa at heria ok gerdizst utilegu uikingr. heriade a Suiauellde Gautland Vindland Kurland ok austr vm Eysyslu ok sua aftr til Danmerkr. Hakon var allra manna fegrstr asyndar ok a allan uoxst huortueggia limadr fagrt med hofde ok fotum(!) atgeruismadr mikill vm flesta hluti. medalmadr a hęd stinnleggiadr hardarmadr gult hár ok skegg. fell hárit med lokkum. hann var radageordamadr mikill diupsærr mælskumadr fagrordr ok gladmælltr spakall þolinmodr grimmr vvinum bæde med orrostum ok uelrędum langrækr milldr af fe. Gunnhilldar synir helldu her sinum nordr til Þrandheims duolduzst þar miog leingi. toku skatta ok skylldr af bęndum. en er a leid sumarit setti Haralldr þar eftir Sigurd slefu ok Gudrỏd konunga yfir Þrandheim. en Haralldr konungr ok adrir þeir brędr foru austr j land med þat leidangrslid sem adr hafde þeim fylgt.


Draap Sigurdar konungs slefuu

42. Hakon jarll siglde austr vm haustit til Helsingialandz. sette hann þar upp skip sin ok for sidan landueg ok sua vm Jamtaland ok kom ofan j Þrandheim. drifu þa til hans fioldi folks red jarll þa til skipa. þat spurdu Gunnhilldar synir stigu þeir a skip sin helldu þeir vt eftir firde en Hakon jarll for ut a Hladir ok sat þar vm uetrinn. en konungar satu a Mære ok uæittu huorir ỏdrum ahlaup. Hakon jarll hellt riki sinu j Þrandheimi ok sat þar oft a uetrum en vm sumrum heriade hann j Austrueg. stundum sat hann j Þrandheimi ok hafde her vte. hellduzst Gunnhilldar synir þa ekki vid firir nordan Stade. Klyppr het æinn kynstorr madr ok rikr a Hordalandi hann var son Þordar Hordakarasonar. kona hans het Olof hon var Asbiarnar dottir systir Jarnnskeggia nordan af Yrium. brodir Asbiarnar var Hreidarr fadir Styrkars fỏdr Einars þambaskelfis. Sigurdr slefa kom til buss Klyps hessis. hann var æigi heima en Olof kona hans tok vel vid konungi ok voru þar drykkiur myklar ok veizsla god. Sigurdr konungr gek vm nattina j rekkiu til Olofar ok la þar at vvilea hennar. sidan for konungr burt. Eftir vm haustit foru þeir brędr Haralldr konungr ok Sigrỏdr upp a Vaurs ok stefnndu þar þing vid bęndr. a þui þinge ueittu þeir konunginum atfor ok ætludu at drepa hann. þeir kuomuzst vndan med flotta. foru þeir Æirekr konungr nordr j Hardangr ok settuzst þar. En er Klyppr hessir spurde þat heimte hann saman fręndr sina ok vine ok veittu konungi atfỏr. hofdinge firir ferdinne var sa madr er Vermundr het uỏlubriotr. en er þeir koma a bæinn veittu þeir konungi atfỏr. Klyppr lagdi suerdi j gegnum konung[61] ok var þat hans bani. ok þegar j stad var Klyppr drepinn.


Bardagi Hakonar iarls

43. Haralldr konungr grafelldr ok Gudrỏdr brodir hans drogu saman her mikinn austan ór landi ok helldu lide sinu nordr til Þrandheims. en er þat spurde Hakon jarll safnnade hann lide at ser hellt sudr a Mære ok heriade þar. þar var firir Griotgardr (fodur)brodir hans ok skylldi hafa landuornn af Gunnhilldar |[62] sonum. hann baud her vt sem konungarnir hofdu ord til sent. Hakon jarll for til fundar vid hann ok attu þeir bardaga. þar fell Griotgardr ok tueir jarlls synir med honum ok mart annat lid. sidan siglde Hakon jarll vt vm eyiar ok sua hafhallt sudr med lande ok kom fram j Danmork. for þa a fund Haralldz Gormssonar Danakonungs fek þar godar vidtokur. dualdizst þar vm vetrinn. Þa var ok med Danakonungi madr sa er Haralldr het hann var son Knutz Gormssonar brodur son Haralldz konungs. hann var kominn or viking hann hafde leingi heriat ok fengit ỏf lausafiar. þui var (hann) kalladr Gullharalldr. hann þotte uel til kominn at vera konungr j Danmork.


Fra riki Gunnhilldar suna

44. Haralldr konungr grafelldr ok þeir brædr helldu lide sinu nordr til Þrandheims ok fengu þar ỏngua motstỏdu þuiat Hakon jarll var j burtu. toku þeir þa skatta ok skylldr ok allar konungs tekiur ok þar vmfram letu þeir bændr giallda stor giolld. þuiat konungarnir hỏfdu þa langa hrid litit fe fengit or Þrandheimi er Hakon hafde þar setit med fiolmenni ok at(t) vfrid vid konunga. Vm haustit for Haralldr konungr sudr j land med þat lid flest er þar atti heimile. en Erllendr konungr sat þar eftir med sinu lide. hann hafde þa en(n) myklar krafir vid bændr ok georde hardan rett þeirra. en bændr kurrudu illa ok geordu rad sin sidan. Vm uetrinn sỏfnnuduzst bændr saman ok fengu lid mikit stefnndu sidan at Erllendi konungi þar sem hann var a væizslu ok heldu vid hann orrostu. þar fell Erllingr ok mikil sueit manna med honum. Þat segia menn at su ỏlld væri ein horduzst er Gunnhilldar synir styrþu riki. af þui at vetrnir spilltuzst en kornarit brast sildin huarf j brott. ok hofdu menn slika kaupferd. toku j mote sullt ok seyru ok þui næst manntapa. j annan stad ran ok vtlegdir þeirra manna er æigi letu yfir drifazst. Mikit starf hafde Haralldr konungr j riki sinu ok litt med nytsemd landzmanna. hans menn vnnu honum þo mikit þuiat hann var þeim godr þo at hann væri bændunum hardr.


Fæddr Olafr Trygguason(!)

45. Astridr het kona su er att hafde Tryggui konungr Olafsson sem fyrr segir. hon var dottir Æireks biodaskalla riks mannz er bio a Offrustodum. en eftir fall Tryggua konungs flyde Astridr drottning af eignum sinum med leynd ok hafde med ser nokkut lausafe. þuiat hon hugde at vvinir hennar munde vndir sig draga allar æignir þær er þau Tryggui konungr hofdu att ok at þeir mundu þar koma ræna hana riki ok suipta hana allri sæmd ef hon hafdizst þar vid heima. henni fylgde j brot fostrfadir hennar ok tryggr trunad(a)rmadr er Þorolfr het ok var kalladr lusarskegg. hann skilde alldri vid hana medan þau mattu saman vera. en adra trunadarmenn sina hafde hon a niosnn at vita huat vvinir hennar hofduzst at. þuiat hon hræddizst hardla miog ef þeir yrde vid varir huersu henni var tilfarit at þeir munde hana hart taka ok færa Gunnhilldi konungamodur. en hon villdi þat varazst. en su var hin hæsta sok til hennar brottferdar ok flotta fra sinu riki at j þenna tima var Astridr med barnne þeirra Tryggua konungs ok þui uillde hon fordazst fund þeirra Gunnhilldar ok sona hennar. let hon flytia sig vt a eitt vatnn. j vatninu var æinn holmi þar leyndizst Astridr ok Þorolfr med henni. Þorgils son hans .vi. vetra gamall var þa hia þeim ok nokkurir menn adrir.


Her er feddr Olafr konungr Trygguasun i holminum

46. A þvi ari er lidit var fra hegatburd vars herra Jesu Cristi niu hundrat ok sextigir ok niu er ok a audru are hins fiorda tigar Ottonis hins mykla keisara ok a fyrsta are rikis Jatvardar Eingla konungs fædde Astridr fagran suæin j holmanum a vatne þui er Rond hæitir. Þann suæin jos Þorolfr uattnne at þeim sid at þa gek yfir. Þorolfr gaf sueininum nafnn ok kallade hann Olaf eftir fodurfaudur sinum. af þui vard drottningu modur sueinsins hin(n) mesti fagnadr ok ollum þeim er þar voru vid staddir. Huildizst Astridr þar j holmanum sua leinge sem sængarkonum hæfir huilu at byggia eftir barnnburd. en er nott dimmadizst en dagr skemdizst byriadi Astridr brottferd sina þadan ok Þorolfr en fatt annara manna. foru þa at eins |[63] med bygdum er þau leynduzst vm daga ok mattu ỏngua menn finna. þau komu æinn dag at kuellde til Eireks a Offrustodum faudr Astridar. sende hon þa menn heim j bæinn at segia fodur sinum þeirra þarkuomu. en hann let fylgia þeim j eina skemmu ok setia þeim bord med hinum bezstum fỏngum. var Astridr þar litla hrid adr foruneyti þeirra for brott en hon var eftir ok .ij. þionostukonur med henni ok son hennar Olafr Þorolfr lusaskegg ok Þorgils son hans. voru þau þar vm uetrinn uel halldin.


Af raadagiordum Gunnhilldar vid Aastridi ok Olaf

47. Haralldr konungr ok Gudrỏdr brodir hans eptir drap Tryggua konungs Olafssonar foru til bua þeirra er hann hafde att. en þa var Astridr j brottu þadan ok spurdu ekki til hennar. sa kuittr kom firir þa at hon munde vera med barnne Tryg(g)va konungs. Þeir foru vm haustit nordr j land sua sem fyrr er ritat. en er þeir fundu Gunnhilldi modr sina sỏgdu þeir henni alla atburde vm þau tidendi er þa hỏfdu georzst j for þeirra. hon spurde vendiliga at þui at þar sem Astridr var. þeir sogdu af þui slikan kuitt sem þeir hỏfdu heyrt. Gunnhilldr suarar. þat mun vera satt at hon mun fæda upp son Tryggva ef ỏngra rada er j leitat. En firir þa sỏk at þat sama haust attu Gunnhilldar synir deilu vid Hakon jarl ok sua vm uetrinn eftir sem fyrr er ritad. þa vard einge eftirleitan hỏfd um Astridi ok son hennar a þeim uetri en eftir vm uarit sendi Gunnhilldr menn til Upplanda ok allt j Uikina at niosna huat hennar haga munde vera. en er þeir niosnarmenn kuomu aftr til Gunnhilldar kunnu þeir þat hellzst at segia til Astridar at hon mun vera a Offrustodum med fodur sinum ok þess meire uon at hon fædde þar upp son Tryggva konungs en sogdu sig huorki þeirra set hafa.


Fer(d) Hakonar sendimanz Gun(n)hilldar eftir Olafi

48. Hakon het æinn rikr madr hinn kærazste vin Gunnhilldar. sagde hon Hakoni at hann skyllde fara a Offrustadi til Æireks ok hafa þadan son Tryggua konungs ok færa ser. fek hon Hakoni til fylgdar .xxx. manna alla uel buna at uopnum ok hestum. Hakon for ueg sinn ok fyrst þar til er þeir komu at Offrustodum. verda þa menn Æireks varir uid ferd þeirra ok eyrende ok bera honum n(i)osnn vm sendimenn Gunnhilldar. þat var sid dags. en þegar vm nottina bio Eirekr brottferd Astridar dottur sinnar. fek hann henni goda leidtoga. foru þau brott er mikit lifde nætr. Æirekr leidde þau ór garde ok mællti til Astridar. þui fari þit sua fliotliga j burt hedan[64] at ek ma æigi leingr hallda ykkr her. þuiat Gunnhilldr leitar (at) Olafui syne [þinum ok[65] uill taka hann af lifue. en ek uil senda ydr austr til Suiþiodar a fund eins hins kærsta vinar mins er nu er kalladr Hakon gamli. vit uorum badir samt langa æfui j uiking ok uar med okkr hinn kærazste felagskapr. uænte ek at (firir) mina skylld mun hann ydr uel hallda þuiat ek hefir hann reyndan hinn dygdugazsta dreing j ỏllum hlutum. Sidan minnizst hann vid dottur sina ok vid sueininn Olaf ok skildu med hrygd ok harm. sidan foru þau ueginn en Æirekr huarf aftr til bæiarins. Þau komu at kuellde dags j þat herat er Skaun het þau sa þar bæ mikinn ok foru þangat ok badu ser þar nætrvistar. þau dualduzst þar ok hofdu fatækligan bunat. sa madr er þar bio het Beornn eitrkuæisa. hann var audigr madr ok illr buþegnn hann rak þau burt. foru þau vm kuelldit j annat þorp skamt þadan er het j Vittlum. þar bio sa madr er Þorsteinn het hann herbergde þau vm nottina ok veitte þeim godan beina. þa nott suofu þau j godum vmbunade. Hakon ok sendimenn Gunnhilldar kuomu a Offrustadi snemma vm morgininn þa er þau hofdu brott farit vm nottina. hann spurde at Astride ok syni hennar. Æirekr sagde at hon væri ekki þar. Hakon trude ekki sognn hans ok ransakade bæinn læitade inne ok vte. duolduzst þar leinge vm daginn ok fengu nokkura niosn af ferd Astridar. toku þa hesta sina ok ridu j brott þa somu leid sem þau hofdu adr farit. kuomu þar vm kuelldit til Bearnar æitrkueisu j Skaun. toku þar gisting ok spurde Hakon Beorn ef hann kynne honum nokkut at segia til Astridar. Beorn suarar. kom(u) her j dag nokkurir menn j uondum klędum er ek hugda fatæka vera ok badu mig nætrvistar en ek rak þa j burt þuiat mer eru allir stafkallar leidir. en þo kemr mer nu j hug at j þeirra lide var ein kona forkunnar væn þo at fatækliga være buin med jungu suæinbarne miog fridu ok æinn alldradr madr ok pilltr nokkurra uetra gamall. nu munu þau herbergiut her nokkur j þorpunum. A þui sama kuellde for verkmadr Þorstæins ór skogi ok kom til bæiar Biarnar þuiat þat var a leid hans. hann vard varr vid at þar voru gestir margir ok suo huert eyrende þeirra var. sagde hann þetta allt Þorsteine bonda þa er (hann) kom heim. en er þridiungr lifde nætr vakte Þorsteinn upp gesti sina ok bad |[66] þau skiott brott fara ok mællti vid þau hardliga ok leit til þeirra vfrynliga. en er þau kuomu af gardinum vt a veginn hæilsar Þorsteinn þeim blidliga. þat vil ek at þu vitir Astridr at ek hefir þetta æigi firir grimdar sakir geort at kuedia þig ok þitt foruneyte sua hardliga hedan j brott af minum herbergium. helldr firir þa sauk at sendimenn Gunnhilldar konungamodr eru komnir til bua mins Bearnar æitrkueisu ok ætla med ser at hafa son Tryggua konungs ef þeir mega nokkurs kostar na honum. ek vænti at sa se mikils hattar er sueininn uill hefia huerr edr huerrar tignar hann er sua at med hans forsio ok fulltinge fai Gunnhilldr ok hennar menn æigi fullgort sitt eyrende. nu skulu þer fara eftir visan minne þar til sem vatnn er firir ydr. j vatninu er æinn holmr reyruaxinn. þangat megu þer fara ok þar felazst j reyrinum ok bida sua minner tilkuomu. en ek verd nu fystr at fara huatliga heim aftr þuiat mig varir at sendimenn Gunnhilldar komi her skiotliga ok leita yduar. ok ef ek fer j leitina med þeim sem ek trui at þeir vile skal ek þa allan hug a leggia sua firir at sea at þer finnizst æigi þuiat ek hygg þann betr hafa er ydr healpar vid. Þau gengu þa fram a skoginn sem hann hafde firir mællt ok kuomu at vatninu. Sua er sagt at Þorolfr bar bada suæinana a baki ser Olaf ok Þorgils. en þuiat honum vard byrdrin þung signade hon nidr a bakit þa er hann od yfir uatnnit sua at nidr j toku fætr Olafs. hann gret þo æigi. Þorolfr vard þa varr vid ok letti hann upp a sig læingra byrdinne. foru þau vt j holmann ok faluzst þar. Snemma vm daginn reid Hakon fra Bearnar j bygdina ok huar sem Hakon kom spurde hann at Astride ok syne hennar. en er hann fann Þorstein spurde hann ef þau hefde þar komit. Þorsteinn suarar. voru her nokkurir fatækir menn j nott ok mote degi foru þau hedan fram a skoginn. Hann mællti vid Þorstein. þu munt vilea fara med oss at leita þeirra þuiat ek vil finna þau en þu munt uel kunna uegu ok fylsne ỏll a skoginum. Þorsteinn iattade ferdinne ok bio sig fliotliga. en er þeir kuomu a skoginn þa mællti Þorsteinn. foru uær dreift. vid er læitin. geymit uel til ef þer verdit vid nokkut uarir þuiat æigi er ulikligt ef þau heyra manna malit þuiat þau vitu ser otta uon at þau fele barnnit en fordi sealfum ser. rannsaki þer ok æinuirduliga aull fylsne þau er ek visa ydr til. Hann visade nu aullum þeim þuert fra þui sem þau eru folgin ok þa er þeir mattu (eigi) sia hann[67] rann hann j þorp æitt ok fek þar ambattar barnn bar hann þat a skoginn þar sem þykkuazstr var ok fal þat sidan j fylsnne nokkuru. en bratt eftir þat tok barnnit at grata. En er þeir heyrdu þat er j leitinne voru runnu þeir allir þangat til ok vard Þorsteinn sæinazstr. en er þeir litu þetta barnn ok hugdu at vandliga þa kom Þorsteinn þar ok sagde sua. brỏgdum eru ver nu bæittir þuiat þat megu ver allir sia at þetta er æigi kurtæisligt konungs barnn er ver hỏfum med hondum helldr synizst mer sem þetta se illiligt ok vræstiligt ambattar barnn. ok hefir sa madr miog grimliga gabbat er þat hefir her folgit. ok þess varir mik ef Gunnhilldr visse þessa suivirding er hann hefir hennar sendimonnum[68] geort at hon munde uilia at honum væri grimu golldit. Eftir þat foru sendimenn Gunnhilldar aftr ok sogdu henni sitt eyrendi. Astridr ok hennar foruneyti voru j holmanum þenna dag er þeir leitudu hennar vm skoginn. en vm nottina eftir kom Þorsteinn þar sem (hann) hafde heitit. fek hann þeim uistir nogar ok adra þa hlute er þau þurftu at hafa sua ok mann til fylgdar þann er uel kunne uegu alla austr j Suiþiod. skilduzst þau Astridr ok Þorsteinn godir vinir. lette Astridr eigi ferd sinne fyrr en hon kom med sinu foruneyti a fund Hakonar gamla. dualdizst hon þar ok son hennar langa hrid j godum fagnade.


Hakon hinn norræni for til Suiþiodar at leita Olafs

49. Nv helldr Gunnhilldr konungamodir frettum til Astridar ok Olafs sonar hennar. en er hon spurde at þau voru j Suiþiod þa sendir hon hinn sama mann Hakon vin sinn med godu foruneyte til Æireks Suiakonungs med vinmælum ok fegiofum. Æirekr Suiakonungr tok uel vid sendemonnum Gunnhilldar. voru þeir med honum j godu yfirlæti. litlu sidarr bar Hakon upp sitt eyrendi vid Æirek konung sagde at Gunnhilldr hafde honum til þess ord sent at hann fengi honum styrk til at na[69] sueininum Olafui Trygguasyni ok færa henni. Æirikr konungr suarar. þat ma ek geora at fa þer lid slikt er þu þikizst þurfa en þo ueit ek at þu hefir þat æitt eyrende til Hakonar gamla sem honum er vel uiliat. Hakon gamle atte son er Rognnualldr het hann var þa med Æireki konungi j myklum kærleikum. Rognnualldr |[70] var vid tal þeirra konungs ok Hakonar noręna. bio hann sig sem skiotazst ok reid med nokkura menn til fodrs sins. sagde Rognualldr honum at þeir munde skiott koma sendemenn Gunnhilldar konungamodr med myklu lide. suo huert eyrende þeir hofdu. Hakon gamli suarar. uel gerdir þu frende. en æigi er ek uppgefinn firir Hakoni þott mer kæmi eingi niosn ok hefda ek at æins mina huskalla. Litlu sidar kom þar Hakon norręni med mykla sueit manna er Æirekr konungr hafdi fæingit honum. Hakon gamli fagnar honum uel. þa segir Hakon norræni. Gunnhilldr drottning allz Noregs uelldis sendi mig hingat þess eyrendis at bioda med goduilia fostr Olafui Trygguasyne. þikizst hon sua hellzst mega bæta suæininum ok frendum hans ok sletta sua yfir skiotręde sona sinna. þat er þeir drapu Tryggua konung frenda sinn. at fæda upp sueininn[71] med sæmd ok hallda hann til rikis þess er hann var borinn til þegar hann hefir alldr til. Hakon gamli suarar. diarfliga ok aheyriliga hefir þu framflutt þitt eyrendi. en þuiat Gunnhilldr er reynd at þui at hon er full af flærdum ok suiksamligum vndirhyggium þa truir modir sueinsins æigi hennar glæsiligum ordum edr fagrmælum ok þui þikir henni æigi likligt þar til uppreistar sinum syne er Gunnhilldr er ok ualla uill hon þui trua at þat se astudar bod ok ekki þotti mer sem þau fære hingat fyrr en þrotin væri su hialpar uon. ok grunr er modr sueinsins at hon muni gera uid hann sem fodr hans. ok ætlar ek at ekki verdi þitt eyrende þar vm þuiat huorke truum vær Gunnhillde ne þer. ok þui þarf ekki þetta mal at leingia firir þer at Olafr ferr alldri hedan burt at vvilea Astridar modr sinnar ok æigi fæzst hann med þui hedan at hann komi a ualld Gunnhilldar medan þau uilea her dueliazst hia mer. Skildu þeir sua sina rædu foru sendi(menn) burt ok sogdu Æireki konungi allt sem farit hafde med þeim nỏfnnum. Konungr suarar. sliks er þar at von þuiat þat er satt at Hakon gamli hefir æigi latit sinn hlut her j Suiauellde þo at nokkuru rikare menn hafui hlut j att en þu ert. þuiat ek fek uarlla halldit firir honum minne sæmd þa er vit attum mal saman. Þui næst biugguz sendimenn Gunnhilldar heim at fara hæim aftr nordr i Noreg. beiddu þa enn konung fa ser styrk til at hafua sueininn burt or Suiauellde huort Hakon villde edr æigi. Konungr gerde sua ok fek þeim þa .ccc. manna ok kemr a vvart nafna sinum. ok þa er hann kemr til bæiar hans kom Hakon gamli j mot honum med myklu lide ok var at ỏngu vanbuin(n). ok er þeir funduzst krafde Hakon norræni at suæinninn fære med honum. Hakon gamli tok þui seinliga ok segir. sua sagda ek þer nafnni fyrr sua sem enn skal ganga at Astridr skal rada będe ser ok sinum ferdum ok sua Olafui syni sinum. ok sua er hon komin a mitt ualld at þau skulu j ỏngu þinir naudungarmenn vera. Hakon hinn norræni reiddiz miog ordum nafna sins hafde hann þa fram heitan ok hardyrde ok het honum afarkostum ef hann fengi æigi sligt eyrende sem hann uillde. Hakon gamli suarar. æigi þarftu nafni at uera sua styggr ok storordr þuiat satt segi ek þer þat at ekki skortir mig afla til at hallda æinord minni firir rikara manni en þu ert þo at þu hafir nu mikinn styrk fiolmennis. Hakon gamli atti þræl æinn er Busti het. hann var mikill ok sterkr vdęll ok akaflyndr ok æfr j skapi. þo var hann tryggr ok trur sinum lanardrottni ok miog motstadligr ollum hans vvinum. en er hann heyrde ordalag þeirra nafna ok fann at Hakoni gamla mislikade hliop hann fram hart ok akafliga med mykla mykikuisl ok miog saurga ræidande hana hatt at Hakoni hinum norræna ok mællti til hans miog ræiduliga. huerr ertu sua diarfr ok dularfullr kækinn ok kyndugr sem æingin vard fyrr sa er her kom at þu þorir at beriazst vid hofdingia varnn. nu skaltu kiosa vm .ij. koste ok er þer huorrtueggi hellzti godr. at þu hinn drambuise dragzst j burt þegar j stad med þina menn alla. ella skal ek sla þig sua mikit hỏgg med þesse saurkuisl. ok bidr þu af þui hỏggi botlausa skam sua at þar firir strykr þu alldri frialst hofud medan þu lifir. Sa þa Hakon ok hans menn sinn kost þann uenstan at fara burt sem skiotaz. sidan var þrællinn sua odr a þeirra skada at þeir kuomuzst æigi obardir[72] vndan honum. foru þeir þa fyrst til Æireks konungs ok sidan nordr j Noreg ok sogdu Gunnhilldi æigi sinar (farar) slettar ok þat med at þeir hofdu set Olaf |[73] Trygguason. Gunnhilldr let illa yfir þeirra ferd.


Spaamæli modur Gardakonungs

50. J þann tima er Gunnhilldar synir gengu til rikis j Noregi red firir Holmgarde. þat kollum ver Gardariki. einn agætr konungr sa het Ualldimar. hann atti dyra drottning er Arllogia het. hon var vitr ok vinsæl ok uel skapi farin miog godgiaurnn ok godrar natturu þo at hon uæri þa heidin. Sua er sagt at þa uære enn heidit allt Gardariki. konungrinn sialfr blotade skurgod en drottningu mislikade þat miog er hon fek honum æigi fra þui komit. Valldimar konungr atti modr miog gamla ok af elli ỏruasa ok matti æigi or rekkiu risa. þessi kelling var miog mikillar natturu ok framsyn af fitons anda sem heidnir menn margir þeir er synduzst segia firir ouordna hluti ok ouisa. En firir þui at konungs modr malsemdum var miog a loft halldit ok haft firir speki ok spadom flest þat er hon fram sagde af fornnum rokum. var sa sidr med Valldimar konungi at jafnan jolakuelldit hit fyrsta þa er adrir menn voru j sess komnir var kelling konungs modir firir hans hasæti borin ok skyllde hon þa segia ef hon sæi edr visse at nokkurr nalægr haski nalgadizst hans riki edr at komanda vfridar være uon. sagde hon þa sligt ok annat þat er hon var spurd. Sua bar enn til a æinum uetre jolakuelld þa er kelling var komin inn j hollina firir konunginn son sinn fagnade hann modr sinne miog blidliga ok bad hana segia ser ef hon sæi edr uisse af sinum spakligum spadoma nokkura vtlenda hermenn edr hofdingia a ganga edr girnazst hans riki. Kelling suarar. æigi væit ek son minn nokkurnn skadsamligan hernad ne hamingiuleyse þig nalgazst edr þitt riki. en þo se ek merkiliga syn ok mikils uerda. at nu er fæddr nordr j Noregi firir skommu æinn kynstorr konungsson sa er her mun agætliga upp fædazst ok fostradr vera j Gardariki þar til sem hann verdr agætr hofdinge. æiga mun hann uera agangssamr ne vfridarmadr edr nokkurnn skada gera þinu riki helldr mun hann þat stydia ok styrkia frida ok frelsa ok margfalliga mun hann efla ok auka þina sæmd. hann mun koma aftr um sidir þa er hann er j bloma alldrs sins ok eignazst þat riki sem hun er borinn til þo at hann se nu þadan vtlægdr. hann mun ok skỏruliga skina med mikille tign ok margfolldum sigri ok verda morgum þiodum halæitr hialpare j nord(r)halfu hæimsins. þo mun þesse hinn agæti konungr æigi leingi riki rada j Noregi. beri þer mig j burt sagde hon þo hefui ek nu hellzsti mart talat vm þenna mann. Var hon þa j brott borin.


Er menn stucku brott or Noregi firir ofriki

Margir ungir menn ok rikra manna synir flydu or Noregi firir ofriki ok vfride Gunnhilldar sona. lỏgduzst sumir j hernat til ymissra landa en sumir læitudu ser sęmdar til utlendra hofdingia. sem adr er sagt at Haralldr grenski var j Suiþiod med Skỏglartosta.


Astridr ok Olafr brutu skip sitt vid Eistland ok sellduz þar

51. Sigurdr het son Æireks biodaskalla a Offrustodum brod(i)r Astridar er att hafde Tryggui konungr Olafsson sem fyrr er sagt. enn voru þrir adrir brædr Astridar þeir er suo hetu Jostæinn ok Kallhỏfud ok Þorkell dyrdill. þeir voru all(ir) atgioruimenn ok koma sidar vid soguna. þat er æigi uisliga uitat huort þeir hafa uerit oftnefnndri Astride sambornir j badar ættir edr æigi. Sigurdr Æireksson stok or Noregi undan vfride austr j Gardariki ok var þar leinge med Ualldimar konungi j myklu(m) metnade. en er þat frette Astridr sy(s)tir hans fystizst hon at fara austr þangat til motz vid hann. þa hafde hon verit tuo vetr j Suiauellde med Hakoni gamla. var Olafr son hennar þa þreuetr at alldri. Hakon gamli fek Astridi foruneyti med kaupmonnum nỏkkurum ok gaf henni nogliga ok hennar monnum uist ok klæde ok alla þa hlute er þau þurftu naudsynliga at hafa. en er þau helldu austr j haf komu at þeim Eistir. toku uikingar þar at herfange bæde fe ok menn drapu þeir suma en sumum skiptu þeir med ser til anaudar. þar skilde Olafr Trygguason vid Astridi modr sina. Tok þa sa madr vid Olafi ok Þorolfui fostra hans ok Þorgilsi syne hans er Klerkon het. Klerkoni þotti Þorolfr of gamall ok ekki til þionustu fallinn ok þui drap hann Þorolf en hafde sueinana med ser til Eis(t)landz. þa sellde hann þa þeim manni er Klerkr het ok tok firir hafr æinn godan. hinn þride madr keypte sueinana litlu sidarr ok tok firir þa uesl gott ok slagning. sa madr er þa key(p)ti sueinana het Reas en kona hans Rekon en son þeim Rekoni. var Olafr med þessum husbonda leingi sidan ok vel halldinn þuiat Reas vnne honum ỏngum mun minna en sinum syne Rekoni. Reas bondi þiade ok þręlkade Þorgils til vinnu sem adra þræla sina. Olafr var .vj. vetr j vtlegd a Eistlandi. A einu are hans þarvistar var konunga skipte j Einglande fell þar fra riki Ethuardr konungr en eptir tok konungdom |[74] Adalradr brodir hans. hann rikti þrea tigi ara ok atta ár ok vard hinn mesti astuinr Olafs konungs Trygguasonar.


Sigurdr Eireksson keypti Olaf Trygguason

52. Þa uillde gud lata synazst firir monnum þat er adr var leynt hans afreksuerka er sua miog uoru ætlut a loft at koma sem tiad mun verda j þesse frasognn. Sigurdr Æireksson modrbrod(i)r Olafs konungs var j þann tima sendr af Valldimar Gardakonungi til Eistlandz at heimta þadan honum til handa skatta ok skylldr. for Sigurdr rikmannliga med myklu fiolmenni. Sua bar at æinn dag þa er Sigurdr reid fram at garde Reas bonda at suæinninn Olafr var vti a leiki med odrum vngmennum. þuiat Reas uillde firir astar sakir ekki þia hann helldr hafa hann vid hæuersku ok jþrottir ok hallda hann kurtæisliga at klædum sua sem sinn eigin son. en Olafr er hann sa menn rida j gardinn for hann mote flokkinum ok heilsade hofdingia kustæisliga ok alla þa kuadde hann hæuerskliga. Sigurdr tok uel kuediu suæinsins ok mællti. þat se ek a þer godr sueinn at þu munt vera af godu kyne ok her vtlendr þuiat tal þitt ok yfirbragd þitt er ekki likt herlenzsku folki. seg mer nafnn þitt ok sua kyn þitt ok a hueriu landi þu hefir fæddr verit. Olafr suarar. nafnn mitt er vuant ek hæitir Olafr. ætt min er j Noregi ok þat er mitt fostrland fadir minn het Tryggui. j Noregi var ek fæddr en modr mina nefni ek Astridi Æireks dottur af Offrustodum. Sigurdr kendizst þa vid at þessi sueinn var systrson hans. hann mællti. huersu komtu her edr huat er nu hags þins. Olafr sagde honum þa fra ferdum sinum allt þat er yfir hann hafdi gengit sua framt sem hann visse ok munde. Sigurdr spurde. uilltu nu uera leystr or anaud þesse er þu ert j kominn. Olafs suarar. myklu er ek nu betr kominn ok frialsligar en fyr þuiat Reas fostri minn ueitir mer flest þat er ek kann bidia. en þo uillde ek giarnna verda j burtu hedan ef Þorgils fostbrodir minn være frelstr af þręldomi ok færi hann med mer. Sigurdr bad hann fylgia ser til Reas husbonda sins ok sua gerde hann. Reas fagnade uel Sigurde ok foruneyti hans. en er þeir toku tal med ser þa mællti Sigurdr. sueina tua vtlenda sa ek her j dag. en ef þeir eru j þinu uallde uit firir vist at ek uil hafa þa. Reas suarar. kostr skal þer at hafua hinn ellra sueininn med sliku verde sem vit verdum vel asattir. en hinn yngri suæinninn er mykla vitrari ok at ollu fridari ok fegri en hinn. en þess get ek at þer þiki mikit kosta at kaupa þann. ok þat er þer sannazst fra at segia at su(a) mikit ann ek sueini þeim at hann skal ek alldri j þrældom selia ok þui er mer hann allz ekki falr. en med þui at þu ert reyndr at godum dreing þa ma vera at þu nair at leysa hann hedan med hardla myklum peningum ok þo þui at æins at þu hæitir þui upp a þina dygd ok dreingskap at selia hann alldri vid verde ok at gefa honum fullt frelsi ok fari lidugr huert hann uilldi edr uera hea þer uel haldinn ok at ỏngu uframarr virdr eda minna metinn en hann hefir adr her verit. Sigurdr suarar. ger hann sua dyran sem þu uill ek skal kaupa hann med ollum þeim skilmala sem þu sagdir firir. er mer nu ok eingi hugr a at selia hann fra þui er hann kemr j mitt ualld þuiat hann er minn frændsuæinn. En huort er þeir tỏludu her til fleira edr færra ok keypte hann Þorgils firir mork gullz en Olaf firir .xj. merkr gullz. flutte Sigurdr sueinana brott med ser til Holmgardz ok gerde ekki uppuist huerrar ættar hann var en þo hellt hann þa sua sæmiliga sem hinn bezsta mann at ollum hlutum. þa var oftnefnndr Olafr .ix. uetra gamall.


Olafr Trygguason drap Klerkon

53. Sva bar at æinn dag at Olafr Trygguason var a torge staddr. þar kende hann Klerkon þann mann er drepit hafdi Þorolf lusskegg fostrfodur[75] hans. Olafr hafde litla ỏxe j hende hann gek at Klerkon ok keyrde ỏxina j hỏfut honum sua at hon stod j hæila. tok hann þegar hlaup heim til herbergis ok sagde Sigurde frenda sinum sua gert. en Sigurdr kemr sueininum til drottningar j hennar herberge ok sagde henni tidendin ok bad hana firir huernn mun healpa suei(ni)num. hon[76] sagdi þa ok læit a sueininn. æigi hæfir at drepa sua fagran suein. bad hon þa alla sina menn uopnnaz. J Holmgarde var sua mikil vardhelge at drepa skyllde huernn mann er udęmdan uo. nu þusti fram allr lydr eftir sid þeirra ok lỏgum at leita eftir Olafi huar hann væri nidr kominn. uilldu þeir hann af life taka sem lỏg budu. þa var sagt at hann væri a garde drottningar ok þar her manna med aluæpni bunir til at veria hann. þui næst kom þetta firir konung. gek hann þa til skiott med hird sina þuiat hann uillde æigi at þeir berdizst. konungr sætti menn ok dęmdi febætr firir uig Klerkons en drottning hellt giolldum upp. sidan var Olafr med drottningu. hann var henni hardla elskuligr ok miog astudligr ollu folki. Þau uoru laug j Gardariki at þar skillde ỏngir konungbornir menn upp fædazst edr languistum uera vtan konungs leyfni þess er |[77] þar rede riki. Þa sagde Sigurdr drottningu huerrar ættar Olafr var edr firir hueria sok hann kom þar. þviat hann matti æigi vera j sinu landi firir vfridi ok vmsatum sinna vvina. bad Sigurdr hana segia þetta konungi. hon gerdi sua. ok bad konunginn healpa vid med sinum herradome konungs syne þessum sua hardliga sem hann var þa vid kominn. kom hon suo vid sinum fortolum at konungrinn jattade ollu þui er hon bæiddi þar vm. tok hann þa Olaf a sinn faurnnud ok hellt hann sua uegliga sem burdugu konungs barnni hæfde at vera hia hæuerskum hofdingia halldinn. Dualdizst Olafr þar j Gardariki .ix. uetr med Valldimar konungi uel virdr af honum ok allri alþydu. þokkadizst hann ollum uitrum monnum ok godgiornnum þui betr sem hann hafde þar leingr verit. Olafr var allra manna fridazstr synum mestr ok sterkazstr ok bezst buinn at jþrottum vmfram alla norrena menn þa sem j þann tima lifdu.


Drepinn Erlendr konungr

54. Hakon jarll Sigurdarson var med Haralldi Gormssyni Danakonungi vm uetrinn er hann hafdi stokkit ór Noregi firir Gunnhilldar sonum. hann hafdi sua myklar ahyggiur um uetrinn at hann lagdizst j rekkiu. hann hafdi anduokur myklar ok drak æigi mæira en hann matti hallda vid styrk sinum. hann sende menn vm haustit leyniliga nordr j Þrandheim til vina sinna ok lagdi þat rad firir þa at þeir skyllde drepa Erllend konung ef þeir mætti. hann sagde sig mundu aftr huerfa til rikis sins þa er sumrade. Þann uetr drapu Þrændir Erllend konung sem fyrr er ritat. Med þeim Hakoni ok Gullharalldi var vingott. bar Gullharalldr firir Hakon radagerdir sinar. sagde Gullharalldr at hann uillde þa setiazst at landi ok letta hernade. hann spurde Hakon huat hann ætlade huort Haralldr konungr mundi vilea skipta riki vid hann ef hann krefde. Hakon suarar. þat hygg ek at Danakonungr mune ỏngra skipta vnna þer. en þo ueiz þu giorr þetta mal ef þu rædir vid konunginn. en uæit ek ef þu krefr æigi þa færr þu æigi rikit.


Gullharalldr[78] beiddi skiptis a Danmork

55. Litlu sidarr talade Gullharalldr vid Haralld konung fręnda sinn sua at nærr uoru margir rikir menn beggia vinir. krafde þa Gullharalldr konunginn at skipta riki vid sig j helminga sua sem [brodir hans hafdi att[79] j Dana uelldi. Vid þetta akall vard Haralldr konungr ræidr miog ok suarar sua. eingi madr dirfdizst at krefia þess Gorm konung fỏdr minn at hann skyllde gerazst halfr konungr yfir Dana uellde. æigi helldr hans fadir Hỏrdaknutr ne Sigurdr ormr j auga edr Ragnar lodbrok. Hann georde sig þa sua reidan ok odan at ekki matti ordum vid hann koma.


Vidrtal Gullharalldz ok Hakonar iarls. capitulum.

56. Gullharalldr vndi þa illa vid sig hafdi nu ræidi konungs en riki ekki helldr en fyrr. kom hann þa til Hakonar vinar sins ok kærde firir honum vandręde sin ok bad hann heilla rada ef til uære þau er hann mætti na rikinu. sagdi at hann hefde þat hellzst hugsat at hann mundi sækia rikit med styrk ok uopnnum. Hakon suarar. þetta skaltu firir ongum manni mæla sua at konungr spyri þat. liggr uid lif þitt. hugsa þat med sialfum þer til huers þu munt færr uerda. þarf til slikra storreda at madr se diarfr ok ỏruggr. spari huarki til goda hlute ne illa at fram megi ganga þat er upp er tekit. en hitt er ufært at hefia upp storrędi ok leggia sidan nidr med vsęmd. Gullharalldr suarar. sua hefi ek þetta upptekit at ek skal æigi minar hendr til spara at drepa sialfan konunginn ef hann uill synia mer þess rikis er ek a at hafa at rettu. Skilia þeir þa rædu sina. Litlu sidarr gek Haralldr konungr til fundar vid Hakon ok toku þeir tal sitt. sagdi konungr Hakoni huat skall Gullharalldr hafdi haft til rikis vid hann ok suor þau er hann uæitte. segir hann sua at hann uillde firir onguann mun[80] minka riki sitt. en ef Gullharalldr uillde nokkut hallda a þessu tilkalle þa er mer litit firir at lata drepa hann þuiat ek trui honum illa ef hann uill æigi af þessu lata. (Jarl suarar. þat hygg ek at Gullharalldr hafi þetta sua fremi upp hafit at hann muni þetta eigi nidrfalla lata.) er mer þat uon ef hann ræisir her ufrid j lande at honum verde gott til lids mest firir uinsælda sakir fỏdr hans. en þat er ydr hin mesta uhæfa at drepa frenda yduarnn þuiat allir munu (kalla) hann saklausan at sua bunu. æigi uil ek ok þat mitt rad kalla at þu georir þig minna mann en fadir þinn var Gormr konungr. iok hann mikit sitt riki en minkadi j ỏnguan stad. Þa spurde konungr. huert er þa þitt rad Hakon. skal ek æigi midla rikit ok rada af hendi mer þenna ugg. Jarll suarar. kom til min nokkurum dỏgum sidar þuiat ek vil hugsa |[81] þetta uandamal ok mun ek þa væita nokkurn orskurd. Gek þa konungr burt ok hans menn.


Raadagerdir Hakonar jarls

57. Hakon jarl hafde nu hinar mestu ahyggiur ok radagerdir. let hann fa menn vera j husinu hea ser. fam doghum sidar kom Hakon til tals vid hann. spurde konungr ef jarl hefde hugsat þa rędu er (þeir) kuomu a hinn fysta dag. Jarl suarar. þar hefi ek uakat vm nott ok dag sidan ok finnzst mer þat rad hellzst til at þu hafir ok halldir riki þat allt er þinn fadir atti ok þu tokt eftir hann. en þu faer Haralldi frenda þinum j hendr annat konungs riki þat er hann megi sæmdarmadr af vera. Huar er þat riki sagdi konungr er ek ma hæimoliga fa Haralldi ef ek hefui uskipt Dana uelldi. Þat er Noregr herra. konungar þeir er þar eru eru læidir ollu landzfolki. uill huerr madr þeim illt sem vert er. Konungr suarar. Noregr er sua land mikit ok illt ok folk hardfeingt at sækia med vtlendan her. gafz oss ok sua þa er Hakon Adalstæinsfostri vardi landit. letum lid mikit en vard æingi sigr unninn. en Haralldr Æireksson er fostrson minn ok knesetningr. Jarl suarar. lỏngu uissa ek þat at þer hafit oft uæitt gnogan styrk Gunnhilldar sonum en þeir hafua ydr ỏngu launat nema illu. nu skulum uær myklu letligar komazst at Noregi en beriazst med allan Danaher. sentu bod Haralldi fostrsyni þinum. biod honum at taka af þer land j len þar er þeir brædr hofdu fyrr her j Danmork. stefnn honum a þinn fund. ma Gullharalldr þa a litille stundu afla rikis j Noregi af Haralldi grafelld. Konungr mællti. þetta mun mer allillt verk vera at suikia fostrson minn. Hakon suarar. þat munu Danir kalla betra skipte at drepa helldr uiking norrænan en brodurson sinn dansken. Tala þeir konungr ok jarl her langa hrid vm med ser þar til er þetta semz med þeim. Gullharalldr kom enn til Hakonar jarls ok tala þeir. segir jarl at hann hefir nu fylgt hans malum sua at mæire uon er at rikit j Noregi liggi laust firir honum. skulu vit þa hallda felagsskap okkarnn. mun ek mega ueita þer mikit traust j Noregi. haf þu fyst þat riki (en sidan þat) er Haralldr konungr frendi þinn a. þui hann er gamall en a þann einn son er hann ann litit ok þo ekki arfborinn. Talar Hakon firir Gullharalldi þar til hann lætr ser þetta lika. Sidan tala þeir oftliga allir samt konungr ok jarl ok Gullharalldr. Litlu sidar sendi Danakonungr menn sina nordr til Noregs a fund Haralldz grafelldz. var su ferd buin alluegliga. tok Haralldr grafelldr alluel vid sendimonnum. segia þeir þau tidendi at Hakon jarl var j Danmork ok liggr banuænn ok nærr oruite. þar med segia þeir at Haralldr Danakonungr baut til sin Haralldi grafelld fostrsyni sinum at taka af ser ueizslur sua sem þeir brędr hofdu adr haft þar i Danmork ok bad hann finna sig a Jotlandi. Haralldr grafelldr bar þetta mal firir Gunnhilldi ok adra vine sina. logdu menn þar allmisiafnnt til. sumum þotte þeirra ferd ekki trulig sua sem þar var monnum skipat. en fleire fystu at fara skyllde þuiat þa var sulltr mikill j Noregi at konungar fengu lid sitt trautt fætt edr æigi. af þui fek fiordrinn þat nafnn þar sem konungarnir satu oftazst at hann het Hardangr. arferd var þa j Danmork til nokkurrar hlitar. hugduzst menn þadan mundu faung fa er Haralldr hafdi þar len ok yfirsoknn. Var þat radit adr sendimenn foru brott at Haralldr Gunnhilldar son mundi koma til Danmerkr vm sumarit a fund Danakonungs ok taka af honum þenna kost sem hann baud.


Hakon jarl bioz til bardaga

58. Haralldr grafelldr for vm sumarit til Danmerkr ok hafde med ser .vj. langskip ok styrde einu Arnnbiornn hersir or Fiordum. Haralldr konungr siglde vt ór Uikinne upp til Limafiardar ok lagdizst þar at Halse. var honum sagt at Danakonungr munde þar skiott koma. Enn er þetta spurde Gullharalldr hellt hann þangat .ix. skipum. Haralldr hafdi adr buit lid þat at fara j uiking. Hakon jarl hafde buit ok sitt lid ok ætlade j hernat. hafde hann .xij. skip ok oll stor. En er Gullharalldr var j brottu farinn þa kom Hakon jarll til konungs ok sagde sua. nu uæit ek æigi nema ver roim læidina ok gialldim leidvitit. mun Gullharalldr drepa Haralld grafelld. sidan mun hann taka konungdom j Noregi. ætlar þu konungr þer hann þa trygguan er þu færr honum sua mikinn styrk. en hann mællti þat j uetr firir mer at hann munde drepa þig ef hann kemizst j færi vm. Nu mun ek vinna firir þig allan Noreg ok drepa Gullharalld ef þu uill hæita mer at ek skuli auduelliga na sættum vid ydr. þa uil ek ok gerazst yduar jarl ok binda þat med suardogum at vinna Noreg undir ydr med styrk. hallda sidan rikinu undir yduart riki ok giallda ydr skatta. ertu þa meire konungr en þinn fadir er þu rædr tueimr þiodlỏndum. Þetta semzst med þeim konungi ok jarli. ferr þa Hakon med lide sinu at læita Gullharalldz.


Drapp Gullharalldz

59. Þa er Gullharalldr kom til Hals j Limafiord baud hann þegar Haralldi til orrostu. |[82] en þo at hann hafui lid minna en Gullharalldr þa gek hann þegar a land ok biozst til orrostu ok fylkte lide sinu. en adr fylkingar gengu saman eggiade Haralldr grafelldr miog lid sitt bad þa bregda suerdunum ok beriazst uaskliga. gek hann þegar fram j onduerda fylking ok hio til beggia handa. Ok er Haralldr grafelldr var j þessum mannhaska ok hann sa at æigi var suikalaust þa þottizst hann sia huersu fara mundi bardaginn. þa mællti Haralldr. þat hlegir mig nu segir hann at ek se nu nafni at sigr þinn mun uera skammr þott þu fellir mig. firir þui at ek uæit at þetta munu vera rad Hakonar frenda mins er her fara fram. ok kemr hann a hendr þer þegar ek er fallinn ok drepr þig a fætr oss ok hefnir vor sua. Ok nu er sua sagt at Haralldr berzst nu frækliga ok gengr uel fram. Sua segir Glumr Geirason j Grafelldar drapu.


Mællti motra hiallta
malmodinn sa blodi
þrottar ord en þordi
þiodum uoll at rioda.
vidlendr of bad uinda
verdung Haralldr suerdum
frekt þotti þat flotnum
fylkis ord at mordi.


Þar fell Haralldr konungr grafelldr. Sua segir Glumr.


Vard a breidu borde
uiggium hollr at liggia
gætir gamla sota
gard Eilimafiardar.
sendir fell a sandi
sæuar bals at Halsi
olli iofra spialli
ordheppinn þui mordi.


Þar fell lid Haralldz. þar fell Arnnbiornn hessir. þa voru fra falli Hakonar Adalsteinsfostra .xij.[83] uetr at sognn Ara prestz Þorgilssonar en fra falli Sigurdar Hladaiarls .xiij. ar. þa var Olafr Trygguason atta uetra ok hafde hann þa verit j vtlegd a Eistlandi fiora uetr en tua j Suiþiod med Hakoni gamla. Sua segir Ari prestr Þorgilsson. at Hakon Sigurdarson væri .xiij. uetr jarl yfir Þrandheimi adr hann var felldr. en .vj. hina sidazstu er Haralldr grafelldr lifde segir Ari prestr at Gunnhilldar synir ok Hakon jarl borduzst vm Noreg ok stukku ymsir ór lande.


Landaskipti j Noregi

60. Hakon jarl ok Gullharalldr funduzst litlu sidarr en Haralldr grafelldr fell. lagde Hakon jarl þegar til orrostu vid Gullharalld. fek Hakon jarl sigr en Gullharalldr var handtekinn ok let Hakon hann festa (a) galga. Sidan for Hakon a fund Haralldz Gormssonar ok sættizst vid hann auduelliga vm drap Gullharalldz frænda hans. Þui næst baud Haralldr konungr her vt vm allt sitt riki. þar var þa med konungi Hakon jarl. ok þa var til hans kominn Haralldr grenski son Gudrỏdar konungs Biarnnarsonar. for hann med Danakonungi ok mart annarra rikra manna þeirra er flyit hỏfdu odul sin or Noregi firir Gunnhilldar sonum. hellt Danakonungr þeim her sunnan j Vikina. hann hafde .vj. hundrut skipa. gek þa landzfolkit allt vndir hann. En er Haralldr kom til Tunsbergs dreif til hans mikit fiolmenni. fek hann lid þat allt Hakoni jarli j hendr er til hans hafdi komit j Noregi. Gaf Haralldr Hakoni til forrada Rogaland Hordaland Sognn Firdafylki Sunnmære Raumsdali Nordmære. þessi .vij. fylki gaf Haralldr konungr jarli oll til forrada med þuilikum formala sem Haralldr konungr harfagri gaf sonum sinum nema þat skilde at Hakon skyllde eignazst oll konungs bu ok landskylldir j Þrandheimi. hann skyllde ok hafa konungs fe sem hann þyrfti ef herr væri j landi. Haralldr konungr gaf Haralldi grænska Vingulmork ok Vestfolld ok Agdir til Lidandisnes ok konungs nafnn ok let hann hafa sidan slikt riki sem at fornnu hỏfdu haft frænndr hans ok Haralldr hinn harfagri gaf sonum sinum. Haralldr grenski var þa atian uetra gamall. For þa Haralldr Gormsson hæim til Danmerkr med sinn her.


Gunnhilldr ok synir hennar stucku or landi

61. Nu er Gunnhilldr ok synir hennar spurdu þat sỏfundu þau her ok vard illt til lids. toku þau enn þat hit sama rad sem fyrr at þau sigldu sudr vm haf med þat lid er þeim uillde fylgia. foru þau fyrst til Orknneyia ok duỏlduzst þar vm hrid. þar uoru adr iallar synir Þorfinnz hausakliufs Hloduerr Arnnfinnr Liotr ok Skule. Hakon jarl lagde þa land allt undir sig ok sat j Þrandheimi þann uetr. Þess getr Æinar skalaglam j Vellheklu.


Sio fylkium kom silkis
suarr madr var þat barma
geymir grundar sima
granduarr undir sig landi.
Nu liggr allt vndir ialli
imon bordz firir nordan
uordr gędis stendr uida
Uik Hakonar riki.


Hakon jarl for sunnan med land(i) vm sumarit en landzfolkit gek vndir hann allt. baud hann vm allt sitt riki at menn skylldu hallda upp hỏfum(!) ok efla blot. ok sua var geort.


Bardagi Hakonar jarls ok Ragnfredar konungs

62. Þa voru tueir einir eptir Gunnhilldar synir a lifue ok Æireks konungs Ragnnfredr ok Gudrỏdr. Sua segir Glumr Geirason j Grafelldar drapu.


Fellu hialms þa er hilmis
hiordrifua bra lifue
verdugt oss til audar
auduan Haralldz dauda.
en ek ueit hefir heitit
hans brodir mer godu
sia getr ser |[84] til sælu
seggfiold huortueggi.


Ragnnfredr konungr Gunnhilldar son byriade ferd sina uestan vm haf þa hafde hann uerit æinn uetr j Orknneyium. hann hafdi fritt lid ok skip stor. en er hann kom nordr spurde hann at Hakon jall var nordr j Þrandheimi. hellt Ragnnfredr konungr nordr med lande ok heriade vm sumarit. þa gek mart folk undir hann sem oft kann verda þa er herflokkar fara yfir herut at þeir er firir eru læita ser hialpar þangat huerr sem vænst þiker. Hakon jall spurde þesse tidende at vfridr være sudr vm Mære. skar hann þa vpp heror ok skynde til skipa. biozst hann sem huatligazst ok hellt vt eftir firde. honum vard gott til lids. fundr þeirra Ragnnfredar konungs uard a Sunnmære nordarliga. Hakon hellt þegar til orrostu hann hafde lid mæira ok skip smærre. Þar uard hardr bardagi ueitte Hakoni þyngra. þeir borduzst vm stafnna sem þa var sidr til. straumr uar j sundinu ok hof skipin oll saman jnn at landi. Hakon jarl let þa hamla at landinu þa(r) sem honum þotti bezst til uppgongu. en er skipin kendu nidr drogu jalls menn þau opp suo langt at þeir hugdu sina (v)vine þar æigi mega upp[85] draga. sidan fylkte jarl a uelle einum ok eggiade Ragnnfred til uppgongu. Þeir skutuzst a langa hrid uillde Ragnnfredr ekki a land ganga. skildu þeir vid þat. hellt Hakon[86] þa sudr um Stad þuiat hann ottadizst at landherrinn munde dragazst til Ragnnfredar[87]. Hakon lagde æigi optar til orrostu vid Ragnnfred þuiat Hakon visse at lidsmunr var mikill. for hann þui vm haustit sudr[88] til Þrandheims ok sat þar vm uetrinn. en Ragnnfredr konungr hafde allt firir sunnan Stad Firdafylke Sognn Havrdaland Rogaland. hann hafde fiolmenni vm vetrinn ok er uorade baud hann vt leidangri ok fek lid mikit. for hann þa vm oll þau riki at afla lids ok skipa ok annara fanga þeirra er hann þurfte.


Hakon jarl bardizst i Noregi ok haf(d)i sigr

63. Hakon jarll baud lide vt nordan ór lande. hann hafde mikit (lid) nordan af Halogalande ok ór Naumudal ok sua fra Byrdu ok allt til Stadar. honum droz herr or aullum Þrendalogum ok Raumsdal. suo er ok sagt at hann hefde lid af fiorum folklondum. honum fylgdu .vij. jallar ok hỏfdu allir ogrynne hers. Sua segir Æinar.


Hitt var mæirr at Mæra
mordrikinn let nordan
folkueriande fiorua
fỏr til Sogns um georua.
veit ek at freyr af fiorum
folklondum sa brỏndum
ullr stod af þui allri
yrþiod Hedins byriar.


Hakon jarl hellt her þeim ollum nordan firir Stad. hann fretti at Ragnnfredr var firir j Sognne. sneri hann þa þangat lide sinu. var þar þa fundr þeirra Ragnnfredar. Hakon jarll lagde at lande ok gek upp þui hann hafde Ragnnfrede uoll haslat ok orrostu stad. Þar var allhardr bardage. Hakon hafde myklo meira lid ok fek hann þvi sigr. Þesse fundr var þar er hæitir Dinganes. þar mætizst Sognn ok Hỏrdaland. Ragnnfredr konungr flyde til skipa sinna fellu af lide hans .ccc. manna. Eptir orrostu þesse flyde Ragnnfredr or Noregi. en Hakon jarl fridade land ok let fara aftr her þann er hann hafde nordan haft. hann dualdizst sudr j landi vm haustit ok vetrinn eftir. A þessu sumre for Olafr Trygguason austr j Gardariki. þa var hann .ix. vetra gamall.

Þesse frasognn er nu hefuir fram gengit vm hrid af hernade ok hardrędum Hakonar jarls afsannar þat er sumir menn segia at hann hafui sendr verit af Gunnhilldi konungamodr til Suiþiodar a fund Hakonar gamla at leita sueinsis Olafs Tryggvasonar. helldr var hitt at Gunnhilldr sentti(!) vndir sama nafni sem fyrr segir Hakon norręna. en Hakon jarl hafdizst þa vid j Danmork ok Noregi ok framdi þar mikinn hernat. Ok eitt sumar for Hakon til Suiþiodar ok for med honum dottir hans er Audr het ok var allra kuenna uænst. Hakon kom a fund Æireks konungs at Uppsolum ok tok hann uel vid honum ok dottur hans. en þa hafde skilit vid Æirek konung samfarar Sigridr hin storrada. ok var þat ord a af alþydu at hann þęttizst æigi mega sęma vid skap hennar. en þat var þo raunar at þat voru log Suia ef konungs miste vid at drottningu skylde setia j haug hea honum. en hon visse at konungr hafde heitizst Odne til sigrs þa er hann bardizst vid Styrbiornn frenda sinn ok atte fa uetr olifat. En er Hakon kom austr syndizst Æireki konungi hon Audr fỏgr ok bad hennar ok fek hennar med soma. ok sat Hakon þar med sęmd nokkura stund ok for sidan aftr til Danmerkr ok var þar sem fyrr segir.


Spaasogur þeirra j Gardariki vm Olaf Trygguason

64. J þann tima er Olafr Trygguason kom j Gardariki voru þar þeir menn er spadu firir ouordna hluti. sogdu allir af sinum visdome at fylgiur æins vtlendz manna vkvnnigs harrar ættar (se komnar j landit) ok væri sua myklar ok hamingiusamligar at þeir hofdu onguar slikar seth. en æigi vissu þeir huerr hann var. en þat sonnudu þeir med morgum ordum ok frodum |[89] forspam at þat hit biarta lios er yfir honum kein mundi dyrliga dreifazst yfir allt Gardariki ok vida annarsstadar vm heiminn. En sem þessi hin agęta drottning Arllogia er allra kuenna var vitrỏzst j þui lande leit Olaf j fysta sinn skilde hon at hann var þeirrar gỏfugrar giftu sem frædemenn visudu til at hann munde vinna mikinn sigr ok soma Gardariki. þar firir fek hann hit fegursta yfirlæti af konungi ok drottningu ok hinu mestu virding ok vinsęld af ollum hinum uitrazstum monnum ok hæstum hofdingium. Ox Olafr upp j Gardariki med gofugligum metordum. var hann fyrr algiorr at vite ok afle ok ollum þroska en aratale. Ualldimar Gardakonungr elskade Olaf sem sinn eigin son ok lęrde hann at list ok kurteise ok herskrude uopnnaburd ok uigfime ok allz hattar jþrott med hofdingligre hęuersku. Olafr fek skiotare skilning a allzkonar atgeorui en flestir menn adrir. en einn var sa hlutr at konungi misþokkadizst miog vid hann at hann uillde alldri j hof koma heidnum godum luta ne þeim nokkura virding at væita. helldr setti hann mikilliga hug sinn mote ollum blotskap ok aullum illum atrunade. jafnan for Olafr til hofs med konungi en alldri gek hann inn. helldr stod hann vti firir hofsdyrum ok horfdi fra a medan konungrinn fórnfærde godunum. Konungr talade oft vid Olaf ok bad hann æigi a sig fella grimma reide godanna sua at hann tynde þar firir þeirra trunade ok uegsamligre vinattu ok hinum biartazsta bloma sinnar essku. helldr at hann mykti sinn hug med hinu mesta litilæte til þeirra þionustu. ella er ek hardla hręddr um sagde konungr ef þu setr þig sua margfalliga mote gudunum at þau steypi yfir þig hrædiligri grimd ogurligrar reide. ok þo uggi ek at þu glatir þinne gæfu ok gofugligre hialp þeirre er þau megi þer veita ok ollum odrum þeim er a þau trua. en er þann ueg berr til þiki mer harmanda vm þinn hag sua mikit sem þu hefir j hęttu. Olafr suarar ordum konungsins. alldri hrædumzst ek þau god er þu gofgar þuiat þeirra mattr er allz eingi. huorke heyra þau ne sia ok ekki mega þau mela. ongua skynsemd ne skilningar græin kunna þau. ok af þui þikiumzst ek hellzst mega skilia huerrar natturu þau munu vera. at mer synizst minn herra jafnan þin konunglig asiona med blidu ok biortu yfirbragde vtan þa er þu gengr j hofit ok færir fornn godunum þa synizst mer þu med dỏkku yfirbragde ok ohamingiusamligu. ok þadan af væit ek at þesse gud er þu þionar mune eiga myrkrum at styra. ok þui skal ek þau alldri tignua. en ek giori þeim firir þat ongua vsęmd at ek uil æigi þig styggia. en þo virdizst mer at þau se þess verd at vera suiuirdiliga sneypande helldr en sæmiliga styrkiande. En eftir þessa þeirra vidrædu fann Olafr at konungr var færre vid hann en fyrr en þo med godu stille. gat hann þat j lag fært sua at aftr kom astud ok jofnn vinattu ok aluara af konungi til hans sem adr hafdi haft. (kom) honum j hug at herraligt mundi uera at ỏmbuna godu sua mikinn soma sem konungr ueitti honum.


Herferd Olafs konungs hin fysta. capitulum.

65. Sva er sagt þa er Olafr Trygguason var .xij. uetra bad hann konung Ualldimar fa ser herskip ok lidsmenn. konungr let þat til ræidu. uoru þa skiotliga skip buin. Sidan spurde Olafr ef nỏkkurar borgir edr herut væri þau er at fornnu hefdi undir legit Gardariki ok þa hefdi vndan gengit hans riki. Konungr sagde þat satt vera at þau uoru morg herut ok riki borgir ok bygdir at fyrr hỏfdu frialsliga farit med riki Gardakonungs en nu hofdu adrir konungar til sin tekit ok med ofriki ok viafnade undir sig dregit ok kolludu sidan sina eignn. þui næst sem konungr hafdi þetta sagt Olafui hellt hann herskipum fysta sinn brott af Gardariki. hann hafde fritt lid ok ekki mikit. Þat var sidr uikinga at þeir hofdingiar er lide styrdu ok uoru konunga synir ok menn kolludu þa konunga þo at þeir redi æigi lỏndum ok firir þui gafu lidsmenn Olafui konungs nafnn. syndizst þa ok þegar huersu goda stilling hann kunne a herstiorninne þo at hann være ungr at alldri. þuiat hann drap ok deydde suma hershofdingia en sumum stỏkte hann ster(k)liga a burt þeim er med uallde ok uikingskap hafdi setz j skattlond Ualldimars konungs ok ræntan hann ramliga riki sinu. atte hann þa a þui sumre margar orrostur ok storar ok hafdi jafnan sigr aftr vinnandi oll þau riki skylldur ok skatta er adr hofdu undan geingit Ualldimar Gardakonungi. kom aftr til Holmgardz vm haustit ok hafde margar |[90] orrostur ok storar ok hafde jafnnan sigr aftr uinnande oll þau riki skylldur ok skatta er adr hỏfdu undan gengit riki konungs. kom hann aftr j[91] haustit ok hafdi margar fagrar ok fagætar gessimar j gulle ok gimsteinum ok godum klędum ok allzkonar godum gripum at færa konungi ok drottningu. tok konungr ok drottning ok aull alþydu med glede ok godum fagnnade. Leid þa sua fram langa hrid at Olafr var j hernade ok varde Gardariki uel firir uikingum med hreyste ok hardfeinge. þeim er þar hỏfdu med ofsa ok viafnade adr a gengit. en vann vndir Valdimar konung uid herut borgir ok bygdir þær sem fyrr hỏfdu undan honum gengit j Austruegi. Var hann a uetrum j Holmgarde ok sat vm kyrt med sęmd ok godu yfirlæti af sealfum konungi en j myklum ok mætum kærlæikum drottningar. hellt hann nu hardliga mykla hermanna sueit med sæmiligum kosti þeim er konungr væitti honum. Olafr var orr af fe uit sina menn þui vard hann vinsæll. Þa vard þat þar sem vida annars stadar kann til at bera at þar er hỏfdingiar vtlendir hefiaz miog til rikis edr sua mikillar fregdar at þat uerde umfram jnnlenzska at morgum uex ỏfund a þi þeim er æigi eru godgiarnnir. ok sua for þar at margir menn osannordir ofundudu þat huersu Olafr var kærr konungi ok æigi sidr dyrt metinn af drottningu. mælltu þui þat menn firir konungi at hann skyllde varazst at geora Olaf æigi of storan. firir þui sỏgdu þeir at slikir menn eru þer hættazstir ok skiotazstir til skada ok hardręda sem Olafr er ef hann uill þer mæin geora ok þinu riki er hann er vmfram adra menn buinn at iþrottum uinsælld ok atgerui. vitum uer ok æigi huat þau drottning tala sin a millum. Þat var mikill sidr hinna riku konunga at drottning skyllde eiga hird ok hallda med sinum kostnade ok hafua þar til skatta ok skylldur sem þurfti. nu var þar suo med þeim Ualldimar konungi at drottning hafde æigi minne hird en konungr ok keptuzst þau miog vm agæta menn. huort uillde til sin hafua. Nu gerdizst sua at konungr festi trunad a þeirra manna rædum er ręgdu Olaf. geordizst konungr nỏkkut farr ok styggr til Olafs. en er hann fann þat sagde hann drottningu at hann fysizst at fara [j Nordrlond[92] sagde at frendr hans hefde þar riki haft. þiki mer þat likazst at þar verde þroski minn mestr. Drottning bad hann uel fara. sagde at hann munde þar þikia gỏfugr sem hann væri. Þessa getr j Rekstefiu er ort er vm Olaf konung Trygguason at hann fæddizst upp j Gordum.


Vegmilldr uigdrar felldar
uỏrdr þa fostr j Gordum
uellbiodr uisar dadir
uann sa er hæst gek manna.
blikraudr brigda myklum
bratt red fiogur ok atta
allrigt ela þrotta
Olafr skipa stoli.


Sidan bio Olafr skip sin ok lid ok hellt austan or Gaurdum. skipin uoru ỏrskreid ok toldu uel firir vindinum skorut skiolldum a bæde bord. En er Olafr kom austan siglde hann at Borgundarholmi ok uæitti þar uppras ok heriade. Sua segir Hallfredr Uandrædaskalld j drapu þeirre er hann orte vm Olaf konung.


Hilmir let at Holmi
herskod rodin blode
huatt vm dylde þess hỏlda
haurd ok austr j Gaurdum.


Eftir orrostuna la Olafr konungr med lidi sinu vid Borgundarholm. fengu þeir þar storm uedrs ok storan sia sua at þeir mattu æigi uid halldazst. sigldu þeir þa sudr vndir Uindland fengu þeir hofnn goda foru allt fride ok duolduzst þar um hrid. Burizlafr het konungr j Vindlande hann atte þriar dætr het æin Geira aunnur Gunnhilldr þridia Astridr. Geira konungsdottir hafdi verit gift hon hafdi mist bonda sinn. Geira var kuenna friduzst ok hinn mesti kuenskorungr. Geira red þar firir med drottningar nafne eftir bonda sinn sem Olafr hafde hofnn tekit. hennar rædismadr het Dixin hann var uitr ok vinsæll hofdinge mikill. hỏfudborg su er Geira sat j var skamt a land upp fra herbudum Olafs.


Vetrvist Olafs konungs hia Geiru

66. Þat var æinn dag at Dixin rædismadr kom j herberge til drottningar. hon fretti tidende en hann suarar. ek kann eingi tidende at segia nema þau sem þu hefir spurt at vkunnir menn med morgum skipum eru her vid land komnir. rædr þar firir lide æinn agætr madr będe at ætt ok asyndum er nefnnizst Olafr girzski ok kuetzst vera æinn kaupmadr. en ek segi þat med skynsemd at mer synizst hann hraustligr herkonungr þuiat jafnnfridan mann sa ek alldri at asionu ok yfirbragde. hann hefuir fỏgur augu ok snarlig. mikill er hann uexte ok allr hans likami er[93] sua fagr ok natturuliga skapadr sem huerr kall(m)adr mætti sig kiosa. Drottning tok þui aullu uel sem Dixin sagde. sendir hon hann þa til skipa med sinum eyrendum. Dixin kom til skipa en er hann fann Olaf sagde hann sua. þat mun þer vera kunnigt at her sem þer erut vid land komnir rædr riki æin agæt drottning er hæitir Geira dottir Buritzlafs konungs. nu firir þui at þer farit her med fride sem hon hefir spurt ok georit ỏngar |[94] vnadir hennar riki þa er þat hennar ordsendinger at hon bydr þer ok ollu lide þinu til uetrvistar j þa hofudborg sins rikis sem hon sealf sitr j med sinum hỏfdingium ok hirdsueitum. þuiat nu er alidit miog ok vedratta hỏrd ok straumar myklir. Olafr þa þetta bod gladliga. setr þa upp skip sin ok bua vm uel en skipræida ok annan varnnat fa þeir til varduæizslu Dixin radzmanni. foru sidan til borgarinnar. tok drottning med þeim med hinum mesta blidskap ok georde ueizslu. satu þeir þar vm vetrinn med mikille sæmd ok virding. attu þau laungum tal saman ok þokkadizst huort ỏdru uel. ok a þeim uetri bad Olafr konungr Geiru drottningar ser til eiginkonu. hon bar þetta mal firir rædismann sinn ok adra frendr sina ok vine. allir ræddu æitt vm at henni væri þetta hit bezsta rad. sagdi Dixin ok[95] oll hennar rad at[96] þat mundi verda henni til hins mesta styrks ef sua agætr konungr sem Olafr uar uillde þar stadfestazst ok nema ynde. Var þat þa bratt ad radum geort at Olafr fek Geiru drottningar ok var su ueitzsla hin virduligsta. tok hann þa rad ok rikisstiornn med henni. Vard honum bratt heyrinnkunnikt at margar borgir ok herut þar a Uindlande hofdu legit vndir riki Geiru drottningar er þa hofdu undan horfit ollum skattgiolldum vid hana. for Olafr konungr um vetrinn med her sinn til þeirra borga. hann settizst vm æina borg rika ok fiolmenna. hann baud borgarmonnum grid ef þeir uillde giallda skatt sem þeir voru skylldir. borgarmenn eptu j mot honum ok sogduzst alldri upp gefazst ne honum skatt giallda. sidan bardizst hann vid borgarmenn ok georde til morg uiguel ok gat unnit vm sidir þa borg sua at þeir æiner þagu lifit er med miuklæti badu ser grida. fengu þeir ser þar mikit herfang.


Olafr konungr vann borgir med sinni hreysti. capitulum.

67. Olafr konungr settizst nu um adra borg fiolmenna ok miog sterka. borgarmenn gengu vt a ueggina sỏgdu sua til konungs. spurt hofum ver huersu mikinn styrk þer hafit ok sua huersu herfiliga þeim hefir tekizst er med ofrkappi ok illzsku risu j mot ydr. ok vilium ver taka annat rad þat er oss synizst sniallara ok vitrligra at gefazst upp sialfir a yduart ualld ok miskunn helldr en strida med fauitzsku mote yduarre haleitre hamingiu er ydr stydr ok styrkir alla uega. þuit þat georir oss samuitzskan at skilia at þoat eftir bodi natturunnar hafui farsælan oss fylgiusỏm verit þa er med ỏngu mote treystanda a hennar huerfanda huel þuiat þat kann oft vndan uellta þa er minnzst varir. ok til marks at syna uornn goduilia gefum uer upp uornn stad lukum upp hlidum ok leyfum ydr inngaungu. Olafr konungr vard gladr vid þeim rędu ok het þeim makligri ok mikille ỏmbun. ok eftir gridin bidr hann nu lid sitt jnn ganga j borgina. En er konungr var inn kominn med fa menn þa var hleyft firir hlidit morgum ok sterkum jarnnhurdum ok slam ramligum. þustu þa borgarmenn huadan æfua at þeim med aluepni or husum ok herbergium ok eggiudu at eingi konungs manna skyllde med fiorui vndan komaz. Konungr ok hans menn toku vid uel ok uorduzst med dreingskap. þeir stodu allir samt vid murinn. konungr sa at æigi mundi sua buit hlyda. hann mællti til sinna manna. gera þer allir sem ek geore. Hann hliop þa upp a murinn þuiat lagt var jnnan at. hliop hann þa vt af murinum. var þat furdu hatt hlaup en þo sakade hann ekki þuiat blautt var vndir. sidan hlupu hans menn til hans. tok hann vid þeim sua at allir kuomnzst heilir a jord. Þui næst uæitte hann borginne sua harda atsoknn at a skamre stundu brutu þeir stor hlid a uegginum borgarinnar. gengu þeir þa upp en borgarmenn væittu vidnam. tokzst þar hinn hardazsti bardagi ok lauk sua at huert manzbarnn var drepit þat er j borginne hafde verit. þeir toku þar at herfangi þat er femętt var en brendu borgina at ỏsku. Lette Olafr konungr æigi fyrr en hann hafdi allar borgir ok herut lagt vndir sig þau sem vndan hỏfdu gengit ualldi Geiru drottningar. Sidan for hann aftr til sinnar borger ok sat þar vm vetrinn þat er eftir var. Þessa hernadar getr j Rekstefiu.


Olafr allra iofra
alfliott ok red briota
varghollr Vinda borgar
vestr hernat rak mestan.
hręnadrs hueriu sinne
hliom uottande matte
sannfrodr sigri rada
Suolnis doms j romu.


Her segir at Olafr konungr rak mæira hernat a Vindlande en nokkurr konungr annarrr fyrre ok hafde j huerre orrostu sigr.


Kris(t)ni logtekin i Danmork

68. Nv er at segia huersu Danmarkar lydr var kristinn ok huern lut Olafr Trygguason atte þar at j sinum radum þeim er hann lagde til med Ottoni vnga. Margir Dana konungar urdu kristnir af keisaranna ualldi ok kỏstudu sidan truune. en med þui at keisarar letu alldri |[97] af at koma þeim til kristni þoat konungar være oauduelldir þa vard þo sua vm sidir med guds miskunn ok oruggre astundan Ottonis kæisara med framkuęmd ok forsia ok fullkomnum goduilia Olafs konungs Trygguasonar. at kristni gekzst vid ok vard lỏgtekin yfir alla Danmỏrk a þeim dỏgum er Haralldr konungr Gormsson atti þar riki at rada sem sidar mun sagt verda.


Ættartỏlur konunga ok keisara

69. Þat er upphaf þessarra frasagna at Arnulfus het madr heilagr ok agætr. hann var j Saxlandi en sidan erkibyskup j Motzconcioborg. hans son het Argisel hertogi a Fraklandi. hann atti Begam Pippins dottur þeirra son var Pippin fadir Kalls fỏdur Pippins fỏdr Kallamagnns keisara. Karllamagnus var konungr yfir Fraklandi fiortan ár ok .xx. sidan var hann kæisare yfir Romuerium .xij. (ar). a hans dogum voru þessir stolkonungar j Myklagarde Michael Niciforius ok Leo. Karlamagnus hann atti Hilldegardis drottning þeirra son var Hlaudverr. hann tok kæisaradom eftir fỏdur sinn ok rikti .xij. ar ok .xx. hann sa menn huorke hlęia ne hrækia[98]. A þeim tima er Kallamagnns var konungr red sa konungr Jotlande er Gudefridus het. hann drap Hrærek Frisa hỏfdingia ok skattgillde Frise. sidan for Kallamagnus konungr med mikinn her mote Guthefrido. þa var Gudefridus drepinn af sinum monnum en Hemingr brodurson hans tekinn til konungs. hann for med her mote Kallamagnusi konungi. þeir funduzst vid a þa er Egdrera heitir. þar settuzst þeir. Uetri sidarr andadizst Hemingr konungr. þa georduzst konungar yfir Jotlandi Sigfrode frendi Gutefridi en annar het Hergeirr[99] anulli. þeir deilldu vm rikit ok attu margar orrostu(r). lauk þui sua at huorrtueggi fell. j þeim bardaga fellu tiu þusundir ok niu hundrut ok .lx. manna. þa tok konungdom sa madr er Herdr het. hann var fim uetr konungr ad(r) hann bardizst vid Renfridum son Gudefridi. j þeirre orrostu het Herdr til sigrs ser ef hann kæmizst hæill þadan at take retta tru ok lata skirazst med ollum sinum rikismonnum. en j þeim bardaga fek hann sigr ok for sidan med konu sina ok brodrson sinn er Harekr het til fundar vid Laud(uer) son Kallamagnus. hann var þa kæisare. Hann var þa skirdr j Meginzsoborg ok hans menn a dogum Paskalis pafa hins fysta med þui nafni j postuligu sæti. for Herdr þa heim j Danmork ok med honum byskup sa er Ansgarius het ok skirde hann þar mart folk. Herdr var sottdaudr. litlu sidar tok konungdom Harekr brodurson hans a Jotlandi þar til er Gutthormr brodir hans bardizst vid hann. j þeirre soknn fellu þeir badir ok allt konungakyn Jota nema æinn smasueinn er Harekr het. hann vard sidan konungr. þa var lidit fra hegatburd vors herra Jesu Cristi niu hundrut ok .lx. ara ok eitt ár. Ansgarius byskup for þa en(n) til fundar vid Harek ok skirde hann. Harekr let kirkiu geora j Ripum[100] en Herdr hafde geora latit j Heidebę. Ansgarius byskup andadizst þremr uetrum eftir bardagann þeirra Hareks ok Guthorms. þa er sagt at Harekr kastade kristnne ok do litlu sidarr. Eftir þat voru konungar heidnir Sigrfrode ok Halfdan. Rimbertus uar erkibyskup eftir An(s)garium. a .xij. áre hans byskupsdoms andadizst Hlauduerr keisari son Karllamagnus. hann atte fiora sonu er sua hetu Lotarius[101] ok Hlauduerr[102] ok Karll ok Pippin. þeir skiptu riki med ser sua at Lotarius hafde Romariki Borgun(d)iam ok Lotuingnam(!) en Hlauduerr hafdi Frakland ok keisara nafnn. Karll Valland [son Pippins konungs[103]. Þa er Rimbertus hafde verit byskup .xij. ar heriudu Danir ok Nordmenn a land þat er Nordmenn kalla Borgund. en a mote[104] þeim georde Hlauduer for sina hann drap af herinum .iiij. þusundir. en vetri sidarr andadizst Hlauduerr. A þui are leitudu Danir ok Nordmenn at hefnaz. ok foru þeir med myklu lide vt eftir Rin ok brendu þar allar borgir ok kirkiur ok hỏfdu hinu ezstu kirkiur firir hrosshus j borg þeirre er Aquisgranum hæitir. Þeir brendu Kolni[105] ok allar borgir upp med Rin. Þa georde Kall brodir Hlauduers lid a mote þeim. þeir funduzst vid a þa er Mosa heitir. j Dana lide voru þeir konungar Sigfrode ok Gudfrode ok synir Ragnnars lodbrokar. þeir sættuzst vid kæisarann ok letu skirazst. Ok litlu sidarr rufu þeir allt sattmalit ok heriudu uestr a Frakland allt til Parisborgar ok brendu hana. þa kom j mot þeim med mikinn her Arnnaldr er þa var kæisare ok drap af þeim .viij. hundrut manna. eftir þat stoduadizst Danaherr. Þa var lidit fra hingatburd vors herra Jesu Cristi niu hundrut are edr nærr þui. en .xvij. uetrum sidar var vigdr Humo[106] byskup j Brimum a Saxlande. A .xij. are þadan fra for Heinrekr er fyrstr var keisera med þui naffnne til Danmerkr ok færde Dane þa j kristne bæde med blidmælum ỏgnum(!) ok orrostu ok leitti(!) æigi fyrr en þeir hetu at taka tru retta. |[107] Sidan for Humo byskup til fundar vid konunginn Froda er þa red j Jotlandi ok skirde hann ok alþydu. þa voru georuar upp kirkiur þær sem eydzst hỏfdu j Heidabæ ok Ripum[108]. þa var ok kirkia geor j Arose. Eftir þat sende Frode menn til Romaborgar ok let uigea þrea byskupa til Jotlandz at rade Aganippus[109] pafa. var Heridus byskup uigdr til Heidabęiar en Libidagr til Ripa[110] en Rimbertus til Áros. ok uar þat niu hundradum .xl. ok viij. arum eftir holldgan vors herra Jesu Cristi a .xij. are konungdoms Ottonis hins mykla.


Her hefr vpp Jomsvikinga þaatt

70. Þar var fra horfit konunga tali er þeir redu firir Danmork Sigrfrode ok Halfdan. eftir þa red sa konungr firir Danmork er Helgi het. hann atti bardaga vid Olaf Suiakonung ok fell Helgi þar en Olafr red leinge sidan firir Danmork ok Suiþiod ok vard sottdaudr. eftir hann tok riki j Danmork Gyrdr ok Knutr. en eftir þa Siggæirr. en eftir hann tok Olafr Kynriksson. sa var brodurson Moalldar digru modur Juars vidfamna(!) hann var læinge konungr yfir Jotlande. hann var kalladr Olafr enski. hans son var Grimr gaue er konungdom tok eftir fỏdur sinn. Grimr gaue var fadir Audulfs audga er skattkonungr var a Jotlande Ragnars sona lodbrokar. son Audulfs var Gormr er enn var skattkonungr a Jotlande hann var kalladr Gorms hinn barnnlause. hann var rikr konungr ok vinsæll vid sina menn. hann hafdi þa leingi firir landinu radit er þetta var tidinda. tuæir menn eru nefnndir þeir er voru j hird konungsins het annarr Hallvardr en annarr Hauardr.


Capitulum

Arnnfinnr het jarll er þa var j Saxlande ok riki hellt af Karllamagnusi konungi. þeir uoru godir vinir ok Gormr konungr. hofdu verit fyrr j vikingu badir samt. jallinn atti systur frida. ok sua berr til at hann lagde a hana þydu meire en skyllde. sidan gek hon med barne en þat var þo miog leynt. Hann sende hana j burt med trunadarmonnum ok bat þa æigi fyrr vid skiliazst en þeir uisse huat af yrde barnnenu. sua gera þeir. koma fram þar sem konungrinn Gormr red firir nema stad vid skog þann er Myrkvidr hæitir ok letu barnnit koma vndir vidar rætr. en þeir fordudu ser j skoginn ok duolduzst þar. Þess er vid getit at þat berr samen þetta sama haust at Gormr konungr for a skog ok hird hans oll j allgodu uedri ok foru at dyrum alldine ok fuglum allan þann dag ok skemtu ser sua. en vm kuelldit þa ferr konungr hæim ok oll hirdin nema þeir tueir brædr Hallvardr ok Hauardr þeir duolduzst eftir a skoginum ok gengu sidan uida vm merkr at skemta ser. en firir myrkurs sakir þa fatu þæir æigi heim ok sneru þa leid sinne til siofar ok þottuzst vita at þeir mundu feta heim ef þeir fylgde siofarstraundu þuiat borg konungsins var skamt fra sio er mỏrkin gek fram allt at sio. Ok þa er þeir gengu vm siouar sanda ok at melum nokkurum þa heyra þeir barnns grat ok gengu þagat ok uissu æigi hui sæta mundi. þeir fundu þar sueinbarnn. þat var lagt vndir uidar rætr ok knyttr knutr mykill j enninu a silkidregli er þat hafde vm hofudit. þar var j ỏrtugar gull. barnnit var uafit j guduefiar pelle. þeir taka upp barnit ok hafa hæim med ser ok koma sua hæim er konungr sat yfir drykkiubordum ok hirdin ok saka sig vm þat er þeir hofdu æigi gad at fylgia konungi heim. en konungr kuazst æigi firir þetta mundu ræidr uera. ok nu sogdu þeir konunginum huat georzst hafde j forum þeirra. en hann beiddizst at sia suæininn ok let ser færa ok læitzst uel a sueininn ok mællti. sueinn sia mun vera storra manna ok betri fundinn en æigi. ok let sidan vatnne ausa ok nafnn gefa ok kallade Knut. en þat var firir þa sok at fingrgull hafde knytt verit j enne sueininum þa er hann fanzst. ok tok hann þar nafnn af þat er hann let sueininn hafa. hann fek honum fostr gott ok kallade sinn son ok vnne mikit ok georde uel vid. Knutr fæddizst þar upp var hann vitr ok uel at jþrottum buinn. En er a leid æfui Gorms konungs ok hann var gamall þa tok hann sott þa er honum vann at fullu. ok adr hann anndadizst þa baud hann til sin mỏrgum vinum sinum ok frændum er hann þottizst sia huersu fara munde. hann bæidde þa þess at hann munde rada huerium hann munde sueria land ok þegnna eftir hans dag ok uillde til þess fa þeirra leyfui. en kuezst Knuti gefua vilea allt sitt riki ok alla þa hluti er hann uæri þa mæire madr en adr eftir sinn dag. ok nu firir sakir vinsælda konungs at hann var monnum astfolginn þa jattudu þeir honum þessu at hann skyllde rada ok for þetta fram. ok eftir þat lætr hann lif sitt.


Knutr hinn fundni reed landi

71. Nu tekr Knutr vid lande ok þegnnum ok ỏllu riki þui sem Gormr konungr hafde adr haft. ok er hann vinsæll vid menn ok rædr æigi læingi firir lende adr hann a ser son þann er Gormr |[111] het. hann var heitinn eftir Gorm hinum barnnlausa. Þesse Knutr var ymizst kalladr Þrælaknutr edr Knutr hinn fundni. þui var hann Þrælaknutr (kalladr) at hann gaf frelsi huorumtueggium þrælum þeim er hann hỏfdu folgit ok fundit ok jalldoma. Þrælaknutr var skamma stund konungr ok þo hardla fręgr. eftir hann uar til konungs tekinn Gormr son hans. hann var kalladr j æsku sinne Gormr hinn heimski. en er alldr færdizst yfir hann var hann kalladr Gormr hinn riki. hann hellt riki af Ragnars sonum lodbrokar ok var mest j kærleikum vid Sigurd orm j auga. Sigurdr atti Helunu dottur Ella konungs. ok þa er Ragnars synir raku hernat vm þesse lỏnd Eingland Ualland Frakland Saxland ok allt vt vm Lungbardi Suiþiod Danmỏrk Vindland ok er þeir kuomu heim skiptu þeir med ser þeim londum er þeir hỏfdu unnit. Beornn jarnnsida hlaut Suiþiod Gautland huorttueggia. Sigurdr ormr j auge Eygotaland Halland ok Skaney. Huitserkr hafde Ræidgotaland ok Uindland. Ok er Sigurdr ormr j auga sat j Danmork fædde kona hans son sa het Knutr. hann var fæddr a Hỏrd a Jotlande ok þadan af kalladr Hỏrdaknutr. hann fostrade Gormr konungr. Gormr vard sottdaudr en Haurdaknutr var konungr j Danmorku yfir Eygotalande ok Skaney [ok Hallande þuiat[112] þat var hlutskipte Sigurdar orms j auga fỏdr hans. Knutr konungr kuæntizst ok gat son. þann let hann hæita eftir Gorm fostra sinum syne Knutz hins fundna. hann var konungr eftir fỏdur sinn manna mestr ok fridazstr. hann var kalladr Gormr hinn gamli þa er hann elldiz.


Fra Klacharalldi jarli

72. Haralldr er nefnndr jarll æinn er red firir Hollsetulande hann var kalladr Klakharalldr. hann var vitr madr. hann atti ser dottur æina er Þyry er nefnnd ok var allra kuenna vitruzst ok red drauma betr en adrir menn. hon var ok frid synum. þar þottizst jall eiga ỏll landrad er dottir hans var. let hann hana ollum hlutum rada med ser ok vnni henni mikit. Ok nu er Gormr var frumuaxsta ordinn ok hann hafde tekit vid konungdomi þa for hann or landi ok ętlade þat rad firir ser at bidea dottur Haralldz jalls. en ef hann uillde æigi gipta honum konuna þa hugde hann at jarll munde þola her. Ok nu er[113] þau Haralldr jarll ok dottir hans spyria til fara Gorms konungs ok hans firirætlanar þa senda þau menn j moti honum ok bioda honum heim til hinnar bezstu ueizslu. ok þektizst hann þat ok sitr þar at uæizslu med sæmd ok allri ỏlud. sidan berr hann upp sin eyrende[114] firir jalli. en hann uæitir þau suỏr at hon skyllde sealf firir rada. firir þui segir hann at hon er myklu uitrari en ek. Ok nu er þetta mal borit firir hana sialfa. hon segir þa. eigi mun þetta radazst þessu sinne ok skaltu heim fara at sinne med godum giofum ok uirduligum. En ef þer er mikit um radahag vid mig þa skaltu er þu kemr heim lata geora bradliga hus sua mikit at þer se skapligt at huila j. þar skal husit setia er æigi hefir fyrr hus stadit. en þar skaltu æinn sofa j uetra(r)nott hina fyrstu ok þriar nætr j samt ok mun þu glỏgt ef þig dreymir nokkut. ok sent sidan menn a minn fund at segia mer drauma þina ef nokkurir eru ok mun ek þa upp kueda firir þeim huort þu skalt fa þetta rad edr æigi. en æigi þarftu þa at senda menn at vitea þessa radahags ef þig dreymir ekki. Eftir þetta uidrtal þa er Gormr konungr skamma stund at þesse ueitzslu ok byzst heim ok er ant til at reyna þessa hennar vitru ok tilskipun ok ferr nu hæim med mikille sæmd ok virduligum giofum. Ok er hann er hæim kominn þa ferr hann sua med þessu ỏllu sem hon hafde honum rad til kent. let nu geora husit ok gengu sidan j þetta hus sua sem firir var mællt. hann let vera hea husinu vti .ccc. manna aluopnnadra ok bad þa uaka ok hallda uord. ok kom þat j hug at vera mune suik. ok legzst hann nidr j rekkiu þa er þar var geor j husinu ok sofnnar ok eptir þat dreymir hann. ok þar sefr hann þriar netr j þui huse. ok nu eftir þetta georir hann rit ok sendemenn til Hollsetulandz til jalls.


Sagdir draumar Gorms konungs

73. Nv fara sendimenn ok koma a fund Haralldz jarlls ok Þyry dottur hans ok segia þeim drauma Gorms konungs ok bera upp sin eyrendi firir Þyry. Ok er hon hafde heyrt draumana þa mællti hon. nu skulu þer her vera suo leinge sem þer vilit en þer megit sua segia konungi ydrum at ek mun ganga med honum. Ok er þeir koma heim þa segia þeir konungi þesse tidendi ok verdr hann gladr[115] vid þessa sỏgu.


Sagdir draumar Haralldz(!) jarls(!)

Konungr byr nu ferd sina med myklu lide ok skrautligu at uitea þessa radahags. ok ferst honum uel þar til sem hann kemr til Hollsetulandz. Haralldr jarll frettir til ferda hans ok lætr geora dyrdliga ueitzslu ok mikinn fognut j mote honum. ok tekzst nu radahagr þeirra a millum ok myklar astir. en þat var haft at skemtan at ueitzslunne at Gormr |[116] konungr segir drauma sina. en hon rædr þa eftir. Konungr segir sua at hann dreymde vetranott hina fyrstu ok þrear nætr er hann suaf j husinu. at hann þottizst vti staddr uera ok sea yfir allt riki sitt. hann sa at siorrinn fell af lande ok sua langt at hann matti huergi auga yfir reka. sua vard mikil fiaran at þurr uoru oll eyiasund[117] ok firdir. en eftir þau tidende þa sa hann at yxnn þriu gengu ór sionum ok runnu a land upp þar nær sem hann var ok bitu þar af allt gras at snỏggu er þeir kuomu at. ok eftir þat gengu þeir a brott. Sa var annar draumr er þessum er miog aþekkr. at honum þykir enn sem þriu yxnn gengi upp ór sionum ok rynne allir a land upp. þeir uoru allir raudir at lit ok hyrnndir miog. þeir bitu enn gras af jỏrdunne jafnnt sem hinir fyrre. ok er þeir hỏfdu verit nỏkkura hrid þa gengu þau enn aftr j sioinn. Hinn þride draumr var enn þessum likr. þa þottizst Gormr konungr enn sia þriu yxnn ganga upp ór sionum. þeir voru alsuartir at lit ok myklu mest hyrnndir ok voru enn nokkura hrid ok foru hina somu leid a brott at þeir gengu j sioinn. ok eftir þat þottizst hann heyra brest sua mikinn at hann hugde at heyra munde vm alla Danmork. ok sa hann at þat vard af siofar ganginum er hann gek at landinu. En nu uil ek segir hann at þu drottning radir draumana til skemtanar monnum ok lysir sua yfir þinum vitrleik. Hon mællti sig æigi vndan þessu ok red draumana ok skipade þeim fyst sem fyrst var sagdr ok dreymdr ok sagde sua. at þar (er) yxnn gengu ór sio a land upp huitir at lit at þat mune vera uetr þrir myklir ok munde falla sniorr sua mykill at ár munde af taka j Danmỏrku. en þar er þer syndizst ganga or sionum aunnur þriu yxnn ok voru þeir raudir. þar munu koma adrir þrir vetr sniolausir ok þo æigi godir. firir þui at þer þotte þeir bita gras af jordunne. en þar sem hinir þridiu yxnn gengu upp þar munu koma hinir þridiu þrir uetr. þeir munu vera sua illir at þat munu allir menn tala at ỏngua mune þeir slika. ok þat suarta uaran man koma ok naud yfir landit at trautt munu dęmi til finnazst. en þar er þer þotti yxnin vera miog hyrnd þar munu margir verda hornnungar allz þess er eigu. en þar er þau gengu aftr j sæinn þar kuad hon varan mundu huerfa af landinu ok aftr j sæinn sem at komu uxarnir. ok þa heyrþir þu brest mikinn er siorrinn fell at landi. þat mun vera firir ofride storeflismanna. ok finnazst her j Danmork ok eiga her bardaga ok orrostur storar. þess er mer ok uon at þeir mann sumir se þer nanir at frendsemi er vid uerda staddir vid nokkurnn vfridinn. ok ef þig hefde þetta fyrr dreymt er nu var sidarr j drauminum þa munde vfridrinn verda a þinum dogum. en nv mun þetta ekki saka. ok æigi hefda ek þa med þer gengit ef þig hefde sua dreymt sem adr gat ek. en vid mun ek geort geta ỏllum draumum þessum er þig hefir dreymt firir hallærinu. Ok eftir þessa veitzslu foru þau Gormr konungr ok Þyry drottning heim til Danmerkr ok letu hlada mỏrg skip af kornne ok annare gæzsku. ok flutti sua ár j Danmỏrk. ok a huerium missarum þadan j fra allt til þess hallæris er hon hafde firir sagt. ok þa er hallærit kemr þa sakar þau allz ekki firir vidbuninge sinum ok þa menn er j nand voru j Danmork þuiat þau midludu þadan mikil gæde ỏllum landzmonnum sinum. ok þotti Þyry uitrỏzst kona komit hafua j Danmỏrk ok var kollut Þyry Danmarkar bot.


Send(ir) menn til jarls

74. Þau Gormr ok Þyry attu sonu tuo ok het Knutr hinn ellri en Haralldr enn yngri. þeir voru badir efnniligir menn ok þotti Knutr enn vitrari j æsku þeirra. hann var firir flestum monnum vm vænleik ok alla atgerui þeim er þa voru j Danmorku. hann er huitr a hárs lit ok huerium manni vænni. konungr vnni honum vm alla menn fram ok þar med ỏll alþyda þui var hann kalladr Knutr Dana ast. Haralldr var likr modrfręndum sinum. Þyry vnne honum æigi minna en Knuti. Knutr var fostradr med Klakharalldi afa sinum ok fostrade hann Knut ok honum vnni hann mikit enda var hann hinn vinsælsti j sinum uppruna. en Haralldr var fæddr hæima med hird fỏdur sins. hann var þeirra brædra miog myklu yngri ok var snemmendis æfr ok udęll uidrskiptis ok vard hann firir þui ouinsæll j sinum uppruna. Þat er sagt eitthuert sinn at Gormr konungr sendi menn til fundar vit Haralld jall mag sinn (þeirra) eyrenda at bioda honum til iolauæitzslu med ser. en hann tok þui uel ok het at fara vm uetrinn til bodsins. Nu foru þeir aftr konungs menn ok sogdu sua at jallsins var uon til jolaueitzslunnar. Ok er at þui kom at jall skyllde heimen buazst þa ualdi hann ser foruneyti sligt sem hann uilldi hafa til bodsins. Knutr for med honum en æigi er þat sagt huersu fiolmennr hann for. Þeir fara nu ferdar sinnar þar til er þeir koma at Limafirde. ok er þeir voru þar komnir ok ætludu yfir fiordinn þa sa þeir þar standa æik æina þa er þeim þotti nỏkkut |[118] med kynligu mote. þar voru uaxin a epli helldr sma en þau voru gręn ok blomgut. en undir æikinne lagu ỏnnur epli þau voru będe fornn ok stor. þeir vndraz þat miog ok segir jall at honum þikir þetta vera vndr mikil er græn uoru eplin j þann tima arsins sem þa var. þuiat þau eplin lagu hia æikinne er vm sumarit hỏfdu uaxit. ok munu ver huerfa aftr sagde jarll ok fara æigi leingra. Huerfr hann nu aftr ok fara vnz þeir koma heim. sat jall heima þau missare med hird sinne. Konungi þotti kynligt er jall kom æigi ok ætlade þo at nokkurar naudsyniar munde firir standa. Nu er kyrt þetta sumar. ok er vetr kemr sendir konungr menn til jalls at bioda honum til jolaueizslu sem j fyrra sinn. jarll heitr forinne ok fara aftr ok segia sua konungi. Ok nu kemr þar missarum at jall for heiman med sinu foruneyti ok fara nu unnz þeir koma at Limafirde. ok voru nu a skip komnir ok ætludu yfir fiordinn. En þat er sagt at j fỏr voru med þeim hundar blaudir ok lagu huelpar j hundunum. en er þeir voru a skip komnir þa þotti jallinum sem gæi huelparnir j greyhundunum en hundarnir sealfir þogdu. þetta þotti jallinum hin mestu bysnn ok ollum þeim. ok hurfu aftr þadan ok voru heima þau jol. Nu ferr sua fram unz kemr hinn þride vetr. sendir konungr menn sina at bioda jalle ok hæitr jarll forinne. fara sendimenn aftr ok segia konungi. En jall byzst heiman þa er at þui kemr med foruneyti sitt ok fara vnnz þeir koma at Limafirde ok ætludu at vera þar vid fiordinn vm nattina. Sidan bar syn firir þa þa er þeim þotti mikils vm vert. þeir sa boda risa a jnnanverdum firdinum en annan j utanverdum. ok gek huorr j mote audrum. en bodarnir voru myklir ok georde af okyrlæik mikinn er þeir fellu saman ok mættuzst. ok þat fylgde þui at þeim þotte at blode gera sioinn af. Þa mællti jallinn. þetta eru stor bysn segir hann ok skulu ver aftr huerfa ok uil ek æigi fara til bodsins. Nu gera þeir sua fara heim ok sat jallinn heima þau jol.


Haralldr jarl kom til konungs ok reed synir

75. Konungrinn Gormr vard ræidr miog er jallinn hafde ỏngu sinne þekzst heimbod at honum. en hann uisse æigi huat til hafde halldit er hann kom æigi. Ok nu vm uetrinn eftir jol þa ætlade Gormr konungr at heria a hendr jallinum Haralldi magi sinum. ok þotti hann hafua drambat miog vid bodum sinum er[119] hann hafde ekki sinn komit þa er a var kuedit ok þotti jall hafa suiuirt sig j þessu. ok þessarrar firirætlanar konungs vard Þyry drottning uỏr ok taldi ofallit þetta rad firir konungi. samir þer æigi segir hon at geora jallinum vfrid firir ỏngar[120] sakir ok liggia her til morg betri rad vm þetta mal. ok af fortỏlum hennar sæfadizst konungr nokkut sua ad eyddizst herforin. var þat rads tekit at konungr sendi menn sina eftir jallinum ok uillde uita hueriu sætti. ok hafdi drottning þetta rad til gefit at þeir skyllde finnazst fyst magarnnir ok talazst vid ok sea þa huat vid sig væri. Ok nu koma sendimenn konungs a fund jallsins ok segia honum eyrendin. ok bregz hann nu uit skiott ok ferr a fund konungs med fỏgru foruneyti. Konungr tekr at hofui vid mage sinum. ok er sua sagt at konungr gengr a malstefnnu uonu bradara ok lætr jall þangat kalla. ok er þeir voru þar komnir þa spurde konungrinn. hui sętti þat sagdi hann at þu komt ỏngu sinne er ek baud þer til min ok suiuirdir sua mig ok mitt bod. Jallinn suarar ok letzst æigi til suiuirdingar þat gort hafa vid hann þo at hann kæmi ekki sinn til uæitzslunnar helldr kuat hann þar adra hlute til hallda. segir nu þau bysnn er þeir hofdu set ok adr var sagt. kuezst jall skyra mundu firir konunginum ef hann villde vita huat hann ætlade at taknna mundi huert vndrit. en konungrinn jattade þui. Jarll mællti þa. þar mun ek þa til taka er ver sam æikina med grænum eplum ok smam en fornn epli ok stor lagu nidre hea. en þat hygg ek vera munv firir sidaskipte þui er koma mun a þesse lond. ok man sa sidrinn uera med mæira bloma ok jartæignna þau eplin hinu foghru. en sa sem nu er mun merkia þau hinu fornnu eplin er þa lagu a jordu ok munu þau funa ok verda at dupte einu. mun sea sidr ok nidr leggiazst þa er hinn gengr yfir ok er þa sem sia verdi at ỏngv. Annet vndr uar þat er ver heyrdum huelpana geyia j greyhundunum. þat hygg ek firir þui uera munu at þeir menn er ungir eru at alldri munu taka mal firir munn hinum ellru(m) monnum ok georazst sua huatuiser at mikil von er at þeir hafui æigi minna hlut radanna þo at hinir ellri se optar radgari. ok hygg ek at þeir muni enn æigi vera komnir j heiminn er ek mæli þetta til. þuiat huelparnir go er æigi voru lagdir en greyhundarnir sialfir þogdu. Hit þridia undrit er ver sam bodana gangazst a mote. annar j jnnanverdum firde enn |[121] annarr (j) vtanverdum ok mættuzst midfirdis ok fell huorr j kuerk audrum en siorinn vard af blodugr af okyrlæik þeim er þar geordizst af. þat hygg ek vera munu firir missætti nokkurra storeflismanna her innanlandz ok munu þar georazst af bardagar ok mikil styriolld. ok er mikil von at þar verde nỏkkut afspringe af þessum ofride a Limafirde sem þesse bysn bar firir oss er nu hefui ek sagt. Gormi konungi skilduzst uel ord jallsins ok þotte spaklig vera ok gaf honum þa frid ok rann af konungi þa ræide su er hann hafdi haft a jallinum. en suo er sagt ad adr þeir gengi j malstofuna þa hafde konungr setta menn til at bera uopnn a jallinn ef honum þotti sem vrækt ein hefde til gengit ok ofmetnadr er hann hafde æigi farit til bodsins næinu sinne er hann baud honum. ok þotti konungi nu sakir til þo at hann hafdi æigi farit. gengu þeir nu burt af malstefnu þesse ok var jall þar med konungi nokkura stund. Sidan skildu þeir magar sattir ok þa jall af konungi godar giafir adr hann for j burt. ok ferr hann nu med foruneyti sitt ok ferst uel vnnz hann kemr heim. Nu lida skammar stundir adr Haralldr gefr fostra sinum Knuti ok frænda allt riki sitt. ok tok nu Knutr vid Hollsetulandi ok ollu þui riki er att hafde Klakharalldr jall. en hann sialfr redst j fra ok byriade hann nu ferd sina sudr j Ualland ok tok þar vid kristne ok kom alldri sidan j Danmork.


Drepinn Knutr Dana aast af Haralldi brodur sinum

76. Sva er sagt at þeir Gormr konungr ok Haralldr son hans urdu osamþykkir þegar er Haralldr hafde styrk alldrs sins. tok Gormr konungr þat rad at fa honum skip nỏkkur ok leysti hann sua a burt. ok ferr hann uida ok leggzst j viking huert sumar en a uetrum er hann j Danmork ok hafde þar fridland. Ok er þui hafde fram farit vm hrid þa er þat sagt at Haralldr beiddi fỏdur sinn at hann skyllde fa honum þuilikar æ(i)gnir sem Klakharalldr jall hafde gefit Knuti. en hann fek þat æigi af fỏdr sinum. Þat er sagt at eftir þetta geordizst vþokki mikill medal þeirra brędra Knutz ok Haralldz. ok þotti Haralldi uera mikill munr georr þeirra brędranna j huiuettnna ok grunade at æigi mundi sidarr minne. Þess (er) vid getit at æitt haust kemr Haralldr til Danmerkr sem hann atti vanda til at hafua þar vetrsetu. hann hafdi heriat vm sumarit j Austrueg. en j annan stad er þat at segia at Gormr konungr sendi menn til Holltzsetulandz at bioda Knuti syne sinum til jolaueitzslu. ok er at þui kom ferr Knutr heiman med foruneyti sinu ok hafde þriu skip. ok sua hafde hann til ætlat at hann kom j Limafiord atfangadag jola sid dags. ok þat sama kuelld kemr Haralldr brodir hans j Limafiord ok hefir niu skip edr tiu. hann var kominn ór Eystrasalti ok hafdi þar heriat vm sumarit. Nu verdr Haralldr þess varr at Knutr brodir hans er þar firir med þrem skipum. minnizst nu a oþokka þann allan er georzst hafdi mille þeirra brędra ok bidr menn sina briota upp uopnn sin. buazst nu til atgaungu vid Knut. Þessa verdr Knutr varr ok uill veria sig ok þui æigi upp gefaz þott hann hefde lid minna. en Haralldr kuedr nu skulu skrida til skarar med þeim brędrum ok leggr at skip sin ỏllu megin ok slærr þa þegar j bardaga þann sama jola aftan. en þar lykr sua at þar fell Knutr Dana ast ok allt lid hans edr þui nærr. þuiat Haralldr neytti þess at hann hafde lid meira.


Vidtal konungs ok drottningar

77. Eftir þetta fara þeir Haralldr þar til er þeir koma firir bæ Gorms konungs sid vm aptaninn ok gengu þar a land upp aluopnadir til bæiarins. ok er þat sumra manna sognn þeirra er frodir eru at Haralldr leitade ser rads ok þottizst æigi uita algeorlla huersu hann skyllde segia fỏdr sinum. en þat var firir þa skylld at Gormr hafde þess heit stræingt at hann skyllde deyia ef hann spyrde frafall Knutz sonar sins ok sua sa er honum segde dauda hans. Haralldr sendi fostbrodur sinn er Haukr het a fund Þyry drottningar modr sinnar ok bar henni ord til at hon fengi rad til at segia tidendin. en hon gaf þau rad til at hann fære sialfr a fund faudr sins ok segde. at haukar tueir hefde barizst ok være annar alhuitr en annarr grarr ok uære badir godir. en suo lyki med þeim at hinn huite haukrinn hefde bana ok þetti þat almikill skade. sidan for Haukr til Haralldz ok sagde huat modir hans hafdi til rads gefit. For Haralldr þa til hallar þar er Gormr konungr drak jnne med hird sina. Haralldr gek nu j hallina firir fodur sinn ok segir honum fra haukunum sua sem modir hans hafdi rad til kent ok lauk sua sinu mali at nu er daudr hinn huite haukrinn. ok er hann hafde þetta mællt þa kuad hann annat ord uti. Æigi er þess getit huar Haralldr hafdi herbergi þa nott edr lid hans. en Gormr konungr rædr ekki j þetta sua at menn fyndi. drekka menn vm nattina sem likade ok foru sidan at sofa. En vm nattina er menn voru gengnir or hollinne þa ferr |[122] Þyry drottning til ok let ofan taka hallarbuninginn ok sidan let hon tiallda j stadinn suortum tiolldum ok gram uefium þar til sem altialldat er. firir þui let hon sua gera at þat var þa hygginna manna rad j þann tima ef harmtidende kuomu til eyrna monnum at geora þann ueg sem drottning georde.


Konungr fretti fall sunar sins

78. Gormr konungr hinn gamli ræis upp þann morginn ok gek j hasęti sitt ok ætlade at taka til drykkiu. þa leit hann a hallarueggina. Þyry drottning sat j hasæti hea konungi. Nu tok konungr til orda. þu munt hafa þessu radit Þyry drottning sagdi konungr er hỏllin er þann ueg buinn. Firir hui þikir þer a þui likende segir hon. Þui sagde konungr at þu uill sua segia mer fall Knutz sonar mins. Þu segir mer nu sagdi drottning. Gormr konungr hafde stadit upp firir hasætinu er þau ręddu vm þetta. en nu settizst hann nidr hart ok suarade ỏngu ok hneig þa upp at hallaruegginum ok gek þa ór honum ondin. Sidan var konungrinn j brott borinn andadr ok til graftrar færdr ok var haugr orpinn eftir hann at rade Þyry drottningar. Ok nu sendir hon eftir Haralldi syni sinum at hann skylldi heim koma med ollu lide sinu ok drekka erfui eftir faudr sinn. ok sua gerde hann ok var þat hit virduligzsta erfui. Eftir þat tekr Haralldr vid landi ok þegnum ok ỏllu þui riki er fadir hans hafde att ok hafde þing vid landzmenn ok toku Danir hann til konungs a þinginu vm allt Danariki. ok sitr hann nu nỏkkura uetr j fride eftir þetta ok styrir riki sinu med uegsemd ok myklum soma.


Fra Jvari beinlausa

79. Jvarr hinn beinlause var konungr j Æinglande langa ęfui. hann atti ekki barnn þuiat þat segizst at hann hefde aungua girnnd. en æigi skorti hann spekt ne grimd. hann vard ellidaudr a Æinglande ok heygdr þar. þa voru daudir allir Lodbrokar synir. Eftir þat tok konungdom j Einglande Adalmundr Jatgeirsson brodurson Jatmundar hins helga ok kristnade hann vida Eingland ok tok skatt af Nordimbralande er heidit var. Eftir hann var konungr Adalbrikt hann var godr konungr ok vard gamall. a hans dỏgum ofarliga[123] kom Danaherr ok voru þeir brędr firir lidinu synir Gorms hins gamla Knutr ok Haralldr. ok þat er sumra manna sỏgnn at sua bærizst at vm liflat Knutz Dana astar at Gorms synir fengi mikit ualld a Einglandi ok Nordimbralande ok þa er þeir ugdu ekki at ser æinn dag er skin var heitt at þeir færa a sund milli skipanna. en er Knutr var a sundinu kom af landi ofridr. þa var Knutr lostinn ỏru til bana ok væri sua fluttr hæim til Danmerkr.


Hakon jarl lukti skattinn

80. Hlỏduerr konungr sonarson Kallamagnus rikti med brędrum sinum. sem fyrr var ritat .xxx. ok .vi. ar. ok eftir þat rikti Karll brodir hans .xij. ar med brędrum sinum. het annar Kallamagnus en annar Hlỏduerr. J þann tima bygdizst landit. þa red firir Danmork Gormr hinn gamli en Haralldr hinn harfagri firir Noregi. Eftir Kall Hlauduersson rikti Arnnmolldus son hans .xij. ar. þa Hlỏduerr son Arnnmolldi .xij. ar. þa Konrad .vij. ar hann var fystr keisare þeirra manna er [eigi voru[124] af langfedga tolu fra Kallamagnusi komnir. Eptir þat rikti Heinrekr .xvij. ar. þa Otto hinn mykli .xxx. ok atta ar. þa Otto hinn raude son hans .ix. ár. þa [Otto hinn[125] ungi son Ottonis rauda .x. ar. Ok var j þann tima Haralldr konungr Gormsson konungr af Danmork ok Noregi en Hakon Hladajarll hellt af honum riki sem fyrr er sagt. var þa vinatta þeirra god. sendir Hakon jarll Haralldi konungi a einu sumri fimtige hauka. engan skatt gallt hann annan firir þui at Danakonungr væitte honum skatta alla þa er hann atti j Noregi til starfs ok kostnadar er jall hafdi til at veria landit firir Gunnhilldar sonum. en þat hafde verit sattmal þeirra Haralldz konungs Gormssonar ok Hakonar jarls eftir drap Gullharalldz. at jarl skyllde fara til Danmerkr vm sinn ok bioda vt leidangri vm allan Noreg til lids vid Haralld konung Gormsson þa er honum er mest lids þaurf en fara ofuallt sialfr er konungr sende honum ord ok hann uill hans raduneyti hafua. hann skylldi giallda skatta þa alla er fyrr uar sagt. en þat var hundrat marka gullz ok .lx. hauka. Eptir þat tok Hakon jarl gull þat allt er att hafde Gullharalldr ok hann hafde nafnn af tekit. þat gull hafde hann haft af sudrlỏndum. þat var sua mikit fe at tuær kistur voru fullar af gulle sua at æigi mattu tueir karllar meira lyfta af golfui. tok Hakon fe þat allt at ser at herfangi ok gelldr nu Haralldi þriggia uetra skatt firir fram ok kuetzst æigi mundu j annat sinn betr vidlatinn. Haralldr konungr tok þat ok skilduzst at þui.


Þaattr Otto keisara ok Gorms(!) konungs

81. Otto keisari er hinn vngi var kalladr streingdi þess heit at hann skylldi snua Dỏnum til rettrar truer ef hann mætti. ella skylldi hann med ollum sinum styrk heria a Dani .vj. sumur j samt ef hann fengi æigi fyrr kristnat þa. Eftir þa heitstreinging sendir keisarinn |[126] bod Haralldi Danakonungi med þeim ordum at hann skyllde trua a sannan gud ok allt þat folk er hann atte at rada edr at (odrum) koste sagde kæisarinn at hann munde fara med her a hendr honum. En er Danakonungi kuomu þesse bod lætr konungr bua landuarnir sinar ok hallda uel upp Danavirke. hann sende bod nordr j Noreg Hakoni jarli at hann skyllde koma til hans snemma vm vorit med allan sinn her þann er hann fengi. baud Hakon jarl her vt vm uorit af ollu riki sinu ok vard allfiolmennr. helt hann lide þui ỏllu til Danmerkr ok for til fundar vid Haralld Danakonung. tok konungr allþaksamliga vid honum. margir adrir hỏfdingiar voru þa med konungi þeir sem honum veittu lid. georir konungr þat bert at hann ætlar at hallda her þeim ollum til motz vid Ottonem keisara.


Bardagi Otto keisara vid Dani

82. Otto keisari dro her saman vm vorit a Saxlande. hann hafde mikit lid ok fritt hellt hann þui til Danmerkr. Vm sumarit funduzst þeir Haralldr konungr. þeir lỏgdu þegar til orrostu ok bỏrduzst allan daginn til nætr. þar fell fioldi lids af huorumtueggium en þo fleira af keisaranum. en er natta tok settu þeir med ser .iij. natta grid til radagerdar ok vidrbunadar huorumtueggium. En er .iij. nætr voru lidnar gengu a land huorirtueggiu ok biugguzst til bardaga. gengu sidan saman fylkingar ok vard hin hardazsta atsoknn. ueitte keisara þa allþungt ok fell myklu fleira hans lid. ok er a læid daginn brast flotte j lide hans ok flyde sidan til skipa sinna. Sua er sagt at Otto keisari sat a hesti vm daginn ok bardizst frækiliga. ok er meginherrinn tok at flyia ræid hann vndan til skipanna. hann hafde j hende mikit spiot gullrekit ok var alblodugt upp at hỏndum. hann setti spiotit j sioinn firir sig ok mællti hatt. þui skyt ek til allzualldanda guds at annan tima er ek kemr til Danmerkr skal ek geta kristnat landit edr lata lifit ok liggia her daudr j Danauelldi. Otto keisari steig þa a skip sin med lid sitt ok for heim til Saxlandz ok sat þar vm vetrinn. en Hakon jarl var eftir med Danakonungi ok hofdu þeir myklar radagerdir ok letu þa af nyiu ræisa Danavirke er vidfręgt er ordit. þat var geort mille Ægisdyra ok Slessmunna allt vm þuert landit j mille siofua. sidan for Hakon hæim til Noregs.


Vidrtal konungs ok Hakonar jarls

83. Vm vorit eftir dro Otto keisari her saman ovigan. hann hafde her af Saxlande ok Fraklande Frislande ok Vindlande. fylgde honum Burizlafr konungr med mikit lid. hann hafde ok mikit lid af Hollsetulande. flutti keisari allan þann her til Danmerkr. Ok þegar er Haralldr konungi spyrr þesse tidendi þa sendi hann menn a fund Hakonar jarls at hann skyllde koma a hans fund ok hann þikizst alldri mæirr þurft hafua[127] hans lidueitzslu ok fiolmennis en þa. Hakon jarl skipaz skiott vid ordsendingar konungs ok þikir naudsynia mal ok ferr þegar hann er buinn ok hefir hundrat skipa ok kom vid Danmork ok ferr þegar vit .xij. mann a fund konungs. konungr verdr honum feginn ok segir hann uel hafua undir vikizst sina naudsyn. ok skal nu fara j mote lide þinu ỏllu ok kann ek huerium manni þỏk er hingat kemr. Vit skulum rædazst vid nokkut adr sagdi jarl. mig attu til radagerdar ok þessa .xij. menn til fulltings en æigi meira lid nema ek vile. þuiat ek hefir komit adr vm sinn at væita þer lid sua sem vit hỏfum mællt med okkr firir ỏnduerdu. Satt er þat segir konungr en þess vænta (ek) at þer at þu mundir mer at lide verda firir sakir vinattu okkarrar. Jarl suarar. þess er ek æigi radande vid menn mina segir hann. þeir þikiaz skylldir at veria land mitt ok riki en æigi þikiazst þeir skylldir at veria annarra konunga riki eda Danmork firir þer ok leggia sidur sinar vid spiotzodda ok taka ekki j mot j gędum edr virdingum. Huat skal ek til vinna segir konungr vid þig ok þina menn at þer komit mer at lide þuiat ek hefu(i) þat sannspurt at ek mun uid ofrefli eiga at skipta firir sakir fiolmennis konungs. Jarl suarar. einn hlutr er sa er skoradr er til þessa at þui sem ver verdum asattir ek ok minir menn. ef þu uill gefa upp skattana alla af Noregi þa er vgolldnir eru. ok sua skal vandliga upp gefna at alldregi sidan skal Noregr skattgilldr vndir Danmork. en ef þu uill æigi þenna kost er ek hefir nu bodit þa mun lid þetta fara heim allt til Noregs er mer hefir hingat fylgt nema ek sialfr skal her vera med þessa .xij. menn ok væita þer sligt lid sem vit verdum asattir. Þat er satt segir konungr at alla menn byrgir þu vti firir uitzmuna sakir ok rada. ok eru mer nu georuir tueir kostir ok er huorrtueggi hinn vesti ok vandreda leitar þu mer nu. Hygg þu nu at segir jarl. en sua synizst mer segir hann sem þer muni at litlu hallde koma skattarnir [or Noregi[128] ef þu lætr lifuit her j Danmork. Skiott skal ok kiosa segir konungr at þui sem nu er komit. at þu ueit mer med allt lid þitt sem þu færr ofl til ok munt þu þa ỏdlazst þat er þu beidir. |[129] Ok eftir þat sendir konungr j mote ollu lide Hakonar at þangat koma a eina stefnu. ok eiga þeir at þessu handsal ok binda þeir sua fast sina maldaga. ok nu taka þeir þar dyrdliga væizslu at konungs ok fara sidan mote keisara med allann her sinn þann er þeir fengu til. Konungr ferr med skipalid sitt til Ægisdyra. en Hakon jarl til Slessmunna odrum megin landzsins. En þa er keisarinn spurde at Hakon jarl var j Danmork ok ætlar at beriaz vid hann med Haralldi konungi sendir hann fra ser jalla sina tua. het annarr Urguþriotr en annarr Brimilskærr. þeir skulldu(!) fara j Noreg ok kristna þar land medan jall væri j brottu.


Bardagi keisara vid Hakon jarl

84. Nv sendir Haralldr konungr Hakon jarl med Nordmanna her allan þann sem honum hafde fylgt sudr j Danavirke at veria þar landit. en Haralldr konungr sialfr dro saman her sinn a Jotlande. þess er getit at Hakon jall for med her sinn til Danavirkis at veria þat at Otto keisari kom med her sinn sunnan at Danavirke. Danavirke er sua hattat at firdir .ij. ganga jnn j landit sinum megin landzsins huorr. en j mille fiardarbottnanna hofdu Danir gert borgaruegg będe hafan ok sterkan af grioti ok torfui ok uidum en grafit diki breitt ok diuft firir utan. borgarhlid var a hueriu hundrat(!) fadma ok var þar kastale til varnar a dikinu. voru þriar bruar firir hueriu borgarhlide. Otto keisari sotti med her sinn sunnan at Danavirke en Hakon jarl varde borgarueggina med sinu lide. Hakon jarl setti fylkingar yfir ỏll borgarhlid. en hitt var þo fleira lid hans er hann let fara med borgarueggiunum ok veria þar sem mest var at sott. fell þa mart af kæisarans monnum en þeir fengu ekki at geort at vinna borgina. sneri þa kæisarinn fra at sinne ok for med her sinn til skipa sinna. Eptir orrostu þessa for Hakon jarl aftr til skipa sinna ok ætlade þa at sigla nordr til Noregs. en honum gaf ekki byr ok la hann læinge vt j Limafirde.


Wnnit Danavirke af raadum Olafs

85. Olafr konungr Trygguason hafde verit æinn vetr a Vindlande sem adr er ritat þa er þessir hlutir foru fram med kæisara Ottoni ok Daunum sem nu hefuir tiad verit vm hrid. Olafr bio skip sin snemma vm uorit ok siglde a haf. hann siglde skipum sinum yfir undir Skaney uæitte hann þar uppgỏngu. en landzmenn sỏfnuduzst saman ok helldu til orrostu vid hann. þar hafde Olafr sigr ok fek herfang mikit. sidan siglde hann austr til Gotlandz. þar tok hann kaupskip er Jamtar attu. þeir uæittu uornn mykla af skipinu. en sua lauk at Olafr uann skipit ok drap mart manna en tok fe allt. þridiu orrostu atti hann a Gotlandi sialfu. hafdi hann þar sigr ok fek þar herfang mikit. Sua segir Hallfredr Uandrædaskalld.


Endr til Jamta kindir
alluandliga falla
vandiz hann at vinnda
ueggrimmr a þat snimma.


hęltr var hessa drottinn
hiordiarfr Gota fiorui
gullskeyde fra ek geordu
gæir þey a Skaneyre.


Eptir þat hellt Olafr konungr skipum sinum sudr til Danmerkr ok allt sudr til Sless. þuiat hann spurde at þar var firir Otto keisari ok med honum Burizlafr Vindakonungr magr Olafs ok þat med at þeir þurftu lids vid. En er Olafr fann kæisara baud hann at uæita honum lid med alla sina suæit. kæisari læit vid honum ok spurde huerr hann væri. hann suarar. ouant er nafnn mitt herra ek hæiti Olafr. Kæisari mællti. þu ert madr mikill ok hamingiusamligr ok allir þinir menn synazst mer fræknnligir ok uil ek sannliga ydra liduæitzslu þiggia. Kæisarinn atti þa husþing vid radgiafa sina ok hofdingia sina. hann sagde sua. litit a vitrir hỏfdingiar ok gefit rad til hueriar framferdir uer skulum hafa þuiat oss er mikill vande at hỏndum kominn. þuiat allr þessi herr hinn mykli er her er saman kominn er vistalauss. en Danir hafua kuikfe sitt ok annat godz þat er þeir eiga flutt undan oss þangat j landit sem þeir þikiazst ỏruggir vm vera firir uorum hernade. sua at þessum megin Danauirkis ma ekki finnaz þeirra godz þat er til mannfædis megi hafa. ver hofum att her nỏkkurar orrostur ok uæitir oss erfuitt at vinna land þetta. nu gefit til rad huersu ver skulum med fara sua at ver halldim sęmd uorri. En er kæisarinn hætti at tala þỏgdu flestir. en þeir sem suorudu sogdu at .ij. voru kostir til annarr sa at leita fra ok fara heim j riki sitt eda drepe faraskiota sina til matar ser ok uidrlifnadar folkinu. Kæisarinn suarar. a þeim radum liggia stormæinbugir. þuiat þat er næsta kristnispell skirdum monnum at eta hross þeim er odruvisu megu leingia lif sitt. en ef ver gefum upp styrk uornn ok forum heim j riki uort þa kann ek þat sia at alldri fam ver annan tima mæira lid edr fridara at vinna Danauelldi. en mer sialfum þo hin mesta vhæfa ok vsæmd at nidaz a tru minne. þuiat ek skal annathuort þessu |[130] sinne fa kristnat Danmork edr deyia her ella. en heyra vilium ver huat hinn nykomni hofdinge Oli leggr til med oss. Oli suarar kæisaranum. herra þat ferr saman um hagi mina sem æigi er hentazst at ek er litill radagerdamadr. en ek hefui þo sua mikinn mettnnat a minum radum at ek uil her med ỏngu moti til leggia nema þer herra ok allir ydr(ir) hofdingiar heiti mer þui at hafa (þat) ok hallda sem ek segi her um. en þat er mer þo æigi heyriligt at tala sua mikiliga af minne personu upp a yduarnn herradom sakir þess at ek er æinn sem allir adrir[131] skylldr at tala ok geora huat er þer uilit. Kæisari þakkade Ola ord sin ok iattade honum firir sig ok sina hỏfdingia at hafa þau god rad er hann gæfui honum. ok allir þeir hetu sua at geora sem kæisari mællti. Þa mællti Oli. þat er min hitt fyrsta rad at þer læitit þangat hialpar sem nog er til. at þer hæitit a þann gud er þer truit a. þuiat þat heyri ek sagt vera ok sua hygg ek ok satt vera at hann hafui alla hlute j sinu uallde ok se mestr ok mattugazstr allra konunga ok gefui ỏmbun huerium manni firir huert gott uerk er geort er honum til uegs ok uirdingar. ok þat at ek hefui heyrt at hann uill bedinn uera miskunnar med marghattadre bindende matar ok drykkiar ok margra annarra likamligra girnn(d)a. ok þui er su ein min tillaga enn med ydr at þer ok allr herrinn vatnnfasti .vj. dęgr til þess at sa hinn sami gud er alla hluti skapade gefui oss at vinna sigr a Dỏnum ok lata ydr fram koma sinu eyrendi ser til dyrdar þui at þer farit med. þui næst vil ek at allr herrinn fari j skog þann er næstr er Danauirke. ok skal huerr madr hỏggua ser limbyrde ok bera vndir virkit ok sia sidan huat tiltækiligazst þikir. Nu er godr romr georr at þui sem Oli mællti ok lofade allr herrinn þessa radageord. ok vm morgininn snemma foru þeir j skog ok baru sidan vidinn at virkinu sid vm kelldit. Hinn næste dag eftir georde Oli þau rad at þeir toku uatzkerolld ỏll þau er þeir fengu ok fylldu upp af sponum ok baru j teoru ok geordu ualslỏngur. en huat er þeir hỏfduzst annat at þa let Oli suman herinn sækia at virkinu med skotum ok griote. en þeir mattu æigi ganga at virkinu vm daga þuiat Hakon jarl hafde fiolde manna sett j alla kastale ad veria virkit adr hann for fra ef enn kynne herr at at koma. Vm kuelldit sid slogu kæisara menn elldi j uatzkerolldin ok eptir tilskipan Ola ok slỏngdu at virkinu. lek elldrinn skiott teorgada sponu jnnan j kerỏlldunum. en er loganum slo upp or kerulldunum festi bratt j liminu er þeir hỏfdu breitt undir virkit. vedrit hafdi verit kyrt ok biart vm daginn. en vm kuelldit geordi sunnanvind huassan ok þurran ok tok at styrma sua sem nattade. ok sem limit tok at loga en stormrinn stod at virkinu þa festi elldinn skiott j kastulunum er af tre voru georuir ok sua var ok uida virkissueggrinn af uidum. var þa elldz gangr sua mikill at huat logade af ỏdru sua at morguninn eptir sa einge likendi Danauirkiss utan griotit. Sua er sagt þa er huortueggia var brunnit lægde storminn en geordi regnn sua mikit at varlla matti vte vera. sloknnade elldrinn a einne stundu ok jordin blottnade. sua (at) þar sem loginn hafdi mest gengit matti(!) menn yfir ganga sem þar er alldri hafde adr komit. þotti monnum vm þetta mikils vert allt saman. Sneri kæisari med allt sitt folk til Slessmunna til skipa sinna ok fluttizst þar med her sinn yfir fiordinn til Jotlandz. uar herinum þa æigi leinge vistaskortr þuiat þar var nỏkkut bufe Dana til strandhỏggua. En er Haralldr konungr spurde at Danauirke var brent ok Otto kæisari kominn a Jotland med her mikinn þa for hann j mot med her sinn. vard þar er þeir funduzst allmikil orrosta ok lỏng. ok lyktadizst med þui at kæisari hafdi sigr en Haralldr konungr flyde undan til Limafiardar fek ser þar skip ok for vt j Marey. foru þa menn j mille þeirra kæisara ok vard komit a stefnulagi. funduzst þeir þa sealfir Haralldr konungr ok Otto keisera ok sættuzst.


Hakon Hladajarl var skirdr naudigr

86. Sva segir saga Jomsvikinga at Poppo het byskup sa er for med Ottoni keisara til Danmerkr. ok sa var þar þa er þessir hlutir georduzst er nu voru tiadir. en Cronica Bremensium[132] uiser sua til at j þann tima hefde Atþalgagus[133] af Brimum uigt þrea byskupa j Danmork. en þo þikir þat ulikara at þat hafi sua verit þa er þesse Otto kæisari kristnade Dane. en þat er sannliga sagt at sa byskup er þar var þa med honum væri hæilagr ok miog |[134] malsniallr. hann tald(i) tru firir Haralldi konungi ok sagdi morg stortaknn almattigs guds. en er byskup hafde talat guds eyrende bæde langt ok sniallt. þa suarar Haralldr konungr sua. traudr er ek at firirlata þann atrunat er ek hefui haft ok halldit alle æfui ok minir frendr ok forelldrar firir mer. ok ekki læt ek hann firir ord ydr ein saman þo at þer talit fagurt ok miukliga vtan þer synit þat med opinberum teknum at æigi megi vid dyliazst at ydr trua se betri ok rettari en vor trua. Poppo byskup let leggia gloande jarnnsla j hỏnd ser ok bar niu fet sua at allr lydr sa. sidan synde hann Haralldi konungi hỏnd sina obrunna. En Haralldi konungi þotti mikils vm vert ok ollum ỏdrum þeim er sa. lofudu gud sem verdugt var firir þetta hit halæita taknn. tok Haralldr konungr þa tru ok var skirdr ok allr hans herr. Haralldr konungr hafdi sent ord Hakoni jarli þa er hann sat j Marey adr en þeir kæisari funduzst at jall skyllde koma til liduæizslu vid konung. var jall þa kominn til eyiarinnar er konungr hafde skirazst latit. Sende konungr þa ord at hann skal koma a hans fund. ok er þeir hittuzst þa naudgade hann jalli til at taka tru ok lata skirazst. var Hakon jall þa skirdr ok allir þeir er med honum uoru. fek konungr þa jalli (j) hendr presta ok adra lærde menn ok sagde at jall skyllde lata skira allt folk j Noregi. skilduzst þeir at þui. for jall vt til Hals j Limafiord ok bæid þar byriar. Kæisara þotti uel hafa gefiz radin Ole ok spurde enn Ola huar hann væri fæddr edr huar. ætt hans væri. Oli suarar. ekki skal nu herra læingr ydr dylia. ek hæiti Olafr. er ek norrænn at ętt Tryggui konungr het fadir minn Olafsson. Kæisari suarar. heyrt hefui ek getit fỏdur þins en þin minnr. nu uil ek at þu farir med mer til Saxlandz ok skal ek geora þig mikinn hofdingia j minu riki. Olafr suarar. hafui þer þokk firir bod yduart. en ek hefir rike nokkut j Vindlande ok verd ek þess at geyma en giarnna uil ek vera vin yduarr. Kæisari segir at sua skyllde vera. Eftir þetta for Otto kæisari hæim til Saxlandz j riki sitt ok skilduzst þeir Haralldr konungr vinir. Haralldr konungr hellt uel kristne til daudadags. Burizlafr konungr for til Uindlandz ok med honum Olafr konungr Trygguason magr hans. Þessa strids er þeir attu j Danmork getr Hallfredr vandrædaskalld j Olafsdrapu.


Baudserkiar let birki
barklauat til Danmarkar
hleypimæidr firir Heida
hlunnuiggia bæ sunnan.


Hakon jarl kastadi tru sinni ok niddiz a gudi

87. Nv er þar til mals at taka at Hakon jall bæid byriar a Halse j Limafirde þar til at uedr þat kom er honum þotti sem hann munde j haf bera. þa skaut hann a land hinum uigdum monnum en hann siglde þa vt a haf. vedrit gek til vtsudurs ok þadan til vestrs. siglde jall þa j gegnnum Eyrarsund ok heriade a huortueggia land. sidan siglde hann austr firir Skaneyiar sidu ok heriade huar sem hann kom vid land. Þa er Hakon jall for austan vm Gautland herskillde spurdu þeir Urguþriotr ok Brimilskerr til ferda hans ok allar tiltekiur. þeir uoru j Uikinne ok hofdu kristnat alla Vikina nordr til Lidandisness. þeim þotti ekki friduænligt at bida. flydu þeir þa burt med ỏll skip sin þau er þeir hofdu þangat haft ok .ix. onnur. Þa er Hakon jall kom j Vikina vard hann bratt viss huat jallar hỏfdu at geort at þeir hỏfdu brotit hof en kristnat folk allt þat er þeir mattu vid komazst. let Hakon jall þa gera upp hof ỏll þau er nidr voru brotin ok sende bod vm alla Vikina. at ỏngum manni skyllde hlyda at hallda þeim atrunade sem jallar hỏfdu bodit. þa for hann til Þrandheims landueg. sitr hann þa fyst vm kyrt. Red Hakon nu ollum Noregi ok gallt alldregi sidan skatt Danakonungi. var hann þa at ỏllu verri ok hæidnare en adr en hann var skirdr.


Olafr Trygguason þa skiolld af Þangbrandi

88. Sua er sagt at Olafr Trygguason hafde alldri blotat skurgod ok allr þeirra atrunadr var honum miog læidr. en allt þat er hann heyrde sagt af himna gude ok hans stormerkium fell honum hardla vel j skap. en þo stadfesti hann firir ser at æinna mest þær jartæignir guds er hann hafdi seth j Danmork. ok hinn næsta uetr eftir þat er þeir Otto keisari skildu sat Olafr Trygguason j Uindlande. ok um uorit bio hann skip sin ok for j hernat. heriadi[135] hann fyst vm Frisland þar næst vm Frakland[136] ok allt (j) Flæmingialand. Sua segir Hallfredr.


Tidhogguit let tiggi
Trygguasonr firir skryggian
leikuar hest a lesti
liotuaxin hram uaxa.
vinhrodigr gaf uida
uise margan Frisa
blỏkku bratt at drekka
blod kuelldridu stodi.


Rogs |[137] bra rekka lægir
rikr valskeriar riki
herstefnir let hrỏfnum
holld Flęmingia golldit.


J þann tima var Albertus byskup j Brimum a Saxlande. hans læresuæinn var Þangbrandr son Vilballdi greifua af Brimaborg. hann var þa roskinn at alldri er Hugbertus af Kanterabyrge baud Adalbert brodur sinum til sin ok gaf honum godar giafir ok forunautum hans ollum. At þessu heimbode var Þangbrandr med byskupi. ok þa er giafirnar voru fram greiddar mællti Hugbertus byskup til Þangbranz. med þui at þu ert lytzskadr sem riddarar þo at þu ser klerkr þui gef ek þer skiolld. þar er markadr a kross med likneskiu drottins uors þat merkir lærdom þinn. Þangbrandr tok vid giofinne. Sidan for Albertus þadan fra uæizslunne. en er hann kom hæim fra uæitzslunne j Saxland þa var Olafr Trygguason þar firir. funduzst þeir Þangbrandr þar. hann bar þa skiolld þann er Hugbertus hafde gefit honum. en er Olafr sa skiolldinn hugde hann vandliga at honum huat þar var a markat ok fannz mikit um hann. mællti þa til Þangbrandz. huern dyrki þer kristnir menn a krossi pindan. Þangbrandr suarade. drottin Jesum Cristum dyrkum ver. Konungr suarar. huat hafde hann misgort er hann var a krosse pindr. Þangbrandr sagde honum þa innelega fra pijsl drottins ok taknum krossins. þa falade Olafr konungr skiolldinn. en Þangbrandr gaf honum. Konungr mællti. þesse giof likar mer uel. en ef þer berr þat til handa at þu þikizst af nokkurum manni þurfa lids ok traustz kom þu til min ok mun ek þa launa þer skiolldinn. en þo uil ek at þu þiggir at mer litit silfr. Þangbrandr jattade þui. þa let konungr græida honum verd skialldarins ok skildu þeir med vinattu. Sidan siglde Olafr hæim at hauste til Vindlandz ok sat þar vm vetrinn.


Olafr konungr merkti sik med krossi

Erik Werenskiold:
Gæira drottning kona hans tok sott þa er hana læidde til bana.

89. Þa er Olafr Trygguason hafde þria vetr verit a Vindlande georduzst þau tidende at honum ok morgum ỏdrum þar j landi fengu mikillar hrygdar ok hormungar at Gæira drottning kona hans tok sott þa er hana læidde til bana. Olafi konungi þotti þat sua mikill skadi at hann festi ekki yndi a Vindlande sidan. reid hann til skipa ok siglde fyst til Danmerkr ok ætlade þadan austr j Gardariki. ma þat ok likligt þikkia at vid sua storann harm sem hann hafdi þa bedit mundi hann þa þangat venda fyst sem hann hafdi adr læingzst verit ok sinu rade bezst vnat. En er þeir lagu til byriar vid Danmork gek Olafr konungr vid nỏkkura menn a land upp nỏkkurnn dag ok toku þeir strandhỏgg sem hermanna sidr er til. vid þat urdu landzmenn uarir. sofnuduzst þeir þa saman ok foru eftir þeim med myklu lide. Konungr ok hans menn fundu æigi fyrr en fiolmenni dreif at þeim huadan æfua. þeir uilldu þa forda ser ok hittu æigi skiotan ueg til undankuomu. þuiat þar var skogr smarr ok þykkr sem þeir uoru staddir en æinge ỏnnur fylsnne. Olafr rædde þa til sinna manna med myklu trausti guds miskunnar. ek væit sagdi hann at sa gud (er mattigr) er firir himnum rædr ok allrar skepnu er skapari ok hefui ek þat heyrt at hann a þat sigrmark er mikill kraftr fylgir. þat er kross sa er hann var pindr a. bidium nu aller litilatliga þann sama gud at hann skyle oss firir sitt krossmark. leggiumzst nu nidr a jordina ok tỏkum .ij. kuistu ok leggium a oss j mynnd krossins. Geordu allir sem hann baud. Sidan kuomu at þeim ouinir þeirra med myklum gny ok uopnnabraki. þeir ætludu at gripa skiotliga til þeirra þuiat þeir hofdu firir litlu seth þa skamt fra ser en þeir mistu þeirra. hlupu þa her ok huar vm skoginn þuiat þeir fundu þa æigi þoat þeir lægi vnndir þeim. ok hlifde þeim sua hinn helgi kross med guds fulltinge. Menn gafu upp leitina. en Olafr ok hans forunautar stodu þa upp ok foru alæidiss til skipa sinna. hinir sa þat ok sottu hart eftir þeim. uard þa ekki vnndanbragd konungsins ok hans manna annat en leggiazst nidr þar sem þeir uoru komnir. uænti Olafr ser guds miskunnar. en Danir fundu þa æigi helldr en fyrr þar sem þeir lagu a slettum uelli. Eftir þenna atburd hellt konungr skipum sinum austr (j) Gardariki. fek hann þar godar vidtokur af Valldamar konungi ok Arllogia drottningu. hann var j Holmgarde vm uetrinn med sina menn. Æina nott bar firir hann j suefni mykla syn ok merkiliga. honum syndizst æinn mikill steinstolpi j loft upp hatt sua at hann matte sia. þesse steinn var vtan sem klappadr næri grofum[138] edr pỏllum. hann þottizst ganga upp eftir stæininum sua langt at hann var kominn upp yfir sky. þar kendi hann sua sætan ilm at hann hafde |[139] alldri adr slikann kennt. hann litadizst þa vm ok sa ollu megin hia ser fagra stade blomgada med allri unadsemd. þar sa hann biarta menn skrydda huitum klædum ok prydda allri skinandi dyrd fullra fagnada mæiri en fra megi segia. þui næst heyrde hann raudd upp yfir sig sua segiande. heyr þu Olafr efni gods mannz. margfalldazst munu verk þin til godra hluta ok agætliga auaxstazst gude til dyrdar en þer til sæmdar bæde j brad ok leingdar. þuiat þu tignadir alldri skurgod bỏluỏd ok uæittir þeim ỏngua heidingliga þionkan þu(i) man nafnn þitt uidfrægiazst vm verolldina. en þo skortir þig enn mikit at þu ser algeorr guds þionostumadr. þuiat þu hefir enn æigi fulla uissu af gudligum hlutum ok þu ert æigi hræinsadr j hæilagre skirnn. Þa hręddizst Olafr ok mællti med mikille ahyggiu. huerr ertu drottinn at ek megi a þig trua. Drottinn suarar honum. far þu til Griklandz þar mun þer kunnikt geort nafnn ok dyrd drottins guds þins. ok ef þu truir a hann retliga ok varduæitir dyrdliga hans bodord þa munt þu morgum audrum uisa af uilluuegum heidins atrunadar a biartar gỏtur rettrar truar. þuiat gud hefir þig til ualit at leida margan lyd honum til handa ok þar fyrir muntu ỏdlazst eilifua sælu ok meire dyrd en nu hefir (þu) set.


Fra Olafvi konungi

90. Sidan sem hann hafde þessa hluti heyrt ok set ætlade hann at stiga nidr af stæininum. þa sa hann nidr firir sig marga hrædiliga stade fulla af loga ok kuolum. þar heyrde hann ylyngar(!) ok aumligan grat uesęlla salna þeirra er þar uoru kualdir. þar þottizst hann kenna marga hofdingia ok vine þeirra þa er truad hofdu a god. þar sa hann ogurliga kuol firir buna Valldamar konungi ok Arllogie drottningu. Vit þessa syn alla saman vard hann miog ottafullur. ok sua fek honum mikils at hans augu voru aull full af tarum er hann uaknnade. ok þeghar hinn sama morgin er hann var klæddr bad hann lid sitt buazst þadan a brott. hellt hann sem skiotazst skipum sinum til Griklandz. þar fann hann marga agæta kennimenn ad honum geordi kunnikt nafnn drottins. ok segizst at þa væri Olafr primsignadr. Sidan bad (hann) byskup þann er Pall het at hann færa j Gardariki. ef hann fære firir ok tulkade hans eyrende sua at hofdingiar stæde æigi j mote at hann mætte grundualla þar gud(s) kristnne. For Olafr konungr þa aftr til Gardarikis ok bodade þar tru fyrst einkanliga konungi ok drottningu. ok stod konungr fyst fast j moti en drottning var aftakaminne. en þo kom sua vm sidir med eggian drottningar at konungr let stefna þing fiolment. En er þar var samankomit mart stormenni ok þing var sett. þa stod Olafr konungr upp ok segir sua. ek uænti herra konungr at þer munit skilia med vitru yduarre at ydr ok ollum ỏdrum rikum sem vrikum sem ek hefi adr nokkut orde akomit (er) morgum hlutum betra at trua a æinn sannan gud þann (er) georde himin ok iord ok alla hlute syniliga ok usyniliga ok ollum gefr eilifua sælu vtan enda a sig truandum ok rettliga þionandum helldr en uillazst j sua myklum afallzdomi at trua a skurgod þau at þui sidr megu nokkura hialp odrum (uæita) at þau sealf mega huergi or stad hrærazst nema þau se af odrum borin edr dregin. sem ek sagde ydr fyrre þa er ek visse ekki til guds at mer syndizst allt at æinu vuitrligt þeim at þiona. en þar skal ek allan minn starfa a leggia ok alldri af leggia at boda ydr guds nafnn fyrr en ek hefui ydr konungr ok allan þenna lyd sett af þeim dimma uillustig sem þer hafit allz of leinge geingit a biartar vonar gautur eilifrar hialpar. Valldimar konungr suarar rædu hans ok sagde sua. af þeim gæislum er skina af þinum fagrligum fortaulum hyggzst mer sua at sidferde kristinna manna se betra en uort. en langr vani fornns atrunadar helldr mig aftr sua at ek hugfesti litt þat er þar til heyrir. ok þat annat at mitt hugskot segir ualla hæfua minne fauitzsku at kasta þeim atrunade er minir frendr ok langfedgar hafua halldit æfuinliga alla sina daga huerr eftir annan. þui uil ek um þetta mal heyra tillỏgur Arlogie drottningar er myklu er vitrare en ek. sidan allra annarra uorra hofdingia ok radgiafua. Var þa mikill romr at mali konungs. en er hliod fekz þa tok drottning til orda. þessi madr kom til þin konungr þa er hann var barnn at alldri nykominn ór vtlegd ok mikille vtlegd[140]. toku þer hann vtlendan ok vkunnan a þinar nadir sua at þu fęddir hann ok fostradir sua elskuliga sem þinn eiginn son. kunne hann ser þat sua j nyt at færa at hann efldi ok styrkti yduart riki med fullum goduilia þegar hann matti nokkut at færazst firir alldrs sakir ok þroska. þadan af vard hann hu(g)þekkr ỏllum godum monnum. nu var hann a brott vm hrid ok geordizst hollr |[141] ok hæilradr þeim hofdingium er hann atti æigi sua mikit upp at giallda sem ydr. synizst mer hann ok ahyggiusamliga fram flytia þat eyrendi sem hann ferr med er ollum vitrum monnum mun synazst heilsamligt. firir þui gefr mer min samuitzska uel at skilia at modir ydr konungr mun þenna mann hafua firir set fordum daga. ok margir adrir spekingar ok visendamenn þessa rikis firir sogdu at æinn vtlendr madr mundi her upp fædazst sa er æigi at æins munde þetta riki (pryda) med biortu liose sinnar vitzsku ok visdoms helldr ok vida annarstadar munde hans godleikr fagurliga blomgazst. sa ek þetta firir lỏngu a hans yfirbragde ok fannzst mer þa þegar ok sua enn sidann fleira til hans en annarra jungra manna. nu er þetta sannarra en þat er uondir menn bruggudu at vdygd munde undir bua okkrum kærlæikum. Lauk drottning sua sinne tolu at allir lofudu hennar snilld ok uitrlæik. lyktadizst med þui þingit at med guds miskunn ok eggian drottningar hetu allir at taka skirnn. J þann tima kom Pall byskup af Griklande j trauste Olafs konungs ok [skirdi Ualldemar konung ok Arllogiam[142] drottning ok allan þeirra lyd ok styrkte þau j heilagre tru ok kende þeim heilog fræde med trulynde. Færde sua þionustumadr himnakonungsins hinn fysta auoxt sins erfuidis sinum herra at eptirdęmi hins heilaga Basilij. sem skrifuat er af honum at hann predikade opinberliga hæilaga tru fyrr en hann væri skirdr. Er þat ok æigi undarligt at allzualldanda gud blæss sinum helgum anda j briost þeim manni primsigndum undir læring heilagrar truar at hann mætte þar firir niota eilifliga guds uelgeorda ok firirheitz. huernn hann hafde til þess ualdan at predika sitt eyrende firir heidnum þiodum. sa er med sinne forsio ualdi til erchibyskups yfir sina kristne Ambrosium þa enn æigi skirdan. ok hann sende sinn æingil audsyniliga at snua Cornelio hundradshofdingia fra heidni a hialpar gỏtu til eilifrar truar at hann mætti þar firir niota eilifliga godgeorninga er hann hafde adr geort. Sa hinn sami herra Jesus Cristus birtizst optliga heidnum Placido riddarahofdingia ok kallade til sinnar miskunnar sem hann uisse ekki adr til gudligra hluta þo at hann georde marga goda hluti.


Her er getid at Olafr konungr færi med Otto keisara

Þessir hlutir sem nu voru sagdir vm kristnibod Olafs j Gardariki eru æigi otruanligir. þuiat agætar frędebækr af æfui kæisara skrifadar segia sua. at þessar þiodir er sua heita Rucii Polamii Vngarii kristnoduzst vm daga Ottonis kæisara þess er hinn þride var med þi nafnne. sumar bækr segia at Otto keisari hafui farit j Austrueg med her sinn ok bryte þat folk uida til kristne ok med honum Olafr Trygguason.


Vm hernat Olafs konungs Trygguasvnar

91. Ðessu næst bio Olafr skip sin ok lid austan or Gardariki. hann siglde fyst til Danmerkr ok þadan uestr vm haf. Sua segir Markuss logmadr Skeggiason j Rekstefiu.


Senn ỏll sidan runnu
snekkiu baurd or Gaurdum
hergin hala urgut
hilldings vm gram milldum.
uestrlond uirda kindir
verfakum red heriat
aldyggr arfui Tryggua
Olafr klauf stalum.


Olafr hellt fyst til Æinglandz ok heriade vm landit vida. Sua segir Markus.


Blodugr bragnings þiodar
brandr gall a Æinglande
od medal enskra lyda
alldr spelle fra ek uallda.


Hann for ok allt nordr til Nordimbralandz ok bardizst þar. þa hellt hann nordr til Skotlandz ok heriade þar vida. Þess getr Markus.


Skothland skommum brande
skiotfrodr nam rioda
oddr bæit ulfar saudduzst
odæigr Skota fæiga.


Fra Skotlande siglde Olafr Trygguason til Sudreyia ok atte þar margar orrostur. sidan hellt hann sudr til Manar ok heriade þar. hann heriade vm Jrland ok brenda þar vida bygdina. Sua segir Markus.


Ugglaust Jra bygdir
okuidinn red vida
elþreyrr ullar kiola
endr rikula brendir.


Þa heriade hann til Bretlandz ok eydde uida landit. þadan siglde hann væstr til Uallandz ok heriade þar. Vm þenna hernat allan saman kuat Hallfredr uandrædaskalld.


Georde ungr vid Æingla
ofuægr konungr bægia
naddskarr hlod nærre
Nordimbra þar timbre.
eydde ulfa bræddir
ognnblidr skipum uida
georde sæims med suerde
sundleik muna grundar.


Fra vidrtali Olafs konungs ok visendamannz

Erik Werenskiold:
Konungr var sarr borinn vt a skip.

92. Olafr Trygguason siglde uestan af Æinglande ok ætlade til Jrlandz. honum hægde vedr ok bar hann til eyia þeirra er Sylingar hæita. þær liggia uestr j haf fra Æinglande. hann lagde til hafnar ok la þar vm hrid. þa voru lidnir fiorir uetr fra þui er Olafr konungr siglde af Vindlande. Þa er Olafr konungr la j Sylyngum |[143] spurde hann at þar j eyiunum var spamadr nỏkkurr sa er sagde vuordna hluti firir ok þotti mỏrgum þat eptir ganga. konungi geordizst foruitnne a at reyna spadom þessa mannz. hann sende þangat af monnum sinum þann er mestr var uexsti ok fridazstr synum ok bio hann sem uegligazst ok bad hann fara til æinsetumannz ok segia sig uer konung. en Olafr var þa frægr ordinn at þui (um) ỏll lond at hann var fridari ok meire en adrir menn. ekki hafde hann meira af nafni sinu fra þui er hann siglde ór Gardariki j fyrra sinn en hann kallade sig Ola ok sagdizst vera girzskr. Sendemadr kom til spamannz ok sagdizst uera konungr. Spamadrinn [suarar. ekki[144] ertu konungr. en þat er ætlan min at þu ser trur konungi[145]. Ekki sagde hann honum flæira. For hann aftr til konungs ok sagde honum allt sem farit hafde med þeim. en þa tok ef allt af Olafui at hann uæri æigi sannliga spamadr. fystizst konungr þa mæirr en fyrr at finna hann. For Olafr þa a fund hans ok atti tal vid hann. spurde konungr eftir huat madrinn sagde til huersu honum munde ganga til rikis edr annarrar hamingiu. Einsetumadrinn suarar med helgum spadoms anda. þu munt verda agætr konungr ok vinna morg frægdarverk. þu munt morgum manni koma til rettrar truar ok sannrar idranar. muntu bæde þer ok mỏrgum ỏdrum hialpa. en til þess at þu vitir min ansuor sonn mattu þat til marks hafua. er þu kemr til skipa þa munt þu þar hermonnum mæta ok vvina flokkum. muntu þar eiga bardaga ok tyna nỏkkuru lide þinu en sialfr þu fa mikit sar sua at (af) þui sare munt þu banuænn verda ok a skillde til skips borinn. en þo munt þu af þesso sare hæill verda jnnan .vi. natta ok sidan vid skirnn taka. En eftir þetta for Olafr til skipa sinna. þar mætti hann vfridarmonnum þeim sem hann uilldu drepa ok lid hans. for allt vm þeirra vidskipte sem æinsetumadrinn sagde. at konungr var sarr borinn vt a skip ok var groinn a .vi. natta fresti. þottizst hann þa vita fullkomliga at þesse madr munde sanna hluti honum sagt hafa ok þat at hann var sannr spamadr huadan sem hann hefde þann spadom. For Olafr konungr þa j annan tima til spamanzsins. talade hann mart vid hann spurde þa vandliga huadan honum kom su speki er hann sagde firir ouordna hluti. Æinsetumadr suarar. sialfr gud kristinna manna lætr mig vita þat er mig fo(r)uitnar. Þa sagde hann Olafi morg stormerki guds ok af hans fortaulum het Olafr konungr at lata skirazst. for hann vit þat til skipa sinna.


Olafr Trygguason skirdr. capitulum.

93. Einn aboti red firir æinu klaustri þar j eyiunum hardla agætr. hellt Olafr konungr skipum sinum ok ollu lide þangat til klaustursins. en sa guds madr sem þar red firir visse af spalæiks anda þangatkuomu konungs. hann kallade þa saman alla brædr þa er hann atti at stiornna ok bat þa skrydazst sem uirduligazst. þuiat ver skulum gera processionem til strandar ok taka sem sęmiligazst vid skipalyd þeim er koma mun til uor. En er aboti var buinn ok allir voru skryddir gek aboti til strandar med alla brædr sina ok marga klerka ok þionustumenn hæilagrar kirkiu þeir er hann ualld yfir hafdi. þat var snemma dags. Olafr konungr var a land kominn med alla sina menn. þeir sa þa langt fram firir sig birtu mykla sua at þeir uissu ner uarlla j fyrstu huat vera munde. þuiat vida liomade af er morginsolin skæin a þau hinu agætu klæde er abote var skryddr med ok hans klerka folk. en er þeir funduzst læidde aboti hann til klausturs sins. ok er þeir hỏfdu sungit fỏgnudu huarir ỏdrum med blidskaupum. Olafr konungr knefallade firir honum med ollu litilæte. aboti ræiste hann upp ok kysti ok talade sua til hans. firir skommu var mer sagt ok synt huerr þu vart edr huerr þu munt verda. þuiat drottinn Jesus Cristus sende þig firir þui hingat til eyianna at oss hæfir at boda ydr heilsamliga kenning ok væita þer ok þinu lide hæilagt skirnar embætti er þu ok allir adrir þeir er taka med rettri tru munu eilifa hialp ok hæilsu af hliota. Slikum ok morgum ỏdrum fỏgrum fortỏlum talade aboti firir þeim miog fagurligum langt eyrende ok sniallt. en þui næst met guds lofui skirde hann Olaf konung ok alla hans suæit. Dualldizst Olafr þar læingi ok hans suæit ok þa nam hann hæilug fræde ok goda sidu at þeim guds manne ok klaustra brædrum. aboti sagde Olafi at hann munde verda konungr yfir Noregi ok til þess ualdr af gude at lysa mỏrgum salum rettan veg til sins skapara. Þa var Olafr konungr halfþritỏgr at alldri er hann var skirdr. þa voru lidnir fra holldgan vors herra Jesu Cristi fim[146] hundrat vetra ok fiorir[147] tigir ok þriu ar. þat var a tiunda ari rikis Ottonis keisara hins unga en a fysta are ok .xx. rikis Adalsteins Eingla |[148] konungs er fostrade Hakon.

Þaattr Þraandar ok Sigmundar

94. Madr er nefnndr Grimr kamban hann bygde fystr Færeyiar a dỏgum Haralldz hins harfagra. þa flydu firir hans ofriki fiolde manna. settuzst sumir j Færeyium ok bygdu þar en sumir leitudu til annarra eydelanda. Audr hin diupaudga for til Jslandz ok kom vid Færeyiar ok gipti þar Olofu dottur Þorstæins rauds. ok er þadan kominn hinn mesti kynþattr Færeyinga er þeir kalla Gỏtuskeggia er bygdu j Austrey.


Þraandr for til Danmerkr

95. Ðorbeornn het madr hann var kalladr Gỏtuskegg. hann bio j Austrey j Færeyium. Gudrun het kona hans. þau attu .ij. sonu het Þorlakr hinn ellri en Þrandr hinn yngri. þeir uoru efnniliger menn. Þorlakr uar będi mikill ok sterkr. Þrandr var ok med þui mote þa er hann þroskadizst en miselldri[149] þeirra brędra var mikit. Þrandr var raudr a hár ok freknnottr j andlite fridr synum. Þorbeornn var audigr madr ok var þa gamall er þetta var tidende. Þorlakr kuændizst þar j eyiunum ok var þo heima med fodr sinum j Gỏtu. ok bradliga er Þorlakr uar kuęntr andadizst Þorbiornn gautuskegg ok var hann heygdr ok vtborinn at fornnum sid. þuiat þa voru heidnar allar Færeyiar. Syner hans skiptu arfui med ser ok uillde huorrtueggi hafua hæimabolit j Gautu þuiat þat var hin mesta gessime. þeir logdu hluti a ok hlaut Þrandr. Þorlakr bæidde Þrand eftir skiptit at hann munde hafua heimabolit en hann lausafe meira. en Þrandr uillde þat æigi. for Þorlakr þa j burt ok fek ser annan bustad þar j eyiunum. Þrandr sellde a læigu landit j Gỏtu mỏrgum monnum ok tok læigu sem mesta. en hann redst til skips vm sumarit ok hafde litinn kaupeyre ok for til Noregs ok hafdi bæiarsetu um uetrinn ok þotte jafnna(n) myrkr j skapi. þa red firir Noregi Haralldr grafelldr. Um sumarit eftir for Þrandr med byrdingsmonnum sudr til Danmerkr ok kom a Haleyre vm sumarit. þar var þa fiolmenni sem mest. ok sua er sagt at þar kemr mest fiolmenni hingat a Nordrlỏnd medan stendr markadrinn. þa red firir Danmork Haralldr konungr Gormsson er kalladr var blatỏnn. Haralldr konungr var a Haleyri vm sumarit ok fiolmenni mikit med honum. .ij. hirdmenn konungsins eru nefnndir er þar voru þa med honum het annarr Sigurdr en annar Harekr. þessir brędr gengu vm kaupstadinn jafnan ok uillde(!) kaupa ser gullhring þann er bezstan fengu þeir ok mestan. þeir kuomu j eina bud þar er hardla vel var vmbuizst. þar sat madr firir ok fagnade þeim vel ok spurde huat þeir uillde kaupa. þeir sỏgduzst uilea kaupa gullhring mikinn ok godan. hann kuat ok gott ual mundu a uera. Þeir spyria hann at nafnne. en hann nefnndizst Holmgeirr audgi. brytr hann nu upp gessimar sinar ok synir þeim einn digrann gullhring ok var þat gessima sem mest ok mat sua dyrt at þeir þottuzst æigi sia huort þeir munu allt þat silfr fa er hann mællti firir þegar j stad ok bæiddu hann fresta til morgins. en hann jattade þui. Nu gengu þeir j burt vid sua buit ok læid af su nott. En vm morguninn gengr Sigurdr j brott ór budinne en Harekr var eftir. ok litlu sidar kemr Sigurdr vtan at tialldskỏrum ok mællti. Harekr frenda sagde hann selldu mer siodinn skiott þann er silfrit er j þat er vit ætlỏdum til hrings kaupsins þuiat nu er samit kaupit. en þu bid her medan ok gęt her budarinnar. Nu færr hann honum silfrit vt j gegnum tialldskarinnar(!).


Radagiord Þrandar

96. Nv litlu sidar kemr Sigurdr j budina til brodur sins ok mællti. tak þu nu silfrit nu er samit kaupit. Hann suarar. ek fek þer silfrit skommu. Nei segir Sigurdr ek hefui ekki a þui tekit. Nu þræta þeir vm þetta. eftir þat segia þeir konungi til. konungr skilr nu ok adrir menn at þeir eru stolnir fenu. Nu leggr konungr farbann sua at æingi skip skulu sigla burt sua buit. þetta þotti morgum manni vanhagr mikill sem var at sitia vm þat fram er markadrinn stod. Þa attu Nordmenn stefnnu sin a mille vm radageordir. Þrandr var a þeirre stefnnu ok mællti sua. her eru menn miog radlausir. Þeir spyria hann. kantu her rad til. Sua er vist segir hann. Lat fram þa þina radageord sogdu þeir. Æigi mun þat kauplaust segir hann. Þeir spyria huat er hann mælir til. Hann suarar. huerr yduarr skal fa mer eyre silfrs segir hann. Þeir kuodu þat mikit. en þat uard kaup þeirra at huerr madr fek honum halfan eyre þa j hond en |[150] annan halfan eyre ef þetta yrde framgeingt. Ok hinn næsta dag eftir atte konungr þing ok talade sua. at menn skylldu alldri þadan lausir medan æigi yrde uist vm toku þessu. Þa tekr til orda æinn ungr madr uaxit har af kolli raudr a hars lit ok freknottr ok helldr greppligr j asionu ok mællti sua. her eru menn helldr radlausir miog segir hann. Radgiafar konungsins spyria huert rad hann sæi til. Hann suarar. þat er mitt rad at huerr madr sa er her er kominn leggi fram silfr sligt sem konungr kuedr a. ok er þat fe kemr saman j æinn stad þa bęti þeim er firir skadanum er ordinn en konungr hafui þat ser til sæmdar er af fram geingr. væit ek at hann mun uel firir sia þui er hann hlytr. en menn liggi her æigi uedrfastir mugr mannz sem her er saman komit til sua mikils vanhags. Her var skiott vndir tekit af alþydu ok sogduzst giarnna uilea fe fram leggia konungi til sæmdar helldr en sitia þar ser j vanhag. Ok þetta var rads tekit ok var þessu fe saman komit var þat of fiar. ok þegar eptir þetta siglde j brottu mikill fiolde skipa. Konungr atte þa þing ok var þa litit a hit mykla fe ok var þa brędrum bættr skade sinn af þessu fe. Þa talade konungr vm vid menn sina huat af skyllde geora þessu hinu mykla fe. þa tekr til orda æinn madr ok mællti. herra minn sagde hann. huers þikir ydr sa verdr er þetta rad gaf til segir hann. Þeir sia nu at sia hinn vngi madr hafde þetta rad til gefit er þa var þar firir konungi. Þa mællti Haralldr konungr. þessu fe skal ollu skipta j helmingu. skulu minir menn hafa helming annan. en þa skal enn skipta ỏdrum helminge j tua stade. ok skal þesse vngi madr hafa annan hlut þesse helmings en ek skal enn sia firir ỏdrum. Þrandr þakkade þetta konunginum med fỏgrum ordum ok blidum. vard þat sua mikit ofa fe er Þrandr hl(a)ut er trautt kom marka tale a. Siglde Haralldr konungr j brott ok allr saman mugr er þar hafde verit. Þrandr for til Noregs med kaupmonnum þeim hinum norrænum er hann hafde þangat med farit ok greiddu þeir honum þat fe er hann hafde mællt. ok keypti hann ser þar æinn byrding mikinn ok godann. leggr þar a hit mykla fe er hann hafde feingit j þessi[151] ferd. helldr nu þessu skipe til Færeyia kemr þar med hæilu ok hỏlldnu aullu fe sinu ok setr nu bu saman j Gautu vm uorit ok skortir nu æigi fe. Þrandr var mikill madr uexsti raudr a har ok raudskeggiadr freknottr grepligr j asionu myrkr j skape slægr ok radugr til allra uela udæll ok illgiarnn vid alþydu blidmælltr vid hina meire menn en hugde jafnan flatt.


Fæddr Sigmundr Brestisson ok Þorir

97. Hafgrimr[152] het madr hann bio j Sudrey j Færeyium. hann var rikr madr ok hardfeingr audigr at fe. Gudridr het kona hans ok var Snæulfs dottir. Hafgrimr[153] var hỏfdinge yfir helming eyianna ok hellt þeim helminge j len af Haralldi konungi grafelld er þa red firir Noregi. Hafgrimr var akafamadr mikill j skaplynde ok ekki kalladr vitr madr. Æinar het hæimamadr hans ok var kalladr sudreyingr. annarr madr het Elldiarnn kambhauttr er þar var enn med Hafgrimi. hann var margordr ok illordr heimskr ok illgiarnn dadlaus ok tillæitinn lyginn ok rogsamr. brædr tuæir eru nefundir til sỏgunnar ok biuggu j Sudrey[154]. het annar Brestir en annarr Bæinir þeir voru Sigmundar synir. Sigmundr fadir þeirra ok Þorbeornn gautuskeggr fadir Þrandar voru brædr. þeir Brestir ok Bæinir voru agætir menn ok voru hofdingiar yfir helminge eyianna ok helldu þann j len af Hakoni jarlli Sigurdarsyni er þa hafde riki nokkut jnn j Þrandheimi ok voru þeir Brestir hirdmenn Hakonar jarls ok hinir kærstu vinir. Brestir var allra manna mestr ok sterkazstr ok huerium manni betr uigr er þa var yfir eyiunum. hann var sialigr madr fimr vid alla læika. Bæinir var ok likr brodur sinum vm marga hlute ok komzst þo æigi til jafnns vid hann. fatt var med þeim Þrandi þoat frendsemi væri mikil. æigi voru þeir kuongadir brædr. fridlur attu þeir Cecilia het fridla Brestis en hin het Þora er fylgde Bæine. Sigmundr het son Brestis ok var snemma mannuęnligr. Þorir het son Bæinis ok var tueim uetrum ellri en Sigmundr. annat bu attu þeir brædr j Dimun ok var þat minna buit. synir þeirra brędra voru þa ungir miog er þetta var. Snæulfr magr Hafgrims bio j Sandey ok var sudreyskr madr at ætt ok flyde ór Sudreyium firir uiga sakir ok vdęlldar ok til Færeyiar(!). hann hafde verit j uikingu hinn fyrra hluta ęfui sinnar. hann var þa enn vdęll ok hardr uidræignar.


Auerkar j Færeyium

98. Bearne het madr er bio j Suiney ok var kalladr Suineyiar Bearnne. hann var æinn gilldr bonde ok hafde mikit fe undirhyggiumadr mikill hann var modurbrodir Þrandar ór Gautu. Þingstaud þeirra Færeyinga var j Straumsey ok þar er hofnn su er þeir kalla Þorshỏfnn. Hafgrimr er bio j |[155] Sudrey enn a þeim bę er hæitir at Hofui hann var blotmadr mikill þuiat þa voru heidnar allar Færeyiar. Þat var æitt haust at Hafgrims bonda j Sudrey at þeir satu vid suidellda Æinar sudreyingr ok Elldiarnn kambhỏttur. þeir foru j mannjofnnut. fylgde Æinar þeim fręndum sinum Bresti ok Bæine en Elldiarnn fylgde Hafgrime ok kallade Hafgrim framar. þessu kom sua at Elldiarnn hliop upp ok laust til Æinars med tre þui er hann hellt a. kom þat a auxl Æinare ok vard honum illt vid. Æinarr fek æina ỏxe ok laust j hofut Kambhỏtt sua at hann la j vvite ok sprak firir. en er Hafgrimr uard þessa varr rak hann Æinar a brott ok bad hann nu fara til Skufeyinga frenda sinna er þo hafde hann þeim fylgt. ok suo mun fara segir Hafgrimr huart sem er fyrr edr sidarr at ver munum til krækiazst ok þeir Skufeyingar. Æinar for j brott ok kom til þeirra brædra ok segir þeim til huersu farit hafde. þeir toku vid honum uel ok var hann þar vm vetrinn uel halldinn. Æinar bidr Bresti frenda sinn taka vid mali sinu ok sua georir hann. Brestir var vitr madr ok lỏgkęnn. Ok vm uetrinn ferr Hafgrimr a skipe til Skufeyiar ok finnr þa brædr ok spurde hueriu þeir villde vm suara vansa þann er Æinar hafde veitt Elldiarnne kambhỏtt. Brestir suarar at þeir skulu leggia þat mal j hinna bezstu manna dom sua at þat se jafnsætti. Hafgrimr suarar. ekki mun af sættum uorum verda nema ek rada einn. Brestir suarar. ekki er þat jafnsętti ok mun ekki af þui verda. Þa stefndi Hafgrimr Æinari til Straumseyiar þings ok skildu vid sua buit. Brestir hafdi lyst þegar frumhlaupi þui er Kambhỏttr hafde ueitt Æinare þa er nyuordit var. Nu koma huorirtueggiu til þings ok fiolmenna. en er Hafgrimr gek at domum ok ætlade at hafa fram malit a hendr Æinare þa gengu þeir brædr at ỏdrum megin Brestir ok Bæinir med myklum flokki ok vnytti Brestir malit firir Hafgrimi ok ohelgade Kambhỏtt at fornnum landzlỏgum er hann barde saklausann mann ok hleypti upp dominum firir Hafgrimi en þeir sottu Elldiarnn til vtlegdar ok fullra sekta. Hafgrimr sagde at þessa munde hefnt uerda. Brestir kuetzst þess mundu buinn bida ok kuida ekki hotum hans. skildu nu vid sua buit.


Raad Þraandar vid Bresti ok Beini

99. Litlu eftir þetta ferr Hafgrimr heiman ok sex menn med honum[156] ok Gudridr kona hans med honum ok hafa æitt skip foru til Sandeyiar.[157] þar bio Snæulfr magr hans fadir Gudridar konu hans. ok er þeir kuomu at eyiunne sa þeir ekki manna vte a bęnum ok ekki vti a eyinune. ganga nu upp til bęiarins ok inn j husin ok verda ekki vid menn varir. til stofu ganga þau ok er þar sett upp bord ok bæde a matr ok drykkr en vid menn uerda þau ekki uaur. þetta þotti þeim undarligt ok eru þar vm nottina. En vm morgininn eptir buazst þeir j brott ok foru med eyiunne. þa reri skip j mote þeim annan ueg med eyiunne hladit af monnum ok kendu þar Snæulf bonda ok hion hans ỏll. Hafgrimr reri þa firir þa ok hæilsade Snæulfui magi sinum en hann þagde vid. Þa spurde Hafgrimr huer rad hann legde til med honum vm mal þeirra Brestis at hann mætti fa sęmd sina. Snæulfr suarar. illa er þer farit segir hann. læitar a þer betri menn vm sakleysi en berr þo ofuallt lægra hlut. Annars þottumz ek meirr þurfui en auita af þer segir hann ok uil ek æigi heyra þig. Snæulfr þreif upp spiot ok skaut til Hafgrims. Hafgrimr kom firir sig skillde ok stod þar fast j spiotit en hann vard ekki sarr. skilia þeir vid sua buit ok ferr Hafgrimr heim j Sudrey ok vnir illa sinum hluta. Þau Hafgrimr ok Gudridr kona hans attu son er Ỏzsorr het. hann var þa .ix. uetra er þetta var tijdenda ok hinn efnniligste madr. Ok nu lida stundir. ferr Hafgrimr heiman ok j Austrey til Þrandar ok fagnar Þrandr honum uel. ok nu leitar Hafgrimr rada vid Þrand huat hann legde til med honum um mal þeirra Skufeyinga Brestis ok Beinis. kuat hann mann vitrazstan j eyiunum ok kuetzt gearnna uilea vid hann nokkut til vinna. Þrandr kuat sliks undarliga leitat at hann munde vilea uera j nokkurum ueilrędum vit frendr sina. enda mun þer æigi aluara uera. skil ek ok at þer er sua hattat at þu uilldir adra menn hafa j radum med þer en timir ekki til at uinna at þu fair nokkura[158] framkuæmd. Sua er æigi sagdi Hafgrimr ok uil ek þar mikit til uinna at þu ser j radum med mer at ek næda lifui þeirra brędra. Þrandr suarar. koma man ek þer j fære uid þa brędr sagdi hann. en þu kallt þat til vinna uid mig at fa mer tuau kugillde huert uor ok tuan hundrat huert haust. ok skal sia skylld vera efinlig ok sua æigi sidr eptir þinn dag. ok er ek þo æigi þessa buinn nema fleire bindizst j. vil (ek) |[159] at þu finnir Bearnna modurbrodur minn j Suiney ok haf hann j radum med þer. Hafgrimr jattar þessu ok ferr þadan til Suineyiar ok finnr Biarnna ok beidir hann þessa hins sama sem Þrandr hafde tillagt med honum. Biarnne suarar sua. at hann mun ekki j þat ganga nema hann hafui nokkur gæde j adra hỏnd. Hafgrimr bat hann segia ser sitt skaplynde. Biarni mællti. þu skallt fa mer huert uor .iij. kugillde ok huert haust .iij. hundrat j slatrum. Hafgrimr jattar þessu ok ferr nu heim vid sua buit.


Bardagi

100. Nu er at segia fra þeim brædrum Bresti ok Bæine. þeir attu tuau bu annat j Skufey en annat (j) Dimun. Brestir atti konu þa er Cecilia het hon var norræn (at) ætt. son attu þau er Sigmundr het ok var þa .ix. uetra gamall er þetta var ok var bæde mikill ok skỏruligr. Beinir atti fridllu er Þora het ok son vid henni er Þorir het. hann var þa .xj. uetra gamall ok hinn efniligzste. Þat er at segia æitthuert sinn þa er þeir brædr voru at bui sinu Brestir ok Bæinir j Dimun at þeir foru j eyna Dimun hina litlu. hon er ubygd. þar letu þeir ganga saudfe sitt ok naut þau er þeir ætludu til slatrs. suæinarnir bæiddu at fara med þeim Sigmundr (ok) Þorir. þeir brædr letu þat eftir þeim ok fara nu til eyiarinnar. þeir brædr hofdu nu ỏll uopnn sin. Sua er fra Bresti sagt at hann var bæde mikill ok sterkr ok huerium manne hetr uopnnfærr vitr madr ok vinsæll vid alla sina vine. Bæinir brodir hans var ok vel at ser georr ok komzst þo æigi til jafnns vid brodr sinn. Nu forn þeir fra eyiunne Dimun hinne litlu ok er þeir sottu miog at eyiunne Dimun hinne bygdu þa sa þeir .iij. skip fara j mot ser hladin af monnum ok uopnum ok voru .xij. menn a hueriu skipe. þeir kendu þessa menn ok var þar Hafgrimr ór Sudrey en Þrandr ór Gautu aa odru skipe. Biarnne ór Suiney a hinu þridia skipe. þeir kuomuzst a mille þeirra brædra ok eyiarinnar ok nadu þeir æigi lendingu sinne ok kuomu upp skipe sinu j fioruna æinshuers stadar. en þar var hamarklettr æinn upp fra þeim brædrum ok hlupu þeir upp a med uopnum sinum ok suæinana settu þeir þar nidr hea ser a klettinn. klettrinn var vidr ofan ok vige gott. Nu koma þeir Hafgrimr at ok þesse þriu skip ok hlaupa þegar af skipunum ok upp j fioruna at klettinum. ok uæita þeir Hafgrimr ok Suineyiar Biarnne þegar atsoknn at þeim brædrum en þeir veriazst vel ok dreingiliga. Þrandr reikade eftir fiorunne ok skipveriar hans ok uoru æigi j atsoknn. Brestir varde þar klettinn er hægra var til atsoknar en verra til uarnar. Nu attuzst þeir vid vm stund ok vanzst æigi skiott med þeim. þa mællti Hafgrimr. þat atta ek skilit vid þig Þrandr at þu uæittir mer lid ok til þess gaf ek þer fe mitt sagde hann. Þrandr suarar. þu ert skaud at meire at þu getr æigi sott .ij. menn vid tuennar tylftir manna. ok er þat hattr þinn at hafua jafnan adra a skotspæni firir þer ok þorir litt j nand at koma þegar nokkur er mannraun j. væri þat rad. ef nokkur dad er j þer. at radazst fystr upp at Bresti en adrir fylgde þer eftir. ella se ek þat at þu ert ỏngu nytr. Ok eggiar nu sem akafligazst. Ok eftir þetta hleypr Hafgrimr upp j klettinn at Bresti ok leggr til hans med spioti ok rekr a honum midium ok j gegnum hann. ok er Brestir skilr at þetta er hans banasar þa gengr hann a lagit ok at honum Hafgrimi ok hoggr til hans med suerde ok kemr hỏggit a vinstri ỏxl Hafgrimi ok klauf ofan ỏxllina ok siduna sua at hondin fell fra j burt. ok fell Hafgrimr daudr ofan firir klettinn ok þar Brestir a hann ofan. ok let þar huortueggi lif sitt. Nu sækia þeir at Bæine j annan stad ok verst hann uel ok lauk sua at Bæinir let þar lif sitt. Sua segia menn at Brestir yrde .iij. manna bani adr hann drap Hafgrim en Bæinir .ij. manna bani. Ok eftir þessi tidendi þa mællti Þrandr at drepa skyllde suæinana Sigmund ok Þori. Biarni suarar. æigi skal þa drepa sagdi (hann). Þrandr suarar. þui er at skipta þo sagdi hann at þeir verda banar þeirra manna flestra er her eru ef þeir ganga undan. Biarnni suarar. æigi skal þa helldr drepa en mig sagde hann. Æigi uar mer ok þetta aluara sagde Þrandr. uillda ek geora tilraun uid ydr huersu þer tækit vndir þetta. skal ek nu bæta þetta suæinunum er ek hefui uerit staddr a funde þessum ok bioda þeim til fostrs. Suæinarnir satu a klettinum ok sa upp a þessi tidende ok gret Þorir en Sigmundr mællti. gratum æigi frændi en munum læingr. Ok eftir þat foru þeir j burt ok let Þrandr sueinana fara þæim j Gỏtu. en lik Hafgrims var flutt til Sudreyiar ok þar jardat at fornum sid. en vinir þeirra Brestis ok Bæinis fluttu lik þeirra hæim til Skufeyiar ok grofu þar enn at fornnum sid. Nu spurduz þessi tidendi vm allar Færeyiar ok harmade huerr madr þa bredur.


|[160] Rafn tok vid Sigmundi ok (Þori)

101. Ðetta sumar kom skip af Noregi til Færeyia ok het Rafnn styrimadr uikueskr at ætt ok atti gard j Tunsbergi. hann siglde jafnan til Holmgardz ok var hann kalladr Holmgardzfare. skip þat kom j Þorshỏfnn. En er þeir voru bunir kaupmennirnir þa er þat at segia einn morgin at þar kemr Þrandr or Gautu a skutu æinne ok leidir Rafnn styremann a æintal ok kuetzst hafua at selia honum þręlaefni tuau. hann kuetzst æigi kaupa vilia fyrr en hann sęi. Þrandr leidir þar fram sueina tua kollotta j huitum kuflum. þeir voru fridir sionum en þrutnir j andlite af harmi. Hrafnn mællti þa er hann sa sueinana. er æigi þat Þrandr at suæinar þessir se synir þeirra Brestis ok Bæinis er þer draput firir skommu. Ek hygg uist sua uera sagdi Þrandr. Æigi koma þeir j mitt ualld sagde Hrafnn. sua at ek gefa fe firir þa. Uit skulum þa sueigia til sua sagdi Þrandr. ok eig her .ij. merkr silfurs er ek uil gefa þer til at þu flytir þa j brott med þer sua at alldri komi þeir sidan til Færeyia. Hellir nu silfrinu j kne honum styrimanninum telr nu ok tiar firir honum. litzst Rafnni fagurt silfrit ok verdr þetta af at hann tekr vid sueinunum. Ok siglir hann nu a haf þegar honum gefr byr ok kemr þar at Noregi sem hann mundi kiosa austr vid Tunsberg. ok er hann þar vm vetrinn ok suæinarnir med honum ok eru uel halldnir.


Fra Sigmundi ok Rafni ok Þraandi

102. Um uorit bio hann skip sitt til austrferdar ok spyrr þa suæinina hversu þeir þættizst þa komnir. Sigmundr suarar. vel hia þui sem þa er vit uorum j ualldi Þrandar. Rafnn spyrr. vite þer sammæle okkur Þrandar sagdi hann. Vitu vit vist sagde hann. Ek ætla þat rad sagde Rafnn at þit farit huert er þit uilit firir mer. ok sua silfr þat er Þrandr fek mer j hendr med ykkr þa ętla ek sua bezst komit at þit hafit þat til atuinnu ykkr ok eru þit þo hellzsti faradir j vkunnu lande. Sigmundr þakkade honum ok kuat honum uel fara þar sem þa var komit þeirra mali. Nu er at segia fra Þrandi at hann tekr undir sig riki allt j Færeyium ok allt fe þat ok eignir er þeir hafua att brędr[161] Bæinir ok Brestir frendr hans ok hann tekr til sin suæininn Ozsỏr Hafgrimsson ok fostrade hann. Ozsorr var þa tiu uetra gamall. Red nu Þrandr einn ỏllu j Færeyium ok treystizst æingi honum þa j moti at mæla.


Fra Sigmundi

103. Þat sumar er þeir brædr Brestir ok Bæinir voru drepnir vard hofdingiaskipti j Noregi. uar felldr fra landi Haralldr grafelldr en Hakon jarll kom j stadinn ok var þa fyst skattjall Haralldz konungs Gormssonar ok hellt rike af honum. var þa eytt ollu riki þeirra Gunnhilldar sona sumir voru drepnir en sumir flydu ór landi. Nu er at segia fra þeim Sigmundi ok Þori at þeir eru tuo uetr sidan j Uikinne er Rafnn let þa lausa ok er þa upp gengit fet þat er Rafnn fek þeim. ok er Sigmundr þa .xij. uetra gamall en Þorir .xiiij. vetra. spyria til rikis Hakonar jalls ok gera nu þat rad firir ser at vitea hans ef þeir mætti þui vid koma. þikia(!) þeim ser þat likligazst til nokkurs gods er fedr þeirra hofdu honum þionat. ganga nu or Uikinne til Upplanda ok þann ueg austr eftir Heidmork ok nordr til Dofrafiallz. ok koma þar vid uetr sialfan ok sniofar þa a firir þeim ok uetrar. rada þeir þo a fiallit med litlu rade. fara uillt ok liggia vti sua at morgum dęgrum skipti matarlausir. ok þa lagdizst Þorir firir ok bidr Sigmund þa hialpa ser ok læita af fiallinu. hann kuat at þeir skylldu badir af koma edr huorgi þeirra ella. en sa var munr krafta þeirra at Sigmundr leggr Þori a bak ser ok væit þa helldr firir ofan. dasadizst(!) nu miog badir finna nu eitt kuelld daluerpi nokkut a fiallinu ok foru nu eftir þui ok vm sidir kenna þeir reykiarþef ok þui næst finna þeir bæ ok ganga jnn ok finna stofu. þar satu konur .ij. ỏnnur uid alldr en (ỏnnnr) vng stulka. badar uoru þær fridar sionum. þær hæilsudu uel sueinum þessum ok drogu af þeim klędin en fa þeim þurr kledi j stadinn ok bratt gefa þær þeim mat at eta. ok sidan fylgia þær þeim til svefnns ok bva vm þa uel ok segia at þær uilia at þeir yrde æigi firir bonda er hann kemr heim. kuat hann vera stygglyndan. Nu uaknar Sigmundr vid þat at madr kemr jnn mikill uexsti ok j hreinbialba ok hafde hreindyre a baki. hann hafde uppi nasarnar ok var yggldr ok spurde hua(t) komi(t) væri. Husfreyia sagde at þar uoru komnir sueinar .ij. ueslingar kalnir ok mattdregnir miog sua at komnir eru at bana. Hann suarar. sua mattu oss |[162] skiotazst uppe hafa at þit tekit mennina j uor hus. ok hefui ek þat oft sagt þer. Æiga nenta ek sagde husfreyia at sua vænligir menn dęi her hia husum vorum. Bondi let þa vera kyrt ok foru þau til matar ok sidan til suefns. .ij. uoru rekkiur j suefnhuse lagu þau bonde ok husfreyia j ỏdru(!) en dottir bonda j annare huilu en buit var vm sueinana þar j husinu. En vm morgininn var bonde snemma a fotum ok mællti til sueinanna. þat þiki mer sem þær vile konunnar(!) at þit huiliz her j dag ef ykkr þikir sua henta. þeir kuoduzst þat giarnna vilia.


Sigmundr var med Vlfe

104. Nu var bondi j brott vm daginn ok kom heim at kuellde ok var uel katr uid þa Sigmund. En annan morgin kom bondi til suæinanna ok mællti. audit vard þess at ykkr bæri hingat at husum minum. nu þiki mer þat rad at þit duelizst her j uetr ef ykkr þikir sua betr gegnna. uirdizst þeim konum uel til ykkar. en þit hafit farit þuert af uegnum ok er langt til bygda alla uega hedan. Þeir Sigmundr þakka bonda bod sitt ok sỏgduzst þat gearnna vilea at vera þar. bondi mællti at þeir skyllde þiggia vel at þeim husfreyiu ok taka hỏndum til þess er þær pyrfti. en ek mun j brottu vera huernn dag at læita oss at fỏngum ef sua vill verda. Nu eru þeir þar sueinarnir ok er þeim uel uæitt ok eru þær uel uid þa ok þikir þeim þar gott. en bondi er a burtu huern dag. Þar uoru hus god ok ramlig ok buizst vm vel. Bondi nefnndizst Ulfr en Ragnnhilldr kona hans en Þurid dottir þeirra. hon var hin fridazsta kona synum ok mikiludlig. godr þokki var med Sigmundi ok Þuride ok tỏludu oftliga ok lagdi bondi ok husfreyia ekki ord j þat. Lidr nu uetr ok kemr sumarmaladagrinn hinn fyste. Þa kemr Ulfr bonde at mali vid Sigmund ok mællti. sua er hattat sagde hann at þit hafuit her verit j uetr med mer. nu ef ykkr þikir æigi annat synna firirliggia en vera her þa skal ykkr þat heimillt ok vita at þit þroskizst her. ma vera at oss se nokkurir fleire hlutir saman ætladir. en æinn er sa hlutr at ek vil vara ykkr vid. at þit farit æigi j skog þann er nordr er fra bænum. Þeir jattudu þessu ok þokkudu Vlfui bonda bod sitt ok þektuzst þetta bod giarna.


Sigmundr vann dyrit. capitulum.

105. Tiornn[163] æin var þadan skamt fra bænum ok for bondi þangat til ok vandi þa vid sund. þa foru þeir j skotbakka ok vaunduzst vit skot ok vard Sigmundr skiott askynia allra jþrotta Vlfs. sua at hann vard hinn mesti jþrottamadr ok badir þeir Þorir ok komzst hann þo æigi til jafns vid Sigmund. Ulfr var mikill madr ok sterkr ok þat skildu þeir brædr at hann var hinn mesti jþrottamadr. Þeir voru þar nu þria uetr ok var Sigmundr þa .xv. uetra en Þorir .xvij. uetra. Sigmundr var þa gilldr madr firir þroska sakir ok badir þeir. ok var Sigmundr þo ollum hlutum fremri þoat hann væri .ij. uetrum yngri. Ok nu er þat æitthuert sinn vm sumarit at Sigmundr mællti til Þoris. huat mun verda þoat vit farim j skog þenna er her er nordr fra garde. Þorir suarar. a þui er mer æingi forvitne segir hann. Ekki er mer sua gefit segir Sigmundr ok þangat skal ek fara. Þu munt rada hliota segir Þorir en briotum vit þa bodord fostra mins. Nu foru þeir ok hafde Sigmundr vidaroxi eina j hendi ser. koma j skoginn ok j riodr eitt fagurt. ok er þeir hafa þar æigi læingi verit þa heyra þeir brak j skoginn ok bratt sa þeir beornn mikinn hardla ok grimligan. þat var vidbeornn mikill ulfgrar at lit. Þeir hlaupa nu aftr a stiginn þann er þeir hỏfdu þangat farit. stigrinn var miorr ok þraungr ok hleypr Þorir firir en Sigmundr sidarr. dyrit hleypr nu eftir þeim a stiginn ok verdr þui þraungr stigrinn ok brotna æikrnar firir þui. Sigmundr snyr þa skiott ut af stignum millum treanna ok bidr þar til er dyrit kemr jafnnfram honum. þa hỏggr hann jafnnt medal hlusta a dyrinu med tueim hondum sua at exin sokkr en dyrit fellr afram ok er dautt þuiat þat hefir æinge fiorbrot. Þorir vard nu þessa uarr ok mællti sua. þer uard þessa þrekuirkis audit frendi sagde Þorir en æigi mer. ok er þat ok likligazst at ek se um mart þinn eftirbatr. Sigmundr mællti. nu skulu vid freista at vid getim ræist upp dyrit. Sua gera þeir ok geta upp ræist. suæigia sua at tren at eigi ma falla. reka kefli j munninn ok þikir dyrit þa gapa munninum. fara nu heim eftir þetta. Ok er þeir koma heim þa er Ulfr fostri þeirra heima j tune firir ok var þa a ferd kominn at leita þeirra. hann er þa vfrynligr ok spurde huert þeir hefde farit. Sigmundr suarar. nu er illa ordit fostri minn sagde hann. vit hỏfum nu brugdit af radum þinum ok hefir beorninn ellt okkr. Vlfr suarar. sliks var at von at sua munde fara. en þat munda ek vilea at hann ellti ykkr æigi oftar. en þo er þetta dyr sua at ek hefir æigi traust a borit at glettazst vid en þo skulum nu freista sagdi hann. Snyrr Ulfr |[164] nu jnn ok tekr æitt spiot j hond ser ok hleypr nu til skogarins ok þeir Sigmundr med honum. Ulfr ser nu biornninn ok hleypr at þegar ok rekr a spiotit ok fellr biorninn vid. Ulfr ser at dyrit er dautt adr ok mællti. hædi þit nu at mer edr huorr ykkar hefir drepit dyrit. Þorir suarar. ekki er (mer) at æigna af þessu fostri segir hann ok hefir Sigmundr drepit dyrit. Þetta er hit mesta þrekuirke segir hann ok munu her morg eftir fara þin afreksverk Sigmundr sagdi hann. Nu fara þeir heim eftir þetta ok hefir Ulfr en meire mæti a Sigmundi þadan fra en adr.


Brottferd þeirra brædra fra Vlfue

106. Nv eru þeir brædr med Ulfui þar til at Sigmundr er .xviij. uetra en Þorir .xx. Sigmundr var þa fragiordamadr a uỏxt ok afl ok alla atgeorui. þa er þat skiotazst af honum at segia at hann hefir næst gengit Olafui Trygguasyne vm allar jþrottir. Ok nu er suo er komit þa segir Sigmundr Ulfui fostra sinum at hann uill a brott læita. ok þikir mer litil okkr afdrif verda munu ef uit foruitnumzst æigi til annarra manna. Þat skal ok vera sem þit uilit segir Ulfr. En þat hỏfdu þeir fundit at huert haust ok huert vor medan þeir voru þar at Vlfr var j brottu .vij. nætr edr þui nærr ok hafde þa heim mart j birgdum lereft ok klæde edr þa hluti adra er þau þurftu at hafa. Nu lætr Ulfr gera þeim klæde ok byr þa vel j brott. þat finnzst a konunum at þeim þikir mikit firir skilnadinum ok þo meira hinne yngri. Skilia nu ok fara þeir brott ok ferr Ulfr a leid med ok fylgir þeim vm Dofrafiall þar til er þeir sia nordr af til Orkadals. þa setz Ulfr nidr ok segir at hann uill huilazst. nu setiaz þeir nidr allir. Þa mællti Ulfr. nu foruitnar mik at vita hueria ek hefir her fostrat edr huerrar ættar þit eru(t) edr huar ykkart fostrland er. Þeir segia nu allt fra sinne ęfui þat er lidit var. Ulfr harmar þa miog. þa mællti Sigmundr. nu vil ek fostri segir hann at þu segir okkr fra ęfui þinne huat þar hefir vm lidit. Sua skal nu ok vera segir Ulfr.


Þorkell segir æfuisogu sina þeim brædrum

107. Þar tek ek þa til sỏgu minner at Þoralfr het bonde er bio a Heidmork a Upplỏndum. hann var rikr madr ok syslumadr Upplendinga konunga. hann var kuongadr madr ok het Jdunn kona hans en Ragnnhilldr dottir hans ok uar nærr allra kuenna friduzst synum. Sa bonde bio æigi langt þadan er Stæingrimr het godr bonde ok uel fieræigande. Þora het kona hans. son attu þau er Þorkell het. hann var efnniligr madr mikill ok sterkr. þat var idn Þor(k)els er hann var heima med fedr sinum. at huert haust er frosta tok ok isa lagde a uỏtnn þa lagdizst hann vt a merkr ok nokkurir felagar hans med honum ok ueidde dyr ok var hinn mesti bogmadr. var þessi hans idnn þa er þurrafrost tekr til ok af þessu var hann kalladr þurrafrost. Eitthuert sinn kom Þorkell at mali vid fỏdr sinn ok sagdi at hann vill at hann fai honum kuonfang ok bide til handa honum Ragnnhilldar dottur Þoralfs bonda. Fadir hans suarar at hann uill hatt stokka. en þetta verdr þo at þeir fedgar fara til Þoralfs bonda ok bera upp eyrendi sin vm bonord Þorkels vid dottur hans Ragnnhilldi. Þoralfr suarar seinliga ok kuetzst hafa hærra hugat henni en þar er Þorkell er. en kuezst ollu uilldu uel suara firir vingan þeirra Stæingrims. en kuat þo ekki mundu af þessu verda. Skilia vid sua buit ok fara heim.


Fra Þorkeli ok Sigmundi

Litlu eftir þetta ferr Þorkell heimen vid annan mann vm nott þa er hann frettir at Þoralfr er æigi hæima ok farinn j syslu sina. þeir Þorkell ganga jnn vm nottina ok at huilu Ragnnhilldar ok tekr hana upp j fang ser ok berr hana vt ok flytr hana heim med ser. Fadir hans vard illa vid þetta ok kuat hann taka stein vm megnn ser ok bad hann flytia hana heim skiott. Hann suarar. æigi mun ek þat geora. Steingrimr fadir hans bad hann þa j brottu verda. Þo(r)kell gerde þa sua. for j burt med Ragnnhilldi ok lagdizst a skoga vt. þar voru j ferd med honum .xij. menn þeir voru felagar hans ok læikbrædr. Nu kemr Þoralfr bondi heim ok verdr varr þessarra tidende ok safnar þegar monnum at ser ok hafde hundrat manna ok ferr til Steingrims bonda ok bidr hann selia fram son (sinn) ok fa honum j hendr dottur sina. Steingrimr kuat þau æigi þar vera. þeir Þoralfr rannsokudu þar ok fundu æigi þat er þeir uilldu. Eftir þat foru þeir a skoginn ok læitudu þeirra ok skiptu med ser leitinne ok voru þa .xxx. manna med Þoralfui. Nu er þat æinn dag at Þoralfr ser .xij. menn j skoginum ok konu hit .xiij. ok þikiazst nu vita ok hallda þangat til. Nu tala forunautar Þorkels til at menn drifui at þeim. spyria nu Þorkel huat rads skal taka. Hann suarar. holl einn er her skamt fra oss ok munu ver þangat fara allir. er þat vigi gott. skulu ver briota þar vpp griot ok uæita kallmannliga uỏrnn. Ok nu fara þeir a holinn ok buazst þar |[165] vid. Bratt koma þeir Þoralfr at ok lata þegar drifa vopnn a þa. en þeir Þorkell ueriazst uel ok dreingiliga. sua lykr þeirre fundi at .xij. menn falla af Þoralfui en .vij. af Þorkeli. en sarir .v. þeir er eftir voru. Þoralfr bondi var sarr til olifuis. Nu flyrr Þorkell j skoginn ok felagar hans med honum ok skilr þar med þeim. ok er Ragnnhilldr nu þar eftir ok er hon flutt til bygda med fỏdr sinum. Ok er Þoralfr kemr j bygd deyrr hann ór sarum þessum. ok er þat sognn manna at Þorkell yrde banamadr hans. þessi tidendi spurduzst nu. Ferr Þorkell heim til fỏdr sins ok er hann litt sarr en flestir forunautar hans meirr. eru þeir nu græddir.


Sogn Þorkels

Eftir þetta stefnna þing Vpplendingar ok er Þorkell þurrafrost gerr utlagi a þinginu. Ok er þeir fedgar fretta þetta þa segir Steingrimr at Þorkell ma æigi heima þar vera medan þeir læita mest eftir honum. skaltu fara frendi til ar þeirrar er her fellr skamt fra bænum. en þar eru gliufr mikil upp med anne ok j argliufrunum er hellir æinn. ok uæit þat fylsne æinge nema ek. þangat skaltu fara ok hafa mat med þer. Sua georir Þorkell at hann er j hellinum medan mest er leitin ok verdr æigi fundinn. Daufligt þikir honum þar ok er stund lidr ferr hann burt or hellinum ok til bæiar þess er Þoralfr bondi hafdi att ok tekr nu Ragnhilldi j burt j annan tima ok rædzst nu a fioll ok eydimerkr. Ok her nem ek stadar sagdi hann sem nu hefui ek bygd mina setta ok her hefui ek verit sidan ok vit Ragnhilldr .xviij. vetr ok er þat alldr Þuridar dottur minner. Nu hefui ek sagt ykkr ęfuisỏgu mina segir hann. Mikil þiki mer saga þin fostri segir Sigmundr. en nu vil ek segia þer at ek hefui æigi uel launat þer þinn velgeorning ok fostr. þuiat dottir þin sagde mer þa er vit skildum at hon væri med barnne ok er þar æinge madr j tiga til nema ek. ok þui for ek mest j brott at ek hugde at okkr munde þat a skilia. Þorkell suarar. lỏngu vissa ek þat at med ykkr var astarþokki ok uillde ek þat ekki meina ykkr. Sigmundr mællti. þess vil ek bæida ykkr fostri minn at þu giftir æigi Þuride dottur þina þuiat hana skal ek æiga edr ỏngua konu ella. Þorkell suarar. æigi mun dottir min betre manni giptaz. en þess uil ek bidia þig Sigmundr at ef þu færr framkuæmd med hỏfdingium at þu munir nafnn mitt ok komir mer j þrift ok j sætt vid suæitunga mina. þuiat miog leidizst mer nu j obygdum þessom. Sigmundr jattade þui ef hann mætti sua vid komaz. Ok nu skilia þeir ok foru þeir frendr til þess er þeir koma a Hladir til Hakonar jalls. þar hafde hann adsetu. Nu ganga þeir firir jall ok kuedia hann. en hann tok þui vel ok spyrr huat monnum þeir se. Sigmundr kuezst vera Brestis son þess er var syslumadr yduar of hrid j Færeyium ok þar drepinn. hefui ek þui herra yduarn fund sott at ek vænti mer af ydr godrar framkvæmdar. ok uillda ek ydr herra a hendi bindazst ok vit badir frendr. Hakon jall sagdizst vita giorla huerr madr hann var. en æigi ertu olikr Bresti. en sialfr verdr þu þig j ætt at færa. en æigi spari ek mat vid þig. Ok visade þeim til sætis hia gestum sinum. ok var Suæinn Hakonarson vngr ok med hird faudr sins j þenna tima.


Sigmundr hitti Hakon jarl ok Suein

108. Sigmundr kom ser j tal vid Suein jalls son ok lek firir honum marga fimlæika ok hendi jalls son mikit gaman at honum. Sigmundr flutti mal sitt firir Sueini ok bad hann leggia til med ser at hann fengi nokkura framkuæmd af fỏdr sinum. Suæinn spyrr huers hann beiddizst. J hernat villda ek hellzst sagde Sigmundr ef fadir þinn uill efla mik. Slikt er vel hugsat sagde Suæinn. Lidr nu uetrinn framan til jola. ok at jolum kemr þer Æirekr jall Hakonarson austan or Vikinne. hann hafdi þar atsetu. Sigmundr kemr ser j tal vid Æirek jall ok kærir firir honum sinn vanda. hæitr Æirekr jall honum sinne vmsyslu vid Hakon fỏdr sinn ok kuezst æigi skulu minna til leggia med honum en Hakon jall. Ok eftir jolin uekr Sigmundr til vid Hakon jall at hann munde efla hann med nokkuru moti ok lata hann niota fodrs sins Brestis. er hann var hans þionustumadr. Hakon jall suarar. vist fek ek þar tion godrar fylgdar er Brestir var drepinn hirdmadr minn hinn vaskazsti madr ok illz væri þeir fra mer verdir er hann drapu. edr til huers mælir þu. Sigmundr kuetzst hellzst vilea fara j viking ok fa þa annathuort nokkurnn frama edr bana. Jarl kuat þat uel mællt. ok munt þu vita j vor er menn buazst ferda sinna huersu ek vil þa vera lata. Lidr nu af uetrinn ok þa hæimtir Sigmundr frem vinmæli Hakonar jarls. en jarl suarar. langskip æitt vil ek fa þer ok þar a .xl. manna med uopnum. ok mun þat lid litt vandat þuiat flestir munu ekki fusir at fylgia þer vtlendum manni ok vkunnum. Sigmundr þakkade jarli ok segir Æireki tillag fodr sins. Jarl suarar. litit framlag en þo ma þer gagnn at verda. en annat skip vil ek fa |[166] þer ok a .xl. manna. Ok var þat skip at ỏllu uel buit er Æirekr fek honum. Nu segir hann Sueine huert tillag þeirre var fedga. Suæinn suarar. mer er sua buit æigi iafnnhægt vm framlỏgin vid vine mina sem þeim fedgum. en þo skal ek fa þer hit þridia skip ok a .xl. manna ok skulu þat vera þionustumenn minir. ok væntir ek at þeir fylgi þer bezst af þeim monnum er þer eru fæingnir til fylgdar.


Sigmundr bardiz vid Randue

109. Sigmundr byzst nu til fylgdar vid menn sina ok siglir þegar hann er buinn austr til Uikr ok sua til Danmerkr ok j gegnum Eyrarsund ok allt j hit Eystra sallt. ferr hann vm sumarit ok verdr litit til fæingiar. treystizst hann huergi til at hallda þar er mikit er firir vid þenna lidskost. hann lætr þo fara kaupmenn j fride. Siglir þo austan er a leid sumarit þar til er hann kemr vndir Elfarsker. þar er jafnnan vikingabæli mikit. ok er þeir hafua lagt j lægi vndir æinn holma þa gengr Sigmundr upp j skerit ok vill litazst vm. hann serr at ỏdrum megin vndir holmanum liggia .v. skip ok var dreki hit vta. Hann ferr þa til manna sinna ok segir þeim at .v. vikingaskip liggia odrum megin vndir skerinu. nu vil ek þat segia ydr at mer er litit vm at flyia þeirra fund af ỏll(u) vreyndu. munu ver ok alldri fra(m)a fa nema ver leggim vart rad j hættu. Þeir badu hann firir sia. Nu skulu ver bera griot a skipin sagde Sigmundr ok buazst vid sem oss þikir likazst. ver skulum leggia skipum vorum j vtanverdan þenna vog er nu eru ver komnir þuiat uogrinn er þer miostr. ok sua leitzst mer j kuelld er ver sigldum jnn at æigi mundu skipin fa jnn lagt hia oss ef ver leggium þriu skip vor jafnnfram ok ma oss þat duga (at) þeir leggi æigi ỏllu megin at oss. Þetta gera þeir. En vm morgininn er þeir hafa lagt skip sin j vtanverdan uoginn þa roa þeir at þeim a fim skipum vikingar. ok stendr madr j stafnne a drekanum mikill ok sterkligr ok spyrr þegar huerr firir skipunum rede. Sigmundr nefndi sig ok spyr hann at nafni. Hann kuetzt Randuerr heita ok ættadr austan or Holmgarde ok kuat þeim .ij. kosti til vera. at þeir gæfui upp skip sin ok sealfua sig j hans valld edr veria sig ella. Sigmundr kuat þa kosti viafnna ok sagde at þeir munde fræista hliota fyst uopnna sinna. Randuerr bad sina menn at leggia a þrem skipum er æigi matti ollum at koma. en hann uillde sia fyst huersu fære. Sigmundr styrde skipe þui er Sueinn jalls son hafde fæingit honum. en Þorir þui er Æirekr jall hafde att. Nu leggiazst þeir at ok beriazst. lata þeir Sigmundr ganga griot sua akaft j fystu at hinir megu ekki annat en hlifua ser. ok er farit er griotit gera þeir skothrid harda ok fellr lid mart af vikingum en fiolde sarr. Nu taka þeir Sigmundr til hỏgguopnna sinne. tekr nu at halla bardaganum a lid Randuers. En er hann ser ufarar sinna manna kuat hann þa vera auuirdismenn mykla er þeir sigradu æigi þa menn er hann kuat ekki at monnum voro mundu. þeir kuodu hann oft eggia sig en hlifa ser. badu hann nu radazst j mote. hann kuad sua vera skylldu. Leggr hann nu ad drekenum ok annat skip er menn voru huilldir a en skipar hit þridia osarum monnum. leggiazst nu at j annat sinn ok beriazst ok er nu myklu stridare orrosta en fyrr. Sigmundr var fremzstr sinna manne a sinu skipe ok hoggr bæde hart ok tijtt. Þorir frendi hans gengr uel fram. beriazst nu læinge sua at æigi ma j millum sia huorir driugare verda. Þa mællti Sigmundr til sinna manna. æigi munu ver sigrazst a þeim til þrauter nema ver reynim oss framar. nu vil ek rada til uppgongu a drekann ok fylgit mer dræingiliga. Nu kemzst Sigmundr upp a drekann ok þeir .xij. saman ok drepr mann ok bratt annan en þeir fylgia honum vel. Þorir kemzst ok a drekann vid fimta mann. hrỏkkur nu allt vndan þeim. ok er Randuerr serr þetta hleypr hann fram ok j mot Sigmunde ok mætazst þeir ok beriazst miog leingi. Nu synir Sigmundr jþrott sina ok kastar suerde sinu ok fleygde j loft upp ok tekr vinstri hendi suerdit en skiolldinn hægre hendi ok hỏggr med suerdinu til Randuers ok tekr vndan honum fotinn hægra firir nedan kne. Randuerr fellr þa. Sigmundr uæitir honum halshỏgg þat er af tok hỏfudit. Þa æpa Sigmundar menn herop. ok eftir þat flyia vikingar a .iij. skipum. en þeir Sigmundr rydia drekann sua at þeir drepa huert manzbarnn er a var. Nu kanna þeir lid sitt ok eru fallnir .xxx. manna af lide Sigmundar. leggia nu skipin j lægi ok binda sar sin ok huila sig þar nokkurar nætr. Nu tekr Sigmundr drekann til sin ok annat skip er eftir vard. Þeir taka þar mikit fe bæde j uopnum ok audrum gripum. sigla nu j burt ok til Danmerkr ok sua nordr til Vikrinnar ok finna Æirek jall ok fagnar hann uel Sigmundi ok bydr honum med ser at vera. Sigmundr þakkar jalli bodit en kuezst nordr mundu fara fyst til Hakonar jalls. en let þar eftir .ij. skip sin j varduæizslu jalls er þeir hỏfdu litt skipat. Nu koma þeir til Hakonar jalls ok faggnar |[167] hann vel Sigmundi ok hans felỏgum. ok er Sigmundr med jalli vm uetrinn ok georizst frægr madr miog. En at jolum vm uetrinn geordizst Sigmundr hirdmadr Hakonar jalls ok þeir Þorir badir ok satu nu vm kyrt j godum fagnade.


Sigmundr drap Biorn

110. Þenna tima red firir Suiþiodu Æirekr konungr hinn sigrsæli Bearnar son Æireks soner Eyuindar sonar. hann var rikr konungr. Æinn uetr hỏfdu kaupmenn .xij. saman norænir farit austan vm Kiol til Suiþiodar. ok er þeir kuomu j Suiariki attu þeir kaupstefnu vid landzmenn ok skilde þa a j kaupstefnunni ok drap norrænn madr æinn suænskenn mann. ok er Æirekr konungr spyrr þetta sendir hann til gesti sina ok lætr drepa þessa .xij. menn. Ok nu vm verit spyrr Hakon jall huert Sigmundr ætlade at hallda vm sumarit. Sigmundr sagde at þat skyllde a hans forsio. Hakon jall mællti. þat villde ek at þu færir nỏkkuat nærre riki Suiakonungs ok minntizst þess aa Suium er þeir drapu .xij. menn mina vm uetrinn firir litlu ok hefir æingi hefnnd firir komit. Sigmundr kuetzst sua gera mundu ef sua villde til takazst. Hakon jall færr þa æinuala lid Sigmundi af hird sinne sumt læidangurslid. voru nu allir fusir til Sigmundar. Hallda nu austr til Vikr ok finna Æirek jall ok færr hann Sigmundi enn fritt lid. ok hefir Sigmundr nu uel þriu hundrut manna ok .v. skip uel skiput. sigla þadan sudr til Danmerkr ok sua austr firir Suiauellde. þar leggia þeir skipum sinum at Suiþiod austan at landinu. Sigmundr segir þa sinum monnum. her munu ver uæita uppgỏngu. ok skulum fara hermannliga. Þeir ganga nu a land upp ok koma j bygdina med .iij. hundrut manna ok drepa menn en take fe brenne bæi. stỏkr nu landzfolkit undan a merkr ok skoga sem undan kuomuzst. Þadan æigi langt j brott er þeir raku flottann red firir syslumadr Æireks konungs er Beornn het. safnnar lide at ser er hann frettir hernadinn ok verdr fiolmennr ok kemz a mille þeirre ok skipanna. Ok æinn dag sia þeir lendherinn. þa tala menn Sigmunder vm huat rads skal taka. Morg eru enn god til sagde Sigmundr ok oftar sigrazst þeim æigi uel er fleire eru saman ef menn eru skeleggir til motz. nu skulu uer þat rad taka at fylkia lide voru ok gera a suinfylking. skulu vit Þorir frendr vera fremzstir en þa .iij. ok .v. en skiallddadir menn skulu vera vt j arma tueim megum. ok ætla ek þat rad vort at ver skulum hlaupa at fylkingu þeirra ok vita at ver komimzst sua j gegnum. en Suiar munu ekki fastir a uelli. Þetta gera þeir hlaupa nu at fylkingu Suia ok komazst j gegnum. verdr nu orrosta mikil ok fellr mart manna af Suium. gengr Sigmundr nu uel fram ok hỏggr nu a .ij. hendr ok kemr at merkismanni Bearnar ok hỏggr hann banahogg. þa eggiar hann menn sina at þeir skylldu briota skialldborgina er skotin var vm Beornn. ok sua gera þeir. Sigmundr kemzst at Birnne ok eigazst vid uopnnaskipte ok vinnr Sigmundr hann skiott ok verdr banamadr hans. ępa vikingar nu sigrop ok flyia þa landzmenn. Sigmundr segir at þeir skulu æigi reka flottann. sagde at þeir hefde ekki afla til þess j vkunnu lande. Sua gera þeir. taka þer mikit fe ok foru vid þat til skipa sinna. sigla nu burt af Suiþiodu ok austr til Holmgardz ok heria þadra vm eyiar ok annes. Brædr .ij. eru. nefnndir j riki Suiakonungs het annar Vandill en annar Adill. þeir voru landuarnarmenn Suiakonungs ok hỏfdu alldri minnr en .viij. skip ok dreka .ij. Suiakonungr spyrr þesse tidende er hernadr var giorr j landi hans. ok sendir ord þeim brædrum ok bidr þa taka Sigmund af lifui ok hans felaga. þeir jattudu þessu. En vm haustit sigla þeir Sigmundr austan ok koma undir æina ey er liggr firir Suiþiod. þa segir Sigmundr til sinna manna. nu erum ver ekki med vinum komnir þar er þeir eru Suiar. skulu ver vera uarir vm oss ok mun ek ganga upp a eyna ok siazst vm. Ok sua georir hann ok ser at ỏdrum megin eyiarinnar liggia .x. skip drekaskip .ij. ok onnur .viij. Sigmundr sagdi nu sinum monnum ok at þeir skulu væita vitbunat ok bera fiarhlut sinn af skipum en griot j stadinn. ok buazst nu vid vm nottina.


Bardagi Sigmunder ok Vandils

111. Ok vm morgininn snemma roa þeir at þeim .x. skipum. ok kalla þeir þegar formennirnir huerir firir skipunum rede. Sigmundr sagde til sin. ok er þeir vitu hverir þessir menn eru þa þurfti æigi at sỏkum at spyria. briota upp uopnn sin ok beriazst ok ekki hafua þeir Sigmundr þar komit at þeir hefdi slika raun haft. Vandill leggr nu dreka sinum at dreka Sigmundar vard þar hart mottak. ok er þeir hỏfdu barizst vm hrid þa mællti Sigmundr til sinna manna. enn er sem fyrr at ver munum æigi sigr fa nema ver gangimzst nærr. nu uil ek hlaupa opp a drekann en þer fylgit mer uel. Ok nu hleypr Sigmundr a drekann ok fylgir honum mikil sueit. verdr hann skiott mennz bani ok annars. hraukkr nu lidit vndan þeim. Vandill sækir nu j mot Sigmundi ok eigazst nu vid uopnaskipte miog læinge. Sigmundr hefir id sama bragd sem fyrr. skiptir vm |[168] uopnn j hondum ser ok hỏggr hinne vinstri hende til Vandils ok af honum hondina hęgri. ok fell nidr suerdit þat er hann (hafdi) vegit med. Sigmundr georir þa skeott vm vid hann ok drepr hann. þa ępa menn Sigmunder sigrop. Adill mællti þa. vmskipte hafua nu ordit ok mun Vendill drepinn ok leggium a flotta. verdr nu huerr at leita firir ser. Nu flyia þeir Adill a fim skipum. en fiogur eru eftir ok dreki hit vta. ok drepa þeir huert mannzbarnn er eftir var. en hann hafdi drekann med ser ok aunnur skip. fara nu þar til er þeir koma j riki Danakonungs. þikiaz nu hirdir ok halldnir. huila sig nu ok binda sar sin. En er þeir eru vel færir sigla þeir til þess er þeir koma j Vikina ok finna Æirek jall. ok er þeim þar vel fagnnat. dueliazst þar litla hrid ok fara nordr til Þrandheims ok koma a fund Hakonar jalls. Hann fagnar vel Sigmundi ok hans monnum ok þakkar honum þessi verk er hann hafde vnnit vm sumarith. Eru þeir frendr med jalli vm vetrinn Sigmundr ok Þorir ok nokkur suæit med þeim. en lid þeirra vistadizst annarstadar. skortir nu æigi fe.


Vidreign Sigmundr ok Harallz

112. En er uorade frettir Hakon jall Sigmund huert hann ætlede at heria vm sumarit. Sigmundr kuat þat skylldu a hans forsio vera. Ekki mun ek eggia þig at fara j glett vid þa Suia. vil ek nu at þu farir vestr vm haf j nand Orknneyium. þar er von þess mannz er Haralldr jarnnhauss heitir. hann er vtlagi minn ok vvinr sem mestr ok hefuir marga vspekt geort j Noregi. hann er mikill madr firir ser. hann vil ek at þu drepir ef þu matt sua vit komazst. Sigmundr kuezst mundu finna hann ef hann fretti til hans. Nu siglir Sigmundr af Noregi .viij. skipum. ok styrir Þorir nu drekanum Vandils naut. en Sigmundr Randuers naut. Þeir sigla nu vestr vm haf ok verdr illt til fæingiar vm sumarit. ok at alidnu sumre koma þeir skipum sinum vndir Ỏngulsey. hon liggr j Æinglandz hafui. þar sia þeir liggia firir ser .x. skip ok var þar med æitt drekaskip mikit. Sigmundr verdr þess skiott viss at firir þeim skipum rædr Haralldr jernnhauss. Þeir mæla til bardaga med ser vm morgininn. Lidr nu af nottin ok vm morgininn j solarrod briota þeir upp uopnn sin ok beriazst þann dag allan til nætr. skilia vid myrkr ok męla til bardaga med ser vm morgininn. Ok annen morgin eftir kallar Haralldr a skip Sigmundar ok spurde huort hann uillde enn beriazst. Hann kuezst æigi annat ętla. Þat mun ek nu mæla segir hann er ek hefir æigi fyrr mællt. at ek villda at vit gerdimzst felagar en beriumzst æigi læingr. Her lỏgdu menn huorstueggia uel til ok kuodu naudsyn a vera at þeir sættizst ok væri allir æins ok mundi fatt vid þeim standa. Sigmundr kuat æinn hlut firirstanda at þeir munde æigi sættazst. Huat er þat segir Haralldr. Sigmundr suarar. Hakon jall sendi mik eftir hỏfde þinu. Jllz var mer at honum von segir Haralldr ok eru þit olikir menn. þuiat þu ert hinn vaskazste madr en Hakon er æinn hinn vesti madr. Ekki mun okr þetta æinn ueg þikia segir Sigmundr. Nu attu menn þeirra hlut at med þeim til sættar. ok verdr þat at þeir sættazst ok leggia allt herfang sitt samen ok heria nu uida vm sumarit. ok stenndr nu fatt vid þeim. En er haustar sagde Sigmundr at hann uill hallda til Noregs. Haralldr suarar. þa mun skilia med okkr. Æigi skal þat sagdi Sigmundr. vil ek nu at vit farim badir til Noregs. hefui ek þa nỏkkut af þui sem ek het Hakoni jalli ef ek kem þer a hans fund. Hui munda ek fara aa fund hins mesta vvinar mins. Lat mig þessu rada segir Sigmundr. Będe er at ek trvi þer vel sagde Haralldr enda er þer þa vant vm ok skaltu þessu rada. Sigla nu siden nordr til Noregs ok koma at Hỏrdalande. þa er þeim sagt at Hakon jall væri a Nordmære ok væri j Bergund[169]. hallda þeir þangat ok leggia skipum sinum j Steinauogi. Þa ferr Sigmundr jnn til Bergundar med .xij. menn a einne rodrarskutu ok uill finna Hakon jall fyst. en Haralldr liggr j Steinauogi medan. Nu kemr Sigmundr a fund Hakon jalls ok sitr hann vid drykkiubord. Sigmundr gengr þegar jnn firir jallinn ok kuedr hann uel. Jall tok honum blidliga ok spyrr hann tidenda ok bidr setia undir hann stol. ok sua var gert. Tala vm hrid ok segir Sigmundr honum af ferdum sinum en ekki getr hann at (hann) hafui Jarnnhaus fundit. En er Hakoni þikir frestazst frasỏgnn. þa spyr jall huort hann fynde Haralld. Sua var vist sagde Sigmundr. ok sagde honum sem farit hafde at þeir sęttuzst. Jall þagnar þa ok rodnade a at sia ok mællti er stund leid. optar hefir þu Sigmundr mitt eyrende betr rekit en nu. Her er nu kominn madrinn herra segir Sigmundr a yduart ualld. ok ætla ek at þer munit taka sættum af Haralldi firir min ord sua at hann fai lifs grid ok lima ok landzuist sina. Æigi mun sua fara sagdi jallinn ek skal late þegar drepa hann at ek nai honum. Ek vil bioda handsỏl min herra firir hann sagde Sigmundr ok fe sua mikit sem þer vilit mest gera. Eingua |[170] sætt mun hann af mer fa sagde jall. Sigmundr suarar. til litils hefui ek þer þionat ok æigi gods er ek skal æigi einum manni fa grid ok sætt. skal ek j burt ór landi þessu ok þiona þer æigi leingr. ok munda ek þat vilea at þer yrdit til hans at vinna nỏkkut adr en hann væri drepinn. Sprettr Sigmundr upp ok gengr vt af stofunne. en jall sitr eftir ok þegir ok æinge þorir at bidia firir Sigmund. Þa tekr jall til orda. reidr var Sigmundr nu sagde hann. ok skade er þat riki minu ef hann rædzst j brott ok æigi mun honum þat aluara. Þat mun honum vist aluara sogdu menn hans. Fari nu eftir honum sagde jall ok skulu vit sættazst at þessu sem hann baud. Nu ganga jallsmenn til Sigmundar ok segia honum þetta. ok nu gengr Sigmundr til jalls ok fagnar jall honum nu fyrre ok sagde at þeir skulu at þessu sættazst sem hann baud fyrre. uil ek þig æigi brottu fra mer. Tok Sigmundr þa grid ok sætt þessa af Hakoni jalli til handa Haralldi. ok ferr Sigmundr nu at finna Haralld ok segir honum nu sua buit at sættin er redin. Haralldr kuat illt mundu at trua honum. en þo foru þeir a fund jalls ok sættuzst at þessu. For þa Haralldr eftir þat nordr a Halogaland. en Sigmundr var med jalli vm uetrinn j myklum kærlæikum ok þeir Þorir frendr ok mikil suæit manna med þeim. Sigmundr helldr uel menn sine bæde at klædum ok vopnum.


Fra Eygierskeggium ok Sigmundi

113. Nv er at segia fra þeim Færeyingum at Ỏzsorr Hafgrimsson uex upp (med) Þrandi j Gautu þar til sem hann er fullþroskadr madr ok er fræknnligr madr at sia ok skoruligr. Þrandr fęr honum kuonfang þar j eyiunum hinnar bezstu bondadottur. ok þa sagde Þrandr at þeir munde skipta eyium j helminga til ualldz ok stiorner. ok skal Ỏzsorr hafva þann helming sem fadir hans hafde att en Þrandr þann helming er þeir brædr Brestir ok Bæinir hỏfdu att. Þrandr sagde ok Ozsure at honum þiki þat makligazst at hann taki fe þau ỏll land ok lausafe er þeir brædr hofdu att ok hafui þat j fỏdur bætr. Ferr þat nu allt sua sem Þrandr lagdi rad til. atti Ozsorr nu .ij. bu edr .iij. æitt at Hỏfui(!) a fỏdurleifd sinne j Sudrey annet j Skufey .iij. j Dimun a fỏdrleifdum þeirra Sigmunder ok Þoris. Frett hỏfdu þeir Færeyinger til Sigmunder at hann er fręgr madr ok hỏfdu vidbunat mikinn. Ozorr let gera virke vm bæinn j Skufey ok var þar læingzstum. Skufey er sua hattat at hon er suo bra(u)tt at þar er hitt bezsta uige. er þar ein uppganga. ok sua segia þeir at æigi mun eyin sott verda ef firir eru .xx. kallar edr .xxx. at alldri komi sua margr til at sott verde. Ozsorr for mille bua sinna med .xx. menn. en heima uoru med honum jafnan .xxx. manna med verkmonnum. eingi madr var jafnrikr j Færeyium þegar Þrand leit(!). Silfr þat hit mykla er Þrandr fek a Haleyre gek alldri a grunn. ok var hann audgazstr allra ok stiornnade nu ỏllu æinn j Færeyium þuiat þeir Ozsorr voru æigi jafnslægir.


Fra Hakoni jarli ok Sigmundi

114. Þat er nu at segia fra Sigmundi at hann talade vid Hakon jall at hann uill letta þessom hernade ok uill læita vt til Færeyia. kuetzst æigi læingr uilea heyra þat at hann hefnde eigi fỏdur sins ok honum se þui brigslat. ok bæidir jall efla sig til þessa ok gefua sier rad til huersu hann skal til hatta. Hakon suarar ok segir at hafit er torsottligt til eyianna ok brim mikit ok þangat ma æigi langskipum hallda. ok skal ek lata gera þer knorru .ij. ok menn fa til med þer sua at okkr þiki uel skipat. Sigmundr þakker honum sinn velgerning. Er nu buin ferd hans vm uetrinn ok skip þessi algeor vm uorit ok menn til fengnir. Haralldr kom til motz vid hann vm vorit ok redzst til ferdar med honum. ok er hann er miog buinn þa mællti Hakon jall. þann skal vt leida at madr vill at aptr komi. Gek jall vt med Sigmundi. þa mællti Hakon. huat segir þu mer til þess huern hefir þu atrunat. Sigmundr suarar. ek trui a matt minn ok megin. Jall suarar. ekki ma sua vera segir hann. ok verdr þu þangat traustz at leita er ek hefui allan atrunat a þar sem er Þorgerdr Hỏrdabrudr. skulum vit nu fara at finna hana ok læita þer þangat heilla. Sigmundr bad hann firir sea. ok nu ganga þeir til skogar akbraut æina ok afstig litinn j skoginn. ok verdr þar riodr firir þeim ok þar stendr hus ok skijdgardr vm. þat hus var hardla fagurt ok gulle ok silfri var rent j skurdine. jnn ganga þeir j husit Hakon ok Sigmundr ok fair menn med þeim. Þar var fiolde goda. glerglugger voru margir a husinu. sua at huergi bar skugga a. Kona var þar jnnar (j) husit vm þuert ok var hon uegliga buin. jall kastade ser nidr firir fætr henni ok la læingi. ok sidan stendr hann upp ok segir Sigmundi at þeir skulu færa henni fornn nokkura ok koma silfri þui a stolinn firir hana. en þat skulum vit at marki hafua segir Hakon huort hon uill þiggia at ek villde at hon leti lausan hring þann er hon hefir a hendi ser. attu Sigmundr af þeim hring heillir at taka. En nu tekr jall til hringsins ok þikir Sigmundi hon beygia at hnefann ok nadi jall æigi hringnum. jall kastar ser nidr j annen tima firir hana. ok þat finnr Sigmundr at jall tarazst ok stendr upp eftir þat ok tekr til hringsins ok |[171] er þa lauss. ok færr jall Sigmundi hringinn ok mællti sua at þessum hring skyllde Sigmundr æigi loga. ok þui het hann. Skilia nu vid sua buit ok ferr Sigmundr til skipa sinna. ok er sua sagt at fimtigir manna voru a huoru skipinu. letu nu j haf ok gaf þeim uel byri þer til er þeir hỏfdu fugl af eyium ok helldu samflota. Haralldr jernnhauss var a skipi med Sigmundi en Þorir styrde odru skipe. Nu rak a storm firir þeim ok skilduzst þa skipin ok hafua nu rekit mikit sua at dęgrum skiptir.


Sigmundr hitti Þraand

115. Nv er at segia fra þeim Sigmundi at byrr kemr a firir þeim ok sigla nu at eyiunne. ok sia þa ad þeir eru komnir austan at eyium. ok eru þeir menn a med Sigmundi at kenna landzleg ok eru þeir miog komnir at Austrey. Sigmundr sagdi at hann munde þat hellzt kiosa at fa ualld a Þrandi. Ok er þa berr at eyiunne kemr a mot þeim bæde vindr ok stormr sua at ekki er nalęgt vm at þeir næde eyiunne. fa tekit j Suiney med þui at menn voru kænir ok lidgodir. koma þar j nætrellding ok hlaupa upp þegar til beiarins .xl. manna en .x. gættu skips. þeir taka bæinn ok briota upp bæinn taka Biarna bonda j rekkiu sinne ok leide hann vt. Biarnne spyrr huerr foringe uæri þeirrar ferdar. Sigmundr sagde til sin. Þa muntu grimr þeim at þer synde ekki nema illt a þeim fundi er fadir þinn var drepinn. en æigi mun ek dylia þess at ek var þar. edr mantu nokkut til huat ek lagde til vm mal þitt þa er þat var mællt at þu mundir drepinn vera ok þit Þorir frendi þinn. en ek sagde sua at ykkr skyllde æigi helldr drepa en mig. Man ek vist sagde Sigmundr. Nærr skal mer þat ỏmbuna sagde Biarni. Nu sagde Sigmundr. þu skalt hafua grid en ek vil æinn rada ỏdru. Sua skal vist sagde Biarnne. Þu skall fara med oss sagde Sigmundr til Austreyiar. þangat kemzst þu æigi. helldr j himinenn upp sagde Biarni at þessi uedrstỏdu. Þa skaltu fara til Skufeyiar ef Ỏzsorr er heima. Þu skalt þui rada segir Biarnni ok þar ætla ek Ozsor vera. Adra nott fara þeir til Skufeyiar ok koma enn j nętrellding vid eyna. gefr Sigmundi sua timasemliga at ỏngir menn voru a verde j æinstiginu þar a Skufeyiu. þeir ganga upp þegar (ok) fimtigir manna med þeim er Biarnne fek þeim. koma at virkinu. ok er(u) þeir Ozsorr þa komnir upp a uirkit ok spyr Ozsorr huerir þeir menn eru er þar eru komnir. Sigmundr sagde til sin. þu munt þikiazst æiga hingat eyrende til uor. uil ek bioda þer sættir sagde Ozsorr. at hinir bezstu menn j Færeyium dęmi vm mal okkr. Ekki mun af sættum okkrum verda sagde Sigmundr nema ek rade æinn. Æigi mun ek at þui sættazst segir Ozsorr at selia þer sialfdęme. ueit ek ekki þann manna mun okkarnn ok malaferlla mun at ek þurfui þess. Sigmundr suarar ok sagde sinum monnum. at þeir skulu sækia at virkinu gletting þann. en ek mun leita mer rads huat er ek tek til. Haralldr jarnnhaus uar hardr (j) tillogum ok latti allra setta. Ozsorr hafde .xxx. manna j virkinu ok var virkit torsott. Ozsorr atte son er Læifr het ok var þa ungt barnn. Nu sækia menn Sigmunder at virkinu en hinir veria. Sigmundr gengr hia virkinu ok litr a. hann var sua buinn at hann hafdi hialm a hofde ok gyrdr suerde. ỏx j hendi silfrrekin ok snaghyrnnd ok hit hestzta uopnn ok uafit skaftit. hann var j raudum kyrtle ok brynstakkr lettr vm vtan. ok var þat mal vina ok vvina at æigi hefde slikr madr komit j Færeyiar sem hann var. Ok Sigmundr ser j æinum stad at virkisueggrinn var hruninn ok var þar nokkuru auduelldra en annarstadar. Sigmundr opar fra virkinu ok rennr at skeid. ok sua langt upp j at hann færr krækt ỏxinne a virkisuegginn. ok þa las hann sig skiott upp eftir ỏxarskaftinu. ok þui næst kemr hann opp a virkit. Madr einn kom skiott a mot honum ok hỏggr til hans med suerdi. Sigmundr lystr af ser hoggit med ỏxinne ok leggr skiott med ỏxarhyrnnunne sua at ỏxin stendr a kafui j fange honum. ok er sa skiott daudr. Þetta ser Ozsorr skiott ok hleypr j mot Sigmundi ok hoggr til hans. en Sigmundr lystr enn af ser hỏggit en hỏggr til Ỏzsorar ỏxinne ok tekr af honum hondina hęgre ok fellr nidr suerdit. Þa hoggr Sigmundr annat sinn til Ozsorar j fangit sua at ỏxin gek a hol ok fell Ỏzsorr þa. Drifua menn at Sigmundi. en hann stokkr ut af uirkisuegginum ofugr ok kemr standande nidr. Nu styrma þeir yfir Ozsure þar til er hann er daudr. Nu segir Sigmundr þeim monnum er eftir uoru j uirkinu at .ij. eru kostir firir hondum. at hann mun sitia þeim mat j virkinu edr brenna. ella gangi þeir til sætta ok lati hann æinn rada. Þeir selia honum nu sealfdęmi ok gefazst upp. Þat er at segia fra Þori at hann berr at Sudrey ok kemr nu til motz vid Sigmund er þessi vmskipti eru adr ordin. Nu fara ord mille þeirra Sigmundar ok Þrandar til sættar ok |[172] verdr gridum a komit ok fundr stefnndr med þeim j Straumsev j Þorshỏfnn. þar er þingstỏd þeirra var Færeyinga. Þar koma þeir Sigmundr ok Þrandr ok fiolmenni mikit ok er Þrandr hinn katazsti. er nu talat vm sættir. sagde Þrandr at hann var vsæmiligr a þeim funde er fadir þinn var drepinn Sigmundr frende sagde Þrandr. uil ek unna þer þeirra sętta er þer væri mest sęmd at ok þu mættir bezst vid vna. uil ek at þu georir okkar j millum allar sættir. þat uil ek æigi sagde Sigmundr. uil ek at geri Hakon jall allar sættir. ella at vit vsattir ok ætla ek þat makligra. en vit skulu(m) fara badir a fund fund Hakonar jalls ef vit sættumzst. þess er ek fusazstr frendi sagdi Þrandr at þu dęmir. ok uil ek þat til skilia at ek hafui landzuist mina ok manna forrad þat er ek a. Eingi uerdr sættin segir Sigmundr nema su at ek byd. Ok er Þrandr sa at annar mun hardara þa sættazst þeir at þessu. ok skulu fara badir til Noregs at sumri. Skip þetta annat ferr til Noregs vm haustit ok mart manna a er Sigmundi hafde vt fylgt. Er Sigmundr j Skufey vm uetrinn ok Þorir med honum frende hans ok Haralldr jarnhaus ok mart manna med þeim. hafde Sigmundr rausn mykla ok atfaung mikil j bu sitt. Nu lidr af uetrinn ok byrr Sigmundr skip sitt. Þrandr byrr byrding æinn er hann atte. vita nu huorir til annarra. Siglir Sigmundr þegar er hann er buinn. er þar j ferd med honum Þorir ok Haralldr jarnnhaus ok nærr .xx. manna a skipe. þeir taka Noreg vid Sunnmæri. fretta til Hakonar jalls at hann er æigi langt þadan ok finna hann bradliga. Hakon jall fagnar uel Sigmunde ok hans felỏgum. Sigmundr segir honum vm sęttir þeirra Þrandar. Jall suarar. æigi hafui þit ordit jafnnslægir þit Þrandr. þỏtti mer ugguist at hann kemi skiott a minn fund. Lidr a sumarit ok kemr Þrandr æigi. koma nu skip af Færeyium ok sỏgdu at Þrandr hafdi ordit aftrreka ok lest sua skip hans at æigi væri fært.


Giord Hakonar jarls a milli Sigmunder ok Þraandar

116. Nv segir Sigmundr jalli at hann vill at hann luki upp gerd med þeim Þrandi þo at hann se æigi kominn. Jall sagde at sua skal vere. þar geri ek manngiolld tuenn firir huornn þeirra brędra. hinu þrid(i)u firir fiorrad vid ykkr er Þrandr uillde at þit uærut(!) drepnir þa er hann let drepa fedr ykkra. hinu fiordu manngiolld skulu koma firir þat er Þrandr selldi ykkr mansali. en þann fiordung er þu att j mannaforęde j Færeyium þar skal af taka huornntueggia hlut Þrandar ok arfua Ozsorar sua at þin eignn skal nu uera helmingr eyianna. en helmingr skal falle j minn gard firir þat er Hafgrimr ok Þrandr drapu hirdmenn mina Bresti ok Beine. Hafgrimr skal vera ugilldr firir uig Brestis ok atfor vid saklausa menn. Ozsor skal æigi fe bæta firir þann viafnnat er hann settizst j eignir þinar ok var þar drepinn. en þu skalt skipta febotum med ykkr Þori frenda þinum sem þer likar. Þrandr hafui landzuist sina ef hann helldr sęttir þessar. eyiar allar skaltu hafua j len af mer segir jall ok giallda mer skatta af minum hluta. Sigmundr þakkade jalli geord þessa ok var med honum vm uetrinn. At vori ferr hann vt til Færeyia ok med honum Þorir frendi hans. en Haralldr jarnnhaus var þa eftir. Sigmundi ferst uel ok kemr til Færeyia ok stefnir þing vid Þrand j Straumsey j Þorshofnn. kemr Þrandr her ok mart manna. Sigmundr sagde at Þrandr helldi enn litt sættina ok segir nu upp geordina jalls. bidr hann nu gera annathuort at hallda sęttina edr riufua. Þrandr bidr Sigmund gera ok kuetzst þui bezst vna at hann yrde sem mestr madr af. Sigmundr kuat nu ekki gera at huika vm þetta. bad hann skiott gera annat(huort) jatta edr neita. kuetzst enn æigi sidr kiosa at þeir væri vsattir. Þrandr keori helldr at hallda sætt ok bad ser fresta a vm giolld fiarins. en jall hafde akuedit at þetta fe skillde hafua golldizst a einum missarum. en vid bæn manna þa let Sigmundr þat gangazst at þetta fe skyllde gialldazst a .iij. arum. Þrandr sagde at honum þỏtti alluel at Sigmundr frendi hans færi nu med mannaforrad jafnnleingi sem hann hefdi adr med farit. ok er þat nu jafnnadr at sua se. Sigmundr sagde at hann þyrfti ekki at fara med gyllinger slikar. sagde at hann munde alldri a taka. skilia nu vid þetta at menn uoru sattir allir. Þrandr baud Leifui Ỏzsorar syni nu til fostrs heim j Gautu. ok þar ox hann upp. Sigmundr bio skip sitt vm sumarit til Noregs. ok þa gelldr Þrandr upp æinn þridiung fiarins ok stankade þo miog vid. Sigmundr heimti saman skatta Hakonar jalls adr hann siglde af eyiunum. Sigmunde ferst uel ok kemr vid Noreg skipi sinu. ok bratt ferr hann a fund Hakonar jalls ok færir honum skatta sina. jall fagnar uel Sigmundi ok þeim Þore fręndum ok ollum forunautum þeirra. eru nu med jalli vm uetrinn.


Fra Sigmundi Brestissyni. capitulum.

117. Þat sumar er Sigmundr hafde georzst hirdmadr Hakonar jalls adr vm vetrinn at |[173] jolum for hann med jalli inn til Frostaþings. ok þa flutti Sigmundr mal Þorkels mags sins at Hakon jarl georde hann syknann ok gæfui honum landzvist sina at frealsu. ok Hakon jall jattade Sigmundi þui skiott. Let jarl þa senda eftir Þorkeli ok lide hans. ok var Þorkell þann vetr med Hakoni jarli ok kona hans ok Þuridr dottir þeirra. hon hafde fętt meybarnn þat sama sumar er þeir Sigmundr hỏfdu j brott farit ok het su mær Þora. Vm uorit eftir fek Hakon jarl Þorkeli þurrafrost syslu vt j Orkadal. ok setti Þorkell þar bu saman ok var þar alla stund þar til er nu er komit sỏgunne. Nu ridr Sigmundr vt j Orkadal ok finnr Þorkel ok er vit honum vel tekit ok nu hefr Sigmundr bonord sitt ok bidr Þurider. Þorkell tekr þessu vel ok þikir ser ok dottur sinne ok ollum þeim læitat j þessu sæmdar ok virdingar. drekkr Sigmundr nu brudhlaup sitt a Hlỏdum med Hakoni jarli ok lætr jarl þa uæizslu standa .vij. nætr. Geordizst þa Þorkell þurrafrost hirdmadr Hakonar jarls ok hinn kærazste vinr. fara nu heim eftir þetta. En Sigmundr var (med) jarli ok kona hans þar til er hann ferr vt til Færeyia vm haustit ok Þuridr kona hans med honum ok Þora dottir hans. Er nu kyrt j eyiunum vm vetrinn. At uore fara menn til þings j Straumsey. kemr þar fiolment. Sigmundr ok suæit manna med honum. Þrandr kemr þar ok hæimtir Sigmundr fe sitt at Þrandi þridiung annan. en kuezst þo allt eiga at hafua nema hann georde firir bæn manna. Þrandr suarar. sua er hattat frende sagde hann at sa madr er (er) Leifr hæitir ok er Ỏzsurar son ok baud ek honum heim er vid uorum sattir. nu uil ek bidia þig frendi sagde Þrandr at þu vnnir Leifui nỏkkurra sæmde eftir fỏdur sinn Ỏzsur er þu draft. ok mætta ek giallda honum þat fe er þu att hia mer. Þat georir ek æigi sagde Sigmundr ok skaltu giallda mer fe mitt. þetta mun þer synazst sannligt segir Þrandr. Sigmundr suarar. giallt þu fet sagde hann annarr mun uerri. Þrandr græidde nu helming af þeim þridiunge ok kuezst þa æigi vidlatinn at greida þa mæira. Sigmundr gek þa at Þrandi ok hafde ỏxi j hende þa hina silfrreknnu er hann vo Ỏzsur med. hann setti ỏxarhyrnuna firir briost Þrandi ok kuetzst mundu þrysta sua at hann kende vtæpiliga nema greidde hann þegar fet. Þrandr sagde þa. vandrædamedr ertu segir hann. ok bad menn sinn ganga jnn j bud eftir fesiod er þar la ok vita huart nokkut væri eftir af silfri. Sa for ok retti siodinn at Sigmundi. ok var þa uegit fet ok stodzst þat a endum ok þat er Sigmundr atti. skilia nu vid sua buit. Þetta sumar for Sigmundr til Noregs med skatta Hakonar jalls. ok er þar vid honum uel tekit. duelzst nu skamma hrid med jalle ok ferr vt til Færeyia ok sitr þar vm vetrinn. Þorir frendi hans er jafnnan med honum. Sigmundr var vinsæll þar j eyiunum. þeir Suineyiar-Biarnne helldu uel sætt sina ok kom Biarnne jafnnan sama a med þeim Þrandi ok Sigmundi. ella munde verr farit hafa. Vm varit fara menn til Straumseyiar þings. kemr þar fiolment. heimti Sigmundr fe sitt at Þrandi en Þrandr bæidir fỏdrbota firir hond Læifs Ozsurarsonar. ok margir menn leggia nu ord til at þeir skuli vel semia. Sigmundr suarar. æigi gelldr Þrandr helldr Læifui fet en mer. en firir ord godra manna skal fe þetta standa. en æigi gef ek þat upp ok æigi gelld ek þat sua buit. Ok skilia nu vit þetta ok fara heim af þinge. Sigmundr biozst enn at fara til Noregs vm sumarit med skatta Hakonar jalls ok verdr sidbuinn. siglir j haf er hann er buinn. Þurid kona hans er eftir en Þorir frendi hans ferr med honum. Ferst þeim vel koma nordr vid Þrandheim sid vm haustit. for Sigmundr þa til Hakonar jalls ok er honum þar vel fagnnat. Sigmundr hefir þa .vij. uetr ok .xx. er þetta var ok var sidan med Hakoni jalli.


Bonord Olafs konungs vid Gydu

118. Olafr Trygguason siglde vm haustit ór Kolni til Æinglandz. hafde hann med ser or eyiunum Sylingum presta ok adra lærde menn. la hann vid Eingland j hofnn nỏkkurre. ok for hann þa med fride þuiat landit var kristit ok sua hann sealfr. en þar vm landit var þingbod nỏkkut at allir menn skylldu til þings koma. En er þingit var sett kom þar æin drottning er het Gyda systir Olafs kuorans(!) er var konungr a Jrlandi at Dyflinne. hon hafde gift verit æinum jalli a Æinglandi rikum. hann var þa andadr en hon hellt eftir rikinu. en sa madr var j riki hennar er het Alfuine kappi michill ok holmgongumadr. hann hafdi bedit Gydu drottningar. en hon suaradi sua. at hon uillde kior af hafa huernn hon skyllde æiga af þeim monnum er þo voru j hennar riki. ok var firir þa sok þingsins kuatt at Gyda skyllde kiosa ser mann. Þar var kominn Alfvine[174] skreyttr hinum bezstum klædum ok margir adrir hofdingiar ok rikismenn vel bunir. Olafr konungr var ok þar kominn ok hafde vosklæde sin ok lodkapu yzsta ok steypt hettinum. stod hann vt j fra odrum monnum med sina suæit. Gyda gek ok leit a huernn mann þann er henni þotti mannz mot at. en er hon kom þar er Olafr konungr var læit hon a hann ỏllu megin ok lyfte hon kapuhetti hans ok sa j andlit honum ok mællti. huerr er þessi madr. Ek hæiti Oli er ek vtlendr madr. Ef þa uill mig eiga þa kys ek þig mer til bonda. Hann suarar. æigi uil ek þui næita. huert er nafnn þitt ætt edr edli. Ek er sagde hon konungs dottir af Jrlande. var ek gift hingat til landz jalli þeim er her red firir. nu hefui ek styrt rikinu siden hann andadizst. menn hafa |[175] bedit min ok uillde ek ỏngum giptazst en ek heiti Gyda. Hon var vng ok frid synum. toludu þau sidan tal sitt ok sỏmdu þetta a mille sin at Olafr festi Gydu. en Alfuina æirir illa. J þann tima var sa sidr a Æinglande ef .ij. menn keptu vm æinn hlut at þeir skylldu leggia holmgongu. ok skyllde sa hafa sinn hlut er sigr fengi. firir þui baud Alfvini holmgongu Olafi Trygguasyni um þetta mal. logdu þeir þa stefnulag med ser til bardaga sua at .xij. skylldu vera huorir. En er þeir biugguzst til holmgongu fek Olafr sinum monnum þeim er beriazst skylldu ỏxar ok bad þa breyta sem hann geordi firir þa er þeir kæmi til motz vid bersserkina. hafde hann ok sialfr mykla ỏxi. En er þeir kuomu saman j akuednum holmgongustad uillde Alfvine hoggua til Olafs. en hann slo vid ỏxinne ok hraut suerdit or hendi honum. ok þegar slo Olafr hann annat hỏgg sua Alfvine la j suima. sidan batt Olafr hann ramliga. foru þeir suo vid alla menn Alfvina at[176] þeir voru bundnir ok læiddir til herbergia. Olafr let sidan Alfvina fara j brott af Æinglande ok bad hann alldri aftr koma. en Olafr tok allar æignir hennar[177]. þui næst georde hann brudkaup sitt til Gydu. þau attu son saman het sa Tryggui ok var hinn vænligzsti.


Einvigi Þangbrandz vid konungs mann

119. Nv er þar til mals at taka er þeir Olafr ok Þangbrandr skildu met vinattu sem fyrr er ritat. en med fe þui er konungr gaf Þangbrande firir skiolldinn keyfti hann mey eina vnga ok fagre jrska at kyne. for þa heim j Brimaborg med Alberto byskupi ok hafde med ser meyna. Uillde æinn gisle keisarans taka meyna irsku en Þangbrandr uillde æigi rænazst lata. gisle var hinn meste kappe ok holmgongumadr mikill. baud hann Þangbrande til æinuigis. Þangbrandr jattar. þeir borduzst. fek Þangbrandr sigr ok fellde gisla ok vard hann flotte af Saxlande. for Þangbrandr þa til Æinglandz a fund Olafs konungs. konungr tok uel vid honum ok let vigia hann til hirdprestz ser ok var hann med honum sidan.


Her þiggr Olafr konungr hundinn Viga at karli

120. Þa er Olafr konungr hafde fæingit Gydu drottningar dualdizst hann a Æinglande en stundum a Jrlande. þa er Olafr konungr var j Einglande bar sua til æinn tima at hann var staddr j herfỏr nỏkkurre med myklu skipalide. en er menn þurftu strandhoggua gengu menn a land upp ok reku ofan fiolde busmala. þa kom eptir honum bondi æinn. hann bad Olaf gefua ser .ij. kyr er hann atti þar med hiordinne er þeir raku. Olafr konungr suarar. haf þu kyr þinar madr. ef þu kennir þær ok getr fra skilit nautaflokkinum sua at þu duelir æigi ferd uora. en ek hygg at þu ok æinge annar fai þat læikit med sua mỏrg hundrut nauta sem her eru nu ok ver rekum. Bondi hafde þar mikinn hiardhund. hann visade hundinum j nautaflokkana er saman voru reknir. hundrinn hliop um alla nautaflokkana. hann kende skiott fra kyrnar ok rak j burt jafnnmorg naut sem bondi sagde at hann atte þar von. þau naut voru æinnueg maurkut. þottuz þeir þadan af vita at hundrinn munde hafua rett kent. Þa mællti konungr. furdu uitr er hundr þinn bonde. villtu gefua mer hundinn. Hann suarar. giarna uil ek gefa þer hundinn. Konungr gef honum þegar j stad gullhring mikinn ok het honum þar met sinne vinattu. Sa hundr het Vige ok var allra hunda spakazstr ok uitrazstr. atti Olafr þann hund leingi sidan.


Hernadr Haralldz konungs Gormssonar

121. Haralldr Gormsson Danakonungr spurde at Hakon jall hafnnade kristni en heriade vijda a land hans sem fyrr var sagt. þa baud Haralldr konungr her vt ok for nordr j Noreg ok heriade huar sem hann kom. Sua segizst at hann hefde æigi færre skip en .xij. hundrut ok ætlade Haralldr konungr at heria a Jslendinga. en bok Noregs konunga segir þar sỏk til. radgiafar konungs lỏttu Jslandzfarar. ok haf var lang(t) ok herrinn vard af þui dreift at fara en æigi med samfloti en folk hardfeingt j landinu. lattizst konungr þa þeirrar ferdar. siglde hann þa hæim til Danmerkr. En Hakon jall let byggia landit þat sem Haralldr konungr hafde ræna latit. red hann þa æinn ỏllum Noregi ok gallt alldri sidan Danakonungi skatt.


Brefagerd til Gunnhilldar

122. Nv er fra þui at segia er fyrr vard. þa er vinskapr þeirre Danakonungs ok Hakonar jalls var sem kærazstr eftir drap Haralldz grafelldz ok Gullharalldz ok Hakon hellt Noreg af Haralldi konungi Gormssyni. þa hafa sua skrifuat sumir frodir menn. at med þeim Hakoni jalli ok Gunnhilldi konungamodur væri stundum kær vinatta en annat skeid beittuzst þau brỏgdum ok uillde huort ỏdru firir koma. En med þui at Hakon uillde komazst j Noreg at rada þar æinn en j annan stad styrkte Gunnhilldr sonu sina huat er hon matte þa sem lifdu ok baru konunganỏfnn Gudrỏd ok Ragnfred. en Hakon uillde þau fyst af rada en þo Gunnhillde fyst. bio[178] hann vm ueilręde vid hana med þeim hætti at hann georde ordsendingar med vinattumalum Haralldi konungi ok bad hann skrifa bref til Gunnhilldar a þann hatt sem konungr vile fa hennar ok at hon skuli hans drottning vera med honum riki ok rada |[179] ollu þui er hon uill. Sendimenn Hakonar kuomu til Haralldz konungs ok baru firir hann þau eyrendi er þeir foru med. Var þetta efnni sua upp hafuit at huorrtueggi samþykti konungr ok jall ok vissi uelina þa er j var. Sidan sende Haralldr konungr Gunnhilldi bref sua skrifat sem Hakon jall hafdi firir mællt. at konungr bidr hennar ser til eiginkonu. ok segir hann sæla vera Danmork ef hon næde at hafua slika drottning yfir ser. sua vitra ok vel fallna sem Gunnhilldr var. en ef hon uill nokkut alita þetta mal þa bidr konungr hana sem skiotazst þar koma aa sinn fund. ok at henni þar komande sagdizst hann mundu sitt brudkaup til hennar gera med allri virdingu sem hann hefir nægzst faung a j sinu riki. Þessi bref erv Gunnhilldi borin ok er hon heyrde likade henni hardla vel þessi radagerd. ok þui uæikzst hon vid uegsamliga ok ferr til Danmerkr med fridu foruneyti. ok er Haralldr konungr frettir hennar þarkuomu sende hann til hennar sina þræla ok gesti. þrifu þeir Gunnhilldi med myklum þys ok haduligu harke ok drektu þeirre daligu drottningu j æitt ferlliga diuft fen. for þar sem von er at illth upphaf fek illan enda. þuiat Gunnhilldr hafde grimliga sem fyr var sagt Finnana suikit sina mæistara. Lyktazst þar nu frasognn grimlæiks ok glæpa Gunnhilldar konungamodr. ok ma nu æigi hennar illzska læingr vm spilla edr yfirganga þessa sỏgu.


Atburdir ok æuentyr fra Olafi konungi ok Hakoni jarli

Ðessir atburdir sem nu eru næst ritadir rydia til rausnar ok rikis sigurs ok sæmder þeim agæta konungi Olafi Trygguasyni er sia saga er mest af sỏgd en Hakoni jalli til hatrs ok hermdar ok allzskonar vuinsælda er honum aflade sitt lastafullt lif ok suiksamligt framferde.


Jomsvikinga þaattr

Fæddr Palnir

123. Madr er nefnndr Toki hann var j Danmỏrku j herade þui er a Fioni heitir. Þoruỏr er nefnnd kona hans. hann hefir att .iij. sonu barnna er nefndir eru til sogunnar. Aki hefir hæitit hinn ellzsti son hans en Palnir sa er þar er næst at alldri en hinn yngsti het Fiolnir. hann var fridluson. Toki fadir þeirra hefir þa verit gamall at alldri er þetta var. ok æitthuert haust vm uetrnatta skæid þa tok hann sott ok andadizst. Æigi lidr langar stundir adr Þoruor tekr sott kona Toka ok andadizst ok berr þa fiarhluti alle vndir þa Aka ok Palna(!) þuiat þeir attu arf at taka eftir fỏdr sinn ok modr. ok er sua var komit þa spurde Fiolnir brædr sina hvat er þeir ætlade honum af arfuinum. Þeir suorudu ok kuoduzst honum midla mundu þridiung af lausafe ỏllu en ekki af londum. þottuzst þeir þo gera hluta hans godann. en hann mællti til þridiungs allz fiar sua sem hann væri arfgengr. ok er fra honum sua sagt at hann væri madr vitr ok radugr ok illgiarnn. En er þeir brædr Fiolnis kuodu hann æigi mundu hafua mæira fe en þeir hefde bodit honum likar Fiolni þat illa ok ferr a brott vid sua buit med þenna fearhlut ok ferr til Haralldz konungs Gormssonar ok georizst hans hirdmadr ok radunautr. ok er þat frasagt at hann rægde þa brædr sina vid konunginn Haralld. Æinge madr uar sa j Danmork at mæiri væri en Aki Tokason sa er æigi hafde tignar(nafn). hann la huert sumar j hernade ok hafde jafnnan sigr þar sem hann hellt til. Fiolnir segir sua Haralldi konungi at hann munde æigi þikkia æinn konungr vera medan Aki brodir hans væri uppi. ok sua gat hann vm talat firir konunginum at æigi geordizst vhætt milli þeirra Aka ok Haralldz konungs. En Aki atti fridland ok gott vinfæinge vid Ottar jall af Gautlandi. ok for hann þangat æitthuert sinn at hæimbode til Ottars jalls ok hafdi .ij. skip. annat var dreki godr en annet snekkia. hann hafdi hundrat manna ok voru allir uel bunir at klædum ok uopnum. Ekki er getit at þar geordizst næitt til tidenda vm farar þeirra. ok fek Aki godar giafir af jalli adr þeir skilduzst ok for til Danmerkr. Þat er sagt fra Haralldi konungi er hann fregnnade at Aki var farinn til bodsins let hann setia frem skip ok let þar a ganga .v. hundrut manna ok bat þa fara ok sæta þui er Aki færi aftr fra bodinu ok taka hann af lifue ok allt hans foruneyti ef sua uilldi til takazst. Þeir foru sidan ok helldu niosnir til vm farir þeirra Aka. ok var þat hægt þuiat hann uisse ser æinkis otta uonir. Ok er nu sua fra sagt þa er Aki kemr vid Sialand j Danmỏrk. ok hafua tiolld a landi ok ugga þa ekki at ser. en þar komu þeir konungs menn at þeim a vvart med her þann er adr var getit ok letu þegar drifua uopnn a þa ok felldu a þa tiolldin. en þeir voru ekki vidbunir. lykr þar sua med þeim at Aki fellr þar ok allt lid hans. Ok eftir þat fara þeir aftr a fund Haralldz konungs ok segia honum þat er vnnit var. at Aki var fallinn ok allt lid hans. ok let konungr uel yfir þui ok letz nu mundu vera mega æinn konungr j Danmork. Þeir konungsmenn er drapu Aka toku vopnn þeirra ỏll ok fearhlut ok hofdu med ser |[180] at herfange ok færdu þat fe allt Haralldi konungi ok þar med skip þau er Aki hafdi att drekann ok snekkiuna. ok leggr konungr nu sina eign a allan þenna fearhlut.


Kuongaz Palnir ok fær dottur Ottars jarls

124. Þat er sagt at Fiolnir brodir Aka þotti nu uel vm stillt ok þottizst nu golldit hafua honum þat er hann hafde æigi fenu nad sem hann kallade til af þeim brædrum sinum. Ok nu spyriazst uonu bradara þessi tidende a Fion ok spyrr Palnir brodir hans ok þikir honum sua mikit at hann legzst j rekkiu af. ok var þat mest firir þui at honum þotti osynar hefnndirnar vid þann sem vm var at eiga er konungrinn var sialfr. Sa madr er nefnndr til sỏgunnar er Sigurdr het. hann var fostbrodir þeirra brædra uitr madr ok audigr at fe. Palnir læitade nu rada undir hann huernn ueg hann skylldi hellzst med fara. Sigurdr suarar. kuezst þat mundu til leggia med Palni at hann munde bidia honum konu þeirrar er þer se radabot at. Palnir spyrr huer su kona væri. Sigurdr suarar. ek mun fara til Gautlandz ok bidia dottur Ottars jalls til handa þer er Jngibiorg hæitir. Palnir suarar. þat uggi ek segir hann at þenna kost muna ek æigi fa. en uist mundi þetta uænst til bota of min mæin ef ek fengi þenna kost. Nu slitr þessa rædu ok byzst Sigurdr hæiman ok hefir eitt skip ok a .lx. manna ok ferr sidan til Gautlandz ok tekr Ottarr jall agæta uel vid honum. Sigurdr berr upp eyrende sin ok bidr dottur jalls til handa Palni Tokasyni ok kuedr hann huergi oframar en Aka brodur hans. segir hann æigi skorta fearhlut a Fioni. en sagde bana Palnis vid mundu liggia firir harms sỏkum. kuat þetta mundu hellzst til bota vm hans harm ef hann fengi þenna kost. Jall suarar þessu at hofui uel ok kuetzst mundu lita a slik mal en rasa æigi firir rad frem. ok kuat Palni vera likligr til at vera vaskr madr sakir Aka vinar mins. En æigi kunnu ver at segia huersu læinge þeir ræddu þetta mal. en þar kemr at Ottarr jall hæitr konunne. Sigurdr mællti vid jall. nu er sua til fallit herra segir hann. at Palnir mun æigi þikiazst til færr firir vanmætti at sækia hingat uæizsluna til yduar. en hann skortir æigi fe til edr storlynde at gera væizslu þar a Fioni. ok uilium ver af þui bæida at þer sækit þangat ueizsluna med sua marga menn sem þer uilit. ok þessu hæitr jall. Eptir þetta ferr Sigurdr heim ok segir Palni sua skipat sem þa var komit. ok lettizst honum mikit vid þetta ok lætr nu buazst vid uæizslu j mot jalli gỏfugliga sem tignn þeirre somde. Palnir sparde ok ekki til. skorti ok æigi fong. At nefndum degi kemr Ottarr jall med dottur sina a Fion ok med myklu lide. er þar nu drukkit uegligt brudhlaup ok þau læidd j æina sæng bæde Palnir ok Jngibiorg. Ok sua er sagt at hon sofnnar bratt er hon kemr j rekkiuna ok dreymir hana. ok er (hon) uaknar þa segir hon Palni drauminn.


Draumr Jngibiargar

125. Þat dreymde mig segir Jngibiorg at ek þỏttumzst her staudd vera a þessum bæ sem nu er ek. ek þottumzst uppi æiga uef. þat var linuefr ok var grarr at lit. mer þotti kleadr uefrinn ok var ek at ok vaf ek ok var litit a ofuit. at þui at mer þotti. ok þa er ek slo vefinn þa fell af klearinn æinn af midium uefnum a bak. ok tok ek upp ok sa ek at klearnir voru ekki annat en mannahofut æin. ok er ek hafda upp tekit hofudit þetta er af hafde fallit þottumzst ek kenna þat hỏfudit er ek tok upp huert var. Nu spyrr Palnir huert hỏfudit væri. Hon kuat þat vera af Haralldi konungi Gormssyni. Betra er þetta dreymt en æigi sagde Palnir. Ok sua þiki mer ok segir hon. Nu sitia þau slika stund at bodinu sem þeim likar. ok eptir þat ferr Ottarr jall heim til Gautlandz med virduligum giofum. En samfarar þeirra Palnis voru godar. Ok er þau hỏfdu þa stund saman verit at þat matti uel vera eiga þau son. þeim suæini er nafnn gefit ok kalladr Palnatoki. hann uex þar upp heima a Fioni ok var snemmendis uitr ok uinsæll. ỏngum manni var hann jafnlikr j sinne lytzsku sem Aka fỏdrbrodur sinum. Ok er skammar stundir lida fra þui er Palnatoki var nærr roskinn tekr Palnir fadir hans sott ok andazst. ok er hann er daudr tekr Palnir vid ỏllum fearhlut ok riki eptir fỏdr sinn. fer at rada med modr sinne. Þat er fra sagt et hann liggr j hernade a sumrum ok heriar vida a lỏnd þegar hann ma firir alldrs sokum. Eitthuert sumar er þess vid getit et hann liggr enn j uikingu ok hefir þa .xij. skip þau er uel uoru skiput.


Palnatoki fær Olofar

126. J þenna tima red firir Bretlande jall sa er Stefnir het. hann atti ser dottur þa er Olof het. hon var uitr kona ok vinsæl ok var sa kostr bezstr j ollu Bretlande. Ok þetta sumar helldr Palnatoki til Bretlandz. ok ætlar at heria j riki Stefnis jalls. Ok er jall spurde þetta ok Olof dottir hans þa taka þau þat rad med vitra manna vmradum. at jall sendir Biornn hinn bretzska. hann var fostbrodir jalls ok var æinn manna mest j radagerdum med honum. hann for a fund Palnatoke at bioda honum til uæizslu ok mikillar uegsemder ok ætti hann þar fridland ok heriade |[181] æigi. ok þetta þekkizst Palnatoki ok allt lid hans ok fara til uæitzslu. Ok æigi hefir þesse[182] veitzsla læinge stadit adr en hann bidr dottur jalls ser til handa. ok verdr þat autsott ok er honum heitit konunne ok þa fỏstnut. ok sitr þesse kona j festum ekki alleinge þuiat nu at þesse uæizslu drekkr Palnatoki brudhlaup til hennar. ok þar var honum gefit jalls nafnn ok halft riki Stefnis jalls ef hann uillde þar stadfestaz. en hann atti at taka arf ef(tir) Stefni jall þuiat Olof uar erfinge hans. Palnatoki er þar a Bretlande þat sem eftir var sumarsins ok sua vm uetrinn. en vm uorit lysir hann þui at hann mun fara hæim til Danmerkr. Ok adr hann færi burt vm sumarit þa mællti hann vid Biornn hinn bretzska. nu uil ek segir hann at þu Biornn ser her eftir med Stefni magi minum ok hefir landrat med honum firir mina hond þuiat hann tekr nu at elldazst. en æigi oruænt at ek koma æigi allbratt aftr. en ef þat duelst at ek koma aftr enda misse jalls uit þa uil ek at þu varduæitir til þess er ek kemr til. Ok eftir þetta ferr Palnatoki brott ok Olof kona hans med honum. ok ferst honum uel ok kemr heim j Danmork ok sitr nu heima vm kyrt. ok þikir hann nu æinn mestr madr j Danmork firir ser ok bezst at vite buinn þegar konunginn lidr Haralld Gormsson.


Fæddr Sueinn Saumæsu sun. capitulum.

127. Þat er nu sagt at konungr ferr at ueizslum. Palnatoki georir ueizslu moti konungi ok sidan bydr hann konungi til uæitzslunnar. konungr þektizst þat ok er þar læinge at uæitzslu. Ok þar var kona sa firir er Æsa het. hon var kollut Saumæsa ok er hon snaut kona at fe en kunnande uel þat er hon skal geora. Hon uar til þess feingin at þiona konungi medan hann væri a ueitzslunne. ok þat georde hon. ok nu kemr þar at konungr ferr burt af uæitzslunne med virduligum giofum. En vm uetrinn eftir edr vm sumarit finna menn at Saumæsa digrazst ok mundi vera olett. ok ræddi Palnatoki uid hana æina saman ok spurdi huerr ætti med henni. Hon sagde at þar var eingi madr j tigi til nema Haralldr konungr. en þo hefui ek ỏngum manni þorat at segia nema þer æinum sagde hon. Palnatoki mællti. þat skal ek þa til leggia vid þig at taka þig af uolade þangat til fyst er þu ert hæill madr ok þinn hagr lettizst. Ok nu lida stundir þar til er hon fædir sueinbarnn. ok er honum nafnn gefit ok kalladr Sueinn Saumæsuson. hann uex þar upp hæima a Fioni med Palnetoka. ok gerde hann sua uel vid sueininn sem hann uæri hans son ok vnne mikit. þar var ok modir hans ok uæ(i)tti Palnatoki henni. Ok er sueinninn er þreuetr at alldri þa berr sua til at Haralldr konungr skyllde þiggia ueitzslu þar a Fioni. ok er konungr kemr til uæizslunnar þa rædir Palnatoki vid Saumæsu. þu skalt segir hann ganga a konungs fund þa er (hann) sitr yfir drykkiubordum ok vertu diarfmællt. þu skalt læida Suein eftir þer ok mæla þessum ordum vid konung. ek læide suein æinn eftir mer ok kalla ek þer ỏnguan mann annan likligan til at æiga þenna suein vid mer en þig. en huersu sem hann tekr þinu male þa vertu diorf en ek mun stydia nokkut sua þitt mal. Ok nu georir hon sua. gengr nu firir konunginn ok ferr þann ueg med sinu male sem Palnatoki hafdi mællt. Konungr spurde huer þessi kona væri er slik vdemi mællti. Hon sagde til nafnns sins. Konungr mællti. firna diorf kona ertu sagde hann. ok dirf þig æigi at mæla slikt oftar ef þu uillt omeidd vera. Palnatoki mællti þo. þui mun hon þetta mæla herra segir hann at henni mun naudsyn a þikia vera. ok ekki er hon huers dags puta þoat hon se snaud helldr er hon god kona ok hofum ver geort firi þinar sakir at ver hofum skotit skiole yfir hana ok hyggium ver at hon sege satt. Æigi uarde mig segir konungr at þu mundir flyt(i)a þetta mer a hendr. Æigi skal ek þat gera sagde Palnatoki. en sua mun ek sueininum ad duga sem hann se þinn son. Nu fell nidr sia ręda. ok bratt eftir þetta ferr konungr af uæizslunne med ỏngum giofum. ok er nu fatt med þeim Palnetoka. Þess er getit at Palnatoki a son vid konu sinne ok er hann nefnndr Aki. hann uar þar upp fęddr med fỏdr sinum ok voru þeir Sueinn fostbrędr. ok þar fæddizst Sueinn upp þa(r) til er hann var .xv. uetra gamall.


Sueinn hitti fỏdur sinn

128. Nv er at segia fra þui er Palnatoki sendir Suein a fund fỏdrs sins med .xx. menn ok rædr honum þat at hann skal ganga firir fỏdr sinn Haralld konung ok segiazst hans son. huort er honum þikir betr edr uerr. ok bæida at hann gangi vid frendsemi þinne. Ok sua georir Sueinn sem firir hann (var) lagt. ok ekki er nu sagt fra ferdum hans fyrr en hann kemr j hỏllina firir konung ok mællti þeim ordum er firir hann voru lỏgd. Ok er þui var lokit þa suarar konungr. þat þikkiumzst ek skilia segir hann at æigi mun logit til modernis þins at þui er mer er sagt ok þikir mer sem þu munir vera afglapi einn ok likr modur þinne. Þa mællti Sueinn. ef þu uillt æigi ganga vid frændsemi minne þa uil ek bæida þig at þu fair mer .iij. skip or lande ok þar lid med. ok er þat æigi ofmikit tillag þuiat ek væit at þu ert fadir minn. en Palnatoki fostri minn mun fa mer æigi minna lid ok eigi smęrre skip en þau er þu færr |[183] mer. Konungr suarar. þess varir mig segir hann at þu ser þui uel brott kaupande ok komir þu alldri j augsyn mer. Ok þat er sagt at Haralldr konungr færr Sueini .iij. skip ok hundrat manna ok safnar saman æinhleypingum honum til ferdar. Sueinn byzst nu a brott ok a fund fostra sins ok sagde honum huersu farit hafdi med þeim fỏdr hans. Sliks var mer þar at von segir Palnatoki. ok sidan færr Palnatoki Sueini .iij. skip god ok hundrat manna uelbunir(!). Rędr Palnatoki honum rad ok mællti sua. nu muntu reyna at leggiazst j hernat med lide þinu. en þat uil ek rada þer at þu farir æigi læingra a brott en þu herir her j Danmork a riki fỏdur þins þat er honum er nỏkkut sua fiarlęgt. ok vinn þar sligt sem þu matt. far herskillde yfir brenn allt ok bæl sua sem þu matt vid komazst. ok lat sua ganga j allt sumar. en kom til min at vetri ok haf þa her vist. Ok sidan skilia þeir ok ferr j brott Sueinn ok hans menn. ok for suo med ỏllu sem firir hann var lagt. hann georir morg ill verk j riki fỏdr sins. Ok kemr þetta nu til eyrna konungi ok þikir honum lide illa varit er hann hafde honum fæingit ok kuat honum bregda til modur sinnar slik endime sem hann tok til. En er at vetri kom ferr Sueinn a Fion til fostra sins ok hefir fæingit mikit fe vm sumarit. ok er þeir foru þangat þa fengu þeir mikit ofuidri ok storm ok braut skipin ỏll j span þau sem fadir hans hafde gefuit honum ok tyndizst allt fe af þeim skipum. en Sueinn for a fund Palnatoka med þat lid er hann hafde fengit honum ok var med honum vm uetrinn. En er uora tok þa mællti Palnatoki at hann skyllde fara a fund fodur sins ok beida at hann fai þer nu .vj. skip ok þar lid med sua at þav se skiput. ok hygg þu at þi at þu mæl til allz illa þess er þu bæidir. Eftir þetta ferr Sueinn a fund fỏdur sins ok mællti til allz illa sem Palnatoki hafdi mællt. en konungr suarar sua. til illz eins segir hann þotti mer þu hafua þat lid er ek fek þer j fyrra sumar. ok ertu firnna diarfr madr er þu þorir en til lids at mæla vid mig. sua illt sem þu geordir j fyrra sumar a minu riki. Sueinn suarar. æigi mun ek hedan fara fyrr en þu færr mer þat er ek bæide. en ef þu uill æigi fa mer þat er ek bæide þa mun Palnatoki fostri minn fa mer lid ok mun ek þa heria a menn þina sialfs. ok skal ek þa ekki af spara at geora þa allt þat illt er ek ma j þinu riki. Far þu j brott ok haf .vj. skip ok .ij. hundrat manna ok kom alldri j augsyn mer sidan. Nu ferr Sueinn a brott vid sua buit a fund Palnetoka. hann færr honum ok iafnnmỏrg skip ok iafnnmikit lid. ok hefir Sueinn nu .iiij. hundrut manna. Ok er þeir skilduzst þa mællti Palnatoki at hann skyllde heria j Danmork. ok geor nu þi uerra en fyrr sem þu hefir nu meira lid ok ver æigi firr en j fyrra sumar. gek nu alldregi af hondum þeim en kom til min at hauste. Ok nu skiliazst þeir ok ferr nu Sueinn heiman ok lid hans ok heria nu uida um sumarit bæde um Halland ok Sealand. ok sua er hann nu akafr at hann gengr alldri af hendi þeim. ok sua ma at kueda at[184] naliga heriar hann nu będe nætr ok daga ok hefzst nu alldri ỏr Danariki vm sumarit. ok þat sumar drepr hann margan mann ok morg hus ok herut brennir hann. Þessi tidende spyriazst vida vm landit er vfridr er mikill. en þo lætr hann[185] nu æigi sem hann heyre þott vm se rætt ok lætr fara sem audnar. Ok nu vm haustit ferr Sueinn heim a Fion a fund Palnatoka ok tynir nu ỏngu j heimforinne ok er med Palnatoka vm uetrinn. Vm uorit er þat sagt at Palnatoki kemr at male vid Suein ok rædr honum rad. nu skaltu fara med ỏllu lide þinu a fund fỏdr þins ok ganga firir hann ok mæla sua. at nu leggi hann til vit þig .xij. skip ok ỏll uel skiput at monnum. en ef hann uill æigi þat þa biod þu honum bardaga þegar j stad med þui lide er þu hefir þar. ok haf alldri grimmare verit j ordum en nu. Sua gerir Sueinn nu sem Palnatoki hafde mællt. Sueinn ferr nu med ỏllu lide sinu a fund fỏdur sins ok krefr hann allz þess er Palnatoki hafde firir hann lagt. Ok er hann hafdi þetta mællt þa suarar konungr. þu ert madr sua diarfr sagdi hann at ek væit ỏnguan þinn maka at þu þorir at koma a minn fund. þuiat þu ert bæde vikingr ok þiofr. ok þat hygg ek at þu ser hinn uesti madr at ỏllu þui sem þu matt rada. ok æigi þarftu til þess at mæla at ek muna þer lid fa ne ganga vid frendsemi þinne þuiat ek væit at þu ert ekki minner ættar. Sueinn suarar. uist er ek þinn son ok saunn er frendsemi okkr. en ekki skal ek þyrma þer. ef þu uill æigi gera þat er ek bæide þig þa skulu vit nu reyna med okkr ok skulu vit nu beriazst þegar j stad ok skaltu nu huergi vndan hokra. Konungr suarar. vandrædamadr ertu segir hann. ok þann ueg hefir þu skaplynde sem þu sert nokkurra manna þeirra at æigi se allsmarra. ok muntu verda at hafua þat er þu beidizst. ok far sidan a brott ór Danmork ok kom her æigi vm alldr. Ok nu ferr Sueinn a brott |[186] ok hefir fiogur skip ok .xx. hann ferr nu til Palnatoka ok er honum þar uel fagnnat ok þikir hann nu uel hafua med farit þui sem hann red honum. ok skulu vit nu rada vm badir saman huat til skal taka. ok sidan mællti Palnatoki. nu skaltu fara enn j sumar ok heria ok skal þer nu frials ỏll Danmork til hernadar nema her a Fione her skaltu hafua fridland. Ok nu er þetta er tijdenda þa er Sueinn .xviij. uetra gamall. Palnatoki lysir yfir þui at hann mun fara ór lande um sumarit ok fara til Bretlandz a fund Stefnis jalls ok kuetzst hafua mundu .xij. skip. en þu Sueinn far sem ek hefui rad til lagt. en ek mun vitea þin þegar a lidr sumarit med mitt lid. þuiat mig grunar at nu mune gerr herr a hendr þer ok mun konungr æigi þola þer læingr at þu ganger a riki hans ok mun ek veita þer lid. en þu hygg at þui at þu fly æigi þo at lid komi at þer ok hallt bardaga vid þa þo at lidsmunr se. Ok skilia þeir Palnatoki ok fara þeir badir senn or lande sina leid huarr. ok nu tekr Sueinn þetta rad sem Palnatoki hefir kent honum her(iar) j Danmork będe nætr ok daga ok ferr vida vm landit. ok flyia vndan landzmennirnir til konungs ok þikiazst illa læiknir. bidia konung nu taka skiott til rads. Ok nu þiker konungi æigi læingr sua buit vera mega. þikizst þo leinge hafua setit Sueini þau firnn er hann munde æigi ỏdrum þola. Konungr lætr nu bua .xl. skipa ok ferr sealfr med þui lide ok ætlar nu at drepa Suein ok allt lid hans. Ok er a leid haustit þa hittazst þeir Haralldr konungr ok Sueinn sid vm kuelld vid Borgundarholm sua at huarir sa adra. en þo var þa sua hattat at æigi var uigliost. ok leggia þeir j lægi vm aptaninn skip sin. en þegar vigliost er vm morgininn leggia þeir saman skip sin ok beriazst þann dag allan vnzst æigi var vigliost ok erv hrodin skip Haralldz konungs .x. en .xij. firir Sueini. ok leggr Sueinn skip sin j uogsbotnninn vm kuelldit. en þeir Haralldr konungr tæingia saman skip sin vm þueran uoginn ok leggia stafnn vid stafn ok bua sua vm at æigi megi Sueinn j brott komazst þo at hann uillde undan komasst. en vm morgininn þegar ætla þeir at leggia at þeim ok drepa Suein ok allt lid hans.


Skotinn Gormr(!) konungr

129. Ok þat sama kuelld kemr Palnatoki uit land ok hefir fiogur skip ok .xx. hann leggr undir nesit odrum megin ok tialldar þar yfir lide sinu. ok er þi var lokit geingr Palnatoki a land upp æinn saman ok hefuir boga sinn ok ỏruar ok gyrdr suerde. Þat er nu at segia fra Haralldi konungi at hann gengr a land upp med .xi. menn. þeir gengu j skog ok geordu þar elld firir ser ok bakaz vid elldinn. þeir sitia a lág einne ok var þa myrkt ordit af nott. Palnatoki gengr til skogarins gegnt þui er konungr sat ok stendr þar. konungrinn bakazst vid elldinn ok fęrir at bringspalirnnar ok er kastat undir hann klædum ok stendr a knianum ok lytr miog er hann bakar bringspalirnar ok axslirnar ok for(!) upp þioin miog. Palnatoki heyrir mal konungs ok þar kennir hann mal Fiolnis fỏdurbrodur sins. ok leggr hann nu or a streing ok skytr til konungs. ok er sua frasagt at ỏrin flygi bæint j raz konunginum ok sua vt um munninn. ok fellr konungr daudr nidr sem uon uar at. Ok er forunautar konungs sa huat j hefir georzst þa tekr Fiolnir til orda ok kuat þann mann mikit uhapp hent hafua er þetta uerk hefir unnit edr firir radit. fylgia þessu verki mikil bysnn þann ueg sem ordit hefir. ok spurde nu huat til rada skal taka. þeir matu nu vid Fiolni þuiat hann var þeirra uitrazstr. Þat er sagt at Fiolnir tok ỏrina ór munne konungi ok hirdir hana sua buna. ok var hon audkend þuiat hon (var) reyrd gulli. Fiolnir mællti vid þa menn er þar eru. þat synizst mer rad segir hann at ver segim allir einn frasogn um þenna atburd. ok þiki mer æigi annat segianda en hann hafui skotinn verit j bardaganum j dag. er þetta frasỏguligra en þau bysnn er her hafua til borit. Ok nu binda þeir þetta fastmælum med ser at þeir segia allir eitt til. En Palnatoki ferr nu aftr til skipa sinna eftir verkit. ok kallar hann med ser .xx. menn ok letzst hann uilea ganga a land upp ok hitta Suein fostra sinn ok fara sidan yfir nesit þuert. ok er þeir finnazst þa ræda þeir huat til rads skal taka. ok letz Palnatoki þat spurt hafua at Haralldr konungr þikizst ydr j uoge roit hafua ok ætlar at gera til yduar þegar at liost er. en þo mun ek enda þat er ek het þer at nu skal æitt ganga yfir okkr bada. Einge madr uisse j lide Sueins at konungr nære liflatinn nema Palnatoki æinn ok sagde hann ỏngum manni. Sueinn mællti. þess uil (ek) bæida þig fostri minn at þu læitir þess rads er oss megi hlyda sua sem nu er komit. Palnatoki suarar. ekki skulum uit seint til rads taka sagde hann. uer skulum ganga her a skip med ydr ok sidan skulum ver leggia skip or teingslum ok binda akkeri firir bard a skipi hueriu. uer skulum ok hafua skridlios a skipi hueriu þuiat nu er a nattmyrkr mikit. sidan skulu ver roa vt at flotanum konungs sem skiotazst. Nu taka þeir þetta rad sem Palnatoki |[187] hafdi mællt. roa nu vt at skipunum sem hardazst megu þeir at flotanum konungs þuerum. en sa atrodr var a þa læid at .iij. snekkium huelfir firir konungi ok komazst þeir æinir a land er syndir eru. En þeir Sueinn ok Palnatoki reru vt hia þeim ollum sinum skipum ok til flota Palnatoka. Ok vm morgininn er ualla er alliost þa leggia konungsmenn þegar at þeim ok segia at konungr er daudr. ok nu mællti Palnatoki. þa munu vit Sueinn gera ydr tua kosti. sa er kostr at beriazst vid oss. en sa annarr at um þa menn alla er verit hafua med Haralldi konungi at þeir sueri Sueini allir land ok þegna ok taka hann til konungs yfir sig. Ok nu bera þeir rad sin saman ok verda a þat sattir at taka Suein til konungs en beriazst æigi. ok þetta ferr fram at þeir sueria land ok þegnna Sueini konungi. Eftir þat fara þeir Palnatoki ok Sueinn vm landit badir saman. ok huar sem þeir koma þa lætr[188] Palnatoki þings kuedia ok er Sueinn til konungs tekinn um alla Danmork adr en þeir letti stride ok hernade.


Sueinn Saumæsusun konungr vordinn

130. Eptir þat er Sueinn er konungr ordinn þa þotti honum sem ỏllum audrum ser skyllt at erfua fỏdur sinn firir hinar þridiu uetrnętr. hann ætlar at hafua þessa uæizslu nu þegar ok fresta þui æigi læingr. Hann baud fystum til þessarrar uæizslu Palnatoka fostra sinum ok þeim Fionbyggium vinum sinum ok frendum. En Palnatoki suarar sua at hann mun æigi lagi a koma at fara firir hinar fystu uetrnætr til uæitzslunnar. en þat er komit til eyrna mer at mer þikia stortidendi at Stefnir jall magr minn er daudr ok verd ek þangat at fara naudsynliga þuiat ek a rikit allt eftir hans dag. Ok er Palnatoki þottizst æigi koma mega þa eyddizst erfisgeordin at sinne þuiat Sueinn konungr uillde firir huernn mun at fostri hans væri at ueitzslunne. Palnatoki ferr ór lande um haustit med skipalide sinu. hann setr eptir Aka son sinn at rada firir buum sinum a Fioni ok ỏllu þui er hann atti. ok bad hann vinræda vid Suein konung. ok þui het hann ok þat ende hann uel. Ok nu ferr Palnatoki til Bretlandz ok tekr vid ỏllu riki þui sem Stefnir hafde att. ok lidu nu af hinu fystu missare. Ok vm sumarit eftir sendir Sueinn konungr menn a fund Palnatoka at bioda honum til erfuis med sua mikit lid sem hann uill sialfr haft hafua þuiat konungr uill nu erfa fỏdur sinn. Þeir voru .xij. saman sendimennirnir. var þa nærr at þui komit at Palnatoki skyllde heiman fara. Hann bad konung hafua þỏk firir bodit. en þann ueg er til fallit at a mer er þungi nokkurr ok ma ek æigi til koma þesse missare. a ek ok margar fiolskylldir. Ok tellzst hann undan fỏrinne ok fara sendimenn konungs aftr ok segia konungi sua buit. Ok er þeir eru a brottu konungsmenn þa huerfr af Palnatoka allr þunge. En konungr lætr enn eydazst uæizsluna ok lidr af sa uetr. Ok nu er sua komit at Sueinn ma æigi hæita gilldr konungr firir ser at lỏgum þeirra Dana edr annarra manna ef hann uill æigi erfua fỏdr sinn þat haustit er þa ferr ok uetrnætr eru lidnar. ok uill konungr nu æigi lata undan bera. Hann sendir nu hina sỏmu .xij. menn a fund Palnatoka at bioda honum til uæitzslu ok letzst nu mundu leggia a hann reide mykla ef hann uillde enn æigi fara. En Palnatoki suarar sendimonnum hans. bidr hann [þa fara[189] heim ok segia Sueini konungi at hann buizst vid ueitzslu sem hann hefir framazst fỏng a ok hon mætti uera sem sæmiliguzst. en ek mun koma til bodsins. Nu fara sendimenn aftr ok segia at Palnatoka er þangat uon. ok nu byzst konungr vid uæizslunne at þat erfui yrde sem sæmiligazst at ỏllu firir tilfanga sakir ok fiolmennis. Ok þa er allt er til buit erfinu ok bodsmenn eru komnir þa er Palnatoki okominn ok læid a kuelldit. ok þar kom at menn gengu til drykkiu ok var monnum skipat j hollina. ok let konungr liggia rum j ỏnduegi ok hundrat manna utar j fra ok uæntir þangat Palnatoka fostra sins ok hans foruneytis. en er sæinkazst kuoma Palnatoka taka menn til drykkiu ok eru katir.


Her sękir Biorn hinn brezsk(i) mannin

131. Nv er at segia fra Palnatoka at hann byzst heiman ok þeir Biornn hinn bretzski. þeir hafua .iij. skip ok a hundrat manna ok er þat lid halft huort Danir ok Bretar. þeir fara til Danmerkr ok koma þat sama kuelld til stodua Sueins konungs ok leggia sidan j lægi skipin þar at lande sem þeim þotti at diupazst. þa var gott uedr um kuelldit. Nu letr Palnatoki þann ueg bua vm skip sin at þeir snua fram stofnum fra lande en leggia arar j hareidar sua at þeim þiki ser sem fliotazst til at taka ef þeir þurfu nokkurs uit. sidan gengu þeir a land upp til bæiar konungs ok sitea menn þar vid drykkiu. Nu gengr Palnatoki j hollina ok kuedr konunginn uel. konungr tekr uel kuediu hans ok visar honum til sætis j ỏnduegi ok sueit hans utar j fra. ok sitia nu uid drykkiu ok eru uel katir. Ok nu er minnzst uarir lytr Fiolnir at konungi ok talar vid hann nỏkkur ord sua at konungr bra lit vid ok georde raudan sem blod. Madr het Arnnoddr hann var kertasuæinn konungs ok stod firir borde hans. honum selr Fiolnir |[190] j hendr æitt skeyti ok mællti at hann skyllde bera vm hollina ok firir huern mann ok vita ef nokkurr madr kendizst vid at þat skeyti æigi. Ok sua gerir Arnnoddr at hann gengr innar fyst eftir hỏllinne fra hasæti konungs ok berr or þessa firir huern mann ok gengr æinge vid. ok þar kemr enn at hann ferr utar hinum oædra megin. hann kemr nu firir Palnatoka ok spyrr ef hann kendi orina. Palnatoki suarar. hui mun ek æigi kenna skeyti mitt. ok sel mer þuiat ek a. Æigi skortir þa hliod j hollinne þegar nỏkkurr gek vid orinne. ok nu tekr konungr til orda ok mællti sua. þu Palnatoki huar skildizst þu vid þetta skeyte hit næsta sinne. Oft hefui ek þer eftirlatr verit fostri minn ok ef þer þikir þat þinn uegr meire at ek segi þer þat j allmyklu fiolmenni helldr en færri se hea þa skal ek þat uæita þer. ek skildumzst vid hana a bogastreingnum konungr segir hann þa er ek skaut j raz fỏdur þinum ok eftir honum endilỏngum sua at vt kom j munninn. Standi menn upp segir konungr ok hafui hendr a þeim ok drepi þa alla þuiat nidr er nu slegit allre vinga(n) ok goda þeim er verit hefuir med okkr. Eftir þetta standa menn upp allir ok er nu okyrt j hollinne. Palnatoki gat brugdit suerde ok getr þat fyst unnit at hann klyfr Fiolni fỏdurbrodur sinn j herdar nidr. en sua atti Palnatoki uingat j hollinne at æinge madr uill uopnn a hann bera. ok kuomuzst þeir allir vt ór hollinne nema æinn madr af monnum Biarnar. Þa mællti Palnatoki er þeir kuomu ut ok saknnat var mannzins. æigi var minna at uon segir hann ok fỏrum nu skiott til skipa uorra firir þui at einge er annar a georr. Biornn suarar. æigi mundir þu sua skilia vid þinn mann sagde hann ef þu ættir minn hlut ok æigi skal ek helldr segir hann. Snyr nu inn j hỏllina. ok er hann kemr inn þa ser hann at þeir konungsmenn hafua þa mann hans a oddum yfir hỏfde ser ok var þa miog sua rifinn j sundr. Ok nu fær Beornn hann hondum tekit ok kastar a bak ser ok gengr vt sidan ok uegr mann. sidan ferr hann til skipa sinna. ok georde Beornn þetta til agætis ser en uita þottizst hann at madrinn uar daudr. ok hafua þeir hann med ser. Nu hlaupa þeir a skip sin ok taka rodr. en þa var a nidmyrkr ok lognn ok kuomuzst þeir Palnatoki ok Beornn undan ok urdu huergi stadnir adr en þeir komu heim til Bretlandz. En Sueinn konungr ferr heim til hallar sinnar ok lidit med honum ok fa nu ekki at geort ok vndu hit uesta vid. taka nu at drekka erfui en eftir þat ferr huerr til sins heima.


Sætt konungs ok Palnatoka

132. Þat er sagt at hit sama haust eftir þetta tekr Olof sott kona Palnatoka. ok þesse sott leidir hana til bana. Eftir andlat hennar unir Palnatoki æigi j Bretlande ok setr hann til þess rikis Beorn hinn bretzska at uarduæita þat. enn hann byrr ór lande .xxx. skipa ok uill nu leggiazst j hernat. hann ferr ór lande þegar hann er buinn ok heriar þat sumar vida będe til Skotlandz ok Jrlandz ok uill heria þar ok hefuir nu .lx. skipa. J þenna tima red firir Vindlande konungr sa er Burizlafr het ok hugde hann illt til hernadar Palnatoka þuiat einge uikingr uar þa jafnnfrægr sem Palnatoki at hardfæinge ok uitrlæik. hafde hann jafnan sigr þar sem hann hellt til. ok uonu bradara er hann kemr vid land ok konungr spurde til hans sende hann menn a fund hans ok baud honum til sin ok letzst uilea eiga uid hann frid ok vinattu. konungr let þat ok fylgia þessu heimbode at hann baud at gefa honum æitt fylki edr riki af lande sinu þat er a Joma heitir. til þess at hann stadfestizst her i lande ok uæri skylldr til at veria land ok riki mitt. Ok þetta þiggr Palnatoki at þui er sagt er ok allir menn hans. ok þa lętr Palnatoki gera æina borg mikla. þat var sæborg ok hardla uid ok ramgeor su var kollut Jomsborg. þar let hann gera hofnn upp j borgina þa er leggia matti .iij. hundrut langskipa ok voru þar dyrr a. en yfir dyrunum var stæinb(o)ge en jarnnhurd firir dyrunum ok matti þar draga upp ok ofan. en yfir steinboganum var kastale ok þar j ualslỏngur ok matti þar læsa jnne oll skip. su borg uar gior a sæ vt ok var hon af þui kollut sæborg ok þui var hofnnin jnnan borgar. Ok eftir þetta setr Palnatoki laug uid rad manna sinna þar j Jomsborg til þess at styrkr þeirra se sem mestr ok þeirra frami fære sem uidazst. Þar skyllde ein(gi) yngri vera e(n) .xviij. uetra ok eingi elldri en fimtỏgr. Einge skal þar sa vera at rennr undan einum jafnnbunum ser ok iafnnuigligum. Þui skyllde ok huerr madr heita til fasta sa er þangat redzst j þeirra foruneyti at hefnna huerr annars sem burr edr brodir uæri. Æinge skyllde þar rog kuæikia mille manna. Ok þo at vid þeim manni væri tekit er uegit hefde fỏdr eda brodr þess mannz er þar var adr firir edr nỏkkurnn hans frænda ok kęmi þat sidan upp en vid honum var tekit þa skyllde þar Palnatoki vm dęma. Ok þo at þangat spyrdizst tidende þa skyllde eingi |[191] sua diarfr eda huatuis at þau skyllde segia. þuiat Palnatoki skal þar ỏll tidendi fyst segia. Ok sa er fundinn yrde at þui er nu var tint þa skyllde sa rækr ok rekinn or lỏgum þeirra. Einge madr skyllde þar konu hafua j borgina. Einge skyllde j brottu vera .iij. nottum læingr nema Palnatoki leyfde. Allt þat er þeir fengi j hernade þa skyllde allt til stanga bera meira hlut ok minna þat er femætt var. en ef þat reyndizst af nỏkkurum at æigi gerde sua þa skyllde sa a brott or lỏgum þeirra huort sem til hans kæma meira edr minna. Einge madr skyllde þar ædru mæla edr kuida nỏkkurum hlut huersu ouent sem hỏrfa þætti. Ỏnguan hlut skyllde þann at bera med þeim innan borgar at þa skyllde a skilia. Palnatoki skyllde þar æinn skipa sem hann uillde. Ekki skyllde þar rada frendsemi ne vinfeingi þott menn redizst þangat þeir er æigi voru j (lỏgum) þeirra. ok þo at þeir menn er þar væri bæde þeim þangatferdar er æigi uæri til þess færir þa skyllde þat ekki stoda. Nu sitia þeir vid þetta j borginne j godum fride ok helldu uel lỏg sin. Þeir foru huert sumar brott ór borginne at heria a ymsi lỏnd ok fa ser fear ok agætis ok þikia vera hinir mestu agetismenn ok hermenn. ok æigi þottu naliga þeirra jafnningiar j þenna tima ok eru þeir nu kalladir Jomsuikingar hedan fra.


Aaki feck Hilldigunni(!)

133. Nv er at segia fra Sueini konungi af hann lætr ser verda vid Aka Palnatokason alla uega sem betzst sem þeirra vinfeinge hefde ofallt verit. ok þo at þar hefde nokkut a ordit med þeim Palnatoka ok Sueini konungi þa lætr hann Aka þess ekki giallda ok virdir konungr mikils þeirra fostbrędralag. ok rædr Aki firir a Fioni. Sa madr er nefndr til sỏgunnar er Ueseti hefir hæitit hann red firir fylke þui er Borgundarholmr heitir. kona hans het Hilldigunn. þau attu .iij. bỏrnn þau er getit er vid sỏguna. son þeirra het Bui hinn digri annarr Sigurdr kapa dottir þeirra het Þorgunna. hon hafde gift verit adr firir nokkurum uetrum. Sueinn konungr hafde (bedit) hennar til handa Aka syni Palnatoka ok var hon hỏnum gift. ok hỏfdu skamma stund asamt verit adr þau attu son er Uagnn het ok var mikill madr snemma ok uænligr.


Fæddr Vagn Aakasun(!)

J þenna tima red firir Sealandi jarll sa er Haralldr het ok var kalladr Strutharalldr. en þat var til þess fundit at hann atti hỏtt þann er strutr var a mikill. sa strutr er af gulli georr ok var þar j .x. merkr gullz ok fek hann af þui Strutharalldz nafnn. Jngigerdr het kona hans. þau attu .iij. bỏrnn er nefnnd eru til sỏgunnar. son þeirra het Siguallde annarr Þorkell hafui en dottir þeirra het Tofua. Aki son Palnatoka toka byrr a Fioni med myklum ueg. Uagnn uex þar upp heima med fỏdr sinum. ok er þat fra sagt at þegar nokkut matti marka hans skaplynde at hann uar meire uandrędamadr j sinu skapi en huerr annara þeirra er þa uoru uppuaxande. sua er hann ok j ỏllu sinu athæfui at trautt megu menn um hann fæta. Ok þat er sagt at Vagnn er stundom j Borgundarholmi med Veseta afua sinum. ok var þat af þui at huorki þikizst rade vid hann koma fadir ne modir sua er hann vdęll. Vid Bua er hann bezst allra frenda sinna. ok þat hefir hann hellzst er Bui mællti firir honum þuiat honum var hann skaplikazstr. en at ỏngu hafde hann þat er adrir frendr hans mælltu þegar honum syndizst annan ueg. hann var allra manna uænstr ok hinn mesti atgeoruimadr ok hinn bradgeruazsti um huetuettna. Bui modurbrodir Vagns var oordasamr helldr hliodr oftazst (ok) skapmikill. hann var sterkr madr sua at menn uissu ogeorla afl hans. Bui var ekki vænn madr en þo var hann lidligr ok hinn hermannligste undir uopnnum. Sigurdr kapa var uænn madr ok sidlatr þỏgull ok þykkiumikill. En fra Siguallda syne Strutharalldz er þat sagt at hann var nefliotr ok follæitr. hann var eygdr manna bezst mikill uexsti ok allhardmannligr. Þorkell brodir hans var allra manna hæstr. ok hann var ok sterkr madr ok foruitri ok bader þeir brædr.


Samtal Jomsvikinga. capitulum.

134. Sva er frasagt at þeir Siguallde brædurnir bua .ij. skip or lande ok ætla til Jomsborgar ok vita ef þeir vile vid þeim taka. ok spyria Haralld fỏdur sinn huersu radligt honum þotti þat er þeir redizst til lids vid þa Jomsvikinga. Hann kallar þat radligt at auka agęti sitt. ok er nu mal segir hann at þit reynit ykkr huort þit erut nokkut manna. Þeir badu hann nokkut leggia til uista þeim til fararinnar. en hann suarar. kuat þa annattueggia gera skylldu at fa ser uistir sealfir edr fara huerge ella. ok sua annat þat er þeir þyrfti at hafa. |[192] Nu fara þeir æigi at sidr þo at Haralldr uillde ekki til leggia. þeir hafua .ij. skip or lande ok hundrat manna. þeir uoldu lid þat miog sem þeir hofdu fỏng a ok foru sidan til Borgundarholms ok þottuzst þurfua at afla ser uista ok fearhlutar nỏkkurs kostar. þeir taka þat rads at þeir runnu þar a land upp ok ræntu þar. toku upp bu Ueseta þat er audgazst var ok ræntu ollu fe ok hofdu til skipa sinna ok fara a burt sidan. Ok er nu ekki fra þeim at segia fyrr en þeir koma til Jomsborgar ok leggia utan j borgina. en Palnatoki gek jafnan j kastala þann med myklu lide er gerr var yfir steinboga þann er var yfir sundit. ok var hann þadan vanr at tala uid þa menn er kuomu til borgarinnar. Ok nu uerdr Palnatoki uarr vid at menn eru komnir. þa gengr hann j kastalann vid marga menn ok spyrr þadan huerir komnir væri edr firir rede lidinu. Sigualldi suarar. her rada firir .ij. brędr synir Strutharalldz jalls ok hæiti ek Sigualldi en Þorkell hæitir brodir minn. en þat er eyrendi mitt hingat ok okkar brædra at vit uillum biodazst til lids vid ydr med þeim monnum er ydr þikia nytande af ydru lide. Palnatoki rædzst um vid Jomsuikinga huort vit þeim skyllde taka. kuat ser kunnikt til kynferdis þeirra at þeir voru uel bornir. þeir vrdu allir a æitt sattir at Palnatoki skyllde firir rada sem hann uillde ok kalla þat sitt rad sem hann uill firir sea. Ok nu er upp lokin borgin ok roa þeir Sigualldi j borgina. ok er þeir eru þar komnir þa skal reyna lid þeirra eftir þui sem þeir voru vanir. ok er nu reynt huort þeir þikir(!) þeim til fallnir at ganga j lỏg þeirra. ok verdr su raun a at helmingr lids þeirra þikir nytr vera en annarrr helmingr var aftr sendr. Nu er tekit vid þeim Siguallda brædrunum ok Þorkeli ok .lx. manna med þeim ok eru nu j log teknir at rade Palnatoka.


Vidreignir þeirra Strutharalldz ok Veseta

135. Nv er at segia fra Veseta at hann var ræntr bui sinu þui sem audgazst var. ok nu tekr hann þat rad at hann setr aftr sonu sina at ỏllum geysinge. hann ferr sealfr a konungs fund ok segir honum huat titt er. Konungr rædr honum þat at hann lati vera kyrt fyst en ek mun senda eftir Strutharalldi ok uita ef hann uill bæta fe firir sonu sina sua at þu ser halldinn af. ok uillda ek at þu letir þer þat lika. Nu ferr Veseti heim. en Suæinn konungr sendir menn eftir Strutharalldi ok bad hann koma a sinn fund. jall letzst at visu fara mundu. Ok ferr hann a konungs fund. ok nu rædir konungr þetta uit Haralld huernn skada synir hans hofdu geort Ueseta. ok bidr at hann skuli bæta firir þa fiarhlut ok væri þeir sattir. En jall letzst hafua ofæingit þess fear at hann munde bæta firir þat þo at bỏrnn edr ungmenni tæki naut edr saude til matar ser. Konungr mællti. þa muntu fara heim segir hann ok hefui ek sagt huersu ek uilldi at væri. en sua mun ek firir mæla at þu abyrgizst þig sealfr firir Ueseta ok sonum hans. ok mun ek ỏngan hlut j eiga huernn ueg sem ydr ferr ef þu uill at ỏngu hafua þat er ek mæle. en þat hygg ek at þer þiki þessu uerr radit. Þa suarar jall. sealfr mun ek abyrgiazst mik en ekki er ek hræddr vid Veseta ne sonu hans. Ok nu ferr Haralldr jall heim ok er nu kyrt vm hrid. Þat er sagt at Veseti ok synir hans spyria vidrædu þeirra konungs ok jalls ok sua huerr endir a vard þeirra vidtale. ok þat vard nu þeirra tiltekia at þeir bua .iiij. skip ok ỏll stor ok þar med .ij. hundrud manna ok bua sem bezst. þeir fara sidan til Sealandz ok taka þar upp þau .iij. bu sem audguzst eru firir Strutharalldi ok fara heim aftr med fæinge þetta. Ok nu spyrr Haralldr jall þetta at hann er ræntr ok kemr nu j hug huat konungr hafde spat honum. sendir nu menn a fund Sueins konungs ef hann uillde sætta þa. letzst hann nu giarna vilia þat er hann næitte. En konungr suarar. nu skal Haralldr jall hafua rad sin hinu godu þui at hann uillde ekki hafua min rad þa er vit ræddum þetta rad ok var þa vm minna at dęma en nu. vil ek ok ekki lata þetta mal til min taka. Ok nu foru sendimenn aftr ok segia nu jalli konungs ord. ver munum þa verda at taka til uorra rada segir jall ef konungr uill ỏnguan hlut eiga j voru male. Haralldr jall færr ser nu lid ok hefir .x. skip. byrr þau sem bezst ath monnum ok uopnnum ok ferr sidan j Borgundarholm med þui lide ok rænir þar. tekr upp .iij. bu firir Ueseta þau er æigi uoru uerri en þau at Veseti hafde tekit firir Haralldi jalli. Nu ferr hann heim j Sealand med þetta fe ok þikizst nu hafua hefnnt sin. Ok er æigi langt at bida adr Ueseti spyrr skada sinn. tekr hann þat rads at hann ferr a konungs fund ok tekr hann uel vid honum. þa mællti Veseti vid konung. þann ueg ferr vm stund med okkr Strutharalldi at ek hygg at vfridr mune af georazst medal sealfra landzmanna ef þu att ỏngnan hlut j. ok kann vera at þa se vm mæira at dęma en nu þuiat þeirra manna erv uer huorirtueggiu. |[193] Konungr suarar. ek mun bradliga til þess þings fara er Seyrarþing heitir ok mun ek boda Strutharalldi þangat ok mun hann sia at rade at sættazst. ok mun ek þa sætta ykkr hæilum sattum þuiat mer þikir þu uel fara med þinu male. Ok eptir þetta ferr Ueseti heim ok lida nu stundir þar til er þeir fara til þingsins.


Sætt Bua ok Haralldz jarls

136. Nv ferr konungr til þings ok hefir mikit lid þuiat hann uill ganga milli þeirra Strutharalldz ok Ueseta. konungr hefir .lx. skipa. Haralldr jall a skamt til þings ok hefir .xx. skip. Ueseti ferr ok til þings ok hefir .iij. skip. Ok er konungr kemr a þing ok Haralldr jall ok Ueseti ok tialldar Veseti ner sionum en Haralldr jall tialldar langa snertu upp fra sionum. en konungr lætr setia budir sinar þar j mille þeirra. Ok er a leid kuelldit þa sa menn fara .x. skip fra heimile Haralldz jalls. ok er þau nalgazst þangat þa leggia þeir at j lægi ok ganga siden til þings. eru þar kendir synir Ueseta Bui ok Sigurdr. Bui digri uar þa uel buinn at klædum ok var hann j ỏllum alklædnade þeim er att hafde Haralldr jall. ok voru þat tignarklæde hans ok sa klædnadr var sua femikill at til kuomu .x. merkr gullz. hann hafde ok hỏtt jalls þann er til kom(u) .x. merkr gullz. Þeir ganga nu a þingit aluopnadir ok med fylktu lide. ok er þeir kuomu a þingit þa mællti Bui til Haralldz. þat er nu rad segir hann ef þu berr nỏkkur kennzsl a gripe þessa er ek hefui a mer at þu sækir til þeirra nu ef þu þorir enda ser þu nokkut at manna ok se nỏkkur dad j þer. þuiat ek er nu buinn at beriazst vid þig ef þu bilar æigi. Suæinn konungr heyrir ord Bua ok þikizst þat sea at hann mun æigi hallda ueg sinum ef hann lætr þa beriazst ok gengr j mille þeirra. en hann hafde adr sua mikit vm męllt at sætta þa þar a þinginu. ok gengr nu a mille þeirra ok lætr þa æigi na at beriazst. Ok nu kemr þar male at huorirtueggiu verda þui at jatta sem konungr uill ok skipe hann einn j mille þeirra. en þat skorar Bui j sattina at hann letzst alldri mundu lausar lata gullkisturnar Haralldz jalls þær er hann hafde tekit ok ỏngua hans gripe þa er hann hafde. en kuat konung skylldu rada ỏdru sem hann uillde. Þu Bui segir konungr skalt hafua þitt mal j þui at þu skalt hafua gullkistur ok sua mikit fe at þer frændr þikizst sæmdir af vera þessu male. en lausa verdr þu at lata gripe jalls þa er þu hefir teknna ok gera honum æigi þa suiuirding at hann nai æigi tignarklædum sinum. Nu verdr konungr at rada ok lætr Bui lausa gripe jalls. ok hellt konungr þui sua fast at hann uisse þat at jalli þotti ser j þui mest suiuirding ef hann næde æigi gripum sinum. ok nu verda þeir a þat sattir at konungr skal æinn skipa sem hann uill. Ok sidan lykr konungr upp sættinne ok ferr þadan at male sem hann hafdi adr sagt at Bui skal þa þegar lausa lata gripe jalls. en hann skal þat til vinna til sæmdar ydr at gipta Tofuu dottur[194] sina Sigurde kapu. þeir skulu æigi aftr giallda bu þau er þeir toku firir Haralldi jalli þuiat þat skal vera heimanferd Tofu þesse fe. ok skal æigi ỏdruvisu giallda upptỏku buanna en þeir taki undir sealfuum ser j kuonar mund. Þui georde konungr þann ueg sęttina at honum þotti þetta næst til at sęttin munde halldaz med þeim ef męgdir tækizst j mille. Þeir taka ok þessu uel fedgar ok leggr Ueseti til vid Sigurd þridiung allz fear ok þikir Sigurdi hit vænsta vm kuonfangit. ok sættazst þeir nu at þessu ok fara nu af þinginu til Strutharalldz jalls. ok skal þar vera brudkaup þeirra Sigurdar ok Tofuu med mikille tignn. Ok eftir uæizsluna ferr konungr heim ok adrir bodsmenn. Veseti ferr ok heim ok synir hans til Borgundarholms ok er Tofua j fỏr med þeim ok skiliazst nu godir vinir.


(Veseta synir fara til Jomsborgar)

137. Sva er sagt at þess er æigi langt j mille at Bui hinn digri fysizst at fara til Jomsborgar ok auka þar agæti sitt. Sigurdr uill ok fara þoat hann se kuongadr. ok buazst þeir nu heiman ok hafua .ij. skip ok vilea geora sem likazst þui sem geordu synir Strutharalldz. þeir hofdu hundrat manna ok fara nu til Jomsborgar ok leggia vtan at steinboganum ok hafnardyrunum. Ok er hỏfdingiar j borginne verda varir uid kuomu þeirra þa ganga þeir Palnatoki ok adrir hofdingiar j kastalann ok kenna þeir Sigualldi mennina þa er redu firir skipunum. Nu tekr Bui til orda ok segir at hann vill þangat radazst til Palnatoka ok badir þeir brędr ok med allt lid sitt ef hann uill vid þeim taka. Sigualldi suarar þa ok spyrr huersu at þeir Strutharalldr setti malum sinum ad(r) þeir fære ór landinu. Bui suarar. þat er lỏng frasognn at segia fra vidskiptum vórum en þau fellu lok a at Sueinn konungr gerde j millum uor. ok ma ek þat æigi tina skommu male er ver hỏfum saman att en sattir eru ver nu. Þa mællti Palnatoki. vili þer til hętta huort þessir menn segia satt edr æigi. en allfuss væra ek til þeirra foruneytis þuiat þess varir mig at fair mune her slikir firir vera sem þeir eru. Þeir badu hann taka þessa menn j lỏg med ser ef hann uillde. en ef nokkurir |[195] hlutir koma þeir upp sidan um hagi þeirra er uer uitum nu æigi þa skal þat sem allt annat a þinum dome. Ok nu er upplokit borginne ok leggia þeir Bui j hỏfnnina. ok er sidan reynt lid þeirra ok eru .lxxx. manna j lỏg teknir en .xl. fara burt. Ok nu er þat sagt at þeir eru allir samt j borginne ok eru godir vinir. Þeir heria huert sumar a ymse lond ok afla ser fiar ok mikillar frægdar. en þo at her se æigi sagt fra storvirkium þeirra þeim er þeir vnnu þa vita menn þo at valla fenguzst þeirra jafningiar. huert haust fara þeir aftr til borgarinnar ok hafua þar uetrsetu.


Vagn kom til Jomsvikinga

138. Þar er nu til mals at taka er Vagnn uex upp heima a Fione med fedr sinum en stundom var hann j Borgundarholmi med Veseta afua sinum. hann var suo oeirinn madr j uppruna sinum at þat er sagt til marka vm hans skaplynde at þa er hann var .ix. vetra gamall hefde hann drepit þrea menn. Hann er nu heima þar til at hann er .xij. vetra at alldri. þa þikiazst menn trautt mega vit hann sæma sua georizst hann vspakr. ok æigi þikiaz frendr hans vita huat ór skal rada. ok nu fær Aki fadir hans honum .lx. manna ok þar med æitt langskip. annat lid jafnnmikit færr honum Veseti afui hans ok annat langskip. ok er æinge madr elldri sa (er) honum fylgir en .xx. ok einge yngri en atian vetra vtan Vagnn sealfr hann er .xij. uetra. Hann bidr ser ekki annat fa hann letzst sealfr mundu fa ser vofnna(!) ok vista ok þat annat at hann þyrfti at hafua. Hann ferr nu heiman med þetta lid ok þarf nu bratt at afla ser vista. Vagnn verdr æigi ỏrþrifrada. hann ferr þa fyst yfir endilanga Danmỏrk ok hỏggr ser strandhỏgg sua sem þeir þurftu ok rænir bæde uopnum ok herklædum. ok sua lykr at hann skortir huorki uopnn ne vistir adr hann skildizst vid. hann siglde sidan ór lande ok til Jomsborgar. Hann kemr þar j solarrod ok leggr vtan at steinboganum. en borgarmenn ok hỏfdingiar lidsins ganga þegar j kastalann ok spyria huerir komnir uæri. Vagnn sagde til sin ok spurde huort Palnatoki væri j kastalanum. Ja segir hann her er sa madr. edr huerir eru þer at sua latit rikmannliga. Ekki skal þig leyna nafne minu segir hann. ek hæiti Uagnn ok er ek þui her kominn at ek uillde radazst til lids vit ydr. þuiat ek þotta æigi alldęll hæima ok þotti frendum minum nu uel at ek fære j brott. Palnatoki suarar. þikir þer þat radit frende segir hann at þu munir her þikia hægr vidskiptis er menn megu trautt hæima vm þig fæta. Vagnn mællti. litils virdir þu frendsemi vid mik j fysta sinn er ek kemr a þinn fund. Palnatoki suarar. huort þikir ydr rad at vid þeim se tekit. Þat er mitt rad at æigi se vit þeim tekit segir Bui ok er hann þo vid mik bezst sinna frenda. Þa mællti Palnatoki til Vagnns. vid þer uilia menn risa segir hann ok jafnnt frendr þinir þeir er ỏll deili vitu a þer. Ja segir Vagnn. huort verda þeir menn berir j þui er þar standa hea þer at æigi uilea vit mer taka. en uæri mer æigi þess von at þer Bui frendi at þu mundir berr j þui verda. Þar er ek þo sannr at þui segir Bui at ek let þess at vit þer se tekit. en þo uil ek at Palnatoki rade. Huat leggia þeir til synir Strutharalldz segir Vagnn. þuiat þat villda ek vita. Sigualldi suarar. hafa munu vor æinord til þess at ver uilldum at alldri kæmir þu j uornn flok. Huersu gamall madr ertu frende segir Palnatoki. Ekki skal liuga at þer segir Vagn. ek er .xij. uetra gamall. Þa mælir þu olaug vid oss segir Palnatoki ok mun þat firir standa at þu matt æigi med oss vera. Ekki mun ek hallda til þess at þu briotir laug þin. enda eru þau þa ekki brotin ef ek er sem æinnhuerr .xviij. uetra j framgongu þott ek se yngri at alldri. ok synizst mer þat þa æigi lagabrot þo at vit mer se tekit þuiat ekki ætla ek mer at renna vndan æinhuerium ydrum þott hann se roskinn at alldri. Halltu ekki læingr a þessu segir Palnatoki ek mun senda þig til Bretlandz a fund Bearnar hins bretzska ok firir uora frendsemi þa gef ek þer halft rikit þat er ek a j Bretlande. Uel þike mer þetta bodit segir Uagnn en eigi uil ek þetta þiggia. Huat uilltu þa segir Palnatoki ef þu uill æigi þetta er ek byd þer þuiat ek þottumzst nu uel bioda. Uagnn mællti. æigi uil ek þetta at helldr þo at vel se bodit. Palnatoki mællti. huar ætlar þu til er þu uill æigi þetta bod. Þui skal nu lysa firir ydr sagde Vagnn huat er ek vil. ek byd Siguallda syne Strutharalldz at leggia at oss med .ij. skip ok a hundrat manna ok reynum ver þa med oss huorir vndan letti(!) edr huorir meira hlut hafui. ok skal þat mark til geort at þer tekit vid oss ef þeir lata vndan med sitt lid. en ef ver latum vndan þa skulu ver j brott fara. ok æigi byd ek honum þetta med minna kappe en sua at Siguallda berizst vid oss ef hann er vragr kallmadr ok hafui helldr mannz hug en berkuikuendiss. Palnatoki mællti nu. |[196] muntu heyra Sigualldi huat þesse madr mælir edr huersu miog hann uandar bod at þer. en þess uæntir mig at þu komir j nokkura raun ok gilldan haska[197] af þessum hinum vnga manni. en vit þat at sua mikit er vm męllt vit þig ok kallmannliga þa kann ek æigi at letia at þer leggit at þeim ok georit þeim slikt illt sem þer megit. en berit at Uagnne skiolldu en drepit hann æigi þuiat þat mun oss æigi lika. ok æigi megu ver þat vita at honum se mein geort þott hann se æigi aldęli. en þess get ek at þer verdit reyndir. En eftir þat buazst þeir Siguallde ór borginne ok lid hans ok leggr nu vt .ij. skipum til motz vid Uagnn. ok er þeir hittazst þa leggia þeir saman randir ok beriazst. ok er þat frasagt at Vagnn ok felagar hans gerdu þeim Siguallda harda hrid sua at þeir megu ekki annat en hlifua ser ok hafua þo ærit at vinna. sua eru þeir akafuir. ok er griotit ferst þa lata þeir litt þurfua at bida hỏgguanna ok hafua þa hỏggorrostu ok beriazst hit hardazsta. ok sua kemr vm sidir at þeir Siguallde hallda undan jnn til landz ok villde fa ser griot. en þeir Uagnn hallda þegar eftir þeim ok finnazst nu a lande ok verdr nu Siguallde vid at hrỏkkua. ok verdr nu ỏnnur atlaga ok er þeirra bardage sea miklu meire en fyrr ok ueitir þeim Siguallda þungt. Þeir Palnatoki eru uppi a kastalanum vm bardagann ok sea þadan til at þeim Siguallda mun æigi duga sua buit ok bidr Palnatoki at þeir hætti nu bardaganum. ok er þat mitt rad at vit þeim Vagnne se tekit þott hann se yngri en mællt se j lỏgum uorum ok er god uon a vm mann þenna at hann verde hinn mesti kappi at þui er mer synizst. Nu gera þeir Vagnn sua sem Palnatoki mællti at þeir hætta bardaganum. en sidan taka þæir vid Vagnne ok eru nu j samlage ok lỏgum met þeim ok allir hans menn. J bardaganum letuzst af þeim Siguallda .xxx. manna en .xx. af Uagnni en margir voru sarir af huorumtueggium. Þat lofua nu allir Jomsuikingar at Vagnn se j lỏgum med þeim. ok sua er hann spakr madr at æinge fęzst hans jafnninge j Jomsborg. hann ferr huert sumar j viking ok ferr ór lande ok þikir einge madr hans jafninge til hardfeinge sa er j hernade er sem Vagnn Akason. Þessu ferr nu fram vm hrid hinu næstu .iij. sumur fra þui er hann kom j borgina at hann liggr j uikingu en hann er [innan borgar[198] a uetrum sem adrir Jomsvikingar.


Andlaat Palnatoka

139. Þat er no sagt at hit þridia haust er Uagnn er hæim kominn þa tekr Palnatoki sott ok er Uagnn fimtan vetra. ok bioda þeir nu Burizlaf konungi þangat ok segia at Palnatoki hefir sott tekit. þuiat honum segir sua hugr vm at sea sott mune hann til bana leida. Ok er konungr kemr a fund Palnatoka þa mællti hann. þat er hugbod mitt segir hann at ek mune æigi taka fleire sottir en þessa ok mun þat þikia æigi olikligt firir alldrs sokum. en þat er mitt rad herra segir hann at madr se tekinn j stad minn ok se sa hỏfdinge j borginne at skipa þeim malum er ek hefui adr firir set. ok hafuizst þeir her vit j borginne Jomsvikingar ok hafi enn landuornn firir þer. ok þiki mer Siguallda minzst til skorta at koma j minn stad vm radageordir ok at dęma vm mal manna będe sakir hardfeinge ok vitzsku. ok mun ydr þikia nỏkkur uáttuisi j þui sem ek mun mæla at ek get þess at alla þa skorti þo nỏkkut a þat er ek hefui verit. Konungr suarar. uel hafua oss gefuizst þin rad ok skal enn þau hafua er þu hefir til lagt segir konungr ok mun oss þat ỏllum bezst gegnna. en þat er oss ugganda at ver munum nu skamma stund niota þinna rada ok er oss at skylldara at hafua hit sidazsta. ok enn skulu ỏll standa þin lỏg hinu fỏgru j borginne þau er þer hafuit sett. Ekki er sagt at Sigualldi uære traudr at ganga j stad Palnatoka. en þat er sagt at Palnatoki gefr Uagnne halft riki j Bretlandi til eignar ok forrada med Birnne hinum bretzska. ok nu bidr Palnatoki Uagne virkta ok mællti þar vm morgum fỏgrum ordum ok synir j þui at honum þotti mikit undir um Uagnn at þeir georde uel til Uagnns. ok litlu sidarr andazst Palnatoki ok þikir þat ỏllum Jomsuikingum hinn mesti skade.


Bonord Siguallda. capitulum.

140. Litla stund hefuir Sigualldi styrt lỏgum adr en nỏkkut sneri hætti a j borginne. þa eru þar konur .ij. nattum ok .iij. nattum. nu eru menn a brottu ór borginne leingr en þa er Palnatoki lifde ok nu uerda auerkar med monnum ok einstaka uig. Ok nu er þetta (er) tidenda þa ferr Sigualldi ór borginne til fundar vid Burizlaf konung. Konungr atti .iij. dętr þær er nefnndar eru til sỏgunnar ok het Astridr hin ellzsta ok var hon hin fridazsta kona ok hin vitrazsta. ỏnnur het Gunnhilldr. en Geira hin yngste hennar fek Olafr Trygguason. Ok nu er Sigualldi kom a fund konungs þa bydr hann konungi .ij. kosti. annan þann at hann kuetzst æigi leingr munu vera j borginne eda hann skuli gifta honum Astride dottur sina. Konungr suarar. Þat hafda ek |[199] ætlat at ek munda þeim manni gifta dottur mina er tignari væri firir nafnns sỏkum en þu ert. en þo væri mer naudsyn a at þu værir j borginne ok skulu ver rada um ỏll saman huat oss synizst radligt af at gera. Sidan hittir konungr dottur sina ok spyrr hana huersu henni liki sea radahagr at hon se gift Siguallda. ok uil ek at vid setim rad sem vitrliguzst at Sigualldi fære æigi ór borginne edr adrir Jomsuikingar þuiat ek þarf þeirra miog til landuarnar med mer. Hon suarar. Þat er þer satt at segia fadir segir hon at ek uillda alldri Siguallda æiga. enn þo skaltu honum æigi fra visa ok þo a þa leid sem ek segi firir. hann skal þat vinna til radhags vid mig at koma af landinu ỏllum skỏttum þeim er þu hefir adr golldit Danakonungi adr hann komi mer j sama sæng. sa er annar kostr at hann fai komit Suæine konungi hingat sua at þu æigir ualld a honum. Þetta mal berr konungr upp firir Siguallda. en hann letzst fuss til radhagsins vid konungs dottur. ok jattar hann þui som þau hafua til mællt ok binda þetta fastmælum med ser ok skal fram koma firir hinu þridiu jol. enn ef þat er æigi þa skulu ỏll mal þeirra laus.


Sigualldi sueik Suein konung

141. Siguallde ferr nu heim til Jomsborgar eftir þetta. en hit sama uor ferr hann til Sealandz ok hefir .iij. skip ok hundrat manna ok hittir þar menn at male ok spyrr at Sueinn konungr er þar skamt a burt a uæizslu. ok er hann þikizst gloggliga spurt hafua huar Sueinn konungr er þa leggr hann skipum sinum at nesi nokkuru þar er huergi voru aunnur skip j nand. þat var skamt fra bæ þeim er konungr var a uæitzslu ok hafde æigi minna lid en .viij. hundrut manna. þeir Siguallde snua skipum sinum ok lata fram horfua stafnna fra lande ok tæingia saman oll skip huert at stafni annars ok leggia allar arar j haræidar. Sidan sende Siguallde .xx. menn a fund konungs ok mællti at þeir skillde sua segia konungi at Sigualldi uillde naudsynliga hitta hann sem fyst ok hann væri sua siukr at hann væri at bana kominn. þat skulu þer ok segia honum at þar liggr honum ok sua stort vid sealfuum at vit finnumzst adr ek ỏndumz at naliga liggr vid ỏll sæmd hans ok lif. Ok nu fara sendimenn Siguallda a fund Sueins konungs ok ganga firir konung ok bera upp eyrendi sin. Ok er konungr heyrde þesse tijdendi þa ferr hann þegar til strandar ofuan med allt lid sitt. ok er Sigualldi verdr þess varr at konungr er þangat a læid þa ferr hann a þat skip er firrst er landinu ok liggr j rekkiu ok georizst allmattlitill. Hann mællti nu vid menn sina. þa er .xxx. manna eru komnir a þat skip er næst er lande þa skulu þer kippa af bryggiunni ok mæla sua at menn sỏkkui æigi skipunum undir ydr. ok get ek þess at konungr gangi j fyrra lagi. en þa er .xx. menn eru komnir a midskipit þa skulu þer kippa bryggiunne þeirre er mille skipanna er. Nu er fra þui at segia at konungr kemr þar ok spyrr at Siguallde er maattlitill ok liggr a þui skipi er yzst er. sidan gengr konungr a þat skip er næst er landi ok þar til er hann kemr a þat skip er yzst er. voru ok nokkurir menn med honum. en menn Siguallda fara nu med ỏllu sem hann hafdi rad til gefuit. Ok nu er konungr kemr a þat skip er Siguallde liggr a med .xx. menn þa spurde konungr ef Siguallde heyrde[200] mal sitt. honum var sagt at hann hefde mal ok væri þo litit ok sem minnzstr mattrinn. Sidan gengr konungr at þar sem Siguallde la ok laut nidr at honum ok spurde huort hann munde nema mal hans edr huat tidenda hann kynne honum at segia þau er honum lægi sua stort vid at þeir fyndizst. Luttu at mer herra segir hann þa muntu helldr nema þat er ek segi þer þuiat ek gerumzst nu lagmælltr. Ok nu lytr konungr at honum. þa tekr Siguallde annarre hendi vm hals konungi en annarre vndir hondina. ok er hann nu æigi allmattlitill. Hann helldr nu konunginum fast ok sidan kallar hann at allir hans skiparar falli vid arar sem akafuazst. ok þeir geora suo roa j brott sem skiotazst. en lid konungs stendr nu eptir a strỏndinne nema .xxx. manna foru med honum. Nu tekr konungr til orda ok spyrr Siguallda huat firir var ætlat. ek þikiumzst þat sea segir hann at stortidendum mun sæta en þat ueit ek æigi til huers koma mun sea tiltekia. Sigualldi suarar. þu skalt fara til Jomsborgar herra med oss ok skal ek allt væita þer til virdingar þat er ek ma en menn ydrir skulu vera uelkomnir med oss. ok munu þer þa vita huat til huerskis kemr er þer komit til þeirrar uæitzslu er ver hofum þar til efnat. ok skulu þer ỏllu rada sem vera (a) ok allir til yduarr þiona sem verdugt er. ok þer skulu ver alla sæmd uæita þa er ver megum. Þat munu ver nu þekiazst segir konungr or þui sem at rada er. Þeir fara nu sidan til Jomsborgar ok þionar Siguallde nu konungi j ollu sem vera atti.


Vidrtal konungs ok Siguallda

142. Ok er þeir koma til borgarinnar þa geora Jomsuikingar j mote konungi |[201] hina dyrligzstu ueitzslu ok kallazst allir hans menn vera. Sidan segir Sigualldi konungi huer sok til þess var at hann flutti konung ór landi. at hann letzst hafua bedit til handa honum dottur Burizlafs konungs. þeirrar meyiar er ek væit vænsta ok bezst at ser um huetuetnna. ok tỏkumzst ek þetta a hendr firir ỏngar sakir vid þig at þui at mer þikir ok uillda ek at þu mistir æigi þess kuonfangs er bezst er. Þui gat Siguallde vid komit at allir Jomsvikingar sỏnnudu þetta med honum. Konungr spurde huat mærin het. Hon heitir Gunnhilldr segir Siguallde. en mer er fỏstnut onnur dottir konungs er Astridr heitir. ok er þo Gunnhilldr firir þeim sem vera a. en þer konungr skulut vera her j Jomsborg at ueitzslu en ek skal fara a fund konungs ok vitea mala firir huornntueggia okkarn. ok munu þer nu verda at trua mer uel. skal ek ok uel gefuazst ydr. Ok eftir þetta ferr Siguallde a fund Burizlafs konungs med hundrat manna ok er honum þar uel fagnat.


Sueinn konungr feck Gunnhilldar

143. Nv lætr konungr gera agæta væilzslu j mot Siguallda. ok er þeir rædazst vid þa letz Sigualldi kominn til radahags vid Astride. letzst þui nu hafua til leidar komit sem til var mællt at Sueinn konungr var kominn j Jomsborg. ok mattu nu gera af honum huat er þu uill. En þau konungr ok Astridr radazst um vid Siguallda huat honum þætti tiltækiligazst vm þat mal er til konungs tok. Siguallde suarar. hugsat hefui ek æitt rad segir hann. ek uil at þer gefit honum Gunnhilldi dottur ydra ok gerit hans fỏr sem virduligazsta hingat til landz. en hann vinne þat til radahags vid hana at hann gefui upp skatta alla þa er þer hafuit aatt at geallda her til. ok mun ek ganga med þeim ordum mille yduar ok mun ek sua fa flutt at þetta mun framgeingt verda sem ek hefui firir ydr rætt. Sidan ferr Sigualldi aftr med lid sitt ok hitti Suein konung. ok spyrr konungr huersu malin hafui gengit. Sigualldi suarar. þat er nu a ydru vallde herra. Huernn ueg er þess sagde konungr. Siguallde suarar. þat þa herra ef þer vilit gefua upp skatta þa alla er Burizlafr konungr hefir att at geallda Dana konungi en hann gifti ydr dottur sina. ok þikir honum þat ykkr vera mæire some at hann se æigi skattgilldr undir næinn konung þa er þer gangit at æiga dottur hans. megu þer a þat lita er allt er yduart eftir hans dag. ok er þetta ydr sæmd meire at þer æigit þann mag at æigi se skattgilldr þuiat þeir þikkia iafnnan minne konungar er skatt æiga at giallda. Talar Sigualldi vm þetta marga uega firir konungi ok skortir hann huorki til vit ne ordfære. ok sua kemr þessu mali at Sueini konungi þikir nu radligt med fortaulum Siguallda. ok er akuedin brudhlaupsstefnna ok skulu bæde senn brudkaupin. Ok er at þeirre stefnnu er komit þa fara allir Jomsvikingar til bodsins en Suæinn konungr er nu firir lidinu ollu. þat er hin virduligazsta uæitzsla at huiuetnna sua at þeir menn eru æigi j Uindlande at slika ueitzslu hefde set. Þat er nu frasagt at hinn fysta aftan væitzslunnar at brudirnar fallda ser sitt sua at ogerlla matti sea þeirra yfirlit. en um morgininn eftir eru þær katar miog uel ok skuppla ekki. ok hyggr Sueinn konungr nu uandliga at þeirra yfirlitum þuiat hann hafde huoriga adr set ok hafde þat æina til er Sigualldi hafde sagt honum fra þeirra yfirlitum ok vænleik. Ok sua er sagt at Sueini konungi litz allra betzst a þa brudina er Sigualldi a ok þikir su uera uænne en sin kona. ok þikir Sigualldi til lykta æigi hafua satt frasagt ok þikir hann nu hafua brugdizst ser vm vinfæingit ok ser nu allar hans radagerdir. ok færir ser nu j nyt allt þat er honum matti til virdingar verda j þesse ferd. ok hann a nu at taka Uindland at þridiunge eftir Burizlaf konung. Ok eftir þessa ueitzslu ferr Sueinn konungr j brott med Gunnhilldi konu sina ok hefir nu .xxx. skipa ok mikit lid ok margar gerssimar. en Sigualldi ferr til Jomsborgar med konu sina. ok fellr(!) nu mikit af login þeirra at þui sem verit hafde. ok finna nu allir Jomsvikingar at Palnatoki er daudr ok eru þar þo allir vm stundar sakir med litlu samþykki.


Druckit erfi eftir Strutharalld

144. Eige myklu sidarr spyriazst þau tidende ór Danmork at Strutharalldr er andadr fadir þeirra Siguallda ok Þorkels. en Hemingr brodir þeirra var a ungum alldri þa er þessi tidendi georduzst. ok þikizst Sueinn konungr skylldr til at lata gera erfui eftir Strutharalld jall ef synir hans hinir ellri kęmi æigi til þuiat Hemingr þotti ungr til þess at vera firir ueitzslunne. Nu sendir konungr ord til Jomsborgar Siguallda ok Þorkatle at þeir kæma til at drekka erfuit ok hittizst þeir þar allir saman ok hefde tilskipan at væitzslan yrde sem virduliguzst eftir þuilikann hofdingia sem var Strutharalldr. En þeir brædr senda þau ord j moti Sueini konungi at þeir munu koma til erfuis ok mælltu at konungr |[202] skyllde til bua lata þat er þeir þyrfte til ueitzslunnar. en þeir kuoduzst allt til mundu fa ok badu hann taka af æignum þeim er þeir ætti eftir Strutharalld fỏdur þeirra. Þetta synizst flestum monnum vradligt at þeir brædr fari þangat ok grunar at vinatta þeirra Sueins konungs ok Siguallda mune vera helldr grunn ok annarra Jomsvikinga þeirra sem þar voru med honum þo at þa leti huorir likuliga vid adra. en Sigualldi ok þeir brædr uilldu ekki annat en fara sem þeir hỏfdu heitit. en Jomsvikingar uilea ok æigi eftir vera ok vilia firir huernn mun fara ok fylgia þeim Siguallda til bodsins. Ok er at þui kemr þa fara þeir or borginne med myklu lide. þeir hafua .lxx. skipa annars hundrads ok þeir fara til þess er þeir koma til Sealandz þar sem Haralldr jall hafde firir radit. ok var Sueinn konungr þar firir ok hafde bua latit veitzslu sua at hon var þa albuin at ỏllu er þeir finnazst um uetrnatta skeid. Þar er allmikill mannfiolde ok hin bezsta ueitzsla ok drekka þeir Jomsvikingar akafliga hit fysta kuelld ok færr a þa miog. ok þat sama finnr Sueinn konungr at þeir georazst nærr allir olódir med þeim hætti at þeir voru allir sua malgir ok katir ok þikir litit firir at mæla þat er þeir uilldu giarna omællt hafua ef þeir uæri odruknir. Ok er konungr ser þetta þa tok hann til orda ok mællti sua. her er nu glaumr mikill ok fiolmenni segir hann ok uil ek til þess mæla at þer takit upp nokkura nyia glede til skemtonar monnum þat er leingi se uppi haft sidan ok mikils se vert. Sigualldi suarar. þat þikir oss vera upphafligt herra ok von at bezst verde firir set vm gledina at þu hefir fyst þuiat ver æigum allir til þin at luta. vilium ver ok allir þat samþykkia sem þer uilit vera lata til skemtunar monnum. Konungr suarar. þat væit ek menn geort hafua iafnan segir hann at godum ueizslum ok þar er manna ual er gott saman komit at menn hafua streingt hæit sier til skemtanar ok til agætis ok er ek þess fuuss at ver fræistum þess gamans. þuiat ek þikiumzst þat sea. sua myklu sem þer erut nu agætari Jomsvikingar vm alla nordrhalfu heims en allir menn adrir. þa er þat audsynt at at þat mun med meira moti vera er þer vilit upptaka vm heitstreingingar en adrir menn. ok mun þat fara eftir ỏdru at þer erut nu vmfram alla menn adra ok þat likligt at menn mune þat leinge at agętum hafua. enda skal ek þat ekki undan draga at hefia þetta gaman upp.


Heitstreingingar

145. Konungr steig þa fram ór sætinu ok mællti. þess streingi ek hæit at ek skal elltan hafua Adalrad Einglakonung af riki sinu adr lidnar se hinar þridiu uetrnætr edr felldan ella ok na sua riki hans. en nu attu Sigualldi segir konungr ok mælltu æigi minna vm en ek. Sigualldi suarar. þat skal vera herra segir hann at vm skal mæla nokkut. þess stræingi ek heit segir hann at ek skal heria j Noreg firir hinar þridiu uetrnætr med þui lide sem ek fæ til ok hafua ellt Hakon jall af riki sinu edr drepit hann ella. þridia kosti skal ek þar eftir liggia. Sueinn konungr suarar. nu ferr uel at segir hann ok er þessa uel hæittstreingt ef þu efnir þetta uel ok æigi er þetta litit. ok ver halfu hæilli er þu hefir þetta vm mællt ok efnn uel ok drek uel. Nu er þar til at taka Þorkell hinn hafui er þu ert segir konungr. huers uilltu hæitstræingia. er þer ok æinsætt at lata þer verda stormannliga. Þorkell suarar. hugsat hefui ek mina heitstræinging herra segir hann. fylgia Siguallda brodur minum ok flyia æigi fyrr en ek se a skipstafnn skutar hans. en ef hann berst a lande þa skal ek æigi flyia fyrr en ek se hann or fylkingu ok ek se merki hans firir mer. Uel er þetta mællt Þorkell segir konungr ok at visu muntu þetta uel efnna ertu sua godr dreingr. Þu Bui hinn digri segir konungr nu attu ok vitum ver at þu munt stormannliga vm mæla. Þess stræingi ek hæit segir Bui at ek skal fylgia Siguallda j þessa ferd sua sem mer endizst kallmenzska til ok flyia æigi fyr en færri standa upp en fallnir se af voru foruneyti ok hallda þo vid medan Sigualldi uill. Sua for sem ver gatum Bui segir konungr af mikilmannliga munde verda vm mællt af þinne hende. Nu attu Sigurdr kapa segir konungr at mæla vm eftir Bua brodur þinn. Skiot er min heitstreinging segir hann at fylgia Bua brodur minum ok flyia æigi fyrr en hann er liflatinn ef þess er audit. Sliks er uon segir konungr at þu mundir þui fylgia sem Bui brodir þinn. Nu attu Uagnn Akason segir konungr ok er oss þar mikit vm at heyra þin vmmæli þuiat þer langfedgar erut garpar myklir. Vagnn suarar. þat er min hæitstreinging segir hann at ek skal fylgia Siguallda j þessa ferd ok Bua frænda minum ok hallda vid medan Bui uill ef hann er lifs ok nokkur færr. ok þat læt ek fylgia minne heitstreinging ef ek kem j Noreg at ek skal koma j sæng Jngibiargar dottur Þorkels leiru j Uik austr an hans vilia ok frenda hennar. Þat er sagt at Biornn hinn bretzske uar j fỏr med Jomsvikingum ok var æinkum felagi Uagnns Akasonar. þuiat þeir attu Bretland badir saman sidan Palnatoki anndadizst. Konungr mællti til Bearnar. huers stræingir þu heit segir hann. Beornn suarar. (at) fylgia |[203] Uagnne fostra minum sua sem mer endizst dreingskapr til ok vit. Ok nu eftir þetta slitr tali þeirra ok fara menn at sofua uonu bradara. Sigualldi ferr ok at sofua ok sofnar fast ok læinge ok vaknar sidan.


Vidrtal konungs(!) ok Aastridar

146. Nv talazst þau Astridr vid ok spyrr hon huort hann minntizst nokkut huers hann hefde heitstreingt vm kuelldit. En hann suarar ok letzst æigi muna at hann hefde neins heitstreingt. Æigi mun þer at þui verda sagde Astridr at þui at ek get til ok muntu þurfua vid bæde vitz ok hardfæinge. Huat skal nu til rada taka segir hann. þu ert vitr ok munt vilia god rad til leggia segir hann. Hon suarar. æigi væit ek huat til godra rada uerdr en til skal þo nỏkkut leggia. þa er þu kemr til drykkiu a morgin þa vertu gladr ok katr þuiat Sueinn konungr mun muna allar hæitstreingingar ydrar at þui sem ek get til. ok þa er konungr rædir vid þig þa skaltu þessu suara at ỏl se annar madr ok ek munda synu minna af hafua tekit ef ek væri vdrukkinn. en sidan skaltu spyria konung huat hann uill til leggia at efnd verde heitstreingingin. ok grip nu gulli a vit konunginn ok lat sem þu þykkizst þar oll rad eiga sem hann er þuiat hann þikizst þig miog stilltan hafua. ok spyr hue mỏrg skip hann vill fa þer til fararinnar. ok ef hann tekr þui uænliga ok kuedr þo ekki a huerssu morg skip hann uill fa þer. þa skaltu skora fast a hann sua at hann kuede þa þegar a huat hann mun til leggia skipanna. ok seg at þu munt morg vid þurfua þuiat Hakon jall hefir mikinn afla. firir þui skaltu sua skiott at gala vm þetta vid konung at ek hygg at nu mun honum minnzst firir þikia at hæita medan æigi er radin forin. en (er) forin er radin þa ętla ek at litit munir þu fa af honum vm lidit ef hann hefir adr ỏngu heitit þer. firir þui at huornngan ykkarnn sparir hann til ofara Hakon ne þig ok mundi honum þa betzst þikkia at huorrtueggi hlyti illt af.


Raadagiord

147. J þann tima vm morgininn er Sueinn konungr kemr til drykkiu ok Jomsvikingar var Sigualldi hinn katazsti ok færr mart til glede ok nu [minnizst Sueinn konungr allra heitstreinginga[204] þeirra upp þær er vm aftaninn hofdu verit ok þikir vm hit uænligsta ok þikizst nu hafua miog vm stillt ok komit upp j uadhornne vid Siguallda ok alla þa Jomsvikinga. Sigualldi suarar slikum ordum konungi sem Astridr hafde firir sagt ok frettir nu eftir huat konungr uill til leggia. Þar kom vm sidir at konungr kuetz þat ætla þar er Sigualldi er buinn til þessarar ferdar at til munde .xx. skip. Þa suarar Sigualldi. þetta væri gott tillag af æinum rikum bonda en ekki er þetta konungligt tillag. Þa mællti konungr ok var nokkut sua brvnuolui ok spurde Siguallda. huersu mikils muntu vid þurfua þikiazst ef þu hefir lid eftir þui sem þu þikizst þurfua. Skiott er þat at segia .xl. skipa þeirra er oll se stór segir Sigualldi ok uel skiput. en ek mun fa þar ỏnnur j stadinn ok æigi verri þuiat æigi er uist huort oll koma hinu sỏmu aftr. Nu suarar konungr. buin skulu þessi þar er þu ert buinn til ferdarinnar Sigualldi ok radir þu til at helldr. Sigualldi suarar. þa er uel[205] ordit ok uegsamliga sem uon er at ydr. ok efnn þetta uel sem þer hafuit hæitit firir þui at nu skal þegar fara sem væitzsluna þrytr. ok fa þu nu ỏll skipin sua at æigi verde seinat[206]. en ek mun fa lid til ok badir vit saman. Ok nu þagnar konungr fyst ok verdr at stadr ok mællti þo. sua skal vera sem þu beidir en eige varde mig at sua skiott munde fỏrin radin. ok er þetta nokkuru fliotara at borit en ek hugda. Þa mællti Astridr kona Siguallda. æigi er ydr þess uon segir hon at þer munit sigrazst a Hakoni jalli ef þer duelit forina sua at spyrizst j Noreg ok megi hann vid buazst ef nokkut er þess at þer farit þa osigr þo at æinge frett fari firir ydr. ok er þat æitt radit at bregda vit sem skiotazst ok koma jallinum sem mest a vuart. Ok nu lata þeir radna ferdina ok skipa nu til vm ferdina. Sua er sagt at Tofua dottir Strutharalldz jalls tekr til orda ok mællti vid Sigurd kapu bonda sinn. nu er suo sagde hon at þu munt fara j þessa fỏr sem þu hefir ætlat. en þess uil ek bidia þig at (þu) efnn vel heit þin ok fylg sem bezst Bua brodur þinum ok læif eftir þig sem bezst ord. en ek skal bida þin sua at æinge madr skal koma j rekkiu mina medan ek spyr þig lifs. Þa mællti hon til Bua. menn eru þeir .ij. sagde hon at ek uil þer gefua til þessarar farar þuiat þu hefir alla stund uel vid mig verit. ok hæitir annarr Hauordr hỏgguande en annarr Astlakr holmskalli. en þui gef ek þer þessa menn at ek a þer gott at launa. en ekki skal oeinurd vid þat hafua at myklu helldr uillda ek þer gefuin hafua verit en þeim sem ek a nu. en þo verdr nu sua buit at verda. Bui þiggr nu mennina ok bad hana hafua þỏk firir ok gefr hann þegar Astlak Vagnni frenda |[207] sinum en Hauardr ferr med Bua.


Hernadr Jomsvikinga til Noreghs

148. Sva er sagt at þeir Jomsvikingar bua nu her sinn eftir ueitzsluna. þat var nærri uetrnattum. Þa voru lidnir .v. vetr fra þui er Olafr Trygguason for af Vindlande. uar Olafr þa firir uestan haf er þetta var tidenda ok hafdi feingit Gydu ensku sem fyrr var ritat. Æinum uetri fyrr en Sueinn konungr ok Jomsuikingar erfdu fedr sina var Olafr Tryggvason skirdr j Sylingum. Ok þa er Jomsvikingar uoru albunir þa fara þeir or lande ok hafua hundrat storskipa. en þeir hỏfdu allz halfan seaunda tỏg annars hundrads ok voru j þui tale morg sma skip. Nu fara þeir ferdar sinnar ok gefr þeim uel byri ok toku Vikina j Noregi. þeir toku land sid vm aftaninn edr um nottina sua ok kuomu þar a vuart þuiat ekki hafde spurzst til fara þeirra adr þeir kuomu. Ok nu þegar er þeir kuomu vid land helldu þeir til bæiarins j Tunsbergi ok kuomu þar vm midnætti. Sa madr er nefndr til sỏgunnar er Augmundr het ok var kalladr hinn huiti hann var lendr madr Hakonar jalls ok a ungum alldri ok virdr[208] mikils af jalli. hann hafde þa mest forrad firir bænum j Tunsbergi er þetta er tidenda. Ok nu er herrinn er kominn j bæinn þa taka þeir upp naliga allan bæinn ok drapu þar mart mann ok toku þar j fearhlutum allt þat er þeir mattu. foru æigi þornnsamliga[209] gerdu naliga allt þat er illt var. en þeir er firir voru uỏknudu vit þat at margir attu vid hỏggum at taka ok uoppnnagang. Augmundr hinn huiti uaknar sem adrir menn vit þenna ufrid ok þeir er suofu næst j herbergium. hann tekr þat rad at þeir hlaupa j loft æitt þat er þeim þotti sem læingzst mundi mega veriazst j. þuiat æigi uoru faung a at þeir kæmizst til skoger. ok er þeir Jomsvikingar uerda varir vit þetta þa drifua þeir at loftinu alla uega ok hoggua j akafua. ok sia þeir Augmundr at þeir fa ekki varizst. myklu er herr sia hardfæingre ok akafare er þar er kominn. Þat er sagt at Augmundr tekr þat rad at hann hleypr ór loftinu ofan ok a strætit ok kemr standande nidr. en Vagnn Akason var þar nærr staddr er hann kom nidr ok hoggr þegar til hans ok kemr a hondina firir ofan ulflid ok hefir Uagnn eftir hondina. en Augmundr kemzst a skog undan. en gullhringr hafde fylgt hendinne ok tekr Uagnn hringinn. Ok þegar er Augmundr kemr a skoginn þa nemr hann stadar þar sem hann heyrde mal þeirra j bænum ok vill vita huerir þar væri. þikizst hann vera ofhræddr ef hann visse æigi huerir þeir uæri ok kunni ekki fra at segia þa er hann hitti jarll slik meitzsl sem hann bæri a ser. ok verdr hann þess varr af þeirra akalle at þar eru komnir Jomsvikingar. sua nemr hann huerr a honum vann. Sidan ferr hann a merkr ok a skoga ok er þat fra sagt at hann liggr vti .vj. degr a skogum adr hann kemr til bygda. ok er hann kemr (til) manna þa hefir hann allan greida þann er hann þarf þuiat margir vissu skyniar a honum. Hann ferr nu þar til er hann kom a fund jarlls. en hann hefir þa verit a uæitzslu a bæ þeim er a Sola hæitir. Erlingr hellt væitzsluna hann var lendr madr jalls. þar var ok Æirekr son hans. Sua er sagt at Augmundr kemr þar sid vm kuelld ok gengr firir jall j hỏllina ok kuedr hann virduliga. hann tekr þui uel. Augmundr var spurdr tidenda. hann segir. litil eru tidendi j fỏrum uorum segir hann en georazst mætti at tidendum ekki allitlum. Huat þa segir jall. Þat segir Augmundr at hersỏgu kunnu ver at segia ydr at mikill herr er kominn j land austr j Uik ok ferr med hinum mesta ufride ok u(i)afnnade ok þat ætla ek þeim j skape at hallda sliku fram. Jall suarar. huat væit ek segir hann huort menn munu alldri hætta fyrr lygisogum j landinu en nokkurir hanga uppi firir þat. Æirekr mællti. æigi er a sliku sua at taka fadir segir hann ekki er þetta lygimadr er nu segir fra. Jall suarar. uæitzstu miog giorla huerr þessi madr er er þu fylgir hans mali sua miog. Þat ætla ek segir Æirekr at ek vita nokkut til at þetta er Augmundr huiti lendr madr þinn ok oft hefir hann oss betr fagnnat en ver fỏgnum honum nu. Æigi kenda ek hann segir jall. gangi hann hingat nu segir jall. Ok sua gerir hann. ok nu spyrr jall. huerr Augmundr ertu segir hann. Hann segir nu til sin sua at jall kannazst vid hann. Uæit ek segir jall at þu munt satt[210] segia. edr huerr rædr firir lide þessu hinu mykla. Siguallde hæitir sa er firir rædr lidinu ok nefnndan heyrda ek Bua ok Uagnn j herinum. ok hefir ek þess nokkurar jartæignir at ek lyg æigi. ok bregdr nu upp handarstufnum. Jall suarar. hart ertu læikinn segir hann. edr huort vissir þu huerr þer veitti[211] þenna geig. Red ek at likendum herra segir hann. þeir mælltu þa er sa tok upp hringinn ok fylgde hondin. fenade þer nu Vagnn Akason sogdu þeir. ok þottumzst ek af þui vita at hann munde hæfua særdan mik. ok þat kannadizst |[212] mer af at sea herr munde kalladr vera Jomsvikingar. Sannfrodr muntu vm þat vera segir jall at þeim monnum sem þu hefir nefnnda. en þat er þo at segia at sonnu at þenna her munda ek sizst til uelia þo at ek skyllde vm alla kiosa. ok mun nu bæde þurfua vid vit ok hardfæingi segir jall.


Tilbunadr orrostonnar

149. Hakon jall sendir nu þegar menn nordr a Hladir til Sueins sonar sins at segia hersoguna. bidr hann safnna lide vm allan Þrandheim ok bidr huernn fara er herfærr ma hæita ok skillde ma uallda ok bidr bua huert skip er nokkurr er uỏxstr at. Gudbrandr hinn huiti var þa med jalli frendi hans ok vnni hann honum mikit. Ok eftir þetta ferr Hakon jall af uæitzslunne med þui lide sem hann fek þar. hann ferr ofan eftir Raumsdal ok safnnar lide. hann sendir Æirek son sinn þegar af uæitzslunne sudr vm Rogaland ok Sogn at safnna þar lide ok um Fialafylke ok vm Fiordu. ok sendir jall ord aullum monnum sinum þeim sem j uoru landinu. at þeir skylldu allir til hans koma med allt lid þat er þeir fengi til ok æigi þeir sidr er missattir voru vit hann. letzst hann nu uilia sættazst vit huernn þeirra er þa kæme a fund hans ok honum uillde lid uæita j þat sinn. Æirekr son Hakonar jalls ferr nordr j Naumudal ok safnar lide allt hit ytra vm eyiar. Þat er sagt at Æirekr siglir eftir Hamrasunde at þar koma j mote honum herskip ok rædr þar sa madr firir er Þorkell midlangr het. hann var vikingr ok j missætti vid Hakon jall. Æirekr tekr hann ordum er þeir finnazst. uilltu segir Æirekr koma a fund fỏdur mins Þorkell med allt lid þitt ok uæita honum sligt sem þer megit þa munu þit sættazst ok auduellt mun þat firir hans hond. Þorkell suarar. þenna kost uil ek ef þu bitzst j þui Æirekr at þetta uerde eftir þui sem þer segit. Ek skal þat annazst segir Æirekr. Ok nu rædz Þorkell j suæit med Æireki ok kaupir sig sua j frid vid jall. Ok nu finnazst þeir Sueinn brædr ok fara til þess er þeir koma til þess stadar sem þeir Hakon jall ok Æirekr hỏfdu akuedit at þeir skylldu hittazst. ok þar finnazst þeir nu allir frendrnir Hakon jall Sueinn ok Æirekr sem herrinn skyllde allr saman koma. en þat er vijd[213] ey su er Hỏdd hæitir a Sunnmæri. þar kemr mart lendra manna. þeir hỏfdu mart skipa sua at menn segia at þeir hafui nær haft þremr hundrudum fedgarnir ok voru þa morg ekki stor. þeir liggia a Hiorungauoge ok bera nu rad sin saman ok liggia þar nu med allann flotann.


Jomsvikingar komu a Hiorunga(uog)

150. Nv er at segia fra Jomsvikingum at þeir fara sunnan yfir landit oþornnsamliga[214]. heria þar sem þeir koma ok ræna. hỏggua strandhỏg stór ok drepa mart manna en brenna bęi ok fara herskillde yfir landit. ok flyr undan huetuettnna þat er komazst ma. Nu koma þeir þar er Ulfuasund heita þat er nordr vit Stade ok spyria huoregir glỏgt til annara. ok sidan sigla þeir firir þat torlæide .vj. uikur sæfuar at æinguar eyiar eru firir vtan. þeir koma sidan j hỏfnn þa er j Hereyium hæitir ok liggia þar ollum flotanum. Ok er þeir eru þar komnir þa þikiazst þeir þurfua at afla ser slatra ok annara uista. ok er sagt at Uagnn Akason ferr med skæid sina til eyiar þeirrar er Hỏdd hæitir ok uæit Uagnn æigi at Hakon jall liggi a uǫginum(!) skamt fra honum. hann leggr uit eyna. ok ætla at fa ser strandhỏgg ok ganga upp a eyna. Nu berr sua til at þeir hitta einn mann at mali sa rekr firir ser kyr .iij. ok geitr .xij. Uagnn spyrr þenna mann at nafnne. hann nefnndizst Ulfr. þa mælir Uagnn vid sina menn at þeir take kyrnar ok gæitrnar ok hoggui a skip þeirra. ok sua ef þer finnit her flæira fe. Huerr er sia madr er firir skipunum rędr segir Ulfr. Uagnn hæitir sea ok er Akason. Sua þætti mer sem uera munde stærri slatra fỏngin segir Ulfr ok þo æigi allangt j brottu fra ydr Jomsuikingum. ok er ydr þat helldr frami at uænta þar til en hỏggua kyr firir mer edr gæitr minar. Segþu oss ef þu ueitzst nỏkkut til Hakonar jalls segir Vagnn ok muntu þa undan koma kum þinum ok geitum. edr huat ueitzstu tidenda at segia oss. Ulfr suarar. her la Hakon jall j gærkuelld firir jnnan eyna Hỏdd. ok munu þer þegar fa drepit hann er þer vilit þuiat hann bidr þar lids sins. Þu skalt hafua keyft j frid allt fe þitt ok gak a skip med oss ok seg oss þangat leid. Sua hæfir æigi segir Ulfr. ek uil æigi beriazst segir hann j mot jalli þuiat þat samir æigi. en visa mun ek ydr læid sua at þer hittit a uoginn ef þer uilit. Uagnn suarar. þu skalt fara ef þu uillt ok sua þo at þu vilir æigi. Vlfr suarar. ef ek gæing a skip med ydr þa uil ek æiga skilit at mer se fylgt til landz þa er þer siait at þer munit hitta uoginn. Nu gengr hann a skip med þeim Uagnne ok er þat sama dags. ok fara þegar j Hereyiar ok segia Siguallda ok ỏllum Jomsvikingum þessi tidende. ok taka nu vid at buazst sem þa er þeir munde til hins |[215] hardazsta bardaga fara ok uilea vera vidbunir ỏllu þott Ulfr taki auduelliga aa. ok er þeir eru bunir þa taka þeir atrodr at uoginum. Þat er sagt at Ulf grunar nokkut at þeim munde synazst flæire skipin a uoginum en æitt sua sem hann hafde sagt þeim. ok þegar er þeir sea fram koma skipaflota Hakonar jalls þa hleypr Ulfr utanbordz a sund ok uill leggiazst til landz ok uill æigi bida at þeir launade honum sitt starf. ok er Vagnn ser þetta þa uill hann at uisu launa honum ok sendir honum sending gripr upp spiot æitt ok skytr eptir honum ok rekr a honum midium ok lætr Ulfr þar lif sitt.


Her buaz þeir til bardagha

151. Sva er sagt at þeir Jomsvikingar roa nu a uoginn med allan her sinn ok sia nu at allr er uogrinn þakidr inn fra þeim af skipum. þeir fylkia nu lide sinu. En j odru (lagi) er þat at segia at Hakon jall ok synir hans sia nu huar þeir eru komnir Jomsvikingar ok buazst til orrostu. Fundr þessi var a Hiorungauogi vm uetrinn eflir jol. þat uar halfum þridea tige uetra eftir fall Haralldz grafelldz. sea orrosta hefir miog fræg verit. Nu leysa þeir skip sin or tæingslum ok ętludu til huerir er huerium skulu j moti beriazst. En suo er frasagt at austr horfui botninn a Heorungauoge en minnit j uestr. þar standa stæinar þrir er Hiorungar hæita ok er æinn nokkuru mestr ok er vid þa stæina uogrinn kendr. en sker liggr j uoginum midium ok er jafnnlangt alla uega til landz fra skerinu til botz ok tueim megin gegnnt. en ey su liggr firir uoginn nordr er Primsigd hæitir. en Harund liggr firir sunnan fiordinn en þar er Harundarfiordr inn fra.


Skipan Siguallda til bardaga

152. Þeir Jomsuikingar skipa nu þann ueg j fylkingar skipum sinum at Sigualldi leggr skip sitt j midian flok. Þorkell hinn hafui brodir hans er þar a odru skipi. en Bui ok Sigurdr kapa brodir hans uoru j hinum nyrdra fylkingararmi. en Uagnn Akason ok Beornn hinn bretzski uoru badir saman j hinum eystra fylkingararme. en þeir Hakon jall ætlar(!) til j ỏdrum stad huerir beriazst skulu j moti þessum kauppum af þeirra lide. ok skipar sua til j sumum stỏdum at þrir se ætladir j moti einum Jomsuikinga. Ok munu ver þar fyst til taka fra at segia er þeir ætludu Suein Hakonarson j mot Siguallda. en þeir skipa .iij. monnum j mot Þorkatle hinum hafua brodur hans. ok er æinn Yriarskeggi annar Sigurdr stæiklingr nordan af Halogalande þride Þorir hiortr. ætladir uoru tuæir ok (j mot) Siguallda med Sueini. þar var Gudbrandr ór Daulum ok Styrkarr af Gimsum. j moti Bua var Þorkell midlangr ok Hallsteinn kellingabani af Fliodum ok hinn þride Þorkell læira hann uar lendr madr. en j mot Sigurde kapu var ætladr Arnnmodr ór Aunundarfirde ok Arnne son hans. j mote Uagnne Akasyni uar ætladr Æirekr Hakonarson ok Erlingr af Skugga ok Augmundr hinn huite. ok atti sa hinn sama at giallda Uagne handarhỏggit sem fyrr uar fra sagt. j mote Birnne hinum bretzska var ætladr Einarr hinn litle lendr madr ok Halluardr uppsia ok Hauardr brodir hans af Flydrunese. En Hakon jall skal uera laus vid læingstum ỏngum j mote æinkum ok skal hann styrkia allar þeirra fylkingar ok rada firir lidenu. Þat er sagt at fiorir islenzskir menn hafui verit med þeim fedgum Hakoni ok Æireki ok var þar æinn Æinarr er þa var kalladr Skialldmeyiar-Æinarr. hann var skalld jalls ok hafde þa litinn soma af jalli hea þui sem verit hafde. Æinarr hafde þat miog vit ord at hann munde hlaupa or lide Hakonar jalls ok til Siguallda. ok þa quad hann visu þessa.


Georda ek uig vm virda
uidis illrar tidar
þat vann ek medan adrir
orua uedurs of suofu.
katr er þrotz þar er þotti
þingsætis fe betra
meidr sparir hodd vid hrodri
huerr en skalldit verra.


Enda skal ek at visu fara til Siguallda sagde hann. æigi mun hann minna soma gera til min en Hakon jall. hleypr sidan af skipe jalls ok a bryggiurnar ok gerir a sig brottfysi sem mesta. En er hann hleypr j brott ferr hann þo æigi skeleggliga ok uill reyne jall. ok er hann kemr a bryggiurnar þa quad Æinarr adra visu.


Sækium jarll þannz auka
ulfs verdr þorir suerdum
hlỏdum vid bord a barda
baugskiolldum Siguallda.
drepr æigi sa suæigir
sarlinnz er gram finnum
rand berum vt a andra
endils vid mer hendi.


Ok nu finnr Hakon jall at Skialldmeyiar-Æinarr er j brottbuningi ok kallar a hann at hann gangi til mals vid sig. ok hann gerir sua. Sidan tekr jall skalir godar er hann atti þær uoru geruar af brendu silfri gylltar allar. þar fylgdu met tuau ok var annat af silfri en annat af gulli. þar var geort a huorutueggia metinu mannz likneskia. ok hetu þat hlutir sem fornumonnum uar tijtt at hafua ok fylgde þessu nattura. ok til allz þess er jalli þotti myklu male skipta þa hafde hann þessa hluti. Ok þui var jall uanr at leggia þessa hluti j skalirnar ok kuat a huat huorr skillde merkia ok iafnan gengu æinn ueg hlutirnir at sa kom upp sem jall uillde ok var sa hlutrinn okyrr |[216] j skalinne sua at glamrade vid. Ok þessa gripe gefr Hakon jall Æinare ok verdr hann vit þetta gladr ok katr ok setzst nu aftr af brotferdinne. ok af þessu færr hann nafnn ok er kalladr Æinarr skalaglam. Sa madr var þar annarr jslennzkr er Uigfuss het ok var son Uigaglums. Þordr het hinn þride ok var kalladr auruaund. hinn fiorde var Þorlleifr skuma hann var son Þorkels hins audga uestan or Dyrafirde or Aluidru. Þat er sagt fra Þorlleifui skumu at hann ferr j skog ok hoggr ser kylfu mykla ok ferr sidan þar sem suæinar gera ellda. hann suidr kylfuna vtan ok hefir hann hana j hendi ser ok sidan gengr hann a fund Æireks. ok ganga nu ofan til skipanna ok þar er þa Æinarr skalaglam. Ok er Æirekr ser þetta þa spyrr hann. huat skal klumban Þorleifr segir hann su hin mykla er þu hefir j hendi þer. Þa suarar Þorleifr a þa læid.


Hefuig j hende
til hỏfuds gerua
bæinbrot Bua
baul Sigvallda
vo vikinga
uỏrnn Hakonar.
sia skal verda
ef ver lifum
æikikylfua
oþaurf Dỏnum.


Nu fara þeir fiorir hinir islenzsku menn a skip med Æireki. þa tok Uigfuss Uigaglumsson ok huatti spiot er hann atti. ok adr þeir berdizst quad hann visu þessa.


Oss er læikr en lauka
liggr heima uinr fæimu
þraungr at Uidris uedri
uandar godr firir handum.
hlyss kuet ek hel a bossa
hann uęntir ser annars
vifs vndum uỏrmum bęgi
ver skreytum spiorr neyta.


Uel er þetta kuedit segir jallinn.


Orrosta Jomsuikinga ok Hakonar jarls

153. Ok eftir þetta leggiazst at fylkingar þeirra at þeirre skipan sem nu var frasagt. ok er sagt at Hakon jall var j fylkingu med Sueine syni sinum j moti Siguallda. ok Sigmundr Brestisson var skipstiornnarmadr ok suæitarhofdinge j lide jalls. Þar tekzst hinn hardazsti bardagi ok er huorigum hugar at fryia ne soknar ok framgongu. ok suo er sagt at huorigir lata undan siga sin skip firir ỏdrum þeir fedgarnir ędr Sigualldi. Ok er þetta er tidenda þa sia þeir at Bui hefir gert mikinn bug a fylkingu þeirre er j mot honum var j hinn nyrdra fylkingararm. letu þeir undan siga skip sin er vid hann bỏrduzst ok þotti þeim betra mundu firr honum. en hann let þo hallda eftir þeim ok fa þeir illt af honum. Þat sea þeir at jafnnlæikit er med þeim Vagnne ok Æiréki ok eru þeir j hinn sydra fylkingararm. ok nu lætr Æirekr fara þadan æitt skip þat er hann er sialfr a ok Suæinn brodir hans annat skip ok nu fara þeir brædr badir ok leggia at Bua ok beriazst vid hann ok fa rett fylking sina ok æigi betr. En Hakon jall berst medan vid Siguallda. Ok er Æirekr kemr aftr j fylking sina þa hefir Vagnn gert mikinn bug a lide Æireks. ok hafua þeir Uagnn gengit j gegnum fylkingar ok sua lagt fast at þeim at sundrskila hafua farit skip þeirra Æireks. ok verdr Æirekr nu ræidr miog er hann serr þetta ok leggr nu Jarnnbardanum hardfæingliga at skæidinne Vagnns. stinga þeir stỏfnum saman ok beriazst nu af nyiu ok er þat hinn hardazsti bardag(i). Ok er þat sagt at þeir Uagnn ok Astlakr holmskalli hlaupa a skip Æireks Jarnnbardann ok ganga sidan med sinu borde huorr. ok ma sua at kueda at þeir hỏggui a tuęr hendr. ok sua rydiazst þeir vm at lidit hrỏkkr undan þeim. Æirekr ser þetta at þessir menn eru sua akafir at æigi ma læingi sua buit hlyda ok þarf skiott til rada at taka. Astlakr var madr skỏllottr at þui er sagt er ok hefir hann þo æigi hialm a hỏfde um daginn ok etr hann fram berum skallanum. ok er heiduidre a ok gott uedr ok varmt ok fara margir menn af klædum ok hafua ekki nema herklæde æin firir hita sakir. Nu eggiar Æirekr lid sitt j moti þeim ok sidan hỏggua menn til Astlaks j hỏfut honum bæde med suerdum ok ỏxum ok rykr ór skallanum vid hoggin en ekki bitr a. ok þetta sia þeir nu at hann gengr hart fram huat sem firir er ok rydst vm hit sama sitt hoggr ofuallt til beggia handa. Þat er sagt at Uigfuss Uigaglumsson tok þat rads at hann gripr upp nefstedia einn mikinn er þar la ok rekr nefit j hỏfut Astlaki. en uit þui atti hann ekki gert ok sỏkkr stedianefit j skallanum sua at j hæilanum nam stadar. ok fell hann þegar daudr nidr. En Uagnn gengr med ỏdru borde ok hỏggr a tuær hendr ok uæitir morgum manni bana. ok er þessu ferr fram þa hleypr Þorleifr skuma at Vagnne j mot honum ok lystr til hans med æikikylfunne ok kemr a hialminn uppi ok springr undir. ok stakar Vagnn firir at honum Þorleifi ok stak suerdinu til hans ok stiklar Vagnn af Jarnnbardanum ok a skæid sina. ok nu berst hann akafazst ok menn hans eftir þetta. Ok sua hỏfdu þeir Holmskalli þo hrodit Jarnnbardan at Æirekr let þa þegar þangat fara menn af ỏdrum skipum unnz hann er allskipadr. ok nu er hin hardazsta hrid med þeim Uagnne ok Æireki. Ok nu sia þeir Hakon ok Æirekr at fylkingar þeirra er(u) sumar at lande komnar. ok verdr nu huilld nỏkkur a bardaganum. ok hittazst þeir nu allir saman fedgar. Ok nu mællti Hakon. |[217] þat þikiumzst ek sea segir hann at bardaganum hefir miog hallat a oss. var þat ok satt segir hann at ek hugda til þess verst at beriazst vid þessa menn af ollum hermonnum þeim sem ek vissa til. enda reynizst mer sua at mer þikia þessir menn ỏngum likir audrum monnum at æigi se þessir verri uidræignar. ok þat kann ek segia at æigi man oss sua buit hlyda ef æigi er rads læitat. ok skulu þer her vera eftir med herinum þuiat oradligt er at forystan fari ỏll a brott ef þeir leggia at. en þess er alldri oruænt. en ek mun ganga a land upp med nokkura menn.


Blotskapr Hakonar moti Jomsvikingum

154. Nu gengr Hakon jall upp a eyna Primsigd. en þar var mỏrk mikil j eyiunne ok þar gæingr hann j riodr æitt. ok þar leggzst hann nidr ok horfir j nordr ok mælizst nu firir sem honum þotti uænligazst. ok þar kemr hans bænarordum at hann skorar a sinn fulllrua Þorgerde Hỏrdabrude. en hon daufheyrizst vid. þa þikizst hann vist uita at hon mon honum reid vera. Hann bydr henni at þiggia af ser j blotskap æina hluti ok ymsa. en hon uill ekki þiggia. þa bydr jall henni mannblot. ok nu þikir jalli uuænkazst taka vm sitt rad ef hann fær æigi órskurd um sitt mal. tekr nu ok eykr bodin vid hana. ok þar kemr at hann bydr henni alla menn til blota at hon skyllde um alla kiosa nema um sialfan hann ok Æirek son hans ok Suæin. En jall atti son þann er Erlingr het ok var .vij. uetra gamall ok hinn efnniligzsti. ok nu verdr þat vmsidir at Þorgerdr þa blotit at honum ok kyss Erling son hans. Ok er jalli þikia heyrdar vera bænir sinar ok heit þa þikir honum uænkaz taka vm. ok lætr sidan taka suæininn ok ferr j hond Skofta þræli sinum. ok uæitir hann honum bana med þeim hætti sem Hakon uar uanr ok hann kennir honum rad til. Ok eftir þetta ferr jall til skipa sinna ok eggiar allt lid sitt af nyiu. ok væit ek vist at oss mun sigurs audit verda segir hann. ok gengit fram at betr þuiat ek hefui hæitit a Þorgerdi Hỏrdabrude ok þær badar systr ok munu þær æigi bregdazst nu helldr en[218] fyrr. Ok nu hefir huilld verit a bardaganum medan Hakon jall hafde farit at blota. hafua nu huorirtueggiu buizst vid bardaganum sem uænligazst þotti. Ok nu gengr jall a skip ok leggia þeir at i odru sinne. ok er Hakon þa j mot Sigvallda ok gengr nu fram hit hardazsta j trausti Þorgerdar ok Jrpu. Ok þat er nu sagt at vedrit tekr at þykna ok dregr upp sky ok helldr skiott ór nordre. þa var sua komit deginum er þetta var tidenda at helldr tok vt eyktina. ok nu dregr skiott upp skyit sua at alskyiat var. ok þat þui næst at fylgir el. ok sua þotti þeim sem bæde fylgde elldingar ok ræidarþrymur. en allir Jomsvikingar attu at uega j mot elinu. En elit var med sua myklum bysnum ok vedrit þat er fylgde at ekki fengu menn betr en stadit. en menn hafua farit af klædum um daginn ok var monnum heitt. en nu var uedrit odruuiss ok tekr nu at kolna uedrit. ok sottu þeir þo fryiulaust bardagann. Þat er nu sagt at Hauardr hỏgguande forunautr Bua ser fystr manna Þorgerde Hordabrude huar hon er j lide Hakonar jalls ok sidan margir adrir. ok þat sia þeir med þa er linar nokkut elinu at ór flaug[219] at þui er þeim syndizst af huerium fingri flagdsins. ok vard madr firir j huert sinn sua at bana hafde. Ok þetta ser nu Sigualldi ok hans felagar ok tekr nu til orda þuiat Bui ok hans lid sękia nu bardagann j akafua er a laust elinu. æigi þiki mer nu sem uer æigim vid menn æina at beriazst helldr vid hit uersta trỏll. ok mun þat þikia nokkuru uerra ok mannuandara at ganga j mot hinum uestum traullum en þo er æinsætt at ver halldimzst vid sem bezst.


Hakon jarl feck sigr

155. Þat er nu at segia fra Hakoni jalli þegar hann sa at elldi nokkut elit þa tekr hann ok hæitr a Þorgerde Hordabrude ok Jrpu systr hennar. Nu tekr at nyiu at rokkua at elinu vit þetta ahæit. ok er þetta myklu meira ok hardara ef sua ma vera. ok j þessu elinu hinu sidarra ỏnduerdu þa ser Hauardr hogguande at .ij. konur eru komnar a skip Hakonar ok hỏfdu æitt atferlli badar sligt sem hann hafde fyrr set. Ok þa mællti Sigualldi. nu uil ek flyia segir hann ok geori sua allir minir menn firir þui at nu er vid traullin at beriazst en æigi uit mennina. er nu ok þui uerra en fyr at nu eru .ij. trỏllin en þa uar æitt enda skal nu æigi læingr uit halldazst. ok er þat til botar at eigi flyium uer firir monnum þo at ver halldim undan ok streingdum ver eigi þess heit at beriazst uit trỏllin her j Noregi. Ok eftir þetta snyrr Siguallde undan sinu skipe ok kallar a þa Vagnn ok Bua at þeir skyllde flyia sem skiotazst. Ok j þui bile er Siguallde hafde leyst skip sitt fra flotanum þa hleypr Þorkell midlangr |[220] af skipi sinu ok a skip Bua ok hỏggr til hans ok berr þetta allbradan at. hann hefir suerd j hende ok hỏggr af Bua hỏkuna ok uorrina alla nidr j gegnum sua at þat fell nidr j skipit ok ór honum hrutu tennurnar uid hỏggit. Þa mællti Bui er hann fek sarit. uestnna mun nu þikia hinne dỏnsku at kyssa oss j Borgundarholmi þo at ver komim þangat. Bui hỏggr j mot til Þorkels ok var hállt a skipinu af blode ok fell hann Þorkell er hann uillde forda ser ok kemr hỏggit a hann midiann ok hio Bui hann j sundr j midiu j .ij. hlute uit skipsbordinu. Ok eftir þenna atburd þrifr Bui upp æitt bryntrỏll akafliga stortt ok eggiar nu sina menn til framgongu ok hỏggr nu til beggia[221] handa ok sua hart ok akaft at allt hrỏkkr undan þat er firir uerdr. Ok er Hakon jall ser þetta þa hæitr hann nu a alla suæitarhỏfdingia sina at þeir skylldu radazst j moti Bua ok reka þenna uiking af hondum ser. en þeir voru flestir at mæddir uỏru af langri soknn ok þotti betra firr Bua en nærr. þuiat þeim þotti ekki frynligt at eiga nattbol undir bryntrollinu þui er Bui for med. Nu ser Hakon jall at æingi uerdr til þessa þrekuirkis j moti Bua. en hann gengr af ser sem mest ok gerde stor slỏg a lide jallsins. þa heitr hann a Sigmund Brestisson at hann legde skipe sinu at Bua skipe ok drępi þenna spelluirkia. Sigmundr suarade. Będe er nu jall at ek a ydr margan soma at launa er þer hafuit mer ueittan enda uili þer nu hafua mig j hina mestu hęttu er ek skal radazst j moti Bua. Hakon jall uelr nu hitt bezsta lid ok hit hardazsta a skip Sigmundar ok bidr hann nu uel framganga. sidan leggr hann skipe sinu at Bua skipe ok tokzst nu med þeim ok lide þeirra hin hardazsta soknn. Bui var stórhỏggr miog þuiat hann uar rammr at afli ok hne margr madr firir honum ok let sitt lif. Sigmundr eggiar nu miog sueitunga sina at uæita uppgongu a skip Bua .xxx. manna saman fram a saxit. Bui ok hans felagar redu snarpliga j moti ok tokzst þar hỏrd soknn ok snorp orrosta. þeir mætazst brátt Bui ok Sigmundr ok æigazst vid uỏpnaskipti. er Bui madr sterkari en Sigmundr fimari ok uigkęnni. Sigmundr skiptir enn uopnum j hondum ser þuiat hann gerir ser bader hendr iafnnfimar til uigs at hafua. en vid gatu fair menn geort edr ỏngir. ok j þessi suipan hỏggr Sigmundr hond af Bua j ulflid ok brátt adra. ok er Bui hefir hendr badar mist þa stingr hann handarstufunum j hringa a gullkistum sinum er fullar uoru af fe. hann mællti þa ok kallade þa hátt. firir bord allir Bua lidar. Nu hleypr Bui firir bord ok kom alldri upp sidan. ok uinnr Sigmundr þenna sigr til handa Hakoni jalli. Þetta er sognn Hallbiarnar hala hins fyrra ok Steingrims Þorarinssonar ok frasỏgnn Ara prestz froda Þorgilssonar. Ok nu skilr þenna bardaga med þui sem nu var sagt. þakka þeir fedgar nu Sigmundi Brestissyni þenna sigr er nu uar unninn.


Sigualldi flydi or orrostu

156. Nv er þar til at taka at Sigualldi dregzst ut fra flotanum ok gade æigi þess at Bui uar firir bord stiginn ok kallar a þa Uagnn ok Bua at þeir skylldu flyia allir sem hann. En Uagnn suarar ok quad visu.


Siguallde hefuir settda
sealfua oss vid kylfu
en fafrodigr flyde
for heim til Danmerkr.
hyggr j fadm at falla
fliott uinkonu sinni
en firir bord hit breida
Bui gek med hugrekki.


Þat er sagt at Siguallda uar ordit kallt j elinu ok gripr til ara ok uill lata ornna ser en annarr madr settizst vid stiornn. ok er Uagnn hafde quedit uisuna ok suarat Siguallda þa fleygir hann spioti eftir Siguallda ok ætlade at hann munde vid stiornina. en sa hlaut sendingina er styrde ok kom a hann midiann ok j gegnum hann. þa mællti Uagnn til Siguallda at hann skyllde flyia manna armazstr. Þorkell hinn hafui brodir Siguallda for j brott þegar Sigualldi uar farinn ok hafde .vj. skip. ok Sigurdr kapa þuiat Bui brodir hans var firir bord stiginn ok var ekki hans þa vid kostr ok þurfti ekki hans at bida. ok þikiazst þeir Sigurdr ok Þorkell hafua þui ent sinar heitstreingingar. ok fara þeir nu allir sudr til Danmerkr ok hỏfdu þeir a brott med ser fiogur skip ok .xx.


Fangadir Jomsvikingar

157. Sva er sagt at allt þat er af komzst þeim skipum er eftir uoru hlaupa a skeidina til Uagnns ok uorduzst þeir allir saman hit hardazsta þar til er myrkt var. þa slæit bardagann ok stodu þa enn margir upp a skæidinne Uagns. ok vard þeim Hakoni jalli dagfatt til at leita um skipin huat lifuęnt væri ok letu hallda a uỏrd um nottina at æinge madr kæmizst j brott af skipunum þeirra Jomsvikinga. ok toku fra skipunum ỏll rædin. Ok er þetta var geort þa roa þeir til landz ok skiota yfuir sig tiolldum ok þikiazst nu eiga sigri at hrosa. Ok |[222] sidan uega þeir haglkornnit ok uilia reyna matt þeirra systra. ok er þat sagt at haglkornnit uegr huert eyre. ok eftir þetta eru bundin sar manna ok uaka þeir um nottina Hakon jall ok Gudbrandr ór Daulum.


Drap Gudbrandz

158. Nv er at segia fra þeim Uagnne ok Birnne hinum bretzska at þeir talazst vid huat þeir skulu rada taka. ok er annathuort segir Uagnn at uera her a skipunum til þess er dagar ok lata oss handtaka edr hinn annarr at leggia at lande ok gera nokkut illt a þeim ef ver megum ok leita sidan undan ok forda ser. ok þat taka þeir rads allir saman at þeir taka siglutred ok rana ok flytiazst a þui allir saman nærr .lxxx. manna. ok um sidir komazst þeir j skerit þat er a uoginum var ok þottuzst þa komnir a meginland. ok voru þa miog farnnir margir mennirnir ok þar letu .xx. menn lif sitt um nottina þeir er sarir uoru en allir uoru miog þrekadir. ok verdr af þessu ekki farit læingra. Þat er sagt at þegar er Siguallde er undan flyinn at þa tok bratt af elit ok suo elldingar ok reidarþrumur. ok er þa uedrit kyrt ok þo kallt um nottina er þeir uoru j skerinu ok þar eru þeir til dags ok til þess er liost uar ordit. Þat er sagt at þa er skamt var til dags at menn jarlls voru þa enn at binda sar sin ok hofdu at verit alla nottina ok hỏfdu þa miog lokit. ok nu heyra þeir at stræingr gall ok ỏr flygr af skipinu þui sem Bui hafde a uerit ok kemr ỏrin undir hỏnd Gudbrande frenda jalls ok var þegar daudr. ok þotti jalli þat hinn mesti skade ok sidan bua þeir um lik hans. Nu er þat sagt at einn madr stendr hea tialldskỏrum er Æirekr gengr j tialldit ok Eirekr spyrr hui hann stæde þar. edr hui ertu suo yfirlitz sem þu ser at bana kominn. ertu sárr. Þar var Þorleifr skuma. Æirekr mællti. þat kann ek sia segir hann at þu ert at bana kominn. Þorleifr suarar. æigi munda ek vita segir hann nema blodrefill hans Uagnns kæmi vid mig littat þa er ek laust hann kylfuhỏggit. Jall mællti. illa hefir þinn fadir halldit a landinu vt ef þu skalt her deyia. Ok þetta heyrir Æinar skalaglam sem jall mællti. þa vard honum visa a munne.


Þat kuad ullr at æri
unduiggs firir haf sunnan
þa er a sæima sęre
sarellda spaur uoru.
aullungis hefir illa
eybaugs ef skal deyia
uer hyggium þat uigea
ualldr þinn fadir halldit.


Ok nu fellr Þorleifr þegar daudr nidr. En þat er sumra manna sognn þeirra er frodir eru at Þorleifr skuma hefde um daginn j bardaganum lostit Hauard hỏgguanda sua at badir fætr hans uoru lamdir þa er hann var adr sua illr uidreignnar at naliga hio hann allt þat er firir honum uard. Ok nu um morgininn er liost var þa fara þeir at kanna skipin menn jalls ok koma a þat skip er Bui hafdi att ok uilldu uita huerr skotit hafde ok þotti sa illz firir uerdr. Ok er þeir koma a skipit þa finna þeir þar æinn mann þann er lif hafde en þat var Hauardr hỏgguande er uerit hafdi fylgdarmadr Bua. en hann uar sarr miog sua at lamdir uoru badir fætr hans firir nedan kne. en þeir Sueinn Hakonarson ok Þorkell leira ganga þangat til hans. Hauardr spurde þa huor(t) nỏkkur sending hefde komit j nott a landit. Þeir suorudu. at visu kom sendingin eda huort sendir þu. Hann suarar. ekki skal þess dylia at ek senda eda huart uard nỏkkurum manni mein at er ỏrin nam stadar. Bana fek sa af segia þeir er a kom aurin. Ja segir hann minna uard þo at en uera skyllde. en huerr uard firir. Gudbrandr hinn huiti segia þeir. Ja segir Hauardr þess vard nu æigi audit er ok uillde hellzst. jallinum hafda ek ętlat. en þo skal nu uel yfir lata at sa vard nokkurr firir at ydr þotti skadi at. Æigi er a at lita segir Þorkell. drepi hund þenna sem fyst. Ok hỏggr sidan til hans ok eftir þat hlaupa menn at honum ok vinna a honum ok særa hann til þess er hann deyr. ok er þetta var unnit fara þeir til landz ok segia jalli huernn þeir hofdu drepit ok kuodu hann þo eigi medalfarbauta vera. sỏgduzst þat æitt heyrt hafua af hans ordalage ok kuoduzst þat hyggia at eigi munde skaplynde vm bæta.


Bundnir Jomsvikingar

159. Fra þui er nu at segia at þeir Hakon jall sea menn j skerinu ok bidr jall nu roa eftir þeim ok taka þa hondum georualla ok færa ser ok letz uilia rada firir þeirra liflati. ok sidan ganga menn jalls a skip ok roa til skersins. ok var þa będe um þa menn er j skerinu (voru) firir at fair uoru lidfærir bæde sakir sara ok kulda enda er þess æigi getit at uỏrnn þeirra yrde þa mikil. ok lykr nu sua at þeir er(u) þar nu handteknir allir af jalls monnum ok til landz fluttir ok voru þa saman .lx. manna. Ok eftir þetta er Uagnn læiddr a land upp ok hans felagar ok eru nu bundnar hendr þeirra a bak aftr ok sidan settr huerr hia ỏdrum a einn streing ok æigi þyrnnsamliga[223]. En jall ok hans menn briota upp uistir sinar ok fara til mater ok ætlar vm daginn j ærnu tomi at hỏggua skuli þessa menn alla Uagnn ok felaga hans. Ok adr þeir gengi til matar þa var flutt skip þeirra |[224] Jomsuikinga til landz ok sua fiarhlutr ok fe til stanga borit. ok skipti Hakon ok hans menn med ser ollu fenu ok uopnum ok þikiazst nu hafua unnit mikinn sigr er þeir hafua fét allt en handteknna suma Jomsvikinga en ellta suma a brott en þat þo mestr hlutr er drepit var. ok gambra þeir nu hit mesta. Ok er þeir eru mettir þa ganga þeir vt ór herbudum sinum ok þangat til er bandingiarnir voru. ok er Þorkell leira ætladr til at hỏggua þa alla. Þeir hafua adr ord vid þa Jomsvikinga ok uilea vita huort þeir eru myklu hardare en adrir menn sem fra þeim var sagt. ok eru nu leystir nỏkkurir menn ór streinginum þeir er sarir uoru miog. en þeir Skopti ok Karkr ok adrir þrælarnir hafua varduæitta þa ok halldit streinginum. Ok er mennirnir voru leystir or streinginum ok ætladir til hỏgs þa vinna þeir þat vid þrælarnir at þeir snua uỏnd j har þeim Jomsvikingum. ok nu eru leiddir fram .iij. menn ok voru miog sarir ok geingr Þorkell læira at þeim ok hỏggr hỏfut af þeim. sidan sagde Þorkell til sinna felaga huort þeir sæi honum nokkut hafua brugdit vit þessa syslu. þuiat þat er mal manna segir hann at ollum muni bregda vid ef hann hỏggr .iij. menn huernn eftir annan. En Hakon jall suarar. ekki seam uer þer uit þetta bregda sagdi jall en þo synizst mer sem þer se miog brugdit huat sem eftir kemr.


Hognir menn or streing

160. Nv uar leiddr hinn fiorde madr or stræinginum ok var snuinn uondr j hár honum. ok þa mællti Þorkell adr en hann uæitti honum tilræde. huersu gott hyggr þu til at deyia segir Þorkell. Gott hygg ek til bana mins þuiat mer mun þat verda sem minum fỏdur at ek mun deyia. Ok eftir þetta hỏggr Þorkell hỏfut af honum ok lauk sua hans æfui. Sidan var leystr hinn .v. madr or streinginam ok spyrr Þorkell huersu gott hann hygde til daudans. Æigi man ek lỏg uor Jomsvikinga ef ek hygg illt til eda kuida ek vid bana minum eda mæla ek ędruord þuiat æitt sinn skal huerr deyia. Ok nu hỏggr Þorkell þenna mann. ok nu ætla þeir Hakon jall ok Þorkell at spyria huernn þeirra adr þeir se hỏgnir huernn ueg þeir hygde til banans ok reyna sua lidit huort sua hart uæri sem sagt var. ok þikir ræynt ef æingi þeirra mælir ędruord þegar þeir sea banann opinn firir ser. at sua mỏrgum monnum sem þar voru handteknir þa þotti þeim sem æigi munde mart slikt at hardfæinge ok munde þa vera sem sagt var. en j ỏdru lagi þa þotti þeim gaman at heyra a ord þeirra huort sem upp kæmi. Ok nu er hinn .vj. madr tekinn ór stræinginum ok snuinn uondr j hár honum ok buinn til hỏgs. Ok er sua uar komit þa spyrr Þorkell huersu gott hann hyggi (til) dauda. Hann suarar. mer þikir gott at deyia segir hann uit ordzstir godan en þer er skỏm at lifue þinu þuiat þu munt lifua uit skom ok klæki medan þu lifir. Æigi lika Þorkatli ord þessa mannz ok lætr honum skamt til þess at hann hỏggr hỏfut af honum ok er honum eigi foruitni a hans tali leingra. Sidan er leiddr til hỏgs hinn .vij. madr ok spyrr Þorkell hann huersu gott hann hygde til daudans. Ek hygg allgott sagdi hann ok þiki mer uel til bera. en þat uillda ek at þu ueittir mer at þu hyggir sem skiotazst af mer hỏfutit en ek hellda a æinum tygilknifui. þuiat ver Jomsvikingar hỏfum oft rætt vm þat huort madr visse nokkut þa er af færi hỏfudit ef madr væri sem skiotazst hỏginn. ok nu skal þat til marks at ek mun fram visa knifinum ef ek veit nokkut fra mer elligar mun hann falla þegar nidr ór hendi mer. en þu lat þat æigi at skorta er þu skalt at vinna at þu hỏgg hỏfutit sua skiott af mer at þat megi reynt verda firir þa sỏk. Ok nu hỏgr Þorkell sua at þegar fauk hỏfudit af bolnum. en knifrinn fell a iord nidr sem likligt var. Sidan var þangat leiddr hinn .viij. madr ok spyrr Þorkell hins sama. Gott hygg ek til sagde (hann). Ok nu snua þeir uond j hár honum. ok er honum þotti sem skamt munde at bida hỏggsins þa mællti hann. hrutr sagde hann. Þorkell stỏduar hỏggit ok spurde hui hann mællti sligt. Þui segir hann at þo mun æigi ofskipat med anum þeim sem þer nefnndut j gær jalls menn þa er þer fengut sárin. Manna armazstr sagde Þorkell sligt mælandi. ok hỏggr hann þegar ok lætr hann lif sitt. Nu var leystr .ix. madr ór streingnum ok spyrr Þorkell. huat er sannazst felagi segir hann huersu gott hyggr þu til at deyia. Gott hygg ek til at deyia sem allir uorir felagar þeir sem her lata nu lif sitt. en þat uillda ek at þu uæittir mer at ek se æigi þann ueg leiddr til hỏggs sem saudr helldr uil ek sitia firir ok uil ek at þu gangir at mer framan ok hoggir j andlit mer ok hygg at uandliga huort ek blauskra nokkut vit. þuiat ver hỏfum oft vm rætt Jomsuikingar huort madr munde nokkut bregda ser vit ef hỏgit væri j andlit honum. Þorkell gerir sem hann bat. hann sitr nu firir en Þorkell hỏggr |[225] framan j andlit honum. Sua er sagt at þeir sęi hann ekki blỏskra vid nema þa er daudi færdizst j ỏgu honum þa dregr saman ỏgun sem oft kann verda þa er menn andazst. Ok eftir þetta uar leystr hinn tiunda madr ór streingnum ok til hỏggs leiddr. ok spyrr Þorkell enn hins sama. Til þess hygg ek einkar gott segir hann. en þat uillda ek at þu uæittir mer at þu latir duỏl a at hỏggua mik at ek nai adr at biarga brokum minum. Þat skal uæita þer segir Þorkell en þo se [ek] þer ekki þat skipta huort þu georir þetta en þo skaltu rada. Sia madr var uænn yfirlitz ok mikill uexsti. ok er hann hafde þat geort sem hann uillde þa tek(r) hann til orda ok hefir æigi upp kift brokunum ok hellt a kumpan sinum. þat er þo satt segir hann at mart verdr annan ueg en madrinn ætlar firir ser. þuiat þat hafda ek ætlat at þessi kumpan minn skyllde nærr koma Þoru Skagadottur konu jalls ok skyllde hon hann fostra ok j rekkiu hafua hea ser. ok hristir hann vid nỏkkut suo er hann mællti þetta ok kippir sidan upp brokunum. En jall tekr til orda. hỏggui þenna sem skiotazst segir hann þuiat sea madr hefir læinge illt haft j hug ser ok hefir nu sialfr bert geort. Ok nu hỏgg(r) Þorkell af þessum manni hỏfut ok lauk sua hans ęfui.


Gefit lif Sueini Buasyni

161. Þessu næst var madr leiddr ór streingnum ok til hỏgs. hann var ungr madr ok hærdr uel sua at þat la a herdum honum nidre ok gult sem silki. Þorkell spyrr enn huern ueg hann hygde til at lata lifit. En hann suarar. lifuat hefui ek hit fegrsta segir hann ok þeir hafua nu latit lifuit firir skỏmmu at mer þikir litit j væitt at lifua læingr ok æiga þo æigi mæira kost en nu a ek. en þo uil ek at þu uæitir mer þat at æigi læide þrælar mik til hỏgs ok uillda ek at sa nokkurr leidde mik er æigi uære uerri madr en þu. ok hygg þo at at ouanfeinginn se þer j mot segir hann. þat er ok annat at ek er suo uandr at háre minu at ek uil at sa madr hallde harinu fram af hofdinu medan ek er hỏgginn ok hnykki skiott hofdinu af bolnum sua at harit verde eigi blodugt. en þu hỏgg af mer hỏfudit suo skiott at þetta megi sua uerda sem ek hefui til ætlat. Ok þat er sagt at æinn hirdmadr yrde til jalls at hallda honum ok þikir æigi þurfua at snua uond j hár honum er harit var suo mikit. ok tekr hann hirdmadrinn ok uefr um hond ser ok helldr sua badum hondum undir hoggit. en Þorkell reidir at suerdit ok ætlar at uæita honum þat er hann bad at hỏggua hann hart ok skiott. En sia hinn ungi madr þa er hann heyrir huininn af hỏgginu þa hnykkir hann hart ok skiott hỏfdinu undan hỏgginu. ok berr sua til at sa hlaut hỏggit er honum hellt ok hỏggr Þorkell af honum hirdmanninum badar hendr j ỏlbogabotum. en hinn sprettr upp ok bregdr a gaman vid ok mællti. huerr a suæina hendr j hare mer segir hann. ok hristir nokkut sua hỏfudit. Þa tok jall til orda ok mællti sua. stor bysnn georazst nu j segir hann ok taki þenna mann ok drepi sem skiotazst ok hefir hann þo myklu bragdi a oss komit. ok þat atkuæde uil ek nu uæita at huerr se drepinn sem skiotazst a fætr ỏdrum þeirra er nu eru eftir þuiat myklu eru menn þeir verri uidfangs en ver faim vit þeim set ok æigi hefir ofsỏgum fra þeim sagt verit ok þeirra hraustlæik. Æirekr suarar þa fỏdur sinum ok mællti. vita vilium ver nu fadir huerir menn eru adr drepnir se. Sidan spurde Æirekr. huerr ertu hinn ungi madr segir hann. Sueinn heiti ek segir hann. Huers son ertu segir Æirekr edr huert er kyn þitt. Bui het fadir minn segir hann ok var Veseta son af Borgundarholme. danskr er ek at ollu kyne. Huersu gamall madr ertu Sueinn segir Æirekr. Ef ek lid yfir þenna uetrinn þa er ek atian uetra gamall ad alldri. En þu skalt at visu yfirlida uetrinn segir Æirekr ok skal þig æigi drepa. Æirekr tekr hann nu j frid ok lætr hann fara j suæit med monnum sinum. Ok er jall ser þetta þa tekr hann til orda. Æirekr sagde hann huersu ætlar þu til ef þu uillt þenna mann undan þiggia er oss hefir gert sua miklu skam sem sia madr hefuir gert. en þo kann ek æigi sia at ek muna sækia j hendr þer eftir manninum ok muntu rada verda at sinne ok verdr nu sua at vera sem þu uill. Æirekr mællti. æigi skal nu fyrr drepa mennina en ek hefui haft ord vid þa ok ek uæit huerir þeir se at ætt edr nafnni.


Biorn þa lif af Eireki

162. Ok eftir þetta þa uar madr leystr ór streinginum ok hafdi streingrinn uafuizst um fot honum sua at hann var fastr. þessi madr var mikill uexsti ok ungr at alldri allra manna uænstr. Þorkell spurde þenna mann huersu gott hann hygde til daudans. Gott hygg ek til hans segir hann ef ek efnndi heitstreingin(g) mina. Þa spyr Æirekr. huert er nafn þitt edr huer er heitstreingin(g) þin su er þer þætti sua myklu male skipta at þu efnndir |[226] adr þu letir lifit. Hann suarar. ek heiti Uagnn Akason Palnatokasonar. suo er mer til ættar kent. Huers streingdir þu heit segir Æirekr þess er þer letzst þa gott þikia at deyia ef hon færa fram iafnt eftir þui sem þu uilldir. Þess streingda ek heit segir Uagnn at ek skyllda koma j sæng Jngibiargar dottur Þorkels leiru an hans rade ok allra frenda hennar ef ek kæma j Noreg en drepa hann sialfan. ok þiki mer mikit at skorta um mitt mal ef ek skal þessu æigi fram koma adr en ek deyia. Ek skal at þui geora segir Þorkell at þu skalt þessu æigi fram koma adr. Ok hleypr at honum Uagnne ok hỏggr til hans badum hondum. en Biornn hinn bretzski fostri hans spyrnnde til Uagns fæti sinum ok hratt honum hart undan hỏgginu. Þorkell hỏggr yfir Uagnn. en suerdit kemr a streinginn er Uagnn er bundinn med ok gek hann j sundr. er Uagnn nu lauss en ekki sarr. Þorkell steyptizst vid er hann misti mannzsins ok fellr hann en suerdit rauk ór hendi honum. Sua hafde Beornn hart spyrnnt til Uagnns at hann hafdi fallit vid. en æigi la hann læingi ok sprettr upp þegar skiott. hann tekr suerdit er Þorkell hafde haft ok hỏggr Þorkel þegar banahỏgg. Nu hefui ek efnnda adra heitstreinging mina segir Uagn ok uni ek nu þegar synu betr vid en adr. Hakon jall mællti. lati þer hann nu æigi lausann vid læika læinge ok drepi þer hann (sem) fyst þuiat hann hefir unnit oss mikinn skada. Æigi skal hann drepa segir Æirekr ef ek ma rada fyrr en oss ok skal ek Vagnn undan þiggia. Hakon jall mællti eigi þurfum ver nu til at hlutazst einn uilltu nu rada frende segir hann. Gott er mannkaup j Uagnne fadir segir Æirekr ok synizst mer þui uel keyft at vit takim hann j virdingar ok metnat sem haft hefuir Þorkell. atti Þorkell þessa af von sem nu hlaut hann þuiat nu kemr at þui sem oft er mællt at spa er spaks geta en þu satt þegar j dag feigdina a honum. Ok nu tekr Eirekr Uagnn a sitt ualld ok er honum nu vid ỏngu hætt. ok þa mællti Uaggnn. þui at eins þiki mer betra at þiggia grid at þer Æirekr ef þeim ollum eru grid gefin er eftir eru uorra felaga. elligar munu ver fara allir saman fỏrina felagar. Æirekr suarar. ek uil nu hafua ord uid þessa felaga þina en þo firirtek ek ekki þat er þu beidir. Ok nu gengr Æirekr til þangat som uar Beornn inn bretzski ok spyr huerr hann væri edr huat er hann heti. Hann suarar ok letzst Biornn heita. Ertu sa Biornn er bezst sottir eftir manninum j hỏll Sueins konungs. Æigi ueit ek þat segir Biornn at ek sækta bezst eftir en þo kom ek þadan manninum j brott. Huat attir þu at oss at sækia segir Æirekr gamall madr er þu hefir farit hingat eda huat rak þig til þessar ferdar skollottan mann ok huitr sem maskari. ok er þat satt segir Æirekr at oll stra uilldu oss stanga Noregsmenn sidan þer forut hingat jafnnuel þeir menn er komnir eru af fotum fram firir alldrs sokum at beriazst vid oss. edr huort uillt þu þiggia lif at mer segir Æirekr þuiat mer þikir æigi at þer uigt su(a) gomlum manni. Biornn suarar. þiggia uil ek uist lif at þer Æirekr segir hann uit þann kost at Uagnn fostri minn hafui grid ok allir þeir uorir menn er eftir eru. Þat skal ydr nu ỏllum ueitt vera ef ek ma nu rada segir Æirekr en ek skal rada. Ok sidan gengr Æirekr firir fỏdur sinn ok bidr hann þess at þeir hafui allir grid Jomsvikingar er eftir eru. ok þat uæitir jall honum. Ok nu eru þeir allir leystir Jomsuikingar ok þeim trygdir uæittar ok j frid teknir. ok nu er þannueg til skipat af þeim Hakoni jalli ok Æireki at Biornn hinn bretzski ferr til bus þess er att hefir Hallsteinn kellingarbani. Þat er sagt at .v. felli lendir menn adrir en Hallsteinn. Uagnn Akason for austr til Uikr at rade Æireks. ok mællti Æirekr uid Uagnn adr þeir skilduzst at hann skylldi suo breyta vm brudkaup vid Jngibiorgu Þorkels dottur sem hans uære uile til sealfs. Ok er Uagnn kemr austr j Uik þa gengr hann j sæng hia Jngibiorgu hinn sama aftan dottur Þorkels læiru ok er Uagnn þar um uetrinn. En um uorit eftir ferr Uaggn j brott ok hellt huernn hlut vel þann sem hann hafdi heitit Æireki. ok ferr Uagnn til Danmerkr heim a Fion til bua sinna ok red þar firir læinge sidan ok þotti vera hinn mesti afregsmadr ok er mart stormenni fra honum komit. Þat er sagt at Uagnn hafdi Jngibiorgu heim med sier en Biornn hinn bretzski ferr heim til Bretlandz ok red þar firir medan þeir lifdu[227] ok þotti vera hinn uaskazsti dreingrinn. En af Sigmundi Brestissyni er þat at segia at hann var med Hakoni jalli eftir um uetrinn er þessir atburdir hofdu ordit. en um sumarit eftir ferr hann vt til Færeyia med godum giofum reyfdr af Hakoni jalli ok þeim badum fedgum ok sitr Sigmundr nu vm uetrinn um kyrt j Færeyium.


Fra Siguallda capitulum

163. Nu er at segia fra Siguallda at þa er hann flyde or bardaganum nam hann æigi fyrr stadar en hann kom heim j Danmork. ok var Astridr kona hans þar firir er þeir koma heim ok geordi hon ueitzslu j mot honum. þeir segia tidendin |[228] fra bardaganum ok fra fỏrinne allri saman sidan er þeir Jomsvikingar foru heiman ór Danmỏrk ok þotti monnum þat mikil skemtan at heyra er þeir sỏgdu fra þeim tidendum. Ok þess er vid getit at Astridr uill fagna sem bezst Siguallda j huiuetna ok syna þat at hon er fegin ordin hans hæimkuomu. hon lætr geora honum laug bidr hann sidan fara j laugina. ok uæit ek segir Astridr at læid suo langri sem er or Noregi þa mun mal at fægia sarin þau er þer fengut j bardaganum. Sidan ferr Sigualldi j laugina ok hlitir Astridr ekki ỏdrum konum at þui at þiona honum j lauginne ok mællti sidan. verit get ek hafua nỏkkura j bardaganum j lide Jomsvikinga er þadan munu hafua borit raufottara belginn en sua sem þu hefir borit þuiat mer þikir sea til þess bezst fallinn at uarduæita j hueitimiol. Sigualldi suarar. þat mætti verda minnar æfui at þu ættir æigi slikum sigri at hrosa sagdi hann ok hygg þu at þui at þer liki þa betr. Ok þa er ekki sagt fra þeirra vidrtali læingra at sinne. Siguallde red firir Sealỏndum nỏkkura stund sidan ok þotti uera hinn uitrazsti madr ok var eigi þar allr sem hann uar senn. ok er(u) mikil tidende fra honum sỏgd j odrum sỏgum. En Hakon jall red skamma stund Noregi sidan ok þotti hann verda hinn agætazsti allzskonar af þessu ỏllu saman ok suo synir hans. Ekki er her fra þui sagt huat Sueinn Buason lagde firir sig huort hann var med Æireki edr georde hann annat af ser. en Sigurdr kapa brodir Bua for til Danmerkr ok tok vid fỏdurlæifd sinne eftir Veseta j Borgundarholmi ok bio þar langa æfui ok þotti vera hinn bezsti dreingr ok er[229] mart manna fra honum komit ok þeim Tofuu ok voru samfarar þeirra godar sidan. Þorkell hinn hafui brodir Siguallda þotti hinn vitrazsti madr sem reyndizst sidan j mỏrgum hlutum. En Skialldmeyiar Æinar for til Jslandz ok druknnade a Breidafirde. ok hæita þar af þui Skaleyiar at þar rak skalirnar a land þær sem jall gaf honum. En Þordr auruaund for hæim j Dyrafiord til Þorkels fỏdur sins j Aluidru. ok uerdr her sua sagt (at) þeir Þorleifr skuma ok Þordr ỏruaund hafui brædr verit ok bio Þordr j Aluidru eftir fỏdur sinn ok er mart manna fra honum komit j Fiordum uestr. ok sỏgdu þeir þeir Æinarr glỏgguazst fra þessum tidendum vt til Jslandz. En þat er sỏgnn manna sidan at Bui hafui at ormi ordit ok lagizst a gullkistur sinar. en ver hyggium þat til þess haft vera at þar hafui ormrinn setzst a Hiorungauogi ok kann vera at nỏkkur ill uættr hafui lagizst a fet ok synnzst þar sidan. en æigi kunnum uær at segia huort helldr er. ma ok vera at huorki se satt þuiat marga uega ma synazst.


Lagasetning Sueins konungs

164. Svæinn konungr Saumæsuson sat nu heima j Danmỏrk. Knutr óx upp son hans ok uar heima upp fæddr. Þorkell hinn hafui fostrade hann. Suæinn konungr heriade a riki Adalrads konungs ok georir hann landflotta vm haf. Sueinn konungr setti Þingamannalid j tueim stỏdum annat j Lundunaborg. þar red firir Æilijfr Þorgilsson brodir Vlfs hann hafde .lx. skipa j Temps. annat Þingamannalid var nordr j Slessvik. þar red firir Hemingr jall brodir Þorkels hafua. þar voru enn .lx. skipa. Þingamenn settu þau laug at æingi skyllde kuittr kuæikiazst ok æinge vera vm nott a brott. Þeir hofdu kirkiusoknn til Burakirkiu. þar var ein stor klukka. henni skyllde hringia þar er þridiungr lifde nætr hueria nott. þa skylldu allir til kirkiu ganga ok æi med uoppnum. slik lỏg hỏfdu þeir j Slessuik. Þordr het madr ok Audun j lidinu.


Fra andlaati Sueins konungs ok færdr i Danmork

Sa madr hafde forrad j borginne er Alrekr striona het brodir Emmu Rikgardz dottur jalls fỏdur Uilhealms. hana atti Adalradr konungr. Nordr red firir Æinglande Vlfkell snillingr. hann atti Ulfhillde dottur Adalrads konungs. Sueinn konungr anndadizst j Einglande ok færdu Danir hann til Danmerkr ok grofu hann j Hroisskelldu hea fỏdur sinum. þa uar Knutr .x. uetra. Mikit var riki Þingamanna. markadr uar þar tuo tima a tolf manadum. j annat sinn vm midsumar en annan tima vm midsuetrar skæid. Æigi þikir enskum monnum synt at hægra se ỏdru sinne[230] at rada af Þingamannalid er Knutr var vngr en Suæinn anndadr. Huernn vetr j mot jolum foru uagnar til borgarinnar ok var þar fearhlutr sa er menn voru uanir at hafua til markadarins. sua var ok þenna uetr ok tialldat yfir ỏllum. þat var af radum suikum ok vilea Vlfkels snillings ok þeirra brædra Adalrads sona. Vij. dag jola gek Þordr vtan borgar til husa konu þeirrar er honum fylgde. hon bad hann vera þar vm nottina. Hui bidr þu þess er vite liggr vid. Þui bid ek þessa kuat hon at mer þikir mali skipta. Vit skulum kaupa saman kuat hann at ek mun her vera en þu seg mer huat til berr er þu bidr þessa. Þat sætir segir hon um bæn þessa at ek væit radinn bana ỏllu Þingamannalide. Hui mattu þat |[231] vita kuat hann er ver vitum æigi. Þat er sua vit latit segir hon at menn oku hingat vỏgnnum j borgina ok letu sem þeir fære med fearhlut en þar var fiolmenni j huerium uagnne en æingi fearhlutr. ok sua hafua þeir geort ok nordr j Slessvik. en þa er þridiungr er af nott mun hringt j borginne. skulu þa hermenn buazst vm midnætti skulu menn buazst annann ueg j borginne. en þa er þridiungr lifir nætr mun hringt at Burakirkiu. þa munu þer ætla til kirkiu slyppir. en þa mun sleginn hringr vm kirkiu. Buit er vit kuat Þordr at vinsældir þinar se myklar ok mun ek segia Eilifui þott kuittr þiki vera. en bu þetta skaltu æiga. Þordr gek j borgina. hann fann Audun felaga sinn ganga þeir ok segia Æilifui. hann georir menn uara vit. sumir trudu en sumir kuodu fælingar. Heyra þeir hringingar eftir uana ok hyggia margir at prestar mune hringia. þeir menn allir er ordum Þordar trudu gengu med uopnum en hinir slyppir.


Fra Eilifui ok hans monnum

165. Þa er þeir koma j kirkiugard var þar fiolde lids. þeir mattu þa æigi na uopnum þuiat þeir kuomuz æigi til husa sinna. Æilifr spyrr þa rada. en þeir latazst eingi kunna. Æigi þiki mer uel radit kuat Ælifr at hlaupa j kirkiu ef þat verdr at ỏngu skiole en syna sig j hræzslu. þat kemr mer j hug at ver munum hlaupa a herdar þeim er firir vtan standa gardinn ok vita ef ver kæmi(m)zst med þui undan til skipa. Ok sua gera þeir. Þat vard mannfall mest er vid skip vard. Æilifr komzst a burt med þriu skip en ỏngir ór Slessvik ok þar fell Hemingr. Æilifr ferr til Danmerkr. Nokkuru eftir þetta var Jatmundr til konungs tekinn j Einglande. hann var konungr .ix. manudu. a þeim tima hade hann .v. orrostur vid Knut Suæinsson. Alrekr striona er sumir kaulludu Æirek var fostri Jatmundar brodir Emmu er átt hafde Adalradr Æinglakonungr. Þorkell hafui hafde þa mest forrad firir Danmork. Þeir attu þing vm vorit eftir fall Þingamanna. Æilif(r) eggiade at fara til hefnnda. en Þorkell suarar. ver hỏfum konung ungan en æigi hæfir at heria sua at konungs se æigi vit getit. en a þriggia vetra fresti uæntir ek at æi mune konung skorta hardfæingi en lid ouarazst. Æilifr suarar. osynt er at þeim se minnesamt a þriggia vetra fresti er nu þikir æinkiss vm vert. Æilifr ferr vt j Myklagard ok geordizst hỏfdinge firir Uæringialide ok fell þar vm sidir. A þriggia vetra fresti for Knutr Þorkell ok Æirekr met .viij. hundrat skipa til Æinglandz. Þorkell hafde .xxx. skipa ok drap Vlfkel snilling ok hefnndi sua Hemings brodur sins ok gek at eigha Vlfhillde dottur Adalrads konungs er Ulfkell hafde atta. þar fell med Vlfkatle huert mannz barnn af .lx. skipa. en Knutr konungr uann Lundunaborg. Þorkell for med landi fram ok fann Emmu drottning a æinu skipe. hann flytr hana heim j land med ser. Fysir Knut konung at bidia hennar ok gek Knutr konungr at eiga hana. hon ol son vm uetrinn er Haralldr het kenningarson Knutz. Hỏrdaknutr uar þeirra son. Suæinn uar enn son Knutz ok Alfifuu. Gunnhilldr het dottir Knutz hana atti Hæinrekr kæisare Konradsson. med honum for Knutr til Roms. Þat var myklu sidarr er Knutr konungr var at bode hea Þorkatle hafua þa sa konungr Ulfhillde ok þotte hann hafa suikit sig j kuennaskipte ok red Þorkatle firir þessa sỏk bana. Þeir Knutr konungr (ok) Jatmundr attu nokkura bardaga. eptir þat badu huorirtueggiu Danir ok Æinglismenn at þeir skylldu sættazst. ok þeir geordu sua ok skyllde huerr taka land eftir annan er læingr lifde. Manade sidarr var Jatmundr veginn af fostra sinum Alreki strionu. eftir þat ỏdladizst Knutr allt Æingland ok red þui fiora vetr ok .xx.


Fra Olafi ok Birni

166. Olafr konungr Trygguason var firir vestan haf þa er þau tidendi (urdu) er fyrr segir. hann tok þa at fysazst at fara j Noreg ok vitea frenda sinna ok fỏdrleifdar þuiat þa litlu adr hafde latizst Gyda enska er Olafr hafde att. harmade hann hardla miog hennar dauda ok þuiat hann var þa vkuęntr elskade hann ekki miog þat riki er hann hafde a Æinglande feingit med fyrr sagdre Gydu. þa geordizst hann frettinn vm framferdir hofdingia j Noregi ok sua af flæirum londum firir austan hafuit. En þa er Beornn hinn bretzski kom a Æingland funnduzst þeir Olafr konungr. þar spurde hann þa margra hluta. en Beornn sagde honum fliotliga alla þa hlute er hann visse ok einkanliga teade hann honum tidende þau er at hỏfdu borizst j Jomsvikinga bardaga sua ok þat at Hakon jall hafde blotat syni sinum til sigurs ser. þess vard Olafr ok uiss at jallarnir Hakon ok Æirekr uoru miog vinsælir vid almugann af sigri þeim er þeir hỏfdu unnit a Jomsvikingum ok frelsat alla þarlenzska menn |[232] af þeirra hernade. Olafr konungr sem adrir menn lofade hreysti Jomsvikinga en harmmade hardla miog er suo ogurlig ok vheyrilig illzska skyllde su(a) grimliga ok glępiliga ganga yfir hans ættland ok þat folk er þar bygde. aukadizst miog hans fysi at fara austr j Noreg uit þau tidendi er hann hafde þadan nyspurt. hugsade Olafr konungr ef hann yrde med guds miskun æinualldzkonungr yfir Noregi at hann skyllde sem mest kostgęfua at koma til rettrar truar ollum þarlenzskum lyd ok sua þeim monnum æigi sidr er þau lỏnd bygdu sem þar voru næst. þui framarr sem fiandinn hafde þessar þiodir þreyngdar þungliga ok sarliga suikit firir sina vine ok eyrendreka ok glæpafullan gudniding Hakon jall. en j annan stad þotti Olafi æigi mikil uon at hann mætti vinna Noreg med sua litlu lide sem hann hafde til medan jallar hỏfdu sua mikinn styrk ok storar uinsældir af allri alþydu þar j landi. sua erfuidliga sem Jomsvikingum hafde til tekizst at strida vid þa med stormyklum afla. visse Olafr konungr ỏngra þeirra manna uon er honum mundu mega uæita suo mikinn styrk sem hann þyrfti at hafua til slikra storræda at ræna þa fedga lifui ok riki. þuiat frændr hans j Noregi gỏfgir ok margir mattu æigi vita huort hann uar lifs edr latinn af þessi uerolld þo at hann fari þadan uetrgamall en þeir hỏfdu sidan hann for þreuetr af Suiþiod[233] ekki nyliga til hans spurt þuiat fair menn vissu allt nafnn hans sidan hann fór ór Gardariki sem adr er sagt. Nu firir þessa hugsan alla jafnnsaman gaf Olafi konungi at skilia at hann matti af ỏngum kosti audlazst riki j Noregi nema æin saman miskunn almattigs guds efldi hann þar til myklu framarr en efnni stod til. þadan af gaf hann sealfan sig ok allt sitt mal a ualld ok vilea frid ok forsia allzualldanda guds.


Lodin enn vikveski feck Aastridar

167. Nu skal segia þann atburd er myklu gerdizst fyrr. Madr er nefndr Lodinn hann var uikuerskr at kyne audigr ok ættadr vel. hann var optliga j kaupferdum en stundum j hernade. Þat var a æinu sumre er Lodinn for kaupferd j Austrueg. atti hann æinn skipit þat allt er hann var a ok annan miog mikinn kaupeyre. hann hellt til Æistlandz ok var þar j kaupeyre[234] vm sumarit. en medan markadrinn stod þa var þangat fluttr margskonar kaupskapr. þar kuomu ok margir mansmenn falir. þar sa Lodinn konu nỏkkura er selld hafdi verit mansali. en er hann leit a konuna[235] kendi hann at þar uar Astridr Æireks dottir er att[236] hafdi Tryggui konungr Olafsson. hon uar þo olik þui sem fyrr hafde (hann) set hana. þuiat nu uar hon fỏl ok fatækliga klædd. Lodinn gek til Astridar ok spurde huert rad hennar væri. Hon suarar. þungt er fra þui at segia. ek hefui verit selld mansali ok nu er ek enn hingat til þess flutt at seliazst. Sidan konnuduzst þau vid. ok visse hon skyniar a honum ok ætt hans. bad Astridr þa at hann munde kaupa hana ok flytia hana hæim med ser til frenda sinna. Lodinn suarar. ek mun gera þer kost a þui at loysa þig ór anaud ok flytia þig heim til Noregs ef þu uillt giptazst mer. en med þui at Astridr uar naudugliga stỏdd ok uitkomin ok þat annat at hon visse at Lodinn uar madr storættadr uitr ok audigr þa hæitr hon honum þessu til frelsis ser. Sidan keyfti Lodinn Astride ok flutti hana med ser til Noregs. fek Lodinn hennar at frenda rade. voru þeirra bornn Þorkell nefia Jngiridr ok Jngigerdr. dętr Tryggua konungs Olafssonar ok Astridar voru þær Jngibiorg ok Þurid. Synir Æireks biodaskalla ok brædr Astridar voru þeir Sigurdr ok Josteinn Kallhỏfud ok Þorkell dyrdill. þeir uoru allir gỏfgir menn ok allu bustade austr j lande.


Þaattr Þorleifs

Nv skal segia þann æfuintyr er geordizst a ofanverdum dỏgum Hakonar Hladajalls. j huerium kynstrum gỏlldrum ok georningum hann uard forsmadr ok miog at vordugu þuiat hans mannillzska ok gudnidingskapr uard mỏrgum manni til mikils þunga ok ubætiligs skada ander ok likama. vard honum þat sem margan timer at þa er hegningartiminn er kominn er æigi hægt undan at komazst. þuiat þat er vvinarins nattura at þann manninn sem hann þikizst fullkomit ualld a æiga ok ỏnga von aa til guds blekkir hann fyst ok blygdar med krokottum kyndugskap sinna bauluadra slęgda j framleitzslu hans liotu lifsdaga. en at þrotnum[237] hans stundligum lifstima verdr hann drektr j dỏkkri diflizsu[238] dalighra kuala med eymd ok anaud vtann ennda.


Fra Þorleifui

168. Þa bio Aasgeirr raudfelldr aa Brecku i Suarfadardal. hann var rikr madr ok storættadr. Þorhilldr het kona hans hon |[239] uar uitr kona ok vinsæl ok skỏrungr mikill. þau attu .iij. syne ok voru allir efnniligir. Olafr het son þeirra hinn ellzsti ok var kalladr uaulubriotr annar Helgi hinn fræknni ok koma þeir badir mæirr vid adrar sỏgur en þessa. Þorlæifr het hinn yngzsti son þeirra hann var snemma gilldr ok georuilig(r) ok hinn mesti atgeoruimadr vm jþrottir. hann var skalld gott. hann uar a fostri med Midfiardar Skeggia modurdrodur sinum at Reykium j Midfirde þar til er hann var atian uetra gamall. Skeggi unne mikit Þorleifi ok lagde vid hann astfostr. þat tỏludu menn a(t) Skeggi munde flæira kenna Þorleifi j frædum fornnligum en adrir mundi vita. þa for Þorleifr heim til faudur sins. hann vỏ Klaufa bauggua med fulltingi Olafs brodur sins. enn til eftirmaals eftir Klaufa var Karl hinn raudi ok geck sua fast at af Þorleifr vard vtlægr ok giorr i burt or Suarfadardal. Liotolfr godi hafdi fylgt Ynghilldi fagurkinn systur Þorleifs. hann kom Þorleifi i skip aa Gaaseyri. Þorleifr vard aftrreka. hann var vm vetrinn aa laun ymiz med Liotolfi goda edr Asgeiri faudur sinum. nam hann þa at fodr sinum marga fornfrædi. þuiat hann var sagdr margkunnandi. var þa Þorleifr .xix. vetra. Karl leitadi fast eptir vm Þorleif. ok vrdu þar vm vetrinn margir atburdir þeir er frasagnar eru verdir sem segir i Suarfdæla sogu. Um vorit eptir for Þorleifr vestr til Skeggia fostra sins ok frænda ok bidr hann aasia ok vmraada med ser vm þessi maal. ok med styrk ok raadum Midfiardar Skeggia ok Liotolfs goda ferr Þorleifr ok kaupir ser skip at kaupmonnum er uppi stod j Blỏnduosi ok rædr haseta til ok for sidan heim aa Brecku ok hitti fỏdur sinn ok modur ok bæiddizst af þeim fararefnna ok fek sua mikinn fearhlut sem honum þotti ser þarfua. ok at vordỏgum let hann varning sinn til skips binda ok for j brott af Brecku alfari ok bad vel firir fỏdur sinum ok modur ok Midfiardar Skeggia fostra sinum.


Hakon lot heingia menn Þorleifs

169. Nv lætr Þorleifr j haf ok byriar honum uel ok kemr skipi sinu j Vik austr. Hakon Hladajall var þa (j) Vikinne. Þorleifr gek a land ok let rydia skip sitt hann hitti jallinn ok kuaddi hann. jall tok honum vel ok spurde hann at nafnne ætt ok kynferde en Þorleifr sagde honum. jall spurde ok margra tijdenda af Jslande en Þorleifr sagde honum ofletliga. Þa sagde jall. suo er vordit Þorleifr at ver vilium hafua sỏlur af þer ok hasetum þinum. Þorleifr suarar. ver hỏfum litin varninginn herra. en oss eru þo adrir kaupunautar hentugre ok munu þer lata oss sealfrada vera at selia þeim goz uort ok peninga sem oss likar. Jalli þotti hann þykliga suara ok mislikade ord hans miog ok skildu vid sua buit. Þorleifr for nu til manna sinna ok suaf af vm nottina ok vm morgininn riss hann upp ok ferr j kaupstadinn ok frettizst firir vm goda kaupunauta ok kaupslagar vid þa vm daginn. Ok er jall spurde þat for hann med fiolmenni til skips Þorleifs ok let taka þar menn alla ok binda. sidan rænti hann þar fiarhlut ỏllum ok kastade a sinne æignn en let brenna skipit at kolldum kolum. ok eftir þetta let hann skiota asum mille budanna ok let þar heingia vid alla forunauta Þorleifs. sidan for jall j brott ok hans menn ok tok at ser uarning þann er Þorleifr hafdi att ok skifti upp med sinum monnum. En um kuelldit er Þorleifr kom hæim ok ætlade at vitea manna sem hann georde sa hann uegs ummerki huersu vid hans felaga hafde farit verit ok þottizst vita at Hakon jall munde þessu uỏnda uerki uolldit hafua ok spyrr nu eftir þessum tidendum gloggliga. ok er hann hafde þessi tidende sannliga spurt þa quad hann visu.


Hrollir hugr minn illa
hefir dræingr skada feingit
ser ek a slettri eyre
suarre batz ok knarrar.
hinn er upp red brenna
ỏlldu fil firir skallde
huerr ueit nema kol knarrar
kalld fyse mig giallda.


Fra Þorleifui

170. Sva er sagt at eftir þenna atburd kom Þorleifr ser j skip med kaupmonnum ok sigldu sudr til Danmerkr ok for hann a fund Suæins konungs ok var med honum vm uetrinn. En er hann hafdi þar æigi læingi verit var þat æinn dag at Þorleifr gek firir konung ok bæidde hann hlyda kuæde þui er hann hafde ort vm hann. Konungr spurde huort hann væri skalld. Þorleifr suarar. þat er eftir þui sem þer uilit dęmt hafua herra er þer heyrit. Konungr bad hann þa fram flytia. Þorleifr kuat þa fertuga drapu ok er þetta stef j.


Oft med ærnnri giftu
ỏdlings himins rỏdla
Jotra(!) gramr hinn itri
Æinglande rodit brannda.


Konungr lofade miog kuædit ok allir þeir er heyrdu ok sogdu bæde uel kuedit ok skỏruliga framflutt. Konungr gaf Þorleifi at kuædislaunum hring þann er stod mỏrk ok þat suerd er til kom half mork gullz ok bad hann læinge med ser vera. Þorleifr gek til sætis ok þakkede uel konungi. ok læit sua fram nokkura hrid ok ekki læingi adr en Þorleifr ugladdizst sua miog at hann gade uarlla vndir drykkiubord at ganga edr samsætis vid sina bekkiunauta. finnr konungr þetta bradliga ok lætr kalla Þorleif firir sig ok mællti. huat uelldr vgledi þinne er þu gair uarla at hallda hattum vid oss. Þorleifr suarar. þat munu þer heyrt hafua herra at sa er skyldr at leysa annars uandræde er at spyrr. Segdu fyst segir konungr. Þorleifr suarar. ek hefui kuedit visar nokkurar j uetr er ek kalla konuvisur[240] er ek |[241] hefui ort vm Hakon jall þuiat jall er kona kendr j skalldskap. nu vgledr mig þat herra ef ek fær æigi orlof of ydr[242] at fara til Noregs ok færa jalli kuædit. Þu skalt at visu fa orlof segir konungr ok skaltu þo hæita oss adr at koma aftr til uor þat fliotazsta sem þu getr þuiat ver vilium þin ekki missa sakir jþrotta þinna. Þorleifr het þui ok fek ser nu farning ok for nordr j Noreg ok linner æigi fyrr en hann kemr j Þrandheim. þa sat Hakon jall a Hlỏdum. Þorleifr byr ser nu stafkallz georui ok bindr ser gæitarskegg ok tok ser æina stora hit ok let koma undir stafkallz georuina ok bio suo vm at ỏllu(m) skylldi synazst sem hann æti þann kost er hann kastade j hijtina. þuiat giman hennar var uppi vid munn honum vndir gæitarskegginu. sidan tekr hann hækiur tuær ok uar broddr nid(r) or huorri. ferr nu þar til er hann kemr a Hladir. þat var atfangskuelld jola j þann tima er jall var kominn j sæti ok mart stormenni er jall hafdi at ser bodit til jolavæitzslunnar. Karll gengr græidliga jnn j hallina. en er hann kemr jnn stumrar hann geysi miog ok fellr fast a hækiunnar ok snyr til annarra stafkarlla ok setz nidr utarliga j halminn. hann uar nokkut bæginn vid stafkarlla ok helldr hardlæikinn. en þeir þolldu illa er hann let ganga (a) þeim stafina. hrukku þeir vndan ok vard af þessu hark ok hareysti sua at heyrde vm alla hallina. En er jall uerdr þessa uarr spyrr hann huat ualldi ohliode þessu. honum er sagt at stafkarll einn se sa þar kominn at sua se illr ok vrigr at ekki lati vgeort. Jall bad kalla hann firir sig ok sua var ok geort. en er kall kom firir jall hafde hann miog stutt vm kuadningar. Jall spurde hann at nafnne ætt ok odale. Vuant er nafnn mitt herra at ek hæiti Nidungr Geallandason ok kyniadr ór Syrgisdỏlum af Suiþiod hinne kỏlldu. er ek kalladr Nidungr hinn nakuæmi hefuir ek vida farit ok marga hỏfdingea heim sott. georumzst ek nu gamalt miog sua at trautt ma ek alldr minn segia sakir elli ok vminnis. hefir ek mykla spurnn af hỏfdingskap ydrum ok har(d)fæingi vitzsku ok vinsęldum lagasetning ok litilæti ỏrlæik ok allra atgiorui. Hui ertu suo hardudigr ok illr vidskiptiss fra þui sem adrir stafkarllar. Hann suarar. huat er ỏruęnt um þann sem allz gengr anduana nema uils ok uesalldar ok ekki hefuir þat er þarf ok læingi legit vti a mỏrkum ok skogum þo at sa verde æfr vid ellina ok allt saman. en uanr adr sæmd ok sælifui af hinum dyrỏzstum hofdingium. en vera nu hatadr af huerium þorpara litils verdum. Jall mællti. ertu nỏkkurr jþrottamadr karll er þu segizst þo med hỏfdingium verit hafua. Karll suarar. þat megi vera þo at nokkut hafui til þess haft verit þa er ek var a ungum alldri komi at þui sem mællt er at huerium kalli kemr at ỏruerpi. er þat ok talat at seigt er suỏngum at skruma. mun ek ok ekki vid ydr skruma herra nema þer latit gefua mer at eta þuiat sua dregr at mer af elli suæingd ok þosta at vist æigi fær ek stadit uppi læingr. er sligt hardla ohaufdingligt[243] at spyria vkunna menn j huernn hæim en hugsa æigi hua(t) monnum hentar þuiat allir eru met þui edli skapadir at bæde þurfu át ok drykkiu. Jall skipade at honum skyllde gefua kost sæmiliga sem honum þarfade. var ok sua geort. En er kall kom undir bord tekr hann græidliga til matar ok rydr diska þa alla er næstir honum voru ok hann nade til sua a(t) þionostumenn urdu at sækia kost j annan tima. tok kall nu ỏngu ofrekligar til matar en fyrr. syndizst ỏllum sem hann æti en hann kastade reyndar j hijtina þa er fyrr var getit. hlogu menn nu fast at kalli þessum. þionustumenn tỏludu at bæde væri at hann væri mikill ok middigr enda gæti hann mikit etit. Kall gaf ser ekki at þui ok geordi sem adr.


Kuedit iarls nijd

171. En er ofan uoru drykkiubord gekk Nidungr kall firir jall ok mællti. hafui þer nu þỏkk firir herra. en þo æigi þer illa þionustumenn er allt geora verr en þer segit firir. en nu uillda ek at þer syndit mer litilæti herra ok hlyddit kuæde þui er ek hefui ort um ydr. Jall mællti. hefuir þu nokkut fyrr kuæde ort vm hofdingda. Satt er þat herra kuat hann. Jall mællti. bui[244] þar komi at gỏmlum ordzskuit at þat er oft gott er gamlir kueda. ok flyttu fram kuædit kall en ver munum til hlyda. Þa hefr karll vpp kuædit ok kuedr framan til mids. ok þikir jalli lof j huerri visu ok finnr at þar er getit ok j framaverka Æireks sonar hans. en er a leid kuædit þa bregdr jalli nokkut vndarliga vid at ouæri ok kladi hleypr sua mikill um allan bukinn a honum ok æinna mest vm þioin at hann matti huergi kyrr þola. ok sua mikil bysnn fylgde þessum uuæra at hann |[245] let hrifua ser med kombum þar sem þeim kom at. en þar sem þeim kom æigi at let hann taka strigaduk ok rida a þrea knuta ok draga .ij. menn mille þioanna a ser. Nu tok jalli illa at gediazst kuædit ok mællti. kann þinn heliarkall ekki betr at kueda þuiat mer þiker þetta æigi sidr heita mega nid en lof ok lat þu vm batna elle tekr þu giolld firir. Kall het godu vm ok hof þa upp visur ok hæita þokuvisur[246] ok standa j midiu jallz nide ok er þetta upphaf at.


Þoku dregr upp hit ytra
el festizst hit vestra
mokkr mun nams af nỏkkui
nadrbings kominn hingat.


En er hann hafde vte þokuvisur þa var myrkt j hỏllinne. ok er myrkt er uordit j hallinne tekr hann aftr til jallz nids. ok er hann kuat hinn efzsta ok sidazsta þridiung þa uar huert jarnn a gangi þat er j var hallinne an manna uỏlldum ok vard þat margra manna bani. Jall fell þa j vvit en kall huarf þa j brott at luktum dyrum ok oloknum lasum. en eftir atlidit kuædit minkade myrkrit ok georde beart j hollinne. Jall raknnade vid ok fann at honum hafde nær gengit nidit. sa þa ok vegs vmmerki at af var rottnnat skegg allt af jalli ok harit ỏdrum megin ræikar ok kom alldri upp sidan. Nu lætr jall ræsta hallina ok eru hinu daudu ut bornir. þikizst hann nu vita at þetta mun Þorleifr verit hafua en kall eingi annar ok mun launat þikiazst hafua honum mannalat ok feartion. Liggr jall nu j þessum meinlætum allan þenna vetr ok mikit af sumrinu.


Ferd Þorleifs til Danmerkr

172. Þat er af Þorleifi at segia at hann snyzst til ferdar sudr til Damnerkr ok hefir þat til læidarnestz ser sem hann ginti af þeim j hallinne. en huersu leinge sem hann hefuir a læid verit þa letti hann æigi sinne ferd fyrr en hann kom a fund Sueins konungs. ok tok hann vit honum fegins hende ok spurde hann at ferdum sinum. en Þorleifr sagde allt sem farit hafde. Konungr suarar. nu mun ek læingia nafnn þitt ok kalla þik Þorleif jallaskalld. Þa quad konungr visu.


Græinde Þorlæifr Þrænda
þeingils hrod fra dræingium
hafua olitit ytar
jallz nid borit vida.
niordr red uestan virdum
uellstære brag færa
brot landz gallt gæti
graliga leons baru.


Þorleifr sagde konungi af hann fystizst vt til Jslandz ok bæiddi konung orlofs at fara þegar at vori. en konungr sagde sua vera skylldu. uil ek gefua þer skip j nafnnfest(i) med monnum ok ræida ok þuilikre ahỏfn sem þer þarfazst. Nu er Þorleifr þar um uetrinn j godu yfirlæti. en at uordaugum byrr hann skip sitt ok let j haf ok byriade uel ok kom skipi sinu vit Jsland j a þa er Þiorsaa hæitir. þat segia menn at Þorleifr kuæntizst vm haustit ok fengi þeirrar konu er Audr het ok væri Þordar dottir er bio j Skogum vndir Eyiafiollum gilldz bonda ok storaudigs komin af ætt Þrasa hins gamla. Audr uar kuennskỏrungr mikill. Þorleifr sat vm vetrinn j Skogum en vm verit eftir keyfti hann land at Hỏfdabrekku j Mydal ok bio þar sidan.


Drap Þorleifs

173. En nu er þar til at taka er Hakon jall er at honum batnade hins mesta mæinlætis. en þat segia sumir menn at hann yrde alldri samr madr ok adr. ok villde jall nu giarnna hefnna Þorleifi þessar smanar ef hann gæti. hæitr nu a fulltrua sina Þorgerde Hỏrgabrude ok Jrpu systur hennar at reka þann galldr vt til Jslandz at Þorleifi ynne at fullu ok færir þeim myklar fornir ok gek til frettar. en er hann fek þa frett er honum likade let hann taka æinn rekabut ok gera ór tremann. ok med fiolkynge ok atkuædum jalls en trỏllskap ok fitons anda þeirra systra let hann drepa einn mann ok taka ór hiartat ok lata j þenna tremann. ok færdu sidan j fỏt ok gafu nafnn ok kỏlludu Þorgard ok mỏgnudu hann med sua myklum fiandans krafti at hann gek ok mællti vid menn. kuomu honum sidan j skip ok sendu hann vt til Jslandz þess eyrendis at drepa Þorleif jallaskalld. gyrde Hakon hann atgeir þeim er (hann) hafde tekit or hofui þeirra systra ok Hỏrgi hafdi att. Þorgardr kom vt til Jslandz j þann tima er menn voru (a) alþingi. Þorleifr jallaskald uar a þinge. Þat var æinn dag at Þorleifr gek fra bud sinne er hann sa ad madr gek vestan yfuir Ỏxaraa. sa var mikill uexsti ok jllzligr j bragde. Þorleifr spyrr þenna mann at hæiti. hann nefnndizst Þorgardr ok kastade þegar kalldyrdum at Þorleifi. en er Þorleifr heyrde þat ætlade hann at bregda suerdinu konungsnaut er hann uar gyrdr med. en j þessu bile lagde Þorgardr atgæirnum a Þorleifi midium ok j gegnum hann. en er hann fek lagit hio hann til Þorgarz en hann steyptizst j jordina nidr sua at j jliarnar uar at sia. Þorleifr snarade at ser kyrtilinn ok kuat visu.


Huarf hinn hilldar diarfui
huat uard af Þorgarde
uillumadr a |[247] uelli
uigdiarfr refilstiga.
farit hefir gautr at grioti
gunnelldz enn fiolkunni
sidan mun hann j heliu
huilazst stund ok milu.


Þa gek Þorleifr heim til budar sinnar ok sagdi monnum þenna atburd ok þotti ỏllum mikils vm vert vm þenna atburd. sidan uarpar Þorleifr fra ser kyrtlinum ok fellu þa vt jdrin. ok let Þorleifr þar lif sitt vit godan ordzstir ok þotti monnum þat allmikill skade. Þottuzst nu allir vita at Þorgardr þessi hafde æingi verit annarr en galldr ok fiolkynge Hakonar jalls. Sidan var Þorleifr heygdr. haugr hans stendr nordr af logrettu ok setzst(!) hann enn. brædr hans uoru a þinge er þetta var tidenda ok geordu vtferd Þorleifs sæmiliga ok erfdu hann at fornnum sid. en Asgeirr fadir þeirra uar þa litlu anndadr. Sidan foru menn heim af þinge ok frettuzst þessi tidende nu vida vm Jsland ok þottu mikils verd.


Visa Hallbiarnar

174. Sa madr hio þa a Þingvelli er Þorkell het. hann var audigr madr at ganganda fee ok hafdi jafnnan hęgt j bui. æinge var hann virdingamadr. Saudamadr hans het Hallbiornn ok var kalladr hali. hann vandizst oftliga til at koma a haug Þorleifs ok suaf þar vm nætr ok hellt þar nalęgt fe sinu. kemr honum þat jafnnan j hug at hann uillde geta ort lofkuæde nokkurt vm haugbuann ok talar þat iafnan er hann liggr a hauginum. en sakir þess at hann var ekki skalld ok hann hafde þeirrar listar æigi feingit fek hann ekki kuedit ok komzst alldri leingra afram firir honum vm skalldskapinn en hann byriade sua.


Her liggr skalld.


en meira gat hann ekki kuedit. Þat var æina natt sem oftar at hann liggr a hauginum ok hefir hina sỏmu idnn firir stafnne ef hann gæti aukit nỏkkut lof vm haugbuann. sidan sofnar hann ok eftir þat serr hann at opnnazst haugrinn ok gengr þar vt madr mikill uexsti ok uel buinn. hann gek upp a hauginn at Hallbirnne ok mællti. þar liggr (þu) Hallbiornn ok uilldir þu fazst j þui sem þer er ekki lanat at yrkia lof vm mig. ok er þat annathuort at þer verdr lagit j þessi jþrott ok munt þu þat af mer faa mæira en uel flestum monnum ỏdrum ok er þat uænna (at) sua verde ella þarftu ekki j þessu at briotazst læingr. skal ek nu kueda firir þer visu. ok ef þu getr numit visuna ok kant hana þa er þu uaknar þa munt þu verda þiodskalld ok yrkia lof um marga hỏfdingia ok mun þer j þessi jþrott mikit lagit uerda. sidan togar hann a honum tunguna ok quad visu þessa.


Her liggr skalld þat er skallda
skỏrungr uar mestr at flestu
nadduæiti fra ek nytan
nid Hakoni smida.
adr gat eingr ne sidan
annarra sua manna
frægt hefir ordit þat fyrdum
ferán lokit hanum.


Nu skaltu sua hefia skalldskapinn at þu skalt yrkia lofkuęde um mik þa er þu uaknar ok uanda sem mest bæde hatt ok ordfære ok æinna mest kenningar. Sidan huerfr hann aftr j hauginn ok lykzst hann aftr. en Hallbiornn uaknar ok þikizst sea a herdar honum. sidan kunne hann visuna. ok for sidan til bygda heim med fe sitt eftir tima ok sagde þenna atburd. Orti Hallbiornn sidan lofkuæde um haugbuann ok var hit mesta skalld ok for vtan fliotliga ok kuat quædi vm marga hofdingia ok fek af þeim myklar uirdingar ok godar giafir ok græddi af af þui storfe. ok gengr af honum mikil saga bæde her a lande ok vtlendiss þo at hon se her æigi ritut. En fra brædrum Þorleifs er þat at segia at næsta sumar eftir andlat hans foru þeir vtan Olafr uỏlubriotr ok Helgi hinn fræknni ok ætludu til hefnnda eftir brodur sinn. en þeim uard æigi lagit þa enn at standa yfir hofutsuỏrdum Hakonar jalls þuiat hann hafde þa enn æigi ollu illu þui framfarit sem honum vard lagit ser til skammar ok skada. en þo brendu þeir mỏrg hof firir jallinum ok geordu honum margann fearskada j ranum ok heruirke er þeir uæittu honum ok margri annare vspekt. ok lykr her fra Þorleifi at segia.


Raadagerdir Hakonar jarls vid Olaf

175. Hakon jall red Noregi allt hit ytra med sionum hafde hann til forrada sextan fylki. en Haralldr konungr hinn harfagri hafdi sua skipat (at) jall skyllde vera j hueriu fylki ok hellzt þat leinge sidan. þuiat Hakon hafde vndir sig .xvj. jalla sem segir j Uelleklu.


Huar vite olld und æinum
jard(b)ygguis sua liggia
þar skuli herr vm hugsa
harli .xvj. jarlla.


Medan er Hakon jall red Noregi uar arferd god j lande ok fridr godr innanlandz med bondum. var jall læingzsta hrid allvinsæll vid bændr. en er a læid æfui Hakonar jalls þa gerdizst miog at vm hann at hann var vsuifinn ok ofirirlæitinn um kuennafar. geordizst at þui sua mikill usidr at jall let taka rikra manna dætr ok flytia heim til sin ok la hia viku edr .ij. sendi þær sidan hæim. jall fek af þessu mikinn oþokka af frendum kuennanna. toku bændr at kurra suo sem Þręndir eru uanir um allt þat er þeim þikir j moti skapi. Hakon jall hafdi ok |[248] fæingit afspurnn nokkura at sa madr var firir uestan haf er Oli nefndizst ok hallda menn hann firir konung en hann grunade at frasỏgnn nokkurra manna ath uera munde æinnhuerr af ætt norrænne. jalli uar sagt at hann var girzkr at ætt en j annarre græin hafde hann spurt at Tryggui Olafsson hafde att þann son er farit hafde austr j Gardariki ok þar verit uppfæddr med Ualldimar konungi ok het sa Olafr. hafde jall miog atspurningum læitt um þenna mann. grunade hann at sa hinn same munde nu vera firir uestan haf. Vm uorit eftir Jomsvikinga orrostu stefnnde Hakon jall til sin mỏrgum hofdingium austr j landi. þar kuomu ok ordsendinger jalls sem þeir voru brædr synir Æireks a Offrustodum Jostæinn ok Kallshỏfut. þar var ok sa madr er nefndr er Þorir klakka hann var mikill vin Hakonar jalls. hann var uanr at fara j uiking a sumrum en stundum rak hann kaupeyri til ymisra landa. var honum uida kunnikt firir. Hakon jall atti husþing vit hofdingia sina þa er hann hafde samankallat. hann sagde þa. þat hỏfum ver spurt at sa madr er firir uestan haf er kalladr er Oli hinn girzski. en ek hygg at þar se Olafr Trygguason. ok ef suo er þa munum uær æiga uon af honum hins mesta vfridar ef hann færr nokkurnn afla. nu uillda ek þeim radum til rada vid yduart samþykki at ver mættim allir samt hafua j ro riki uort þuiat mer læidizst at æiga slikan vfridar gang sem ver hỏfum firir skommu átt af hernade Jomsvikinga. hefui ek þat helldr hugsat ef þer vilit sua at koma honum med nokkurum brỏgdum uidr litinn styrk hingat a uort ualld. Hỏfdingiar kolludu þetta hit bezsta rad sỏgdu at þeir uilldu Hakon jall hafua yfir ser medan hann er til en ỏnguann vtlendan hofdingia. Let jall þa kalla til sin Þori klokku vin sinn ok mællti til hans. þu skalt fara kaupferd j sumar sem nu er miog monnum tijtt uestr til Dyflinnar a Jrland en reyndar skaltu spyria huort sa madr er uestr þar er kallazst Oli hinn girzski. ok ef þu spyrr þat til sannz at þar se Olafr Trygguason edr nỏkkurr annar af norrænne konunga ætt þa skaltu ef þu matt hafua vid hann suikræde nỏkkur annathuort at koma honum a mitt ualld ella drepa hann sialfr. Þessu jattar Þorir. Þeir Josteinn ok Kallshỏfud uoru a tali vid jall. þa mællti jall. þit skulut fara vestr vm haf med þessum manni Þori klokku ok sueria adr þann hinn sterkazsta æid at þit skulut ollu þui at fylgia sem Þorir ferr fram ef þer finnit Olaf Tryggvason ok allt skulu þit þat fylla sem Þorir færr framkomit ok skulut Olaf med ỏngu moti vita lata þa uel er þer georit honum fyrr en þer komit aftr til Noregs med Olaf ok (hann) stigr fotum a meginland. þa mun ek gera rad firir at ekki skade til þoat þit georit hann uarann uit uora radageord. ok þui skyllda ek ykkr til þessa helldr en adra at Olafr mun helldr trunat a leggia a ykkra soggnn nafrenda sinna helldr en annara ser uandalausra. en j annan stad eru þit sua godir dreingir at þit gangit ekki a þa æida er þit suerit mer ok ỏllum þessum hofdingium sem her eru saman komnir. Þeir brædr badir suorudu. alldri skal okkr su skaum henda at vit suikim suo omannliga okkarnn frenda. Jall suarar. þa er enn til annarr kostr ef þit vilit þenna æigi at þit skulut a þessum fundi vera kualdir sarum pijslum til bana en þiggia af oss ella godar giafir ok allra uorra hofdingia vinattu ef þer fullgeorit þenna vornn bodskap. Nu huort sem þeir tỏludu j moti leingr eda skemr þa jattudu þeir at taka vit þessu uæilræde. bundu þeir þa suardỏgum vid Hakon jall ok alla hofdingia er þar voru at hallda þetta allt sem Hakon jall mællti helldr en mæta sua hordum afarkostum sem þeim var heitit. biugguzst þeir Þorir þa sem skiotazst ok sigldu uestr um haf. Haralldr grenski son Gudrỏdar Biarnarsonar atti Astu dottur Gudbranz kulu gỏfug(s) mannz. Haralldr konungr hafde a þessu sama uori farit austr til Suiþiodar ok var þar brendr inne sem segir j æfui Noregs konunga. hỏfdu þeir Þorir spurt tidendin adr þeir foru af Noregi. þa uar Asta kona hans med suæinbarnne ok fæddi barnn um sumarit eftir. sa suæinn var uattnne ausinn at fornum sid ok nefnndr Olafr. Þorir klakka kom til Dyflinnar a Jrlande ok fretti at Oli hinn girzski var þar med Olafi kuoran magi sinum. Þorir kom ser skiott j tal vid Ola þuiat Þorir uar malspakr. en er þeir hỏfdu oft vid talaz þa tok Oli at spyria af Noregi fyst fra Upplendinga konungum[249] huort er þeir uoru a lifue. Þorir sagde slikt er hann spurde. sua ok þat at Haralldr konungr grenski hafdi fallit vm uorit j Suiþiod. Þui næst fretti Oli um Hakon jall huersu uinsæll hann væri j landinu. Þorir suarar. Hakon jall er sua rikr at æinge madr þorir annat at gera edr mæla en hann uill. en þat uelldr þui at huergi annarstadar er til traustz at sia. en þer |[250] satt at segia væit ek margra gỏfgra manna skaplynde ok sua alþydunnar þat vera at þess væri fusazstir at þar kuæm(i) nokkurr konungr mikill af ætt Haralldz hins harfagra. en ver siam ỏnguan þann þar til jnnanlandz ok þo mest firir þa skylld at þat þikir nu reynt at ỏngum dugir at beriazst vid hann sidan hann sigrade Jomsvikinga sua mikinn styrk sem þeir hofdu. En er þeir hofdu miog oft vm þetta at tala þa let Olafr j lios vid Þori nafnn sitt ok spurde sidan. huat ætlar þu Þorir ef ek kem til Noregs huort bændr munu uilia taka mik til konungs yfir landit. Þorir eggiade hann med mikille akæfd at hann fære til Noregs ok lofade miog hans atgeorui. tok enn ok sagde Þorir sua. nu gerdir þu uel at þu duldizst æigi læingr firir mer þuiat ek heyrde margar sỏgur af þer ok margr annar j Noregi af þinne frægd. ok þer satt at segia þa var þat einkanliga mitt eyrendi þessu sinne uestr hingat vm haf at ek for eftir bæn Upplendinga hỏfdingia ok annarra þinna frenda at uerda uiss huat manni Oli hinn girzski uæri er suo mikil agæti væri af sỏgd iafnnliga. ok ef ek gæti þat sagt fra sem nu er at þu uærir Olafr Trygguason þa var þat bæn frenda þinna ok allrar alþydu af Noregi at þu kæmir þar sem fliotazst ok gerdizst hỏfdingi yfir landinu. sogdu þeir þat sem satt er at Hakon jall hefuir ỏnguan styrk til at hallda rikinu ef almuginn er a moti þarlenzskum hofdingia þo at jall uerde landit firir utlendum uikingum þa er landherrinn uæitte honum. ok þadan er þat er ek talada fyrra dags at folk uillde þar hafua konung af ætt Haralldz hins harfagra. en til þess at þu megir æigi gruna sỏgnn mina her um þa eru her med mer at rade annarra frenda þinna .ij. modurbrædr þinir Jostæinn ok Kallhỏfut. En er hann visse at frendr hans uoru komnir sendir hann eftir þeim med ollum blijdskap. a hann þa rad ok rædur uit þa Þori alla saman. fretti Olafr þa enn vm eyrendi þeirra en Þorir sagdi þa enn sem fyrr. þeir Josteinn hofdu fatt vm sỏnnudu þat er Þorir sagde. en med þui at Olafr trude ordum þeirra en var adr fuss til at fara til Noregs þa bio hann ferd sina ok hafde .v. skip. siglde hann af Jrlandi þegar hann var buinn fyst til Sudreyia þadan til Orknneyia. þeir Þorir uoru þar j ferd med honum.


Fundinn Noregr

176. Forniotr hefir konungr hæitit. hann red firir Jotlandi er kallat (er) Finnland ok Kuenland þat er[251] liggr firir austan hafsbotnn þann er gengr til motz vit Ganduik. þat kollu ver Helsingiabotnn. Forniotr atti .iij. syne het æinn Hlerr er uer kollum Ægi annar Logi þride Kari. hann var fadir Frosta faudur Snærs hins gamla. hans son het Þorri hann atti .ij. syne het annarr Nór en annarr Gór. dottir hans het Goi. Þorri var blotmadr mikill. hann hafde blot a hueriu are at midium uetri þat kolludu þeir þorrablot. af þui tok manadrinn hæiti. Þat var tidenda æinn uetr at þorrabloti at Goi huarf j brott ok var hennar læita farit ok finnzst hon æigi. ok er sa manadr leid let Þorri fa at bloti ok blota til þess er þeir yrde uissir huar Goi væri nidr komin. þat kolludu þeir goiblot. æinskis urdu þeir uisir um hana at helldr. iij. vetrum sidarr streingdu þeir brædr heit at þeir skylldu hennar leita. ok skipta sua leitinne at Norr skyllde leita um lỏndin en Gorr skyllde leita vm vtsker ok eyiar ok for hann a skipum. huortueggi þeirra brædra var fiolmennr. Hellt Gor skipum sinum vt eftir hafsbotnum ok suo j Allannz haf. sidan kannar hann uida Suiasker ok allar eyir er liggia j Eystrasallti eftir þat j Gautasker ok þadan til Danmerkr ok kannar þar allar eyiar. hann fann þar fręndr sina þa er komnir voru af Hle hinum gamla ór Hlessey. ok hellt hann þa enn fram ferdinne ok spyrr ekki til systur sinnar. En Norr brodir hans bæid þess er snio lagde a heidar ok skidfæri gerde gott. eftir þat for hann af Kuenlandi ok firir jnnan hafsbotnninn ok kuomu þar er þeir menn voru er Lappir heita. þat er a bak Finnmork. en Lappir uilldu banna þeim yfirfor ok tokzst þar bardagi. ok sa kraftr ok fiolkynge fylgde þeim Nor at vvinir þeirra urdu at giallti þegar þeir heyrdu herop ok sa uopnum brugdit ok lỏgdu Lappir a flotta. En Norr for þadan uestr a kiolu ok uar læingi vti ok sua at þeir uissu ekki til manna ok skutu dyr ok fugla til matar ser. foru þar til er uotnn hnigu til vestrættar af fiollum. þa fara þeir med uotnnunum ok kuomu at sia. þar var firir þeim fiordr mikill sem hafsbotnn væri. þar uoru bygdir myklar ok dalir storir gengu at firdinum. þar var safnnadr firir þeim ok redu þeir þegar til bardaga vid Nor. ok for þeirra skipti eftir uana. allt folk fell þar edr flyde en Nórr ok hans menn gengu yfir sem lok yfir akra. for Norr um allan fiordinn ok lagde undir sig ok geordizst konungr yfir þeim herudum er þar lagu innann fiardar. Nórr dualdizst þar um sumarit |[252] þar til er sniafade a hæidar. þa stefnnde hann upp eftir dalnum þeim er sudr gengr af firdenum. sa fiordr er nu kalladr Þrandheimr. suma menn sina lętr hann fara hit fremra um Mærina. hann lagde undir sig huar sem hann fór. ok þa er hann kemr sudr yfir fiallit þat er uar firir sunnan dalsbottninn sotti hann sudr eftir dỏlunum þar til er hann kom at uatnne myklu er þeir kỏlludu Miỏrs. þa snyrr hann enn uestr a fiallit þuiat honum uar sagt at menn hans hỏfdu farit vsigr firir konungi þeim er Soknni het. þa kuomu þeir j þat herat er þeir kỏlludu Ualldres. þadan foru þeir til siofar ok kuomu j langan fiord ok miofan er nu hæitir Sognn. þar var fundr þeirra Sokkna ok attu þeir þar orrostu mykla þuiat Soknna bra ekki vid fiolkyngi þeirra. Nórr gek fram hart ok skiptuzst þeir Sokni hỏggum vid. þar fell Sokni ok mart lid hans.


Ferd Nórs eftir Noregi at leita sy(s)tur (sinnar)

177. Eftir þat for Nórr j fiord þann er nordr gengr af Soggne. þar hafde Sokne firir radit er nu hæitir Soknadalr. þar dualdizst Nórr læinge ok hæitir þar nu Norafiordr. þar kom til motz uid hann Górr brodir hans ok hafde þa huorgi þeirra spurt til Goi. Górr hafde ok undir sig lagt land allt et ytra er hann hafdi sunnan farit. ok þa skiftu þeir londum med ser brædr. hafde Norr meginland allt en Górr skal hafua eyiar þær allar er hann ferr stiornnfỏstu skipe mille ok meginlandz. Ok eftir þat ferr Nórr til Upplanda ok kom þar sem nu hæitir Heidmork. þar red sa konungr firir er het Hrolfr ór Biargi hann uar son Suada jỏtuns nordan af Dofrum. Hrolfr hafde numit a brott af Kuenlandi Goi Þorra dottur. hann fór þegar til motz vid Nor ok baud honum til æinuigis. þeir bỏrduzst læingi ok uard huorgi sárr. eptir þat sættuzst þeir ok fek Norr systur Hrolfs en Hrolfr fek Goi. Þadan sneri Norr aftr nordr til rikis þess er hann hafde undir sig lagt. þat kallade hann Norueg. red hann þui riki medan hann lifde. en synir hans eftir hann ok skipta þeir lande med ser. ok toku sua riki at smæckazst sem konungar toku fiolgazst ok greinduzst sua j fylki.


Beitir feck Noregh

178. Górr[253] hefir ok verit kalladr sækonungr hans synir uoru þeir Hæiti ok Bæiti. þeir uoru sækonungar ok ofstopamenn myklir. þeir gengu miog a riki sona Nórs ok attu þeir margar orrostur ok sigrỏduzst vmsir. Bæitir lagde inn j Þrandheim ok heriade þar. hann la þar er nu hæitir Bæitissærr edr Bæitisstỏd. þar let hann draga skip ór Bæitisstỏd innanuerd(r)e ok nordr yfir Æiskrueid þar ganga Naumudalir at nordan. hann settizst j lyfting ok hellt vm hialmuỏl ok æignadizst land allt þat er var a bakborda ok eru þar margar bygdir. Hæitir son Górs uar fadir Sueida sækonungs fỏdur Halfdanar hins gamla fỏdur Juars Upplendinga jalls fỏdur Æysteins glumru fỏdur Rỏgnnualldz jalls hins rike ok hins radsuinna.


Riki Haralldz konungs ok Rognualldz jarls

179. Rognualldr jall gek til landz med Haralldi hinum harfagra. en hann gaf honum yfuirsoknn yfir Mæri huoratueggiu ok Raumsdali. hann atti Ragnnhilldi dottur Hrolfs nefiu. þeirra son var Hrolfr er uann Normandi. hann uar sua mikill at hann baru ỏngir hestar hann uar kalladr Gaunguhrolfr. fra honum eru komnir Rudu jallar ok Æingla konungar. þeirra synir voru þeir Juarr ok Þorir þegiande. Raugnualldr atti ok fridlusonu. het Halladr ok Hrollaugr ok Æinar hann uar yngzstr. Haralldr hinn harfagri for a æinu sumre vestr um haf at hegnna uikingum er honum læiddizst ofridr þeirra er heriudu j Noreg vm sumrum en uoru j Hiatlande edr Orknneyium a uetrum. Haralldr lagde undir sig Hiatland Orknneyiar ok Sudreyiar. hann fór allt uestr vm Maun ok eyddi Manar bygdina. hann atti þar margar orrostur ok eignnadizst laund sua langt uestr sem æingi Noregs konungs hefir læingra fæingit sidan. ok j æinne orrostu fell Juarr son Raugnualldz jalls. en Haralldr konungr siglde uestan þa gaf hann Raugnualldi j sonar bætr Hiatland ok Orknneyiar. en Rognualldr jall gaf Sigurde brodur sinum bæde londin. hann uar stafnnbui Haralldz konungs. konungr gaf Sigurdi jalls nafnn adr hann fór uestan. Sigurdr uar ok eftir uestr þar.


Drepinn Melbrigda jarl af Sigurdi

180. Sigurdr jall geordizst hofdingi mikill hann gerdi felag sitt vid Þorstæin raud son Olafs hins huita ok Audar hinnar diupaudgu ok unnu þeir Katanes allt ok mikit annat af Skotlandi Mærhæfui ok Ros. hann let gera borg a sunnanverdu Mærhæfui. þeir mælltu fund a mille sin Melbrigda tonn Skota jall ok Sigurdr jall ok semia mal sin a a millum j akuednum stad med .xl. manna huorr. ok þa er nefnndardagr kom hugsade[254] Sigurdr jall Skota vera otrua. hann let bua .lxxx. manna a .xl. hesta. ok þa er Melbrigda jall gat at lita mællti hann vid sina menn. nu eru ver suiknir af Sigurdi jalli þuiat ek se .ij. mannzfætr a huerri hrosssidu ok munu menn vera halfu fleire en faraskiotar. herdum nu hugina ok læiti huerr |[255] uorr at hafua mann firir sig adr en ver latimzst. Nu buazst þeir vid. ok er Sigurdr gat at lita þat skipar hann radageord sinne ok mællti hann vid sina menn. nu skal fara af baki helmingr lids uors ok koma j opnna skiolldu þa er saman lystr lidinu. en ver munum rida at sem huatazst ok stỏkkua j sundr fylkingu þeirra. Nu uard þar hardr bardagi ok æigi langr adr Melbrigdi jall fellr ok allt hans foruneyti. en Sigurdr jall let festa hỏfud þeirra vid slagalar til agætis ser. ok þa rida þeir heim ok hrosudu sigri. ok er þeir voru a læid komnir þa uillde Sigurdr jall keyra hest sinn med fæti ok lystr kalfuanum a tỏnn þa er skagde ór hỏfde Melbrigda jalls ok skæindizst ok laust j uerk ok þrota ok þat leiddi hann til bana. ok er Sigurdr hinn riki heygdr a Ekkials bakka. Guthormr het son Sigurdar. hann red æinn londum æinn vetr ok do barnnlaus. En er Rognnualldr Mæra jall spurde anndlát þeirra fedga sendi hann vestr Hallat son sinn ok gaf Haralldr konungr honum jalls nafnn. Halladr komzst uestr ok settizst j Hrossey en vikingar foru vm vteyiar ok annes ok drapu menn ok rænntu. bændr kærdu skada sinn firir Hallade jalli ok þotti hann litt retta hlut þeirra. þa læiddizst Hallade tignin ok uelltizst or jalldominum ok tok upp haulldz rett ok fór aftr til Noregs ok þotti hans fỏr hin haduligazsta.


Ferd Einars til eyiar

181. Uikingar .ij. danskir settuzst j eyiarnar. annarr het Þorir treskegg en annar Kalfr skurfa. en er Rognualldr jall spyrr þetta likar honum storilla ok heimtir til sin sonu sina Þori ok Hrollaug. Hrolfr var þa enn j hernnade. Rognualldr spurde huorr þeirra uillde uestr j eyiarnar. Þorir bad hann firir sea vm sina ferd. Jall suarar. suo segir mer hugr um at her mune þinn þroski mestr vera ok liggia uegar þinir ekki hedan. Uilltu fadir segir Hrollaugr at ek fara. Jall suarar. ekki mun þer jalldoms audit verda. vt uilea uegar þinir til Jslandz. þar muntu auka þina ætt ok mun gỏfug uerda. Þa gek fram Æinarr hinn yngzsti son hans ok mællti. uilltu at ek fara til eyianna ok mun ek þui hæita þer sem þer mun mest vndir þikia at ek mun alldri koma þer j augsyn sidan ok a ek vid litit gott her at stydiazst ok óruęnt vm at minn þroski uerde annarstadar minne en her. Jall suarar. olikligr ertu til hỏfdingia firir sakir modur þinnar þuiat hon er þrælborin j allar ættir. en satt er þat at þui betr þikir mer sem þu ferr fyrr j brott en kemr sæinna aftr. Rognualldr jall fek Æinari tuitỏgsessu alskipada en Haralldr konungr gaf honum jalls nafnn.


Drepnir vikingar

182. Einarr siglde uestr til Hiatlandz ok dræif mart lid til hans. eftir þat for hann sudr til Orknneyia til motz vid þa Kalf skurfu ok Þori treskegg. var þar bardagi mikill ok fellu þeir badir vikingarnir. Þa var þetta kuedit.


Hann gaf Treskegg trỏllum
Torfuæinar drap Skurfu.


Eftir þat lagdi Æinarr undir sig lỏndin. hann geordizst hinn mesti hỏfdinge. hann fann fystr manna at skera torf ór jỏrdu til elldiuidar a Torfnesi a Skotlande þuiat illt var til elldiuidar j eyiunum. Æinarr uar mikill madr uegsti liotr æinsynn ok þo manna skygnnstr.


Bardagi Einars jarls ok Halfdanar konungs sunar

183. Þa er synir Haralldz harfagra voru rosknir georduzst þeir ofstopamenn myklir ok vhægir innannlandz sem fyr segir. Snæfridar synir Halfdan haleggr ok Gudrỏdr lioma drapu Rỏgnualld Mæra jall. þui uard Haralldr ræidr miog ok uard Halfdan landflotti uestr um haf en Gudrỏdr sættizst vid fỏdur sinn en Halfdan haleggr kom j Orknneyiar. stỏk Æinarr jall or eyium ok upp a Skotland. en Halfdan geordizst konungr yfir eyium. Æinarr jall kom aftr a sama áre. ok er þeir funduzst vard bardagi mikill ok hafde Æinarr jall sigr en Halfdan hliop firir bord. Æinarr quad visu.


Set gat ek Hrolfs ór hende
ne Hrollaugi fliuga
daurr a dela mæingi
dugir oss faudur hefnna.
en j kuelld medan knudum
vm kerstraumi romu
sitr þegiandi vm þetta
Þorir jall a Mære.


Vm morgininn eftir fundu (þeir) Halfdan halegg nordr a Rinars hæd. jall let rista blodỏrnn a baki honum med suerdi ok skera fra rifin hrygginum ok draga þar vt lungun ok gaf hann Odni til sigurs ser ok quad visu.


Margr verdr senn at saudum
seggr med fỏgru skeggi
en ek at ungs j eyiu
allualldz sonar falli.
hætt segia mer holdar
vid hugfullann stilli
Haralldz hefuig skard j skillde
skal ek æi ugga þat hỏggit.


Eftir þat lætr hann kasta haug eftir hann ok quad visu.


Rekit tel ek Rangnnualldz dauda
rett skiptu þui nornir
nu er folkstudull fallinn
at fiordunge minum.
hlydi snotrir seggir
þuiat sigri uær radum
skatt uel ek honum hardan
af Hafættu grioti.


Ok er þetta spyrst til Noregs þa urdu brædr hans storilla vid ok hæituduzst at fara j eyiar ok hefna hans en Haralldr olli at frestadizst. Æinarr jall quad þetta þa er hann spurde heitan þeirra.


Eru til (mins) fiors margir
menn vm sannar deilldir
ór ymissum attum
osmabornir |[256] giarnir.
en þo uita þeyge
þeir adr mig hafui fellda
huerr jlþornar arnnar
vndir hlytr af stundu.


Nỏkkuru sidarr for Haralldr konungr uestr vm haf ok kom j eyiar. Æinarr stok ór eyium ok yfir a Katanes. eftir þat foru menn a mille þeirra ok sættuzst þeir. Haralldr konungr lagde gialld a eyiarnar ok bad þa giallda .lx. marka gullz. Æinarr jall baudz til at hallda æinn upp gialldinu ok æignaz odul þeirra ỏll. en bændr uilldu þat þuiat hinir audgu hugduzst leysa mundu odul sin en hinir snaudu hỏfdu ekki fe til. Æinarr greidde upp gialldit ok uar þat leinge sidan at jallar attu odul oll adr Sigurdr jall gaf upp Orknneyingum odul sin. Haralldr konungr for aftr til Noregs. en Æinarr jall red firir Orknneyium leinge æfui ok vard sottdaudr. hann. atti .iij. sonu het æinn Arnnkell annarr Erlendr þride Þorfinnr hausakliufr. Þa er Haraldr harfagri anndadizst var Æirekr blodỏx .ij. uetr konungr. þa kom Hakon Adalstæins fostri j land en Æirekr stỏk a burt sem fyr segir. Arnnkell ok Erlenndr jallar synir Torfuæinars fellu a Æinglande med Æireki konungi blodỏx sem fyrr er ritat. Gunnhilldr ok synir hennar foru sidan til Orknneyia ok toku þær undir sig ok duolduzst þar um hrid. þadan foru þau til Danmerkr ok giftu adr Ragnnhilldi dottur Æireks ok Gunnhilldar Arnnfinne syne Þorfinnz jalls ok settizst Þorfinnr jall at eyium. hann var hỏfdingi mikill ok herskárr. hann uard sottdaudr ok er hann heygdr j Rognnualldsey a Hauga hæide ok þotti verit hafa mikilmenni.


Draap Hauardz

184. Þorfinnr atti .v. sonu. het æinn Hauardr hinn ársæli annar Hloduerr hinn þride Liotr .iiij. Skuli .v. Arnnfinnr. Ragnhilldr Æireksdottir red Arnnfinne bonda sinum bana j Myrkholu[257] a Kalanesi en hon giftizst Hauardi hinum arsæla brodur hans. Hauardr tok jalldom ok uar godr hofdinge ok ársæll. Æinarr kliningr het madr systurson Hauardz hann uar hofdinge mikill ok hafdi sueit mykla ok uar j hernade a sumrum. hann þa ueitzslu at Hauardi ok at þeirri uæizslu tỏludu þau mart Ragnhilldr ok Æinarr. kallade hon slikan mann uel til hofdingia fallinn ok betr hentan jalldom en Hauarde frenda hans ok kallade þa konu uel gifta er slikan mann ætti. Æinarr bad hana ekki taka slikar rædur kuat hann mann gỏfgazstann j eyium ok hana fulluel gifta. Ragnhilldr suarar. skammer munu verda samfarar okkar Hauardz hedan fra. satt er þat at verda munu menn til (j) eyium þeir er æigi mun allt j augu uaxa ef þu firirmant þer tignarinnar. Vid slikar fortaulur hennar gekz Æinare hugr til agirnne ok suika vid jall frenda sinn. ok sỏmdu þat sin a millum at hann skyllde drepa jall en hon skyllde giftazst honum. Ok nỏkkuru sidarr biozst Æinarr til ferdar þeirrar ok þa mællti spamadr æinn er var med honum. ger þetta uerk æigi i dag helldr a morgin ella munu leingi ættuig uera j ætt yduarre. Æinarr let sem hann heyrde þetta æigi. Hauardr uar þa a Stæinsnese j Hrosey. þar uar fundr þeirra ok bardagi hardr ok æigi langr adr jall fell. heitir þar nu Hauardz tæ(i)gar. Ok þa er þessi tidendi spyriazst þotti Æinarr ordinn nidingr mikill af verki þessu. þa uillde Ragnhilldr ekki sambland æiga vid hann ok kallar þat lygd æina at hon hefde þar j heitum verit. sendi hon þa eftir Æinari hardkiỏft. hann var son annarar systur Hauardz. ok þa er þau funduzst sagde hon skom at slikum frendum hans er æigi uilldi hefnna hans. kallaz allt uilia til vinna at jalls yrde hefnnt. er þat ok auduitat sagde hon at sa mun mest metinn af ollum godum monnum er jalls hefnir. hefir sa ok unnit til rikis hans. Æinarr suarar. þat er mællt fra segir hann at þer mælit stundum annat en ydr er j skapi. en sa er þetta uerk gerir mun uilea þat firir hafua at þu halldir þeim j hendr rikinu ok þeim hlutum odrum er æigi mun þikia minna skipta. Slita sua rædunni. Eftir þetta for Æinarr hardkioftr at Æinari kliningi ok drap hann. en Ragnnhilldr sendi eftir Lioti brodur þeirra ok giftizst honum. Liotr tok jalldom ok gerdizst hofdingi mikill. Æinarr hardkioftr hafde nu drepit frenda sinn en var æigi nærr jalldomi en adr. unir hann nu storilla sinum hlut uillde nu afla ser manna ok sækia med magni til eyianna. honum uard illt til manna þuiat Orknneyingar uilldu þiona sonum Þorfinnz hausakliufs. ok nokkuru sidar let jall drepa Æinar hardkioft.


Bardagi Liotz ok Skula

185. Skuli brodir Liotz for upp a Skotland ok var þar gefuit jalls nafnn af Skotakonungi. sidan for hann ofan a Katanes ok aflade ser þar lids ok for þadan j eyiar ok deilldi þar til rikis vid Liot brodur sinn. Liotr safnar lide ok for til motz vid Skula ok var fiolmennri. en er þeir funduzst uillde Skuli ekki annat en beriazst. vard þar hardr bardagi ok sigradizst Liotr en Skuli flyde yfuir a nes. ok þangat ferr Liotr eftir honum ok dualdizst þar vm hrid ok uard fiolmennr. ok þa ridr Skuli ofan af Skotlandi med her mikinn ok funnduzst þeir Liotr j Dỏlum a Katanese ok var þar orrosta mikil. |[258] Skuli hafdi her mikinn er Skotakonungr hafde fæingit honum ok Magbiodr jall ok voru Skotar hinir akaufuzstu j ỏnduerdre orrostu. Liotr jall bad menn hlifa ser ok standa þo sem fastazst. en er Skotar fengu ekki at gert eggiade Liotr sina menn ok var sialfr hinn akafuazste. ok er sua hafde stadit vm hrid þa raufzst fylking þeirra Skota ok eftir þat flyia þeir en Skuli hellt upp bardaga en fell þo at lyktum. Liotr tok undir sig Katanes ok var þa vfridr milli Skota ok Liotz jalls þuiat Skotar undu illa ofaurum sinum. Þa er Liotr jarll uar a Katanesi þa kom ofan Magbiodr jall af Skotlande med her mikinn ok funduzst þeir Liotr jall a Skidamyre a Katanesi. ok hafdi Liotr jall ekki lids vid en þo gek Liotr sua fast fram at þeir viknnudu firir Skotarnir. ok var skammr bardagi adr þeir flydu er lifuit þagu en fiolde var sárt. Liotr uendi aftr med sigri ok var lidit miog sart. Liotr jall hafde ok feingit sár þat er hann læidde til bana.


Bardagi

186. Lauduerr tok ialldom eftir Liot ok var mikill hỏfdingi hann atti Audnu dottur Kiaruals Jrakonungs. þeirra son var Sigurdr digri. Lauduerr uard sottdaudr ok er heygdr j Hỏfnn a Katanesi. Sigurdr son hans tok jalldom eftir hann. hann vard hofdingi mikill ok vidlendr. hann hellt med ualldi Katanes firir Skotum ok hafde huert sumar her vti. hann heriade j Sudreyiar a Skotland ok Jrland. Þat var a æinu sumre at Finnlæikr Skota jall hastlade Sigurde uỏll a Skidamyre at nefndum degi. en Sigurdr gek til frettar vid modur sina hon uar magrkunnig. Jarll sagde henni at æigi munde minne lids munr en .vij. menn vm æinn. Hon suarar. ek munda þig hafua leingi upp fætt j ulllaupi minum of ek vissa at þu mundir æinart lifa. ok rædr audna lifui en eigi huar madr er kominn. betra er at deyia med sæmd en lifua med skom. tak þu her vit merki þui er ek hefir gỏrt af allri minne kunnattu ok uæntir ek at sigursællt mun uerda þeim er firir er borit en banuęnt þeim er berr. Merkit var geort af myklum hannyrdum ok agætligum haglæik. þat var gert j hrafnn mynd ok þa er vindr blæss j merkit þa uar sem rafnn bæindi fluginn. Sigurdr jall uard ræidr miog vid ord modur sinnar ok gaf Orknneyingum odul sin til liduæitzslu ok for til Finnlæiks jalls a Skidamyre ok fylktu huorirtueggiu lide sinu. ok þa er orrostan se saman uar skotinn merkismadr Sigurdar jalls til bana. Jall kuadde annan mann til at bera merkit ok þa er barizst uar vm hrid fell sa. .iij. fellu merkismenn jalls en hann hafde sigur ok fengu þa Orknneyingar odul sin.


Fundr Olafs ok jarls

187. Olafr Trygguason siglde uestan at Orknneyium sem fyrr var getit. en þuiat Petlandzfiordr var æigi færr þa lagde hann skip sin a lægi j Asmundaruoge vit Rognnualldzey. en þar a uoginum la firir Sigurdr jall Lauduersson med .iij. skipum ok ætlade þa i hernat. en þegar Olafr konungr visse þat at jall var þar firir þa let konungr kalla hann til mals vid sig. En er jall kom a konungs skip hof Olafr konungr sua rædu sina. Þat mun þer kunnikt Sigurdr jall at Haralldr hinn harfagra for med her sinn uestr hingat þa er hann hafde eignazst allan Noreg. vann Haralldr konungr vndir sig Orknneyiar ok Hiatland ok mikit riki annat her firir vesten haf. gaf konungr eyiarnar ok Hiatland jarlle sinum Rỏgnuallde hinum rika j sonar bætr en Rognnvalldr gaf Sigurde brodur sinum. gerdizst Sigurdr þa jall Haralldz konungs. Annan tima for Haraldr konungr aa hendr Æinare jalli med allmikinn her. gengu þa godgiarnir menn a millum þeirra konungs ok Æinars ok sættuzst þeir at þui at konungr kallade ser allar Orknneyiar ok Hiatland. lauk sua med þeim at jarll gallt konungi .lx. marka gullz firir drap Halfdanar haleggs sonar hans en Æinarr jall hellt lỏndin[259] af Haralldi konungi. Litlu sidar kom austan af Noregi Æirekr konungr Haralldz son. voru þa jallar synir Torfuæinars lydskylldir Æireki konungi ok þat til marks vm (at þeir fengu konungi mikit lid til hernadar. en annan tima er Æirekr konungr kom til eyianna) hafde hann j brott jalla tuo med ser Arnnkel ok Erlend en let firir londin Þorfinn jall brodur þeirra. en þeir badir fellu a Æinglande med Æireki konungi. Eftir þat kuomu synir Æireks af Æinglandi ok hỏfdu þeir þa ualld yfir eyiunum. en þa er þeir uoru hedan j brottu skipudu þeir lỏndin Arnfinne[260] jalli magi sinum. eftir þat tok riki fyst Hauardr (af) brodur sinum. þa Liotr. sidazst Lauduerr fadir þinn. Nu hefuir þu Sigurdr jalldom yfir riki þessu er ek kalla mina æignn sem allt annat þat riki sem att hefir Haralldr hinn harfagri ok huerr hans ættmanna tekit (i) arf eftir annan. þu uæitzt at nu eru synir Æireks ok Gunhilldar flestir af radnir. en þo at Ragnnhilldr systir þeirra lifue þa synizst mer sem hon mune þa illzsku drygt hafua a Orknneyingum at huergi æigi hon rad ne riki helldr hafui hon fullkomliga firirgert sinu fe ok fiorui ef þær udadir eru allar sannar er af henni eru sagdar sem monnum þikir miog ugganda ok æigi olikligt at se. Nu med þui Sigurdr jall at sua hefir til borit at þu ert kominn a mitt ualld þa attu .ij. kosti firir hendi miog |[261] vjafnna. sa er annarr at þu skalt taka tru retta ok georazst minn madr ok lata skirazst ok allir þinir vndirmenn. skaltu þa æiga vissa uon virdingar af mer ok at hallda sem minn vndirmadr med jalls tignn ok fullu frelsi þetta riki sem þu hefir adr haft. ok þar a ofan þat er myklu er mæira vert af rikia j æilifum fagnade j himnariki med allzualldanda gude. er þer þat vist ef þu helldr oll hans bodord. hinn er annar kostr at miog er daligr ok vlikr hinum fyrra at nu j stad skaltu deyia. ok eftir þinn dauda skal ek grimliga geisa lata elld ok jarnn vm allar Orknneyiar brenna ok bæla bygd ok menn nema þetta folk vile frelse hafua ok trua a sannan gud. ok nu ef þu ok þinir undirmenn vilia þenna upp taka sem sidarr var nefnndr þa muntu ok allir þeir er a ymislig skurgod trua hædiliga kueliazst j heluitis loga eftir bradan bana med daligum diỏflum utan enda. En er Sigurdr jall hafde heyrt sua langt ok sniallt eyrendi Olafs konungs herdi hann huginn honum a moti ok mællti suo. þat er þer at segia Olafr konungr at ek hefui æinradit firir mer at ek vil æigi ok æigi ma ek ok æigi skal ek firirlata þann sid er minir frendr ok forfedr hỏfdu firir mer þuiat ek kann mer æigi betri rad en þeir ok æigi ueit ek at sa atrunadr se betri er þu bodar en hinn er ver hỏfum adr alla æfui haft ok halldit. Ok med þui at konungr sa jall þrahallda a sinne villu greip hann son hans iungan er hann hafde þar med ser ok þar hafde upp uaxit j eyiunum. þenna son jalls bar konungr fram a saxit ok bra suerde ok biozst at hỏggua suæininn sua mælande. nu muntu Sigurdr jall sia mega at ek skal ỏngum manni æira þeim er æigi uill almatkum gude þiona edr hlyda minum fortỏlum ok þeim hinum blezsada bodskap til heyra. ok þui skal ek nu þegar j stad þenna þinn son þer firir augum drepa med þessu sama suerde er ek helld a nema þu ok þinir menn þionit minum gude. þuiat hedan ór eyiunum skal ek æigi fyrr fara en ek hefui framit ok fullgert hans hit agæta eyrendi ok (þu) hefir skirn tekit ok son þinn sa er nu helldig a. Ok sua sem jall var þa vid kominn kaus hann þann kost er konungr uillde ok betr gegnndi at taka tru retta. var jall þa skirdr ok allt folk j Orknneyium. Sidan gerdizst Sigurdr jall eftir veralldar virdingu jall Olafs konungs ok hellt af honum lỏnd ok len ok fek honum j gisling þann sama son sinn er adr var af sagt. sa het Huelpr eda Hunde. let Olafr skira sueininn med Lỏduers nafni ok flutti med ser til Noregs. Sigurdr jall batt eidum allt sattmal þeirra. Þui nęst siglde Olafr konungr burt af Orknneyium en setti þar eftir presta at sida folkit ok kenna þeim hæilug fræde. skildu þeir Olafr konungr ok Sigurdr jall med vinattu. Lifdi Hloduerr skamma stund. en eftir þat (er) hann er daudr uæitti Sigurdr jall Olafi konungi ỏngua lydskylldu. hann gek þa at æiga dottur Melkolfs Skotakonungs ok var þeirra son Þorfinnr.


Draap Þoris klacka

188. Olafr konungr siglir austr j hafit ok hỏfdu allblidan byr. var konungr þa hinn katazsti þuiat hann vissi ser ỏngrar uælar von edr haska huorki af frændum sinum ne ỏdrum monnum þeim er þar voru j ferd. en jafnan þotti honum vndarligt er frændr hans uoru suo hliodir en alldri gladir sidan þeir funduzst uestr a Jrlandi Josteinn ok Kallhỏfud. þeir komu af hafui utan at Mostr. gek hann þar a land ok let þar messu syngia j landtiallde. sidan markade konungr grunduoll til kirkiu j þeim sama stad er hann let messuna syngia. fek hann þar smidu til ok allt annat þat er þurfti. let Olafr konungr þa kirkiu fyst gera. lagde konungr þar fe til ok fek j hendr Þangbrande presti. Þorir klakka sagdi konungi þa er þeir komu til Mostrar. at honum væri þat æitt rad at gera ekki vart vid huerr hann var ok fara sem akafligazst nordr til Þrandheims a fund Hakonar jalls sua at æingi niosnn fęri firir honum. Þetta syndizst konungi uel til lagt ok vitrliga. gerde hann suo at hann for dag ok natt vtleid med landi sem byrleide gaf. kom huergi vid land en la vid vteyiar þa er motuidri uoru. En Þorir gaf þui þetta rad til at hann visse at allt landzfolkit uar giarnnt a alla nyiung ok j annan stad huersu Olafr Tryggvason var frægr ordinn j Noregi at margra manna frasognn. hugsade hann þat at sua marga frændr atte Olafr gofga ok tæingdamenn ỏllu megin fra ser austr a landit ef þeir tæki hann til hofdingia yfir sig sem visar uonir væri ef þeir vissi hann j land kominn at þa mundi at drifua allr landherrinn ok vilea ekki annat en taka hann til konungs ok efla til rikis. en styrkr Hakonar var mestr vm Þrændalog ok þotti Þori jalli ekki ofrefli vid uitrlæik sinn ok lidsatla at[262] rada Olaf af dỏgum ef hann kæmi nordr þangat med æigi lid flæira en hann hafdi ef Þorir fengi adr æigi færi til at taka Olaf af lifui sem þeir jall hỏfdu rad til sett adr Þorir fór ór Noregi. foru þeir nu sua at landzfolkit vard ekki vart vid þa. En æins dags at kuellde kuomu þeir nordr at Agdanes(i)|[263] lỏgdu þar skip sin til lægis ok tialldudu yfir. en þegar at þeir fundu menn at mali spurdu þeir at Hakon jall var þa inn j Þrandheimi ok þat med at hann er uordinn missattr vid bændr. En er þeir Þorir ok Kallhofud heyrdu þetta bra Þori miog j brun. þuiat þa vard ỏdruuisu en hann hugde. þuiat eftir Jomsvikinga bardaga voru allir menn j Noregi fullkomnir vinir Hakonar jalls firir þann sigr er hann hafde fæingit ok frelst þat land allt undan ufride. en nu sua illa at borit at þui er honum þotti at hỏfdingi mikill uar kominn j landit en bændr vsattir vid Hakon jall ok jafnuel þar j Þrandheimi j fỏdurlæifd Hakonar. Þorir kallade þa til sin Jostein ok Kallhofud. hann talade vid þa langt æinmæli. En er nattade ok allir menn voru sofnnadir a skipum þa stodu þeir brædr upp ok klædduzst hliodliga toku uopnn sin ok gengu a einn litinn bát. þeir reru til skips Olafs konungs ok gengu þar upp leyniliga ok at rekkiu konungs. sỏgdu at naudsyn bæidde at hann gengi a land med þeim. hann gerde sua. En er konungr hafde nidr setz fellu þeir badir til fota honum ok mæltu med myklum harmi ok ahyggiu. okkr hefuir af hendi borizst hỏrmuligr glæpr sua at vit erum dauda firir uerdir sem uondir suikarar. ok þui gefumzst vit nu upp a þitt ualld at þu gerir af okkr huort er þu uill latir lifua edr deyia. Konungr spurde. huat hafui þit vm at vera. Þeir sogdu þa allt huersu Hakon jall hafde naudgat þa til at vera j suikrædum vid hann med Þori klokku. ok er þer nu ætladr bradr bani. hỏfum vit af þessu verit jafnnan hugsiukir en alldri gladir sidan vit forum af Noregi. Konungr mællti. standit upp skiott. ekki skal ek ykkr um þetta kunna þuiat ek uænti at þetta ok allt annat gangi eftir gudligri forsia vm minn hag. hafui þit uel farit med ykkru male ór þui sem at rada var. kennit nu til nokkut gott rad hueriu ek skal fram fara. Jostæinn suarar þa. j kuelld er Þorir hafde spurt tidendi ofan af landi læiddi hann okkr bada a æintal ok þakkade okkr huersu uel vit hỏfdum halldit hæit ok særi vit Hakon jall. sidan sagde hann okkr at hann ætlar j morgin snemma at heimta þig a land upp æinn sua sem til radageorda. ok þadan af uggi ek at hann hafui þau suikræde fram sem Hakon jall hefir okkr bodit at taka þig af lifui. Nu kunnum vit brædr þer þat at segia at hedan skamt a næsta fialli byggir æinn Finnr framviss ok forsparr sua at hann væit ok firir segir vuordnna hluti. ok þui radum vit at uer farim at vitea hans ok bidim hann oss firir segia þat er oss foruitnar. Olafr konungr suarar. læitt er mer at vitea Finna edr fretta þa þeirra luta er mer þikir vit liggea at vita. en ef ykkr likar þat þa verde vile guds ok ykkar. Þa gengu þeir þrir saman. ok þar sem læidin la voru myrar miog blautar en myrkt af nott. sua bar til at konungrinn stod fastr j æinne kelldu suo diupre at tok upp um brokabellti. ok þa er þeir drogu hann upp sagdi hann sua. þess var uon at mer mundi til bera þuiat ek samþykta at leita fulltings af Finne þessum er fyrnsku mun vita. en ver kristnir menn skylldum healpar uænta af himna gude ok a hann treysta firir allt fram j ollum uorum nalægum naudsynium. nu var mer þessi maklig skrift at liggia fastr j feni at ek fengi mer æigi sealfr vm borgit. Þeir brædr suorudu suo er sagt af fornum monnum at bysna skal til batnnadar. sa er annar orzskuidr at fall er farar hæill. festir þu nu ok fætr j landi. Þat er ok sagt af Finnenum at hann þottizst vita þeirra þarkuomu. gerde hann þat bragd at hann gerde elld mikinn j gammadyrum sinum at sa elldr skyllde lysa firir þeim er þangat villdu fara. Þeir Olafr konungr sa liosit ok kuomu sidan til gamma Finnzsins utan alla stygd ok talman af honum teknna. Finnr gek æigi vt ór gammanum helldr kallade hann hárri rỏddu suo segiande. uel uæit ek ok huerr þu ert edr huert þu vill edr huers þu læitar. ekki skaltu inn ganga j mitt hus þuiat ek er miog siukr sidan þu komt a þetta land. j ydru foruneyti eru sua biartir gudar at j gegnn gỏfugligu liose þui er skærliga skinn af þeim ok þeirra asionu er mer huorki lofat at lita ne sia. ok þui bid ek þig at þu uirdizst þitt eyrendi vti fram at bera en ek mun inne at hyggea ok andsuara. Olafr mællti. segþu oss Finnr af þinum forspam huat oss mun at hendi berazst edr huat uer skulum gera. Finnr suarade. a morgin mun Þorir bidia at þu gangir a land med honum ok þa mun hann vilea at þit talit enn saman lágt ok leyniliga nokkura þa hluti er þer til heyra. ok er þit komit a land þa mun Þorir vilia hafua hærra sæti en þat skaltu |[264] æigi samþykkia. þa mun hann hafua .ij. menn folgnna j skogi er skiott munu fram hlaupa þig at drepa þegar Þorir hefir nokkut mark þeim til þess geort. þu skalt ok hafua adra .ij. menn j skogi leyniliga. ok þa er þu hefir þeim gefit þat mark at þadan af megi þeir vita huat þinn vile er munu þeir fyrr en hinir fram koma af skoginum skiotliga ok drepa Þori. mun hann þa j þeirri snỏru væiddr verda er hann hafde þer til buna ok illgiarnnliga uppegnnda met sinum suikum. en litlu sidarr mun Hakon jall þuilikum dauda deyia. muntu þa riki rada yfir ollum Noregi. ok þa er þu ỏdlazst riki eftir Hakon muntu þa boda Nordmonnum nyian sid ok oss vkunnan þann er þinir vndirmenn munu miog suo allir vit taka. Ok ef þer profazst nokkut nytsamligt þat er ek tala þuiat ek skal þig æigi blekkia ok þui bid ek at þu þrỏngir mig ekki þann sid at taka þuiat ek uerd þar at vera sem ek er adr ok ekki ma ek annars stadar vera. Nu uæit ek ekki af þinni virdingu flæira firir at segia þat er enn er uuordit. en ef þat kann til at bera sem æigi er ỏruænt at hundr þinn Uige verde sarr sentu hann til min ok mun ek græda hann. Ok at þessu firir sogdu þagnnade Finnrinn. en þeir Olafr konungr foru af fiallinu ofan. Þa talade konungr til þeirra brædra. huat vili þit nu lata hafua af þessum hlutum er Finnrinn hefir sagt. Þeir suara. allt þikir okkr þat truanligt er hann talade en þo skaltu rada hueriu fram er farit þuiat þat mun bezst gegnna. en þui hyggium vit þat æigi fals er Finnrinn sagde at Þorir sagde okkr þetta adr allt firir ok þat med at þessi hefde verit radagerd þeirra Hakonar adr þeir skildu. ok þui skilldu vit brædr æiga frialst at segia þer suikin þa er vit kæmim fotum a meginland at þeir ætludu at þu skylldir vera drepinn fyrr en vit gæingim a land. en nu hefir suo tilborit at þu lifir en vit erum lausir allra suardaga ok fastmæla uit þa Hakon jall. nu er þat þit fysta okkart rad at þu setir j skoginn þina trunadarmenn sua at þeir verdi skiotari at drepa þenna hinn uonda niding. Konungr mællti. þetta skal allt hafua er þit hafit hugsat. en huort uili þit þetta uerk uinna edr skal ek adra menn til fa. Þeir suorudu badir senn at þadan j fra skulu þeir ỏllu þui fram fara sem honum er bezst viliat. Segir konungr þa at þeir skulu þa ganga j skoginn ok hlaupa fram þegar ek bregd upp glofua minum. Gek konungr þa a skip sitt sua at æingi visse. Snemma vm morgininn kom Þorir a skip til Olafs konungs ok bad at þeir munde ganga a land .ij. samt til radagerda. konungr sagde þat vel mega. ok er þeir kuomu a land ok ætludu nidr at setiazst þa uillde Þorir hærra sitia en konungr uillde þat æige. bra hann þa upp glofua sinum med hægri hendi. þeir Jostæinn hlupu ór morkinne ok .ij. menn adrir. urdu þeir þa skiotari. þeir hiuggu badir senn til þess uonda suikara Þorir sua at hann fek þegar bana. En er menn Þoris þeir er hann hafdi ætlat til at drepa konung sa þessi tidendi þa namu þeir stadar. þeir Josteinn sneru þegar at þeim ok drapu þa bada. en adrir menn Þoris þeir er a skipum voru badu ser grida ok þat væitti Olafr konungr. gerduzst þeir hans menn ok bundu þat æidum.


Bardagi Hakonar jarls vid bændr. capitulum.

189. Hakon jall gerdizst sua mikill illifnadarmadr vm kuennafar at hann gerdi ser allar konur jafnnhæimilar huort sem voru mædgur eda systr meyiar edr manna konur. j mỏrgu ỏdru gerdizst hann grimdarfullr vid sitt vndirfolk firir þui var hann kalladr þat er sidan hefir halldizst Hakon illi. Madr er nefndr Bryniulfr rikr madr ok vinsæll hann bio j Gaulardal. Bryniulfr atti konu væna hon var uel at ser um marga hluti. A æinne nott sende hann til Bryniulfs þess eyrendis at þeir hafui j brott konu hans ok færi jalli. Bryniulfr var kominn j sæng hea husfreyiu sinne er jalls menn kuomu a bæinn. þeir baru upp firir Bryniulfi sitt eyrendi sogdu þat bodskap Hakonar jalls at Bryniulfr sendi konu sina jalli. Bryniulfr suarar. fatt lætr jall þessi umællt ok ugeort þat er illt er. ok suo er hann nu uanstilltr j sinum uondskap at æigi er oruænt at skiott steypizst hans riki ok lati hann herfuiliga sitt lif þuiat þetta folk er j myklum naudum er undir hann verdr at luta. geri þer nu skiott annat tueggia at þer dragizst j brott ella bidi þer bradliga þa skam at þer megut badar hendr a festa. Þotti sendimonnum sinn kostr sa likazstr at fara aftr vid suo buit. en er þeir kuomu til jalls sỏgdu þeir honum sin eyrendislok. Jall suarar. allt skal Bryniulfi til æins koma. lata skal hann konuna edr drepinn ella. Sendi jall þa mikit lid. en er þeir kuomu a bæ Bryniulfs baru þeir fram eyrendi jalls. Bryniulfr suarar. þat er nu likazst at ek hafui æigi lidsafla vid ydr at sinne en þo ma vera at jall taki um sidir makliga usæmd firir sinn ofsa ok udadir. Spratt hann þa upp ok |[265] tok klæde sin ok uopnn gek sidan brott med mikille ræide. en sendimenn toku konuna ok færdu jalli. Bryniulfr for j bygdina ok kallade saman bændr ok kærde firir þeim sin mal ok huern vsoma jall gerde honum. Nu er su min beidni sagde hann at ver stefnum saman lide uoru ok fỏrum at jalli ok beriumzst vid hann edr brennum jnne. er oss þat hin mesta skom ef ver þorum æigi at reka af oss þessa illzsku. nu þo at mer se min suiuirding nalæguzst þa mun æigi langt at bida adr fleire munu æiga um slik uandræde at tala ef ekki er at gert. kann vera at þa se nokkurir sua hraustir at æigi þoli jalli huernn osoma þo at þer vilit nu ekki uikiazst undir mina naudsyn. Allir bændr suorudu uel rædu. Bryniulfs kolludu hina mestu naudsyn at duga honum til ok uorkunn at hraustum manni lægi sligt j myklu rumi. var þa vid sealft buit at herrinn mundi upp hlaupa. Litlu sidarr uar jall a uæitzslu j Gaulardal þar sem hæitir j Medalholmi en skip hans lagu vt firir Uiggiu. Ormr lyrgia er nefnndr rikr bonde hann bio a þeim bæ er hæitir a Bynese. Ormr atti þa konu er Gudrun het hon uar dottir Bergþors at Lundum. Gudrun var kollut Lundasol þuiat hon var kollut sem hon uar kuenna friduzst. Hakon jall sende þræla sina a Bynes til Orms þeirra eyrenda at færa jalle konu Orms. þrælar kuomu a Bynes ok baru fram sitt eyrende. Ormr tok þui ekki fiarri bad þa fara fyst til nattuerdar. en adr þrælarnir uoru mettir kuomu margir menn ór bygdenne sem hann hafde ord til sent. let Ormr þa ỏnguan kost at Gudrun fære med þrælunum. þa mællti Gudrun til sendimanna. segit þau min ord jalle at ek mun æigi til hans koma nema hann sendi eftir mer Þoru af Rimỏl. Þora var husfreyia rik ok æin af unnostum jalls. Þrælarnir komu aftr til jalls en urdu reidir miog vid suor Gudrunar. þeir hæituduzst fast uid bonda ok husfreyiu sogdu at þau mundu þessa idrazst adr skamt lide þadan ok at þeir skyllde sua þar koma ỏdru sinne at þeim þætte þa sa hinn bezsti badum at gera uilea jalls. skildu þa vid þat. Ormr skar upp herỏr ok sende til Halldors a Skerdingstediu en Halldorr let þegar fara fra ser. sendu þeir Ormr bod fiogurra uegnna j bygdina ok letu þat bodi fylgia at allir uigir kallar skylldu fara at Hakoni jalli ok drepa hann. ok eftir er bodit gek hliop upp mugi mannz ok sokti til Medalholms allt þetta lid. Hakon jall fekk niosnn af herhlaupi þessu. for hann þa med sitt lid af bænum j dal æinn diupan er sidan var kalladr Jallsdalr ok læynduzst þeir þar eftir vm daginn. hafde Hakon niosnir allt af bondaherinum. bændr toku uegu alla ætludu þeir hellzst at jall munde farinn til skipa sinna. en firir skipunum red þa Erlendr sonr jalls hann uar hinn mannuænligzsti madr. Ok er nattade þa dreifde Hakon jall lide sinu ok bad sina menn fara marklæide vt til Orkadals. mun æingi madr ydr mæin gera sagde hann ef ek er huergi nærr. segit þat Erlendi syni minum at hann fare med skip min vt eftir firde ok suo sudr a Mære til fundar vid mig þuiat ek mun þangat fara j land þegar nokkut dræifizst bondaherrinn. en ek mun uel fa læynnzst j fylsnum firir þeim medan þeir læita sem akafazst eftir mer ok hallda saman flokkinum. Foru jalls menn þa j brott sumir vt til skipanna til Erlendz en þeir hæim j bygd er bu attu. jall var eftir ok þræll hans sa er het Þormodr karkr. þessi þræll hafdi Hakoni jalli verit gefinn at tannfe þa er hann var barnn þuiat þeir voru jafnngamlir badir. foru þeir jall at læita ser hælis. ræid jall en Karkr gek. En er þeir komu at a þeirre er Gaul het var iss á ánne miog uakr. jall for af bake ok uæik hestinum j uok æina ok let þar eftir mỏttul sinn ok festi vid isbrunina sua at æigi matti med ỏllu ofan reka. foru þeir þa til hellis þess er hæitir Jallshellir. Þeir lagu þar vm hrid ok sofnnudu ok let Karkr illa j suefnne. en er þrællinn uaknnade mællti hann. herra minn sagde hann dreymde mig nu. Jall spurde huat hann dreymde. Mer þotti vit herra vera j hellinum. ek sa at mikill madr illiligr for nedan at hellinum ok hræddumz vit at hann mundi inn ganga j hellinn. mer þotti hann stad nema firir hellisdyrum ok segia sua. nu er Ulli daudr. sidan gek hann brott ok upp til fiallz en ek uaknada. Jall mællti. þar mun Erlendr son minn uera drepinn. Karkr sofnnade ỏdru sinne ok let enn illa j suefnni sem fyrr. en er hann uaknade mællti jall. huat dreymdi þig nu. þræll suarar. nu þotti mer þessi madr hinn sami aka ofan fra fiallinu. en er hann kom til hellissins til min mællti hann. segdu jalli at nu eru lokin sund ỏll. Jall suarar. skamt segir þu þa eftir lifsdaga vorra.


Drepinn Erlendr Hakonarson

190. Eftir drap Þoris klokku hellt Olafr vt a fiordinn fim langskipum en þar reyri jnnann a moti þeim Erlendr son Hakonar |[266] jalls med þremr skipum. Lognn var vedrs ok nalguduzst skiott skipin er huorir reru a mot ỏdrum. en er skamt var mille þeirra þa grunade Erlend (at) ofridr munde vera. snerv þeir þa at lande. Olafr konungr sa þa langskip roa at ser ok hugde hann at þar munde Hakon jall. en er þeir Erlendr sneru undan þa bad konungr sina menn roa eftir þeim sem akafazst. En er þeir Erlendr uoru miog sua komnir at landi reru þeir a grunn. hlupu þar þegar firir bord ok læitudu þegar med sundi til landz. Olafr konungr sa huar suam madr forkunnar fridr. konungr greip hialmuolinn ok kastade at þeim manni. kom þat hỏgg j hỏfut Erlendi jalls syne sua at haussinn brotnnade til hæila. let Erlendr þar lif sitt. Þeir Olafr drapu þar mart manna. sumt lidit komzst undan med flotta sumt toku þeir ok gafu grid ok hỏfdu af tidenda sỏgnn. Þat uar sagt konungi at þessi madr er hann hafdi drepit med hialmaruolnum uar Erlendr son Hakonr jalls ok þat med at bęndr hỏfdu farit at jalli med ufride ok hann var ordinn forflotta firir þeim ok dræift var ỏllu hans lide.


Hakon jarl var j grofinne med(!) ok Karkr þræll

191. Hakon jall ok Karkr þræll duolduzst skamma hrid j hellinum stodu upp ok gengu a bæinn Rimỏl. sendi jall þa Kark a fund Þoru ok bad hana koma leyniliga til sin. hon gerde sua ok fagnnade uel jalli er þau funduzst. Jall mællti. uæitzstu nỏkkut þat leyni a bæ þinum at þu megir fela mig þar vm nokkurra natta sakir þar til er bændr riufua safnadinn. Þora sagde. þat mun mer æigi auduellt uerda at uarduæita þig her a laun. munu þinir vvinir her koma ok ransaka þenna bæ sem uandligazst ok ỏll nalęg leyne. mun þin læitat vera her framar en huar annars stadar firir þa skylld at morgum manni mun likligt þikia at ek healpi þer ef ek ma sligt er ek orka. en þo er sa æinn stadr a þessum bæ at ek munda æigi kunna at læita þuiliks hỏfdingia sem þu ert en þat er suinabæli nokkut. Þora fylgde þangat ialle. hann mællti þa. þetta er uel til fundit ok uitrliga. her skulum uer firir buazst. lifsins skal nu fyst læita mæirr en hirda um herbergit huort þat er allrikmannligt. Tok þa þrællinn ok grof þar mykla grof ok bar brott molldina. en þau jall ok Þora satu medan ok skrumudu. sagde hon þa jalli þau tidende er hon hafde nyspurt at Olafr Trygguason var kominn a fiordinn ok hann hafde drepit Erlend son hans. sidan gek jall j grofina ok Karkr þręll med honum. Þora fek þeim noga vist ok dryk ok lios ok adra hluti þa er þeir þurftu at hafua. þui næst byrgde hon aftr grofina med vidum ok sopade a ofan molldu ok myki. sidan rak hon þar yfir suin. tradu þau nidr tadit sua at ekki sa nyuirki a. gek Þora þa heim til bæiarins. uisse æingi nema Þora at jall uæri þar. suinabæli þetta uar undir stæini einum myklum.


Draap Hakonar jarls af Karci

192. Bændr þeir er j atfỏr hỏfdu uerit vid Hakon jall foru þegar a fund Olafs Trygguasonar er þeir spurdu at hann uar j land kominn. fognudu þeir honum med ollum blidskap ok goduilia ok sogdu sua. þetta er oss ordinn mikill timadagr er uær nadum þig finna ok suo uæntum uær at þetta skuli uerda. uær ætludum eftir Jomsuikinga bardaga at æingi hofdingi mundi slikr uera sem Hakon jall sakir sigrsælda ok margra hluta annarra er hann hafdi til hỏfdingskapar. uillde þa ok allt landzfolkit ekki annat en hallda hann til rikis. en sidan hans illzska ok udadir hafua suo gæingit ór dæmum at med ỏngu moti er þolanda þa er nu uordinn ollum monnum suo læidr hans uansi ok vdęmi at þui sidr helldr hann riki hedan af at hann skal tyna lifuinu þegar uer finnum hann. truum uær at þat uerdi geort med þinu[267] fulltinge ok hamingiu sua giptusamliga sem þer hefir til tekizst um drapit Erlendz sonar hans. þui uilium uer bidia at þu gerizst hofdingi yfir þessum flokki ok bidir sua ædri tignar. þuiat uer uitum at allr landzherrinn uill ok hellz þiona undir afkuæmi Haralldz harfagra. þo at æigi uæri jafnnagætr madr sem þu ert. Olafr uard gladr uit þeirra rædu. Gerdu þeir þa samlag sitt toku bændr þa Olaf til konungs yfir sig. hỏfdu allir æitt rad at læita eftir jalli. Þeir foru þa eftir Gaulardal upp. þotti monnum þa vera likazst at jall munde uera a Rimol ef hann hefde til manna komizst þuiat einge uar jafnnkær uinr (jalls) j þeim dal sem Þora. en er þeir kuomu at anne Gaul fundu þeir mỏttul jalls j uokinne ok suo hestinn nokkuru nedarr kominn j eyre æina. en er þeir kendu mỏttulinn tỏludu nokkurir at jall munde tynzst hafua j anne ok þyrfte æigi læingr at læita hans. þa mællti æinn gamall madr. æigi kunnu þer uit edr slægdir jalls ef |[268] þer truit hann tynzst hafua j a þessi ok þer skilit æigi at þetta er prettr hans at blekkia ydr. Konungr sagde at sua var. samþyktu þeir þat allir ok helldu fram ferdinne þar til er þeir kuomu a bæinn a Rimỏl. þeir brutu þar upp huert hus ok læitudu jalls bæde jnne ok vti sem Þora hafde getit til ok fundu hann æigi. Þa atti Olafr konungr þing vti j gardinum. sidan stod konungr upp a stæin þann hinn mykla sem þar uar hia suinabælinu ok skaut konungr a eyrendi ok taladi hatt ok huellt ok sagde sua. þat er monnum kunnikt at uer hỏfum læitat eptir Hakoni jalli ok firir þui at uær finnum hann æigi at sinne þa skulu þat allir vita at þeim manni skal ek giallda makliga ỏmbun ok mikit verdkaup er verdr banamadr jalls. Þui næst for Olafr konungr med allt lid sitt brott af bænum Rimỏl ok inn a Hladir ok settizst þar. Hakon jall ok þrællinn voru j grofinne þeir heyrdu fullgerla huat Olafr konungr talade. En er konungr uar j brottu ok hans menn mællti jall. mikill mattr fylgir þessa mannz mali. ek hefir uerit staddr j morgum haska ok mannraunum ok hefir þat mællt verit at ek uæri æigi manna hræddazstr en nu vid æin saman ord Olafs þessa græip ottinn mitt hiarta sua fast sem alldri fyrr at hugr fyllizst ahyggiu ok hrætzslu af hans ognarordum. Læit jall þa til þrælsins ok sa hans yfirbragd ok asionu miog dỏkna ok lituerpazst. jall mællti til hans. hui ertu sua blæikr en stundum suartr sem jỏrd. er æigi þat er þu uilir suikia mig. Karkr suarar. æigi er þat. en þer ma þat æigi undarligt þikia at ek hrædumzst ord þessa mannz æigi sidr en þu. (Jall mællti). ma þat firir þui at vit uorum a æinn dag fæddir man skamt mille dauda okkars. En er nattade snæddu þeir badir saman ok drukku af æinu keri. Jall hellt uỏku firir ser um nottina þuiat hann trude illa þrælnum. en Karkr suaf bæde fast ok læinge en þo vaknnade hann um sidir ok sa jall uaka. Karkr mællti. dreymdi mig enn herra. mer þotti sem vit uærim badir j æinu skipi ok skyllda ek styra. Jall sagde þa. þar rædr þu firir lifsstundum huorstueggia okkars. Karkr sofnnade j annan tima ok let illiliga. en er hann uaknnade spurde jall huat hann hafde dreymt. Hann sagde. a Hlodum uar ek nu ok lagde Olafr Trygguason gullhring a hals mer ok enn þotti mer hann gefua mer mikinn hest. Jall mællti. þar mun Olafr konungr lata blodraudan hring um hals þer ef þu kemr til hans. uara þu þig sua at hann mun lata afhỏfda þig ok þo æigi ỏruænt at hann lati þig sidan upp festa til hadungar ok gefui hann þer þenna hest. en af mer muntu gott hliota sem fyrr hefir uerit ef þu suikr mig æigi. Sidan uoktu þeir badir sua sem huorge tryde ỏdrum. en j mot deginum sofnnade jall. hann let bratt illa j suefnni æpti ogurliga ok skaut undir sig hælunum ok hnakkanum sua sem hann mundi uilia upp risa. vid þat vard Karkr hræddr miog ok felmzfullr af otta. hann græip mikinn knif ok huassan af linda ser. hann lagde knifinum j gegnum barka jalls ok skar vt ór eftir. þat uar bani jalls. Sidan snæid þrællinn hofudit af jalli ok for burt med kom þrællinn eftir um daginn inn a Hladir. hann færde Olafi konungi hỏfud Hakonar jalls ok sagde alla atburde vm ferd þeirra Hakonar sua sem nu var adr tead. Þa mællti Olafr konungr. firir hueria sok suæik þu jall. Karkr suarade. ek drap jall mest firir þau hinu fỏgru hæit er þu hetzst þeim er banamadr hans yrde ok þat annat at ek visse uarlla huat ek skyllde at hafazst vid þau hrædiligu læti er hann hafdi j suefnninum. Konungr mællti. þat skal ek efnna er ek het þar vm at lata þig hafua makliga ỏmbun firir þitt starf ok læida sua þeim er eftir lifa at suikia sina lanardrottna. þo at þu þionadir illum þa var hann þo þinn herra ok attir þa honum gott at launa ok æigi mundir þu at sidr suikit hafa þo at þu hefdir godan att. Let konungr þa læida hann vt ok hoggua af honum hofut. sidan let konungr taka hỏfut Hakonar jalls ok Karks þræls. for þa Olafr konungr ok mart bonda med vt til Nidarholms. sa holmr uar þa hafdr til þess at drepa þar þiofua ok illmenni stod þar galgi. þar let konungr af bera bæde hofudin ok festa upp. gek þa til allr herrinn ok æpti upp ok grytti at hofdi jalls ok mællti at þar skylldi fara nidingr med ỏdrum nidingum. Eftir þat voru menn sendir upp j Gaulardal ok toku buk jalls upp or grofinne ok drogu brott ok brendu. ok sua uard mikill mattr at fiandskap þeim er Þrændir gerdu til Hakonar jalls at æingi matti annat nefnna hann en Hakon illa. var þat (kall) haft j Þrandheimi ok uidara annars stadar jnnan landz ok vtan. en þo ma þat segia fra Hakoni jalli at hann hafde marga hlute til at vera hỏfdingi. hann var madr storættadr j allar kynkuislir spakr at uiti ef hann hefdi |[269] til gods uiliat hafua ok kænn vid alla rikisstiornn snarpr ok hardfæingr j orrostum ok bar oft hamingiu til at sigrazst a sinum (o)vinum. Sua segir Þorlæifr Raudfelldarson.


Hakoni vitum ver huergi
hafizst hefir runnr af gunni
fremra jall und ferlli
folk raunar þer mana.


Hakon jall uar ỏrlyndr af fe vit sina menn ok langan tima uinsæll af alþydu innanlandz. en hina mestu uhamingiu bar slikr hofdingi til banadægrs sins. ok uar þat j odru lagi æigi undarligt þuiat Hakon jall var alla æfui undirhyggiufullr otrur ok suikall bæde vit vini ok ovini. hinn ramazsti gudnidingr ok blotmadr. uar þa ok sa timi kominn er allzualldanda gud hafde firirætlat at blotskapr ok hæidni ok þessi hinn uondi ouinarins eyrendreki Hakon jall skyllde firirdæmazst en j stadinn skyllde koma hæilug trua ok rettir sidir ok fagurliga blomgazst um oll Nordrlond firir goduilia sakir ok astundan þessa blezsada guds drottins sendiboda Olafs konungs Trygguasonar. En þa er Hakon jall uar drepinn hafde hann jall uerit þrettan uetr ok .xx. fra þui er Sigurdr jall fadir hans fell. en þa uar Hakon halfþritugr. en nu skorti hann .ij. uetr a sextugan er hann var drepinn.


Olafr Trygguasun til konungs tekinn yfir Noregh

193. Olafr konungr sat a Hlodum fyst eftir fall Hakonar. en er þessi tidendi spurduzst at Hakon jall uar drepinn en Olafr konungr Trygguason kominn j stadinn þa sottu a hans fund aller hofdingiar ór Þrændalỏgum ok mart annat folk. voru allir med æinu samþykki at þeir badu hann vera sinn hỏfdingia ok budu honum sina þionustu ok goduiliafulla hlydni. tiadu þeir ok firir honum at þeir mattu æigi læingi hỏfdingialausir vera firir þau tilfelle er þa hỏfdu ordit. sỏgdu þat er satt var at þeir attu uon af jỏrlum Æireki ok Sueine hinna mestu hardynda firir þys þann er þeir hỏfdu gert at Hakoni fỏdur þeirra. Olafi þokkadizst uel þeirra tal. uar þat ok rad þeirra allra samt at stefnna atta fylknna þing j Þrandheimi. kom þar ok allmikit fiolmenni er til sotti vm ỏll Þrændalỏg. En er þing var sett stod Olafr konungr vpp ok kuaddi ser hliods. tok hann sidan sua til mals. Þat mun ollum monnum kunnikt þeim sem her eru samankomnir at Haralldr konungr hinn harfagri uar læingi æfui konungr yfir ollum Noregi. tok hann sumt riki j erfd en sumt æignadizst hann hernade. setti hann þau laug at huerr hans ættmanna sa er kallsift at langfedga tali væri fra honum kominn skylldi uera konungr ok taka riki eftir fodur sinn. en þui at Haralldr konungr atti marga syne þa skifti hann riki med þeim sua sem honum þotti hæfua ok setti þat med at æinn skyllde uera yfirkonungr landzsins þo at flæire uære jafnnkomnir firir ættar sakir. Nu med þui at þetta folk er hofdingialaust ok hefir þolat adr læingi rangligt riki ok yfirbod þa uil ek biodazst til eftir þui sem margir hỏfdingiar ok rikismenn hafua bæitt at gerazst yduarr konungr ef þer vilit vera minir þegnar. synizst mer sua (firir) sumre hluta sakir sem uort samfelag se æigi umakligt at huorir mætti adra styrkia ok stydia til rettra framferda. hefir ydr borit mikinn vanda til handa at etia vid ræide Hakonar sona Æireks ok Sueins ok annarra frenda hans ok vina firir aftỏku jalls. æigi þer þadan von hinna mestu afarkosta ef þer hafuit ỏnguan hỏfdingiastyrk j moti sem þer hafit adr kært firir mer. en j annan stad læt ek at moti drifua mikinn uanda sua langan missi sem ek hefui bedit minna sæmda. þuiat langa æfui hefir riki verit j þessu landi gripit gripdeilldum ok longum uidgengizst ofsi ok uiafnnadr. þar fyst er Æirekr blodỏx drap Olaf fỏdurfỏdur minn ok marga adra brædr sina þuiat firir agirnne sakir uillde hann æinn hafua riki þeirra. þar næst kom til rikis Hakon Adalstæinsfostri ok unni hann sæmdar frændum sinum þeim sem æigi risu med ofbelldi j mot honum. skipade hann þa Tryggua fỏdr minum þat riki er fadir hans hafde att ok gaf honum konungs nafnn. hellt hann þui riki medan Hakon konungr fodurbrodir hans lifde ok voru hinir mestu astvinir. En er Æireks synir hỏfdu riki tekit þa suiku þeir Tryggua konung fỏdr minn ok drapu hann j trygd at radi Gunnhilldar modur sinnar þa er ek uar j modur kuide. Su hin sama Gunnhilldr setti margar gilldrur med sinne slægd at væida mig ok taka af lifui þegar ek var fæddr. var Astridr modir min ok ek leyniliga a Offrustodum med Æireki fỏdr sinum. en firir uæilræde Gunnhilldar træystizst Æirekr æigi at hallda okkr her j landi. for modir min þa med mig huldu hỏfdi ok helldr fatækliga austr til Suiþiodar. þar duỏldumz vit nærr[270] j utlegd med Hakone gamla. hefde Gunnhilldr þa þangat |[271] mig med suikrædum firir sina sendimenn ef sa godi madr Hakon gamli hafdi æigi halldit mig med uallde ok hofdingsskap firir hennar eftirsoknn sakir uinskapar vid Æirek modurfỏdr minn. Þui næst þa er ek var þreuetr foru uit modir min ór Suiþiodu skipferd ok ætludum austr j Gardariki a fund Sigurdar brodur hennar. þa mættum uit vikingum ok vorum vit handtekin ok selld mansali en sumt foruneyti okkart drepit. skilde þar med okkur modur minne sua at ek sa hana alldri sidan. ek uar þa selldr vid verde sem adrir mansmenn. var ek .vj. uetr j þeirri vtlegd a Æitztlandi þar til er Sigurdr modurbrodir minn leysti mig þadan ok flutti mig þadan austr j Gardariki. þa uar ek .ix. uetra. adra .ix. uetr uar ek j Gaurdum j vtlegd þoat firir manndoms sakir godra hofdingia væra ek uel halldinn. þar næst uar ek j Uindlandi .iij. uetr en firir uestan haf j hernadi .iiij. uetr. hefui ek þessar stundir sem ætla ma lỏngum þolat uos ok erfuide en haft þat æina frelsi er ek var med vtlendum þiodum ok vkunnum. haft nu naliga ekki annat til framflutningar lide minu en ek hefui ordit lifuinu til at hætta ok minna manna ok þar med haft j haska þat er enn er mæira vert þoat ek greina þat æigi at sinne þuiat margan mann saklausann hỏfum uær rænt sinu godzse ok suma lifuinu med sem hermanna hattr er. En þeir menn hafua setit yfir æignum uorum ok ættleifd sem æigi uoru miog makligir er satu um lif uort ok uorra frænda med margfỏlldum suikrædum. sem var Gunnhilldr konungamodir ok synir hennar. en þo hỏfdu þeir ætt til þess at vera konungar ef þeir hefdi æigi mæira agirnnzst en þeir attu at rettu. En þessi hofdingi er nu uar firir skemzstu Hakon jall hafdi burdi til þess at hallda fỏdurleifd sinne ok hafua jalls nafnn ok len af rettum Noregs konungi. en þat uoru hinn mestu olaug ok rangyndi at hann rede æinn ollum Noregi en drap nidr konunga þa er hann atti med rettu undir at þiona suma med bardogum en suma med suikrædum sem ek mundi hafua mid a mer ef hans illuile hefdi fæingit framkuæmd. þuiat hann sendi Þori klokku uestr um haf at koma mer med uelum uestan a ualld jalls ella skylde Þorir drepa mig sem þeir menn sumir vita er her eru a þinginu. Nu uænti ek þess at æingi madr er at rettum lỏgum jafnær konungdominum sem ek firir ættar sakir [ef þetta er[272] uile hofdingia ok samþykki alþydu. Lauk Olafr sua sinne rædu at allir menn hormudu huersu langa eymd ok utlegd hann hafde þolat. hliop þa upp mugr ok margmenni ok uilldi æingi annat heyra en Olafr Trygguason væri konungr. var þa Olafr Trygguason til konungs tekinn a allzheriar þinge yfir land allt suo vijtt sem haft hafde Haralldr konungr hinn harfagre ok dęmt honum rikit at fornnum lỏgum. hetu bændr honum at fa styrk fiolmennis til at fa rikit ok sidan at hallda. en konungr het þeim j mote lỏgum ok landzretti ok at hallda þa vid agangi ok ofsoknn Hakonar sona ok allra annarra þeirra er eftirmal uilldu uæita aftoku jalls. tok Olafr konungr ser þa hird. Þess getr Þordr Kolbæinsson j Eireks drapu at Hakon jall var af lifui tekinn en Olafr Trygguason kom til rikis j Noregi.


Mæinrenner bra manna
margfusa skỏp uarga
lioda litlu sidarr
læ Hakonar æfui.
en til landz þess er lindar
ladstafr uegit hafde
hraustr þa er herr for uestan
hygg ek kęmi son Tryggua.


Af liflaate Albani ok Sunnifuu. capitulum.

194. A dỏgum Hakonar jalls er sagt at andadizst æinn konungr uestr a Jrland(i) hann atti dottur er het Sunifua. hon var vitr snemma ok vel kristin þuiat Jrland hafdi uel kristit verit. Sunnifua uar hin fegrsta mær ok þa roskin at alldri er þessi frasỏgnn gerdizst. hellt hon riki eftir fỏdur sinn med forrade gaufugra frænda sinna ok vina. en med þui at Sunnifua hafde riki mikit ok sua sialf hin fridazsta synum þa gerduzst til æinir hæidnir uikingar at bidia hennar. Sunnifua uillde þui sidr giftazst hæidnum manni at hon hafdi statt j hug ser af þiona gude æinum j hræinlifui ok æiga ỏngan mann a jardriki. toku uikingar at heria a riki Sunnifuu ok marga uega at þrỏngua hennar kosti. ætlade þeirra hỏfdingi sua at naudga henni[273] til samfara vid sig. Sunnifua stefnndi þing med sinum monnum. ok er saman uoru komnir frændr hennar ok uinir sagdi hon sua. ek hefui ydr saman kallat hinir kæruzstu vinir til radagerdar um riki þetta er ek hefui stiornnat nokkura stund med ydr. en nu tekr mig at þrỏngua ofsi ok agangr illra manna sem alla[274] adra þa er (stundu) til fallualltra fagnada þessa hins skamæliga lifs. Firir þui hefui ek hugsat at ek skal alldri læingr bera raunir ok ahyggiur firir þessu hinu uesala riki sem æin ambatt er ỏngu er nytt hea æilifum fagnnade helldr skal (ek) suo sem rikborin gera mik frialsa |[275] ok gefuazst j ualld ok forsia mins drottins Jesu Cristi. ok suo munu þeir gera er mer uilia fylgia. en allir skulu frialsir firir mer ok sialfradir at hallda sinu fostrlande þo at ek radumzst fra. En sua var Sunnifa elskulig ollu folki at fiolde mannz uillde fara brott med henni bæde kallar ok konur ok firirlata sina odaliord. Eftir þat aflade Sunnifua þeim skipa ok biozst til ferdar med þeim mikit lid. þau helldu undan landi skipum sinum þegar þau voru buin med þui moti at þau hofdu huorki segl ne árar æinge styri ok ỏngan skipræida eingi uopun ne herklæde. merkti Sunnifua þat j þessu at hon treysti mæirr almętti himnakonungsins en ueralldligum fararbæina edr fulltinge. fal hon sig ok allt sitt foruneyti a hendi lifande gude ok bat hann visa ser læid ok styra þeim huert er hann uillde. Rak þau sidan um haf innan þar til er þau bar at guds fulltinge at eyium þeim er liggia uit Noreg firir sunnan Stade. hæitir ỏnnur eyin Selia en aunnur Kinn. þessar eyiar uoru ubygdar af monnum en fe var þar landzmanna sem vida j vteyium þuiat myklar bygdir uoru inn a landit fra eyiunum. Sunnifua gek a land j Seliu ok folk hennar þat er þar kom uit. Fiall mikit uar uestr a eyna. þar uoru j fiallinu hamrer ok hellar storir. biugguzst þau þar firir ok bygdu hellana. þar duỏlduzst þau langa hrid ok þionudu gude med miklum goduilia ok margfalldri bindandi ok lifdu vit fiska þa er menn Sunnifu toku ór uỏtnum. En er bygdarmenn urdu uarir vid manna uistir j eyiunum þa hugdu þeir spelluirkia mundu uera ok leggiazst a fenat þeirra. foru bændr þa til fundar uit Hakon jall ok sogdu at spelluirkiar ok utilegumenn lagu a eyiunum Seliu ok Kinn ok gerdu mikinn skada a fe landzmanna. badu þeir hann fara til med fiolmenni ok drepa vikingana þa er j eyiunum uoru. Jall gerde sem þeir badu. for hann til eyiarinnar med myklu herlide uopnudu sem til bardaga. En er þeir hinir godu guds vinir er firir voru sa ferd þeirra þottuzst þeir vita at þeim mundi atsoknn væitt. þeir gengu þa inn j hella sina ok badu almattkan gud at hann gæfui salum þeirra eilifua huilld paradisar sælu huerium dauda sem þau dęi. þar med badu þau at gud uæitti þeim þann groftr sem hans væri milldi til ok miskunn sua at æiga hefde hæidnir menn ualld yfir likum þeirra. Allzualldandi gud uæitti þeim þat er þau badu at þessir guds dyrdlingar endu sitt agætt lif med þui moti at stor biorg fellu firir hella þa er þau voru jnne. toku þeir suo ỏmbun eilifrar sælu firir sina stundliga þionustu. en hæidingiar kuomu til eyianna ok læitudu mannanna ok þotti miog undarligt er þeir fundu æigi þuiat þeir hofdu set þa litlu adr er þeir kuomu at eyiunum. fara þeir aftr vid sua buit.


Fanz heilagr domr Sunnifu

195. Nokkuru sidarr þa er Hakon jall var daudr en Olafr konungr kom til rikis j Noregi þa bar sua til at .ij. rikir bændr er sumir menn nefnna Þord huornntueggia ok eru kendir vid mædr sina. annarr Þordr Egilæifarson en annarr Þordr Jorunnarson. þeir voru mikils verdir. þessir bændr foru a skipe vid nỏkkura menn sunnan ór Fiordum ok ætludu nordr til Þrandhæims a fund Hakonar jalls þuiat þeir hỏfdu þa enn æigi spurt hỏfdingia skifti. þeir kuomu j Ulfasund ok j eyna Seliu þuiat hon liggr vid þiodlæid. þar sa þeir skina mikit lios ofan or himnum ok fagurt asyndar j nalęgd uid eyna sua at þessi birti tok landit ok eyiarnar. þeim þotti þessi syn miog undarligh. letu þo at landi ok uilldu foruitunazst huat þar uar undir er þessi gæisli skæin ofan. en er þeir gengu a land j eyiunum fundu þeir skamt fra sionum þar rett sem þeir hofdu liosit set mannz hofud þat var biart ok þekkiligt. þar af kendu þeir sua sætan ilm at slikan hofdu þeir alldri fyrr kendan. en med þui at þeir uoru hæidnir skildu þeir æigi huat sa hinn agæti ilmr merkti en þo þotti þeim mikils vm vert. toku þeir upp hofudit ok biuggu um med uegsemd. uỏfdu j hræinum duki ok hỏfdu med ser ok ætludu at færa Hakoni jalli. þuiat þeir ætludu at hann mundi skynia med sinne vitru huat þetta taknnade. foru sidan ferdar sinnar. En er þeir kuomu nordr um Stade fretta þeir þa at Hakon jall var daudr en til rikis kominn j stadinn agætr hỏfdingi Olafr Trygguason. þessir menn helldu fram ferd sinne æigi at sidr. ætludu nu at finna þenna hinn nyia konung þuiat þeim uar mikit af sagt af hans godlæik ok hofdingsskap. lettu þeir æigi fyrr en þeir kuoma nordr a Hladir a fund Olafs konungs. Hann tok vid þeim med myklum blidskopum þegar hann visse huerir þeir uoru. tok hann bratt at boda þeim helga tru ok bad þa skiraz lata. ok ef þit georit þetta segir konungr eftir minne bæidni þa skulu þit hafua þar j mot fullkomna mina vinattu. Þeir toku ekki þui fiarri sogdu at þeir uoru þess fusir at uæita honum sina þionustu. toluduzst þeir vid um hrid. fretti konungr tidenda sunnan ór landi. þeir sogdu slik sem konungr spurde. þui næst sogdu þeir konungi vm ferdir sinar ok syndu honum hofudit er þeir hofdu fundit j Seliu. Hirdbyskup Olafs konungs |[276] er hann hafde flutt med ser af Æinglande ok het Sigurdr ok uar kalladr Sigurdr riki hann uar bæde uitr ok godgiarnn ok klerkr mikill. Nu sem konungr ok byskup sea hỏfudit sogdu þeir at þat uar sannliga hæilags mannz hỏfud. tok konungr þa enn af nyiu at telia tru firir þessum monnum er hofudit hofdu fundit ok sagdi sua til þeirra. mikill fagnadr ok gledi ma uerde ỏllum godum monnum ok rettruadum af umhugsan almattigs guds þo at ekki megi sia ne heyra ok æingi mannz hugr hugsa huersu agæta ỏmbun uar drottinn uæitir sinum þionustumonnum firir stundligt erfuide. en til þess hefir hann mykla millde synt ykkr ok þetta taknn at þit skylldit þui skiotara snuazst sialfuiliande fra skurgoda uillu til sannrar truar ok hæilagrar skirnar sem ollum verdr ogurligra ef vmhugsa at hinn halæiti himnakonungr mun allmykla dyrd uæita sinum astuinum j himnarikis fagnade. þar er hann lætr kennazst sua agætan ilm af daudum monnum ok þrongdum limum þeirra likama at æigi mætti slikr verda af ollum ilmandi grausum. Þessum hinum godum monnum fanzst sua mikit um rædu konungs af þeir jattudu þegar at trua a sannan gud. uoru þeir þa skirdir ok þeirra foruneyti. sidan hafdi konungr þa j sinu bode ok uæitti þeim hina uirduligazstu uæitzslu medan þeir uoru j huitauodum ok let kenna þeim hæjlug fræde. sidan foru þeir med godum giofum ok vinattu konungs hæim til bua sinna. En þeir konungr ok byskup hofdu þat hit helga hofud j sinne uarduæitzslu allt þar til er Olafr konungr atti þing nordr vid Stadi a Dragshæidi(!) sem sidan mun getit uerda. Eftir þat þing leitade konungr eftir vid þa menn er næstir biuggu eyiunne Seliu ef nỏkkura nyiung hefdi firir þa borit. var honum þa sagt at þangat hafdi oft set fagurt lios. Þa gek ok fram einn bonde ok sagde konungi sua. ek atti hross þar j eyiunne Seliu. þat huarf en ek leitade þess. fann ek þat a vtanuerdri eyiunne standa vid æina stora hamra ok hia þeim storhaumrum sa ek skina biart lios ok fannzst mer mikit vm þa syn. Ok at þessum hlutum heyrdum foru þeir Olafr konungr ok Sigurdr byskup til eyiarinnar Seliu med miklu lide ok sa þeir uestr a eyna at a storum haumrum hỏfdu verit storir hellar ok mundu hafua fallit æi firir morgum arum. þa fundu þeir ok hueruetuna j mille steina manna bæin med hinum sætazsta ilm. um sidir kuomu þeir þar at er biargit hafde nyliga sprungit fra æinum hellismunna. þar fundu þeir likama hinnar uirduliguzstu meyiar Sunnifu hæilan ok uskaddan med hari ok holldi sem hon uæri nysalut. þeir toku þa upp helgan dominn ok biuggu vm virduliga med myklum fagnnade ok halæitu guds lofui. Sidan uar bygd eyin ok let Olafr þar kirkiu gera fram af helli þeim er likami sællar meyiar fannzst j ok uar hennar hæilagr domr þar dyrkadr um margra konunga æfui. En vm daga Magnus konungs sonar Erlings skakka ok a þrettanda are hans konungdoms uar þessi hin gỏfugliga guds brudr Sunnifa flutt med fagnade ok fagurligum iartæignum til Berguinar ok huilir hon þar nu j myklu skrini ok uirduligu yfir haaltare j kirkiunne. ok a þui sama are sem hæilagr domr hinnar sælu Sunnifu uar ór Seliu fluttr eftir þui sem j annal er skrifuat fór til guds med fỏgrum pislarsigri hinn sæli Thomas erkibyskup.


Fra Olafi ok Sunnifu

196. Olafr konungr gaf uaflatliga þakkir allzualldanda gude æinkanliga firir þat at hann virdizst med sinne halæitri miskunn a hans dỏgum at birta dyrd þessarar sinnar þionostukonu Sunnifa ok hennar hinnar sęlu suæitar. þuiat allir hinir uitrozstu menn kuæiktuzst til astar vid almattkan gud ok hlydni uid konung þadan af er þeir sa slik efnni sua berliga birtazst af slikum stormerkium. ok su uar sỏnn trua er Olafr bodade ok þat æitt er traust at þiona lifande gude. Þat finzst skrifat at brodir Sunnifu sa er Albanus het hafui verit j þessu hinu helga lide ok farit vesten vm haf med Sunnifu. en þui er her ekki af honum sagt at synizst efanligt þat. en þo segia þat sumir menn þeir er j Seliu hafua verit ok þar er kunnikt at þar se mikil kirkia helgut guds pislarvott Albano er fystr uar pindr firir guds nafnn ok segia þeir menn suo at (þar) se halæitliga dyrkat hỏfut þess Albani er drepinn uar a Æinglande. At þeirre kirkiu er þessum Albano er helgut er suartmunka klaustr. j þeirri kirkiu eru mỏrg skrin bæde stor ok sma er geor hafua verit at helgum domum þeirra hinna godu guds manna er j ferd uoru med Sunnifu. en su kirkia er upp j fiallit fra klaustrinu. Sua er sagt at j hellinum þar er fannzst likami sællar meyiar Sunnifu sprettr upp brunnr æinn ór berginu ok rennr þadan litill lækr ok fa margir siukir menn hæilsu af þeir er bergia. Firir framan kirkiu þa er fram er af hellinum let Olafr konungr (gera) |[277] æitt mikit griothlad ok sua hatt ok ramgert sem hit sterkazsta virki. segia sua sumir menn at þat se æitt hit mesta mannuirke a þann hatt sem þat er gert. undir þessu hlade edr uirki er sett klaustrit. er upp at ganga til hinnar efri kirkiunnar med bekkinum milli ok hladsins. Messudagr sællar meyiar Sunnifu ok hennar sælu suæitar er halldinn af Nordmonnum hinn .viij. jdusdag julij manadar er ver kollum Seliumannamesso. J Seliu uæitir uorr drottinn Jesus Cristus morg stortaknn firir uerdlæik sinna dyrdlinga sem tigna skal at æilifu firir sina stundliga armędu.


Eirekr ok Sueinn brædr stucku or landi

197. Olafr konungr for yfir landit um uetrinn eftir er hann uar til konungs tekinn j Þrandheimi ok lagde hann undir sig allt riki. var hann þa til konungs tekinn a hueriu þinge ok sua sneruzst til hlydne allir menn j Noregi. jafnnuel þeir hỏfdingiar a Upplondum edr austr (j) Uik er adr hofdu halldit land af Danakonungi þa gerduzst þeir menn Olafs konungs ok helldu lỏnd ok len af honum. styrde hann folkinu uegsamliga ok var nu konungr yfir Noregi ollum nordan fra Finnabui ok sudr til Gautelfar. hann gerdizst madr rikr ok gỏfugr ok hafde mikit starf (ok) margskonar medan hann red landi. ok hann hellt fystr Noregs konunga retta tru til guds ok af hans stiornn ok riki uard alkristnat Noregs uelldi. ok adr urdu þar um morg stortidende. en hann bad menn med fỏgrum ordum taka þenna sid ok lata skurgod ok bad þa hyggia at dęmum Æinglismanna edr þyskra manna edr danskra manna ok likia eftir þeirra dęmum ok kuat olikt at þiona gude edr fiandanum ok segir mart fra ỏmbun godra manna ok kuolum uondra manna. hann flutti þetta eyrendi med myklu herradęmi ok hỏfdingskap ok guddrottins krafti. For konungr sua yfir landit hinn fysta uetr ok vm sumarit eftir. Æirekr jall Hakonarson ok Sueinn brodir hans ok adrir frændr þeirra ok vinir flydu landit ok sottu austr j Suiauelldi til Olafs konungs sænska. fengu þeir brædr þar godar vidtaukur. Sua segir Þordr Kolbæinsson.


Hafde ser vid særi
sliks uar uan at hanum
auds en upp um kuæde
Æirekr j hug mæira.
sotti ræidr at radum
rann æinge þar manna
þriflyndr gafzst Þrændum
þrænskr jarll konung sænskan.


Frasagnir Beda prestz

198. Sua segir hæilagr Beda prestr j alldafarsbok þeirre er hann gerde um landaskipan j hæiminum at eyland þat er Tile er kallat a bokum liggi sua langt j nordrhalfu heimsins at þar komi æigi dagr a uetrum þa er nott er læinngzst ok æigi nott a sumar þa er dagr er læingzstr. firir þui ætla uitrir menn at Jsland se Tile kallat at þat er uida a þui landi at sol setzst æigi um nætr þa er dagar eru læingzstir. þa er ok þat uida at sol ma æigi sia um daga þa er læingst er nott. Hinn hæilagi Beda anndadizst .vij. hundrut ok fimtan ok .xx. arum eftir holldgan uars herra Jesu Cristi mæirr en tiu tigum ara fyrr en Jsland bygdizst af Nordmonnum. En adr Jsland bygdizst af Noregi hofdu þar verit þeir menn er Nordmenn kalla papa. þeir hafa verit kristnir. þar funduzst eftir þeim bækr irskar biollur ok baglar ok enn fleire hlutir þeir er þadan af matti skilia at þeir voru kristnir menn er þar hỏfdu bygt ok komnir til uestan um haf. uisa ok sua til enskar bækr at j þann tima hafui verit farit j mille landa. Þa er Jsland fanzst ok bygdizst var Adrianus pafui j Romaborg en Hlauduer Hlỏduersson firir nordan fiall. en Leo ok Alexandr son hans j Myklagarde. þa var Haralldr hinn harfagri yfir Noregi en Æirekr Eymundarson yfir Suiþiod ok Beornn son hans. Gormr hinn gamle j Danmork. Elfradr hinn riki j Einglandi ok Jatuardr son hans. Kiarual at Dyflinne a Jrlandi en Sigurdr hinn riki j Orknneyium brodir Rỏgnnualldz Mæra jalls.


Er Naddoddr vikingr fann landit

199. Þessir menn hafua fundit Jsland sem her (er) skrifat. er fystr af þeim nefnndr Naddoddr uikingr er for af Færeyium ok ætlade til Noregs. þa rak langt uestr j haf. þeir fundu land ok okunnigt ser ok kuomu austan at ok gengu upp. en med þui at þeir sa æingi likendi til at land þat munde bygt uera duolduzst þeir þar þui skamma stund. ok adr þeir sigldu burt sniofade miog a jordina ok þui kỏlludu þeir þat Snioland. Gardar het madr Suauarsson. hann læitade Snialandz ok fann þat ok siglde umbergis ok uisse þui at þat uar eyland. Gardar dualdizst litla hrid a landinu hann for aftr til Noregs ok sagdizst fundit hafua holma einn. var þa landit kallat Gardarsholmi. Gardar var fadir Una fỏdur Hroars Tungugoda. Floki Uigrudarson[278] heyrdi getit Gardarsholma hann for at læita landz þess ok fann. þa uar þar huert uatnn fullt af fiskum. Floki ok hans forunautar duolduz þar vm uetrinn ok gadu æigi firir ueidum at uarduæita kuikfe þat er þeir hỏfdu flutt med ser. ok þui at |[279] þat var fodrlaust do þat allt. sidan skildu þeir vit landit.


Vtkoma Jngolfs

200. Jngolfr het norrænn madr en annarr Leifr ok var kalladr Hiorleifr. Jngolfr uar Arnnarson Beornnolfssonar en Hiorleifr var Hrodmarsson Hroa(l)dssonar. Hroa(l)ddr ok þeir Beornnolfr voru brædr synir Hromundar Gripssonar. Læifr ok Jngolfr heyrdu sagt at Floki hefdi fundit land þat er hann kendi vid jokla þa er hann hafdi þar set ok kallade Jsland. þeir fostbrædr læitudu landz þessa ok fundu. þeim uirdizst þat uel ok uilldu þar byggia. en sakir þess at þeir hỏfdu æingi kuikfe edr annat þat er til bunader þurfti sigldu þeir aftr j Noreg ok ỏfludu ser þar naudsynligra hluta. Þat var a .vj. ari rikis Haralldz konungs hins harfagra er þeir Jngolfr ok Hiorleifr fundu Jsland en .vij. vetrum sidar foru þeir at byggia landit sem nu var sagt. þat var a þrettanda ari rikis Haralldz konungs. þa hafde hann verit .ij. uetr æinualldzkonungr yfir Noregi sidan Hafsfiardar orrosta uar. þat uar fiorum uetrum eftir fall hins helga Jathmundar konungs j Æinglande. þa var lidit fra hæims upphafui .vj. .m. .lx. ok .iij. uetr en fra holldgan uars herra Jesu Cristi .viij. hundrat .lx. ok .iiij. ár.


Þaattr Þorsteins vxafotz

Þordr skeggi het madr hann nam lỏnd ỏll j Loni firir nordan Jokulsa millum ok Lonshæidar ok bio j Bę tiu uetr. en er hann fra til ỏnduegissulna sinna j Læiruuogi firir nedan hæidi þa sellde hann lỏnd sin Ulflioti lỏgmanni er þar kom vt j Loni. Ulfliotr uar son Þoru dottur Ketils Haurdakara Aslakssonar Bifrukara Unarssonar Arnnar hyrnnu. En er Ulfliotr var nærr .lx. at alldri þa for hann til Noregs ok var þar .iij. vetr. þa settu þeir Þorlæifr spaki modurbrodir hans lỏg þau er sidan voru kollut Ulfliotz lỏg. En er hann kom ut þa var alþingi sett ok hỏfdu allir menn æin lỏg sidan her a landi. Þat var upphaf enna hæidnu laga at menn skylldu æigi hafua hỏfudskip j haf. en ef menn hafdi þa skylldu þeir af taka hofud adr þeir kæmi j landz syn ok sigla æigi at landi med gapande hỏfdum ne ginandi trionu sua at landuættir fældizst vid. Baugr tuieyringr edr meire skyllde liggia j hueriu haufuthofui a stalli. þann haug skylldi huerr godi hafua a hendi ser til logþinga þeirra allra er hann skylldi sialfr heyia ok rioda hann þar j rodru blotnautz þess er hann blotade þar sialfr. Huerr sa madr er þar þurfti logskil af hendi at leysa at domi skillde adr æid uinna at þeim bauge ok nefnna ser uotta .ij. edr flæire. ykkr nefnnig j þat uætti skyllde hann segia at ek vinn æid at baugi lỏgæid. healpi mer suo nu Freyr ok Niordr ok hinn almatki as sem ek mun sua sok þessa sækia eda ueria edr uitni bera edr kuidu edr doma dęma sem ek væit rettazst ok sannazst ok hellzst at lỏgum ok ỏll lỏgmæt skil af hendi leysa þau er undir mig koma medan ek er a þessu þinge. Þa var landinu skift j fiordunga ok skylldu vera .iij. þing j fiordungi huerium en þriu hỏfuthof j þingsoknn huerri. þar uoru menn uandadir til at vardueita hofin at hyggendi ok rettlæti. þeir skylldu domnefnnur eiga a þingum ok styra sakferlli. þui voru þeir godar kalladir. huerr skyllde ok giallda toll til hofs sua sem nu er kirkiutiund. Bauduarr hinn huiti af Uỏs ór Noregi bygde fystr at Hofui ok ræisti þar hof ok gerdizst hofgode. hann var fadir Þorstæins fỏdur Hallz a Sidu. Þorir hinn hafui nam land j Krossavik firir nordan Reydarfiord. þadan eru Krossuikingar komnir.


Af Freysteini

202. Þorkell het madr er bio j Krossavik hann var Gæitisson. hann uar hit mesta afarmenni ok hardfæingr ok kalladr ofrhugi. hann uar þa okuęntr er þessi saga gerdizst. systir hans óx upp med honum er Ornny het allra kuenna uænst huerri konu hagari. þo var mikill mallaki á rade hennar hon hafde ekki mal ok uar med þui alin. þau unnuzst mikit syskin. Þorkell atti þræl æinn utlendan at ollu kyni er Freystæinn het. hann uar huorki liotr ne illr uidræignar sem adrir þrælar helldr uar hann gæfr ok godr uidrskiptis ok naliga huerium manni uænni. þui var hann kalladr Freysteinn hinn fagri. Krummr het madr. hann bio j Krumshollti sa bærr er nu eyddr. hann uar Uemundarson Asbiarnarsonar Krumssonar hins gamla. Krumr hinn gamli for af Uỏs bufelli til Jslandz. hann nam land a Hafranese inn til Þernnunes ok allt hit ytra bæde Skrud ok adrar vteyiar ok inn ỏdru megin at Þernnunese. Krummr hinn yngri atti þa konu er Þorgunna het ok var Þorsteins dottir Uetrlidasonar Asbiarnarsonar gỏfugs mannz af Bæitzstỏdum Olafssonar langhals Bearnnarsonar reydarsidu. Þorgunna var uitr kona ok medallagi uinsæl miog margkunnande. ekki frid en forn |[280] j skapi helldr hardlynd ok þo órskiftamadr. Krumr var orikr madr. miselldri mikit var med þeim þionum. var Þorgunn þa roskin kona er þetta æfuintyr gerdizst. þau attu ekki barn sua at sỏgur gangi af.


Jvar liomi kom til Jslandz

203. Styrkarr het madr Endridason Hræidarssonar. þeir voru brædr Hræidarr ok Asbeornn fadir Jarnnskeggia af Yrium en systir þeirra var Olof er atti Klyppr hessir er drap Sigurd konung slefu. þeirra brodir uar Erlingr rikr hessir af Hỏrdalandi. Erlingr atti þann son (er) Juarr het allra manna uænstr þeirra (er) upp uỏxu a Hordalandi. þui uar hann kalladr Juarr liome. hann var huerium manni betr at jþrottum buinn ofmetnadarmadr sua mikill at naliga mattu ỏngir menn mæla ne gera til jafnna vid hann. hann uar vkuæntr langa tima ok þui at honum þotti ser nærr huergi fullkosta. hann sat laungum hia Styrkari frænda sinum a Gimsum j Þrandheimi. Þessi Styrkarr var fadir Æinars þambaskelfis. segia þat ok sumir menn at þeir hafui brædr (verit) Enndride fadir Styrkars ok Asbiornn fadir Endrida ilbræids. astudigt var læingi med þeim frændum Styrkari ok Jvari. Juarr hafdizst lỏngum vid j kaupferdum. bade til Æinglandz ok Danmerkr. eitt sumar for hann til Jslandz kaupferd. hann kom skipi sinu j Gautavik j Austfiordum. Þorkell Gæitisson ræid til skips ok baud styrimanni heim til sin vid sua marga menn sem hann uillde med ser haft hafua. Juarr þakkade bonda ok kuetzst þat þiggia mundu. Juarr for hæim j Krossavik vid fimta mann ok sat þar vm uetrinn. Juarr (uar) gledimadr mikill ok orr af fe. Þat var æinn dag at Þorkell gek til tala vid Ornnyiu systur sina ok sagde henni at styrimadrinn var heim kominn. villda ek frænde segir hann at þu þionadir honum j vetr þuiat her eru flestir adrir menn j starfui. Ornny ræist runar a kefli þuiat hon matti æigi mæla. en Þorkell tok vid ok læit aa keflit. sagde sua. ekki er mer vm at leggia mig til þionustu vid styrimann þuiat mer segir suo hugr vm ef ek geri þat at þiona Juari at þar mune mikit uont af standa. Þorkell ræiddizst fast er Ornny taldizst undan. en er hon sa þat stod hon upp ok gek inn ok tok til þionustu (vid) Juar ok hellt þui vm vetrinn. en er a leid sa menn at Ornny mundi fara æigi kona æin saman. ok er Þorkell fann þat spurde hann Ornnyiu huersu hattat væri vm hagi hennar edr huort hon uæri med barnni edr huerr þat ætti med henni. Ornny ræist þa enn runar ok sỏgdu þær sua. æigi hefuir Juarr betr launat þer uetruistina en sua at barnn þat er ek gæing med a hann vid mer. Setti þa grat mikinn at Ornnyiu en Þorkell gek j burt. Lidr vt uetrinn ok er uorar lætr Juarr bua skip sitt j Gautavik. ok er þat var buit byzst Juarr brutt or Krossavik ok hans menn. Þorkell ridr j ueg med Juari ok er þeir hofdu ridit nokkura stund uæik hann til vid styrimann. huert rad gerir þu Juarr firir barnne þui er þu att vid Ornnyiu systur minne edr uilltu gera uel ok ganga at æiga hana. en ek mun gæda hana sua peningum at þu ser sæmdr af. Juar brazst vit ræidr miog ok suarade. til illz eyrendis hefda ek farit þa til Jslandz ef ek skyllda eiga systur þina mallausa. hefir mer kostr verit ædri kuenna ok kynstęri hæima a Hỏrdalande edr þo uidara j Noregi. en þu þarft æigi at kenna mer barnn systur þinnar þo at hon æigi vid þrælum þinum. hefir þu talat vid mig mykla suiuirding. Þorkell suarar. vilir þu æigi ganga vid barnni Ornnyiar ok sma bædi mig ok hana j ordum skaltu sialfan þig firir finna. hefui ek æigi þolat monnum fyrr meirr þuilika sman. Juar hio þa til Þorkels. þat hỏgg kom a fotinn ok vard mikit saar. Þorkell bra þa suerde ok hio til Juars en hann ræid undan. en hỏggit kom a hestfotinn sua at af tok. stok Juar þa af baki ok rann eftir felỏgum sinum en Þorkell reid heim j Krossauik. Annan dag eftir safnnar Þorkell monnum ok ræid j Gutauik med .xxx. manna. en er hann kom þar hafde Juar kift bryggium. en vindr stod af lande ok sigldu sua til hafs ok linti æigi fyrr en hann kom til Noregs ok for sua hæim a Hỏrdaland ok settizst vm kyrt. Þorkell ræid hæim j Krossavik ok vndi litt vid sinn hag þuiat hann hafde æigi mæiri sman fæingit en þessa alla saman.


Fæddr Þorsteinn vxafotr

204. At midiu sumre edr litlu sidarr fæddi Ornny barnn. þat uar suæinbarnn sua mikit at menn þottuzst ekki barnn mæira nyfætt set hafua. Þorkatli var sagt at systir hans var lettari ordin at þui barnne er ætti vid henni Juar liomi. en er Þorkell heyrde þat vard hann æsiliga ræidr ok sagde at vt skyllde bera. en þat var þa lỏg j þann tima at vt skyllde bera vrikra manna bornn ef uillde ok þotti þo æigi uel gert. Þorkell let kalla Freystein þræl ok bad hann tortima suæininum en hann taldizst undan þar til er Þorkell sagde a ræide sina. Þa var Gæitir fadir Þorkels vistum med Þorkatli |[281] syni sinum. hann talade vm at sueininn skyllde æigi vt bera sagde ser sua hug um segia at sa sueinn munde ekki litill firir ser verda ef hann næde lifui at hallda. Þorkell var suo æfr at hann uillde ekki a þat heyra ok kuat æigi annat skylldu en pilltrinn vęri vtborinn. Nu gek Freystæinn þo naudigr færi til Ornnyiar ok tok upp sueininn ok gek vt med ok til skogar. hann uafdi pilltinn j æinum duk ok lagde flikkis sneid j munninn. hann gerde skiol undir uidarrotum ok let þar koma j barnnit ok bio uel um ok gek sua fra. for heim sidan ok sagde bonda at hann hefde firir set barnninu. bondi let uel yfir ok var nu kyrt vm hrid.


Þorsteinn vox upp hia Krum

205. Bradliga eftir þetta er þat at segia at Krummr bondi for j skog sinn at sækia vid. hann heyrde barnns grat ok for þangat til ok fann suæinbarn bæde mikit ok vænligt. þar la hia flesksneid er hann þottizst vita at fallit munde hafua ór munne barnsins ok þui munde þat æpt hafua. spurt hafde Krumr at barnn hafde verit vt borit j Krossavik ok huersu Þorkell hefde hart vm mællt. þottizst vita at þetta sama munde vera. en med þui at þeir Þorkell voru mikler vinir ok hins annars at hann sa at þat var bæde glæpska ok skade at þar dęi sua manligt barnn ok likligt til storra afdrifa þa tok hann þat upp ok hafdi heim med ser ok gerdi ekki ord a. Þat var a fiorda dęgri er barnnit fannzst fra þui er þat var vt borit. Krumr gaf nafnn pilltinum ok kallade Þorstein ok sagde sinn son vera. vm þetta urdu þau Þorgunn samrada. Uex Þorsteinn nu þar upp ok leggr Þorgunna vid hann astfostr ok kennir honum mart j frædum. Þorsteinn gerdizst bade mikill ok sterkr ok vidlæitinn vm allar jþrottir. hann uar suo sterkr at þa er hann var .vij. vetra gamall sambaud hann at afle rosknum monnum þott færir væri. Þat var æinn dag sem oftar at Þorsteinn kom til Krossauikr. hann gek til stofu. þa sat Gæitir fadir bonda a palli ok þuldi j felld sinn. en er pilltrinn kom j stofuna þa fór hann miog geystr sem bornnum er tijtt. fellr hann a stofugolfinu. ok (er) Gæitir ser þetta skellir hann upp ok hlærr. en er Ornny ser pilltinn setr at henni grát mikinn. Pilltrinn gengr innar at Gæiti ok mællti. huort þotti þer þetta allbrosligt er ek fell adan. Gæitir suarar. þat er satt þuiat ek sa þat er þu satt æigi. Huat var þat sagde Þorsteinn. Þat ma ek segia þer. þa er þu komt j stofuna fylgde þer æinn huitabiarnnar hunn ok rann firir innar a golfit. en er hann sa mik nam hann stadar en þu fort helldr geystr ok fellt þu vm huninn. ok þat er ætlan min at þu ser æigi son Krums ne Þorgunnar helldr mantu stærri ættar. Pilltrinn settizst nidr hea Gæiti ok skrumudu þeir. en er kuelldade sagdizst Þorsteinn heim skylldu. Gæitir bad hann koma þar oft þuiat mer þikir sem þu munir eiga her kynne. En er pilltrinn var vt geinginn kom Ornny þar ok færde Þorsteini klæde nyskorin. for hann sidan hæim. uandi hann nu kuomur sinar til Krossavikr. Þorkell gaf ser fatt at pilltinum en þotti hann þo fragerdamadr at uexsti ok afli. Gæitir sagdi Þorkatli syne sinum at þat væri hans ætlan at þessi Þorsteinn væri son Ornnyiar ok Juars lioma ok mundi verda mikill madr firir ser. Þorkell kuetz æigi kunna at synia. skulum ver her fa sannar frettir af. Ok um morgininn sendir Þorkell eftir Krum ok Þorgunnu ok Þorsteini. ok er þau kuomu spurde Þorkell gloggliga at huersu Þorsteinn væri til kominn. En þau hion sogdu allt huersu til komit var. sagde Freysteinn ok sina sỏgu ok bar allt saman. þotti Þorkatli nu uel um gengit ok kunni Freysteini þak firir. Uaknar Þorsteinn nu vid ætt sina ok for hann nu uistafari til Krossavikr ok gerir Þorkell vid hann raun vel.


Draumr Þorsteins

206. Þat er sagt æitt haust er menn skylldu a fiall ganga bæidde Þorkell Þorstein frænda sinn fara med þeim. hann jattade þui. hann var tiu uetra gamall þa. Freysteinn kuedr hann til ferdar med ser. þeir fara sem þeim liggia læidir finna mart fiar. ok er þeir fara hæim a leid koma þeir j einn dal diupan eru þa .ij. saman Þorsteinn ok Freysteinn. þa kuelldadi miog. þeir sa þar æinn haug storan. her ætlag j natt at vera segir Þorsteinn ok skaltu uaka j natt Freysteinn ok uekia mik æigi huersu sem ek læt j suefni þuiat þar þiki mer a liggia. Freysteinn jattade þui. Sidan sofnade Þorsteinn ok er a læid nattina let hann illa j suefui þuiat hann brautzst um a hnakki ok hæli. þui gek allt til dags. Freysteinn efadizst j huart hann skylldi uekia Þorstein edr æigi. myklu uoru hans læti erfuidligre. En er lysti af degi uaknade Þorsteinn ok var þa suæittr miog ok mællti. dyggiliga hefir þu enn uakat Freysteinn. hefir þu nu gert þa .ij. hluti at huortueggi uæri launa verdr. j fystan tima er þu fort med mig ok nu. skal ek nu þui launa þer at ek skal fa firir þig frelsi af Þorkatli frænda minum ok her er .xij. merkr silfurs at ek uil gefua her. en nu uil ek segia þer draum minn. mer þotti haugr sia opnazst ok gek þar vt ór madr raudklæddr. |[282] hann var mikill madr uexsti ok ekki adaliga illiligr. hann gek at Þorsteini ok heilsade upp a hann. Þorsteinn tok honum uel ok spurde hann at nafni edr huar hann ætti heima. hann letz Bryniarr hæita ok æiga hæima j hauge þeim er þu ser standa her j dalnum. en væit ek huat þu hæitir ok sua huers kyns at þu ert ok sua þat at þu mant mikill madr uerda firir þer edr uilltu fara med mer ok sia hybyle min. Þorsteinn jattade þui ok stod upp ok tok ỏxi sina er Þorkell hafde gefit honum. ganga jnn j hauginn. En er Þorsteinn kom þar syndizst honum þar uel firirbuit. hann sa þar til hægri handar sitia .xj. menn a bek. þeir uoru allir raudklæddir ok helldr faligir. ỏdru megin j hauginum sa hann sitia .xij. menn. þeir voru allir blaklæddir. sa var þeirra mestr ok miog illiligr. Bryniarr laut at Þorsteini ok mællti. sa er brodir minn hinn mykli madr ok erum vit þo ekki skaplikir. hann hæitir Oddr ok uill flestum illt hann uæitir mer þungar busifiar en hann er þui ollu sterkare en ek sem hann er meire uỏxstum. en ek hefuir ordit at jatta þui ok minir menn at fa honum hueria natt mỏrk gullz edr .ij. merkr silfrs edr æinnhuernn grip jafnnan þessu. hefir nu sua fram farit hinn næste manut ok gerumzst uer nu farnir at lausafe. Oddr hefir at uarduæita gull þat er su nattura fylgir at huerr madr sem mailaus er ok leggr þat undir tungurætr ser þa tekr þegar mal sitt. ok af þui gulle ma modir þin mal fa. en Oddr geymir þat sua rikt at þat geingr alldri af honum huarki natt ne dag. Nu setzst Bryniarr nidr hia sinum kumpanum en Þorsteinn sitr þeirra yzstr. en er þeir hafua setit um hrid stod Bryniarr upp ok gek yfir at Oddi brodur sinum ok afhendi honum æinn hring digran. Oddr tok vid þegiande en Bryniar gek aftr til sætis sins. sua stod upp huerr at ỏdrum ok færdu Oddi allir nokkurn grip. en hann gaf ỏngum þok j moti. En er þeir hofdu þetta allir (gert) þa mællti Bryniarr. þat mun þer rad Þorsteinn at gera sem adrir ok færa Oddi nokkut gialld æigi mun annat duga med þui a þu sitr a uornn bek. Oddr var ygldr miog ok sat upp miog gnæpr ok helldr ufrynligr. Þorsteinn stod þa upp ok hellt a ỏxi sinne. hann gek yfir at Oddi ok mællti. ekki er ek plaggamargr til Oddr at luka þer gialld þetta muntu ok ekki mikilþægr at vid mig þuiat ek er vrikr. Oddr anzsade ok helldr stutt. ekki er mer um kuomu þina hingat. en muntu æigi frami lata þat er þer likar. Ek hefir ekki til nema ỏxi mina ef þu uillt hana taka. Oddr retti hỏndina j mote en Þorsteinn hoggr til hans. kemr þat a hondina (firir) ofan ỏlnnboga ok tekr af. Oddr sprettr þa upp ok allir þeir er (j) hauginum voru. vopnn þeirra hengu uppi yfir þeim. gripa þeir þau. slær nu med þeim j bardaga. Þat ser Þorsteinn at nu er ekki fiarri vm met þeim Þorsteini ok Oddi er Oddr uar æinhendr. allir litazst honum hinir blaklæddu menn hardfæingari. þat ser hann ok þo at þeir hỏggizst af hendr edr fætr edr særizst odrum storsarum þa eru þeir a annarre stundu hæilir. en þat er Þorsteinn hio þa var þat eftir edli. æigi linti Þorsteinn fyrr ok þeir brædr allir saman en Oddr var drepinn ok þeir allir kumpanar. Þorsteinn uar þa miog modr en ekki sarr þuiat Bryniarr ok hans felagar hỏfdu hlift Þorsteini uid hỏggum ỏllum. Bryniarr tok nu gullit af Oddi daudum ok fek Þorsteini ok bat hann færa modur sinni. hann gaf honum .xij. merkr silfrs j siode ok mællti. mikit frelsi hefir þu unnit mer Þorsteinn þuiat nu ræd ek her haugi ok æignum. mun þetta upphaf þinna þrekvirkia er þu munt vinna vtanlendis. þu munt ok taka sidaskifti ok er sa sidr myklu betri þeir sem hann mega hliota. en hinum er erfbidra vm sem æigi eru til þess skapadir ok slikir eru sem ek þuiat vit brædr vorum jar(d)buar. nu þætti mer myklu mali skipta at þu kæmir nafni minu undir skirn ef þer yrde þat audit at æiga son. Sidan læidde hann mig vt ór hauginum ok adr vit skildum mællti hann. ef min ord mega nokkut þa snuizst þer þin uerk ỏll til hæidrs ok hamingiu. Eptir þat sneri Bryniarr jnn j hauginn en ek uaknnade ok þat til marks vm at her er nu hade hia mer si(o)drinn ok gullit. Sidan foru þeir ok raku hæim fenat þann er þeir hỏfdu fundit ok hæimtu menn uel. Sagde Þorsteinn þenna atburd allan ok færde modur sinne gullit ok tok hon þegar mal sitt er þat kom undir tungurætr henni. Stendr þessi haugr j Jỏkulsdal ok er kalladr Bryniarshaugr ok ser enn j dag merki.


Freysteinn feck Odnyiar(!)

207. Freysteinn fek frelsi bratt af ordum Þorsteins ok gerde Þorkell þat uel ok lidugliga þuiat honum uar uel j gede til Freysteins þuiat hann visse at hann uar godrar ættar ok gỏfgra manna fram j kyn. Grimkell fadir Freystæins bio a Uos ok atti Olofu Brunnolfs dottr Þorgeirssonar Uestarssonar. en Sokki uikingr brende inne Grimkell fỏdur hans en tok pilltinn ok sellde mansali. hafdi Gæitir hann vt hingat. Þat segia sumir menn at Þorsteinn gifti Freysteini Ornnyiu modur sina. Freysteinn hinn fagri bio j Sanduik a Bardznesi ok atti Vidfiord ok Hellisfiord ok var kalladr |[283] landnamsmadr. fra honum eru komnir Sanduikingar ok Vidfirdingar ok Hellisfirdingar.


Þorsteinn (ferr vtan)

208. Asbiornn kastanrazsi atti skip uppi standanda j Gautavik. Þar tok Þorsteinn ser fari med honum. þa var hann .xij. uetra gamall. Þorkell fek honum fararefni sua at honum nægdi. ok adr Þorsteinn ræid til skips toluduzst þau vid ok modir hans. hon mællti. nu muntu frændi finna fỏdur þinn Juar lioma ok ef hann gengr sæint vid faderni þinu þa er her æinn hringr er þu skalt færa honum ok seg honum at þenna hring gaf hann mer j fysta sinne ok ma hann þa æigi dyliazst vid. Sidan skildu þau mædgin ok ræid Þorsteinn til skips ok for vtan vm sumarit. komu þeir nordarliga vid Noreg um haustit. for Þorsteinn vistafari til Styrkars a Gimsar ok var þar vm uetrinn. fell uel a med þeim Styrkari þuiat hann sa at Þorsteinn var hinn mesti atgeruimadr þuiat hann jafnnuægde þa hinum sterkaustum monnum j ollum læikum. Vm uetrinn nỏkkuru firir jol komu þar sendimenn Juars lioma þess eyrendiss at Juarr hafde bodit honum Styrkare til jolaueitzslu. sa het Beornn er firir þeim uar. Styrker het ferdinne ok for med .xxx. manna. þar var Þorsteinn j ferd. þeir koma til væitzslunnar. var Styrkari þar uel fagnat. sat hann hit næsta Juare um ueitzsluna. for ueitzslan uel fram ok affaradag ueitzslunnar adr menn skylldu burt fara gek Þorsteinn firir Juar ok mællti. þat er eyrendi mitt vid þig Juar at vita huort þu uillt nỏkkut ganga vid faderni at mer. Juar suarar. huert er nafnn þitt edr huadan ertu at kominn. Þorsteinn er nafnn mitt. Ornny heitir modir min ok er Gæitis dottir vt a Jslandi ok her er hringr er hon bad mig færa þer til jartæignna ok kuat at þu mundir kenna at þu hafdir gefit henni. Juar rodnadi fast ok mællti. þu munt æiga allt verra faderni. eru nogir þrælar vt a Jslandi til þess at modir þin kenni þig. er þat ok mala sannazst at mer þætti æiga at læida dræingium ok herians sonum þat at huerr putuson kallade mig fodur at ser. Þorsteinn ræiddizst þa akafliga miog ok stillti þo uel ordum ok sagde. illa hefir þu suarat ok odreingiliga. en sua kem ek annat sinn at þu gengr vid mer elligar er þat bani þinn. Þorsteinn snyrr þa j brottu. Juarr talade til Styrkars. þat villda ek frænde at þu banadir foli þessu þuiat mer þikir æinskizs illz oruęnt firir hann. Æigi uil ek þat segir Styrkar þuiat ek ætla hann hafua rettara at mæla en þu þuiat ek hygg at hann se kynstorra manna. Skildu þeir Juar ok Styrkarr þa j styttinge. for Styrker heim a Gimsar ok Þorsteinn med honum. Styrkar atti ser sytur er Herdis het kuenna uænst. godr þokki var a med þeim Þorsteini. Þar var hann .ij. vetr. þa for Þorsteinn vt til Jslandz ok heim til Krossavikr ok hafde mikit framizst j vtanferd sinne. ok er hann hafde verit .iij. uetr a Jslande for hann vtan med Kolbirnne sneypi til Noregs. for hann þa enn til Styrkars a Gimsar ok tok hann vid honum fegins hendi.


Troll a Heidarskogi

209. Gloggliga er þat sagt at þetta sumar yrde hỏfdingia skipti j Noregi. felli fra Hakon blotjall en j stadinn kom Olafr Trygguason. hann bodadi ollum monnum retta tru. Þat kom firir Olaf konung at flỏgd lægi a Hæidarskog sua at þar tæki af uega alla. Konungr skytr a husþinge a spyrr huerir fara vilea at frealsa Hæidarskog. Madr stod upp mikill ok uorpuligr er Bryniulfr het lendr madr j Þrandheimi ok mællti. ek uil fara herra ef þer vilit. Konungi kuetzst þat vel lika. Biozst Bryniulfr þa vid .lx. manna. Þorkell het (madr). þangat rida þeir Bryniulfr til gistingar. tok Þorkell vid þeim uel. voru þeir þar vm nottina en vm morgininn fylgde hann þeim j ueg ok kuat þat skada mikinn er konungr skylldi æigi slikra manna læinge niota mega. Sidan ridu þeir ueg sinn ok allt þar til er þeir sa standa skala mikinn. þadan sa þeir hlaupa þrear trollkonur .ij. ungligar ok æin stærst hon uar lodin ỏll vtan sem grabeornn. þær hofdu allar suerd j hondum. þeir sa ok ganga mikinn mann ef mann skyllde kalla ok .ij. pillta med honum. hann hafde brugdit suerd j hende. þat var sua biart at sindra þotti af. ỏll uoru trollin illilig at sia. þar slęr þegar j bardaga. uard hinn mykkli madr miog storhoggr ok sua hin lodna skessa. Lykr med þui at þar fellr Bryniulfr ok allt hans foruneyti nema .iiij. menn kuomuzst a skog ok foru sidan a fund konungs ok sogdu honum þessi tidendi ok spurdizst þetta vida.


Þorsteinn vann trollin

210. Þat er at segia at Styrkar talade vid Þorstein ok spurde huart hann uillde fara med honum a Hæidarskog. Þorsteinn letzst buinn þeirrar ferdar. biugguzst þeir æinn morgin snemma ok foru a skidum upp a fiall ok lintu æigi fyrr en þeir kuomu at kuelldi dags til æins sæluhus ok ætla þar at uera um nottina. skiptu þeir þa verkum skyllde Þorsteinn uatnn sækia en Styrkar elld kuæikia. Þorsteinn geingr þa vt ok tok up spiot er Styrkar hafde gefuit honum ok vatzfỏtur j adra hond. ok er hann kemr miog til uatzsins sa hann stulku ganga med uatzfotur. hon uar ekki forads ha en ognar digr. ok er hon ser Þorstein kastar hon nidr fỏtunum ok |[284] bregdr vit hart ok hleypr aftr a ueg. Þorsteinn lætr ok eftir sinar uatzfỏtur ok hleypr eftir. En er stulkan ser þat rykkir hon hart undan. hleypr þa huort sem getr ok dregr þa huarke sundr ne saman med þeim. gengr þessu þar til er Þorsteinn ser skala standa miog storan ok ramgeruan. þar hleypr þessi stulka inn j ok skellir aftr hurdu. en er Þorsteinn ser þat skytr hann eftir henni spiotinu ok kemr j skalahurdina ok flygr j gegnum hurdina. Þorsteinn gengr þa at skalanum ok inn j finnr spiot sitt a golfuinu en ekki ser hann til stulku sinnar. honum uerdr gengit innan um skalann ok þar til er hann kemr at æinne lokrekkiu þar brann lios a kertistiku. Þorsteinn ser at kona liggr j sænginne ef konu skylldi kalla. hon uar bæde ha ok digr ok at ỏllu trollzlig. hon uar storskorin miog j andliti en alitz bæde suort ok bla. hon la j æinum silkiserk. hann uar þui likazstr sem hann uæri þueginn j manne blode. flagdit uar þa j suefni ok hraut ogurliga hatt. skiolldr. ok suerd hek uppi yfir henni. Þorsteinn steig upp a rekkiustokkinn ok tok ofan suerdit ok bra. hann fletti þa klædum af flagdinu. sa hann þa at hon uar oll allodin nema æinn dili vndir hinne uinstri hendi sa hann at snỏggr var. þat þottizs hann vita at annathuort munde hana þar jarn bita edr huergi annarstadar. hann leggr suerdinu a þessum sama flek ok fellr a hiolltin. suerdit bitr sua at oddrinn stod j dynunni. Kelling uaknnade þa ok æigi vid godan draum ok falmade hondunum ok spratt upp. Þorsteinn hefir allan æinn rykkinn at hann slỏkkuir liosit ok stỏkkr upp yfir flagdit j sængina. en hon hle(y)pr fram a golfit ok ætlar at vegandinn muni til dyranna leitat hafua. en er hon kemr þar sæfuizst hon a suerdinu ok deyrr. Þorsteinn gengr þa at henni ok kippir burt brandinum ok hefir med ser. hann gengr þa þar til er hann kemr at hurdu. hon uar greyft j stokk ok hnigin æigi allt j klofa. hann sa mikinn mann a palli sitia ok miog storskorinn ok hengu yfir honum oll herklæde. a adra hond honum sat mikil skessa ok illilig ok ekki allelldilig. Pilltar .ij. leku a golfinu. þeim var sprottit har ór kolli. Skessan tok til orda. huort sifiar þig Jarnnskiolldr fadir. Æigi er Skialldijs dottir. liggia a mer hugir storre manna. Hann nefnnde þa pilltana annan Hák en annan Haka ok bad þa fram ganga til Skiallduarar modur sinnar ok vita huort hon uekti edr suæfui. Skialldis suarade. vradligt er fadir at senda ungmenni j myrkri þuiat ek uil segia þer at ek sa j kuelld hlaupa .ij. menn ofan af fialli. þeir eru suo fothuatir at ek hygg at þat se fatt af uorum monnum at þeim standiz. Æigi þiki mer a þui liggia segir Jarnnskiolldr. þuiat þa æina menn sendir konungr hingat at ek ottumzst þa ekki. þuiat þat er æinn madr at ek hrædumz en sa hæitir Þorsteinn ok er Ornnyiar son vtan af Jslandi. en suo er sem mer hangi blad firir auga um ỏll min forlaug huat sem þui uelldr. Ulikligt er þat fadir segir hon at sa Þorsteinn komi nỏkkurnn tima a Hæidarskog. Pilltarnir geingu nu fram en Þorsteinn uæik ser fra. þeir hlaupa fram ok vt. En er nỏkkur stund var lidin tok Skialldijs til orda. fram fysir mig at ganga. Nu hleypr hon fram a hurdina hart ok hæimsliga. Þorsteinn snyrr þa undan. en er hon kemr at utidyrum þa fellr hon vm modr sina dauda. henni verdr þa kallt ok kynligt vid. hon hleypr þa vt ór skalanum. j þui kemr Þorsteinn at ok hỏggr af henni hỏndina med suerdinu Skiallduararnaut. hon uill þa jnn aftr j skalann en Þorsteinn uerr henni dyrnar. hon hafde skalm j hendi. þau sækiazst vm hrid en sua lykr med þeim at Skialldijs fellr daud. J þui kom Jarnnskiolldr vt hann hafde brugdit suerdit j hende bæde biart ok bitrligt sua at Þorsteinn þottizst ekki sligt set hafua. hann hỏggr þegar til Þorsteins. hann væik ser vid hỏggit ok vard þo sarr a lære. suerdit rendi nidr j uollinn allt upp at hiolltum. laut Jarnnskiolldr þa vid en Þorsteinn ræidde upp suerdit Skiallduararnaut bede hart ok tijtt ok hỏggr til Jarnnskialldar. þat hỏgg kom a ỏxlina tok af hỏndina ok fotinn. fell Jarnnskiolldr þa vid. Þorsteinn lætr þa skamt storra hỏggua j mille ok hỏggr þa af honum hỏfudit. Eftir þat gengr Þorsteinn inn j skalann. en er hann gengr jnn uard hann æigi fyrr uarr vid en hann var gripinn upp ok færdr nidr. Þorsteinn finnr þa at þar var komin Skiallduỏr kelling ok var þa synu uerre uidræignar en fyr. hon greyfizst þa nidr at Þorsteini ok ætlar at bita sundr j honum barkann. Þorsteini kemr þa j hug at sa mun mikill vera er skapat hefir himin ok jord. hafde hann ok heyrt margar saugur ok merkiligar fra Olafui konungi ok þeirre tru er hann bodade. hæitr nu af hreinu hiarta ok hæilum huga at taka vid þeirre tru ok þiona Olafi medan hann lifde ef hann kæmizst heill ok lifs j brott |[285] af allra kunnattu. ok er hon ætlade tỏnnum at uikia at barka Þorsteins en hann hafde stadfest heitit kemr gæisli jnn j skalann ogurliga biartr ok stendr þuert framan j ỏgun kellingar. vid þa syn uard henni sua illt at dro ur henni matt ok magnn allt. hon tok þa at gæispa nidỏrkliga. hleypr þa ór henni spyia ok ofan j andlit Þorsteini sua at naliga hellt honum vid bana af illzsku ok oþef þeim er af stod. þikir monnum ok æigi ỏruænt at j briost Þorsteini muni af komit hafua nokkurr partr. sakir þess at monnum þikir sem hann hafui æigi sidan dyggliga einhamr verit huort er þui uelldr mæirr spyia Skialluarar edr þat at hann var vtborinn. liggr nu huortueggia þeirra j mille heims ok heliar sua at þa matti huorki upp standa.


Fra Þorsteini

211. Hitt er at segia at Styrkarr er nu j sæluhusinu ok þikir Þorsteini dueliazst. kastar hann ser þa upp j setit ok er hann (hafdi) legit nokkura stund hlaupa þar inn pilltar .ij. miog illsuipligir ok hafde sitt sax huorr j hendi sækia þegar at Styrkare. en hann gripr fra stokkinn fra setinu ok lemr þa med þar til er hann drepr þa bada. siden gengr hann vt ór skalanum. grunar þa huat Þorstein mun duelia. geingr nu þar til er hann kemr at skalanum. ser nu uex ummerki at þar liggia tuo flỏgd drepin en Þorstein ser hann huergi. þikir nu vggligt at hann mune j nokkurum naudum staddr vera. hæitr nu a skapara himins ok jardar at taka vid þeirri tru sem Olafr konungr bodar ef hann fynde a þeirri natt Þorstein felaga sinn lijfs ok hæilann. geingr sidan jnn j skalann ok kemr þar at sem þau Skiallduỏr ok Þorsteinn liggia. spyrr þa huort Þorsteinn megi nokkut mæla. en hann segir þat æigi trauda. bidr hann hialpa þa til. Styrkarr tekr þa til Skiallduarar ok dregr hana af ofan. Þorsteinn stendr upp bratt ok er stirdnadr miog af ollu saman vmfangi þui er hann hafde att vid flogdin ok fadmlỏgum Skillduarar. briota þeir þa Skiallduỏr kellingu a hals. ok gek þeim þat hit tregligzsta þuiat hon var hardla halsdigr. segir Þorsteinn nu Skyrkari allt fra ferdum sinum. Styrkar anzsade. mikill afreksmadr ertu sua at þat er likazst at þessa þinna afreksuerka se getit medan Nordrlỏnd eru bygd. Take þeir nu ok draga saman ỏll flỏgdin ok kynda at bal ok brenna upp at kỏlldum kolum. sidan kanna þeir skalann ok finna þeir ekki femætt. fara j burt sidan ok hæim a Gimsar. Spyriazst nu þessi tijdendi ok þikia mikil vera.


Juarr kendiz faderni Þorsteins

212. Olafr konungr sat a ueitzslu a Hỏrdalandi. þangat fara þeir Styrkarr ok Þorsteinn ok ganga firir konung ok kuedia hann. þar var Jvarr liomi þa med konungi j suo mikille virdingu at .ij. menn satu þa upp j mille þeirra konungs. Þorsteinn snyrr þa firir Jvar med brugdit suerdit Sk(ialld)vararnaut ok stak blodreflinum firir briost honum ok mællti. geor þu annathuort at ek þrystir otæpt blodreflinum ella gak þu vit faderni at mer. Jvar suarar. mer þikir sæmd j at æiga þig at syne attu ok suo goda modur at ek væit at hon mundi þat æigi sagt hafua nema satt væri. vil ek at visu vid þer ganga. Konungr telr þa tru firir þeim sem ỏllum ỏdrum er a hans fund kuomu. þeir letu þat audsott af sinne hendi. segia þa konungi glỏggliga allan atburd sinnar þarkuomu ok fra þeim tidendum er georduzst a Heidarskogi. Konungr gelldr þa margfallt lof gude firir þær jartæignir er hann uæitti syndugum monnum her j heimi. uoru þeir sidan skirder bader. fór Styrkar hæim a Gimsar ok hellt ỏllum þeim uæizslum er hann hafde fyr haft. en Þorsteinn gerdizst madr Olafs konungs ok fylgde honum til daudadags ok Juarr fadir hans ok þottu vera hinir vỏskuzstu menn.


Þorsteinn vann blotnaut

213. Harekr het madr hann bio a Reinu j Þrandheimi lendr madr ok ekki miog vinsæll. hann hafde tekit vid kristni en þo var konungi sagt at eftir myndi nokkut af fyrnnsku j fari hans. þui tok konungr þar veizslu ok uillde reyna huat satt var j. þar var uæizsla fỏgr. Harekr uar ỏfundsamr ok illgiarnn honum lek ỏfund a uirdingu Þorsteins. Þat var einn dag at Harekr talade vid Þorstein ok spurde hann af sinum afreksverkum en Þorsteinn sagde slikt er hann spurde. Etlar þu nỏkkurnn mann sterkara j Noregi en þig segir Harekr. Æigi væit ek þat suo vist segir Þorsteinn. Huorr ykkar konungs ætlar þu at sterkare se segir Harekr. Allt mun mig annat mæira skorta uid konung en afl segir Þorsteinn ok mun ek þo æigi komazst til jafnns |[286] uit hann vm þat. Þeir skilia nu tal sitt. ok um daginn eftir sagde Harekr konungi af Þorsteinn hefdi jafnnazst til vid hann vm allar jþrottir. konungr gaf ser fatt vm þat. Nỏkkuru sidarr talade konungr um at þeim væri þat rad er til hefde jafnnaz vid hann at reyna þa jþrottir sinar eda er þat satt Þorsteinn at þu hefir þat talat at þu værir jafnn mer at jþrottum edr framarr. Æigi hefir ek sua talat herra segir Þorsteinn edr huerr sagde ydr þat. Harekr sagde konungr. Hui sagde hann ydr sidr af blotnauti þui er hann blotar a laun þuiat þat mun þo sannara. en þat sagda ek herra ath mig munde allt mæira skorta vid ydr en afl ok munda ek þo æigi komaz til jafnns vid ydr um þat. Er nokkut þat satt Harekr sagdi konungr. Litit mun þar til haft herra segir Harekr. Lat oss sia naut þat er þu hefir sua mikil mæti aa segir konungr. Þat skal j ydru uallde herra segir Harekr ok skulu ver þa fara fram a skoginn. Þeir gerdu sua. ok er þeir koma þar sea þeir nautaflokk mikinn. þar var med uxi ogurliga storr ok illiligr suat konungr þottizst slikan vsenann hafua. hann oskrada ogurliga ok let miog illiliga. Harekr mællti. her er nu nautit herra ok hefui ek þui mætur a uxa þessum at hann er miog elskr at mer. Se ek uist sagde konungr ok litzst mer illa a. edr huat er nu Þorsteinn uilltu reyna afl þitt ok taka naut þetta þuiat mer þikir sem æigi muni gagnn j at hann lifui læingr. Þorsteinn hleypr þa fram j nautaflokkinn ok þar at sem uxinn var. nautit snyrr undan en Þorsteinn gripr j fotinn hinn eftra ok sua hart at bæde rifnade hud ok holld sua at fotrinn gek af med ỏllu þioinu ok hellt a eftir ok gek sua firir konung en blotnautit datt nidr dautt. en sua hafde nautit vid spyrnnt ramliga at þat var sokkit hinum fyrrum fotum nidr j jordina upp at kniam. Konungr mællti þa. sterkr madr ertu Þorsteinn ok ekki mun þer aflafaatt verda ef þu att vid menzska menn vm. mun ek nu auka nafnn þitt ok kalla þig Þorstein vxafót ok her er æinn hringr at ek uil gefua þer at nafnnfesti. Þorsteinn tok vid hringnum ok þakkade konungi þuiat þat var godr gripr. Konungr fór nu heim a bæinn ok kastade sinne æigu þar a allt en rak Harek ór landi firir vhlydni sina ok blotskap.


Þorsteinn drap troll

214. Jnnan litils tima spurdizst enn af Hæidarskogi at þar lagu flỏgd a sua at menn mattu þar æigi frem komazst. Styrkar sendi þa ord Þorsteini at þeir skylldi enn fara a Heidarskog. Þorsteinn bra vid skiott ok for med konungs lofui ok hitti Styrkar. fara nu .ij. samt ok koma j þat sæluhus sem þeir voru fyrr ok voru þar vm nottina. Vm daginn eftir er þeir voru vti staddir sa þeir .xiij. menn a skoginum ok var æitt kona j. þeir snua þagat til. Þorsteinn kennir þar stulku sina ok hafde helldr uaxit þuiat hon uar nu hit mesta flagd. Hon kastade ordum a Þorstein ok mællti. þar ertu kominn Þorsteinn uxafotr ok komtu her suo næst at ek matti minne til reka. drapt fodur minn modur ok systur en Styrkar brædr mina .ij. en þu elltir mig. vard ek hrædd miog sem æigi var olikligt vm .ix. uetra gamla meystulku en nu er ek .xij. uetra. ek for j jardhus æitt er vid skildum. en medan þit borduzst þit fadir minn tinda ek saman alla godgripi þa er j skalanum voru nidr j jardhusit vndir sæng modur minnar. nỏkkuru sidar giptumzst ek þessum manni Skelkinge ok skilda ek þat til vid hann at hann skyllde drepa huornntueggia ykkarnn Styrkars. nu er hann her kominn ok brædr hans .xi. ok muntu nu þurfua at syna karllmannliga uornn ef duga skal. Slær nu sidan j bardaga med þeim sækir Skialldgerdr þar at er Þorsteinn var firir sua hart at Þorsteinn þikizst varlla j mæire raun komit hafua. en suo lykr þo med þeim at Þorsteinn kemr a Skialldgerde hỏggi firir ofan miadmirnar med suerdinu Skiallduararnaut ok tekr j sundr j midiu. þa hafde Styrkarr drepit Skelking. vinna þeir nu skiott vm vid hina .xj. ok drepa þa alla. Sidan fara þeir j skalann. briota upp jardhusit ok bera þadan j brott marga godgripe. foru sidan heim a Gimsar ok skiptu fe med ser sidan. Bad Þorsteinn þa Herdisar systur Styrkars ok fek hennar. segia menn ok at þau ætti son er Bryniarr het. For Þorsteinn nu til Olafs konungs ok uar med honum sidan ok fell a Orminum langa.


Fra landnamsmonnum

215. Jngolfr var fystr ok frægstr allra landnamsmanna. þeir Hiorleifr bygdu fyst Jsland. sidan for mart stormenni þangat vndan ufride ok ofriki Haralldz hins harfagra. Son Jngolfs var Þorstæinn fadir Þorkels mana logsỏgumannz er æinn heidinna manna hefir bezst verit sidadr sua at menn vitu dęmi til. hann let j banasott sinne bera sig |[287] biartan undir solargæisla ok fal sig sua a hende þeim er solina hafde skapat. Son Þorkels var Þormodr er þa uar Kialnesinga gode er kristni kom a Jsland. hans son uar Hamall fadir Mars fadir Þormodar ok Tiorfua. Margir uoru þeir menn er skirdir kuomu vt hingat ok namu her land. en firir þui at myklu voru flæire landnamamenn hæidnir ok blotmenn myklir þeir er med ỏllu afle stodu j moti rettum atrunade ok med illgerdum smadu ok fordęmdu kristna menn sem sagt mun verda en hinir sealfir ungir j trunni. en þo at nỏkkurir landnamsmenn kastade eigi med ỏllu kristnni þa voru þau bornn þeirra naliga ỏll heidin ok afkuæmi þuiat kennimenn voru ỏngir a landinu þeir er folkit sidade. En firir þui er ritat af nokkurum landzmonnum islenzskum at þat synizst æigi vuidrkæmiligt at geta j þessi frasognn nokkurra þeirra manna er her hafua truat a sannan gud fyrr en kristni var j lỏg tekin a Jslande huerrar ættar þeir hafua verit. sua sem þat se firirbodan edr tilrudning þess hins agæta vmskiptis er eftir ferr at allt landzfolkit snyzst fra fiandans villu til sannrar drottins þionustu sua at æ sidan hefir kristindomrinn halldizst ok friouazst en alldri eyzst.


Fra bornum Ketils

216. Ketill flattnefr het madr hann var son Biarnnar bunu. hans bornn eru nefnnd. Biornn hinn austræni ok Helgi biola voru synir Ketils en dętr Audr hin diupaudga ok Þorunn hyrnna. Ketill for ór Noregi til Sudreyia sem sỏgur votta. hann skyllde vinna Sudreyiar til handa Haralldi konungi harfagra. þat for fram ok drap hann vikinga þa er þar hofdu yfir gengit en gerdizst sidan hofdinge yfir eyiunum ok gallt ỏngua skatta Haralldi konungi sem skilit var med þeim. En er Haralldr konungr spurde þat tok hann undir sig æignir Ketils en rak j burt Beornn son hans er hann hafde yfuir skipat. Beornn for þa til fodur sins ok vnde þar æigi. sidan for hann til Jslandz ok nam land vid Bræidafiord. hann bio j Biarnnarhỏfnn til elli. hann do þar. hann var heygdr at fornnum sid þuiat hann æinn var vskirdr af bornnum Ketils ok var kalladr Beornn hinn austræni.


Fra Patrechi byskupi ok Ỏrlyghi. capitulum.

217. Hrappr het son Bearnnar bunu brodir Ketils flattnefs. hann atti þann son er Ỏrlygr het hann var uppfæddr med hinum hæilaga Patreki byskupi. þa uar hann byskup j Sudreyium. Ỏrlygr uar uel kristinn hann fystizst at fara til Jslandz ok bad Patrek byskup at hann sæi vm med honum. Byskup suarar. væita mun ek þer mina vmsia ef þu uillt þeim radum hlydinn vera er ek gef þer. ger firir guds nafnn ok mina bæn at þu hallt uel tru þina þa er ek hefir kent þer ok eggia oftliga alle þa menn er eftir þinum ordum vilia vikiazst at trua a æinn gud almattkan. ok ef þu nemr þer jord a Jslande eftir þeim sid er þar er lattu a þeirri jordu kirkiu gera gude til lofs ok dyrdar ok hinum agæta Columba þuiat hann er mikill guds vin ok uorr æinkanligr patronus. þat er at skilia uorr hỏfudfadir ok formælande vid gud. Byskup gaf Ỏrlyge kirkiuvid ok jarnnklỏkku ok plenarium ok molld uigda er hann bad hann leggia undir hornnstafi kirkiunnar. Ỏrlygr let j haf ok tokzst vgreidliga ferdin. þa het hann a gud ok Patrek byskup ok tok litlu sidarr land j Patreksfirde med hægum byr ok hagstædum. Þeir uoru þar hinn fysta uetr en vm uorit eftir bio Orlygr skip sitt ok siglde sudr med landi þar til er hann fann þann fiord er inn gengr milli nesia tueggia ok Hualfiordr hæitir. hann lagde at hinu sydra nesinu þat er kallet Kialernes. þar hafde numit land Helgi biola brædrungr Ỏrlygs. Ỏrlygr var hinn næsta uetr med Helga frænda sinum. en vm uorit setti hann bu saman at rade hans. hann bio at Esiubergi ok let þar kirkiu gera sem hann hafde hæitit Patreki byskupi. hellt hann retta tru sem byskup hafde kent honum ok sua segizst at hans son blotade ekki skurgod. margir voru þeir adrir menn er skirdir kuomu vt hingat ok bygdu her landit.


Audr hin diupaudga kom til Jslandz

218. Olafr het herkonungr hann var kalladr Olafr hinn huiti. hann var son Jngialldz konungs Helgasonar Olafssonar Gudrỏdarsonar Halfdanarsonar huitbæins Upplendinga konungs. Olafr huiti heriade j uestruiking ok vann Dyflinn a Jrlandi ok gerdizst þar konungr yfir. Olafr fek Audar hinnar diupaudgu dottur Ketils flattnefs. Þorsteinn raude het son þeirra. Olafr fell j orrostu a Jrlandi en Audr ok Þorstæinn son hennar foru þa j Sudreyiar. þar fek Þorsteinn Þuridar dottur Eyuindar austmannz. Þuridr uar systir Helga hins magra er atte Þorunne hyrnnu Ketilsdottur. þau Þorsteinn attu morg bỏrnn. Olafr fæilan het son þeirra en dętr Groa Olof Osk Þorhilldr Þorgefar Uigdijs. Þorsteinn gerdizst herkonungr. hann retzst til ferdar ok felags med Sigurde jalli hinum rika syne Eysteins glumru. þeir unnu Katanes ok Sudrland Ros ok Mærhæfui ok meirr en halft |[288] Skotland. gerdizst Þorsteinn þar konungr yfir adr Skotar suiku hann ok fell hann þar j orrostu. Audr var þa a Katanese er hon spurde fall sonar sins. hon let gera knorr j skogi a laun. en er hon var buin hellt hun vt j Orknneyiar ok gipti þar Þorgerde dottur Þorstæins rauds. Sidan biozst Audr at læita Jslandz. hon hafde a skipi med ser .lx. kalla frialsa. sa het Kollr er þeirra var æzstr ok mest virdr af Aude. uar hann mest at radum med Aude. Kollr uar son Uedrgrims Asasonar hessis. Kollr atte Þorgerde dottur Þorsteins rauds. Audr for fyst til Færeyia ok gifte Olofu dottur Þorsteins. þadan eru komnir Gautuskeggiar j Færeyium. sidan for Audr til at læita Jslandz. hon kom at firir sunnan land ok braut skip sitt. For Audr þa a Kialarnes til Helga brodur sins. (band) hann henni at vera þar um uetrinn med helming lids sins. henni þotti þat vera uel bodit en kuetzst þo æigi uita huadan honum kemi slik litilmenzska. for hon þadan uestr j Bræidafiord til Biarnnar brodur sins. Beornn sagdizst kunna stormenzsku ok uegmenzsku systur sinnar. gek j moti henni med kalla sina ok baud henni þar at uera med allt lid sitt. Audr tok þat med þokkum. var hon þar vm uetrinn med allt lid sitt ok var henni uæitt hit stormannligzsta. en vm uorit eftir nam hon land a Breidafirdi ok bio j Huamma til elli. Audr uar kristin ok þui let hon krossa gera a holum nokkurum ok kallade þa Krosshola ok þar framde hon oftliga sitt bænahalld med mikille godfyse. Olaf fæilan frænda sinn son Þorsteins rauds uirde Audr firir huernn mann fram. Olafr kuæntizt ok fek Aldisar dottur (Konals) Stæinmodarsonar Ỏlvissonar barnnakallzs. Audr uar uegskona mikil ok þa er hon uar ellimod baud hon til sin ỏllu stormenni þui sem henni var uel uingat[289]. ok er su uæitzsla hafde (stadit) .iij. nætr þa gaf hon ollum monnum aheyrandum Olafi frænda sinum landit j Huamme ok allar adrar æignir sinar ok jardir þær sem hon hafde æigi adr gefuit skipuerium sinum ok leysingium ok allt þat fe eftir hennar dag. sidan uallde hon vinum sinum giafir ok red þeim hæilræde. eftir þat þakkade hon ollum bodsmonnum sina þarkuomu. sagde hon at su hin sama ueitzsla skylldi enn standa adrar .iij. nætr. quad hon þat skylldu vera erfui hennar. þa vm nott hina næstu eftir andadizst hon. Audr uar grafin j sandi þar er flædur gek yfir sem hon hafde adr firir sagt. þuiat hon uillde æigi liggia j uuigdre molldu er hon uar skird. En eftir andlat hennar uilltuzst frændr hennar af rettre tru. var sidan gert hof a Krossholum þa er blot toku til a Jslande.


Fra Laxdælum. capitulum.

219. Dalakollr atti Þorgerde dottur Þorsteins rauds sem fyrr var ritat. þeirra bornn uoru Hỏskulldr Groa er atti Uelæifr hinn gamli ok Þorkatla er atti Þorgæir gode. Hoskulldr Kollzson bio j Laxardal eftir fodur sinn þar het sidan a Hỏskulldzstỏdum. hann atti Hallfride dottur Þorbiarnar fra Vattne ór Haukadal. Þorlæifr var son þeirra er atte Þuride Asbiarnardottur Slæitubiarnarsonar. þeirra son var Bolli er atti Gudrunu Osuifrsdottur. Hỏskulldr keyfti Melkorku dottur Jrakonungs er Myrkiartan het. þeirra son var Olafr pai. Olafr pai atti Þorgerde dottur Egils Skallagrimssonar. þeirra synir voru þeir Kiartan Egill Halldorr Steindorr ok Þorgerdr dottir. Kiartan atti Hrefnnu Asgæirsdottur ædikollz. uoru þeirra synir Asgæirr ok Skumr. Dottir Olafz pa var Þuridr er atti Gudmundr j Ashiarnarnesi. þeir uoru synir Gudmundar Hallr ok Uigabarde. dottir Hoskulldar Kollzsonar var Hallgerdr snuinbrok er atti Gunnarr at Hlidarenda.


Vtkuoma Helga hins magra

220. Beornn het madr agætr a Gautlandi hann var son Hrolfs fra Aam. kona Bearnar het Hlif dottir Hrolfs Jngialldzsonar Frodasonar konungs. Eyuindr het son þeirra. Beornn uard usattr vid Sigfast mag Soluars Skota(!) konungs ok brendi hann inne vid .xxx. manna. sidan for Beornn til Noregs med .xij. mann ok tok vid honum Grimr hessir son Kolbearnnar. uar Beornn met honum æinn uetr. þa uillde Grimr drepa Beornn til fiar ser. þa for Biornn til Ondottz kraku er bio a Ỏgdum j Huinisfirde. uar Beornn a sumrum j uestruiking en a uetrum med Ỏndotti þar til er Hlif kona hans andadizst. þa kom Eyuindr son hans austan þadan ok tok vid herskipum fỏdur sins. Eyuindr for þa j uestruiking ok hafde vtgerdir firir Jrlandi. hann fek Rauỏrtu dottur Kiaruals konungs ok stadfestizst þar. hann uar kalladr Eyuindr hinn austræni. Þau Ravarta attu son er Helgi het hann selldu þau til fostrs j Sudreyiar. en er þau komu þar .ij. uetrum sidar þa var (hann) suelltr sua at þau kendu hann æigi. hỏfdu þau hann þa med ser ok kolludu hann Helga hinn magra. hann fæddizst upp a Jrlande. en er hann var fullroskinn gerdizst hann virdingamadr mikill. gek hann þa |[290] at æiga (Þorunni) hyrnnu dottur Ketils ok attu þau morg bỏrnn. Hrolfr ok Jngialldr hetu synir þeirra. Helgi hinn magri for til Jslandz med konu sina ok bornn. Helgi uar kristinn at kalla ok þo blandinn miog j trunne. hann sagdizst aa Krist trua en hann het a Þór til siofara ok hardræda. Helgi hinn magri nam allan Eyiafiord mille Sigluness ok Reynissness ok bio j Kristnese. Helgi gaf Jngiallde syne sinum land firir austan Eyiafiardar a ofan fra Arnarholi til Þuerar hinnar ytri. Jngialldr bio at Þuera hinne sydre ok ræisti þar hof mikit. hann atti Salgerde Steinolfdottur. þeirra son var Eyiulfr hruga. hann atte Astride dottur Uigfus hessis af Uỏs or Noregi. Uigaglumr var son þeirra. þeir uoru brædr synir Vikingakara Æirekr biodaskalli fadir Astridar modur Olafs konungs Trygguasonar ok Uigfus af Uỏs fadir Astridar modur Uigaglums.


Her segir vm ættartolur

221. Ketill het madr son Jorunnar mannuitzbrekku hon var dottir Ketils flattnefs. Ketill for til Jslandz af Sudreyium. hann uar uel kristinn þui kolludu heidingiar hann Ketil hæimska. Ketill fiflski nam land austr j Veri. hann bio j Kirkiubæ þar er nu nunnuklaustr. þar mattu alldri hæidnir menn bua. Ketill var fadir Asbiarnar fỏdur Þorsteins fỏdur Surtz fỏdur Siguatz lỏgmannz.


Fra Aasolf hinum kristna

222. Jorundr het madr kristinn hann var Ketils son er numit hafdi Akranes. Jorundr bio j Gaurdum. hans frændi var Asolfr hann (kom) vt j Holltavatz ose ok georde ser skala vndir Eyiafiollum ok bygde þar þuiat hann var uel kristinn ok uillde ekki æigaz vid heidna menn. en þeir hỏtudu hann ok urdu uarir vid bygd hans. en gud hafde getit honum sua mikla gift at lækr er fram fell hia skala hans uar fullr af fiskum ok sua kyrrir at Asolfr matti hondum taka huern er hann uillde. þat fundu hæidingiar ok raku hann burt þadan ok ætludu ser uæidina þuiat þeir firirmundu honum hennar. Þa gerde Asolfr ser skala vid annan læk ok huarf þangat allr fiskafiolde af hinu fyrra vatnne en hæidingiar mistu. en er þeir vissu þat var Asolfr af þeim burt rekinn. Hann gerde ser þa hinn þridia skala ok for allt a sama ueg. En er hann se sig æigi mega þar uera j fride for hann a fund frænda sins Jorundar. hann tok uel vid honum ok uisade honum til holms hins idra þuiat hann atti þar annat bu. þar endi Asolfr med agætum lifnade sitt lif. Ok er sua sagt at Olafr Trygguason red firir Noregi at hann hafdi mykla frett af fyrrsogdum Asolfui ok let Olafr konungr þau ord um fara at hann skyllde honum til sin bodit hafua ef þeir hefde þa badir lifat þuiat konungr kuetzst hyggia at sa munde betr hafua er salufelag ætti vid hann. Suo finz ok a frædebokum ritat at sa madr hafui buit at Holmi hinum ytra[291] a Akranese er Halldorr het son Jlluga hins raude Hrolfssonar Hroalldzsonar Ulfssonar Grimssonar hins haleyska Þorissonar Gunnlaugssonar Hrolfssonar Ketilssonar kiỏlfara. Halldorr uar godordzmadr ok uel kristinn. A æinu uori syndizst honum j suefni at madr kęmi at honum biartr ok uegligr ok sagde sua til hans. þat uil ek þer kunnikt gera Halldorr at mer mislikar at gridkona þin þerrir fætr sina a læide minu jafnan er hon gengr ór staudli. en þui segi ek þer til þessa at (þu) ætlar at lata kirkiu gera a bæ þinum ok uil ek at kirkian standi yfir læide minu. Halldorr spurde j suefninum huerr þessi madr væri. Hann suarar. Asolfr hæiti ek. ek kom vth hingat til Jslandz a landnamatid uel kristinn sem þu munt heyrt hafa getit. firir þui lofade gud at ek segda þer til graftrar mins. Þui næst uaknnade Halldorr ok hugsade draum sinn. hann þottizst skilia at satt mundi uera þat er firir hann hafde borit þuiat hann munde at Jllugi fadir hans hafde getit at þessi Asolfr uar þar læiddr. sidan merkti hann þufu þa er gridkonan þerde a fætr sina ok bannade henni at gera sua þadan j fra. Þat sama sumar siglde Halldorr snemma til Noregs ok kom aftr at hauste med kirkiuuid. let hann kirkiuna rett setia yfir læide Asolfs sem hann hafdi firir sagt ok er hann kalladr hæilagr.


Af byskupi ok Þorualldi. capitulum.

223. Madr er nefnndr Æilifr ỏrnn hann uar son Atla Skidasonar Bardarsonar. son Æilifs arnnar uar Atli hinn rammi. hann atti Herdijse dottur Þordar fra Hỏfda. annar Solmundr fadir Gudmundar fỏdur Uigabarda. þride son Æilifs het Kodran hann bio at Gila j Uazdal. Jarnngerdr het kona hans. þeirra synir uoru þeir Ormr ok Þorualldr hina uidforle. hann fæddizst upp med Þordise spakonu. hon gerde uel til |[292] hans. En er hann uar roskinn for hann vtan ok uar uirdr uel huar sem hann kom. hann for uida um heim ok vann mart til frægdar. Þessi Þorualldr kom fram j Saxlande ok var þar skirdr af byskupi þeim er Fridrekr het. þann sama byskup flutti Þorualldr til Jslandz med ser at flytia þar guds eyrendi. voru þeir at Gilaa æinn uetr. var þa Kodran skirdr fadir Þorualldz med husfreyiu sinne ok heimamonnum vtan Ormr son hans uillde æigi skirazst lata j þann tima. en þo for þat fram þa er gud uillde sem sidar mun sagt uerda. En er byskup ok Þorualldr hỏfdu einn uetr at Gilaa verit foru þeir vm vorit eftir uestr j Videdal med lid sitt ok settu bunat at Lækiamoti ok biuggu þar .iiij. uetr ok foru a þeim arum vida vm Jsland at fremia guds eyrende. A hinum sidazstum missarum er þeir voru at Lækiamoti bad Þorualldr til handa ser konu þeirrar er Uigdijs het. hon uar dottir Olafs er bio at Haukagile j Uatzdal ok var at þui brudlaupi fiolde hæidinna manna. Þar uoru ok berserkir fiolkunnigir het Haukr huorrtueggi. þeir stodu mest j moti rettri tru budu byskupi ef hann hefde nỏkkura þoran til edr nokkut traust a gude sinum at hann skyllde reyna vid þa jþrottir þær er þeir voru uanir at uada loganda elld eda lata fallast a uopn sua at þa sakade ekki. En byskup treystande guds miskunn ok næitade æigi. Uoru þa geruir elldar storir eftir endilỏngum skalanum sem j þann tima uar tijtt at drekka ỏl vid elld. Byskup skryddizst ỏllum byskups skruda ok vigde vattnn. gek þa at elldinum sua buinn hafde mitr a hofde bagal j hende. hann vigde elldinn ok dreifde yfir vatnninu. Þui nest gengu inn þessir besserkir niduliga greniande ok bitu j skialldar rendr ok hỏfdu besserkir suerd j hondum. ætludu nu at vada elldinn. en þa bar skiotara at fram en þeir hugdu ok drapu fotunum j elldstokkana sua at þeir fellu badir afram. en elldinn lagde at þeim ok brendi þa a litille stundu med sua mikille akefd at þeir voru þadan daudir dregnir. þeir voru færdir upp med gilinu ok grafner þar. þui hæitir þar sidan at Haukagile. Fridrekr byskup georde firir ser krossmark ok gek a elldinn midian ok sua fram eftir endilỏngum skalanum. en logann lagde fra honum sem vindr blesi j. þui sidr kende byskup mæinlætis hita af elldinum at æigi med nokkuru moti suidnudu hinar minzstu trefr af skruda hans. Snerust þa margir til guds þeir er sa þetta hit halæita stortaknn. Þeir Þorvalldr ok byskup foru uida um Jsland ok kostgæfdu miog at koma vid kristindominum. þeir foru um Uestfirdinga fiordung. þeir kuomu j Huamm þar bio þa Þorarinn nef son Þordar gellis hann atte Fridgerde dottur Hỏfdaþordar. bondi var æigi hæima en husfreyia tok uel vid gestum j fystu. Þorvalldr talde tru firir henni en hon blotade j mote. Skeggr(!) son þeirra hafde huetuetnna j spotti þat er Þorualldr talade. Þa orti Þorualldr visu.


For ek med dom hinn dyra
dreingr hlyddi mer æinge
gatum haad af hreyti
hrætæins goda suæini.
enn med ognar sennu
alldin rygr at skallde
þa kreppi gud gydiu
gall ór hæidnum stalli.


Ekki er þess getit at nỏkkurir menn j Vestfirdinga fiordunge tæki retta tru af ordum þeirra Þoruallz ok byskups. þui foru þeir nordr vm land. þar skirde byskup nokkura uirdingamenn. æinn af þeim uar Ỏnundr son Þorgils greniadar j Reykiardal. annarr Þoruardr Spakbauduarsson hann bio j Ase j Hialltadal ok Hlenni j Saurbæ j Eyiafirde. Þessir ok enn flæire menn urdu kristnir fullkomliga j Nordlendinga fiordungi. en þeir voru margir þo at þa leti æigi skirazst at sinne at trudu a Krist ok firirletu skurgoda uillu ok allan hæidinn sid ok uilldu æigi giallda hoftolla. Firir þat ræidduzst hæidingiar Fridreki byskupi ok lỏgdu fiandskap a þa alla er honum samþyktu. Þoruardr Spakbauduarsson let kirkiu gera j Ase ok hafde med ser prest er byskup fek honum at syngia tijdir ok uæita henni þionustu gudliga. Su kirkia er Þoruardr let gera uar smidut .xvj. vetrum fyrr en kristni var lỏgtekin a Jslande. Hit næsta sumar a alþinge talade Þorualldr Kodransson tru firir monnum en hæidingiar ęptu j moti ok syndu sua mikinn fiandskap vid bada þa byskup at þeir gafu skalldum fe til at uida þa. Þa var þetta kuedit.


Hefir bỏrn borit
byskup niu
þeirra er allra
Þorvalldr fadir.


Þessu ræiddizst Þorvalldr sua miog at hann drap .ij. menn af þeim er kuædit hỏfdu ort. En byskup sat inne j bud ok sa a bok. en adr en Þorvalldr kom j budina kuomu .ij. bloddropar a bokina firir byskup ór lofti ofan. en er Þorvaldr kom til hans mællti byskup. annathuart hefir þu framit manndrap edr hefir þu radit þat j hug þer. Þorvalldr sagde þa huat er hann hafdi gert. byskup mællti. hui fortu sua hart. Þorvalldr suarade. ek þolda æigi at þeir kỏlludu okkr raga. Byskup mællti. þat var litil þolraun þo at þeir lyge þui a þig at þu ættir bỏrn. en þu hefuir fært ord þeirra a uerra ueg þuiat uel mætta ek bera bornn þin þoat þu ættir nokkur. æige skyllde kristinn madr leita at hefnna sin sealfr þo at hann væri smadr hatrliga helldr at þola |[293] firir guds sakir brigsle ok mæ(i)ngerdir uondra manna.


Herferd at byskupi ok drap Hedins

224. Nv skal segia faatt af morgum ok myklum meingerdum ok ofsoknnum er hæidnir menn uæittu Fridreki byskupi ok Þorvalldi firir bodan rettrar truar. Þa bar sua til at þeir uilldu rida til uorþings j Hegranes. enn er þeir nalguduzst þingstadinn þa hliop upp mugrinn allr hæidinna manna ok runnu j mot þeim med myklu opi sumir bỏrdu med grioti sumir skoku at þeim vopnn ok skiolldu med harki ok hareysti badu godin steypa vvinum sinum ok var æinge kostr at þeir mætti komazst a þingit. Þa mællti byskup. nu mun þat fram koma er modur mina dreymde fordum daga at hon þottizst finna vargs hár j hỏfde mer þuiat nu eru ver geruir rækir ok reknir sem skædir uargar med hædiligu opi. Eftir þat foru þeir hæim til Lækiamotz ok duỏlduzst þar um sumarit. A þui sama sumre eftir alþinge sỏfnudu nokkurir hæidnir hỏfdingiar lide sua at þeir hofdu .ij. hundrut manna .xij. ræd. þeir ętludu til Lækiamotz at brenna byskup inne med allt lid sitt. en er þeir attu skamt til bæiarins at Lækiamoti þa stigu þeir af hestum sinum ok ætludu at æia sem þeir gerdu. en þa er þeir uoru a bak stignir flugu upp hea þeim fuglar margir uouæifliga. vid þat ærduzst hestar þeirra ok urdu sua odir at þeir fellu allir ofan er a bak uoru komnir. ok mæidduzst sumir ok fellu a griot ok brutu fætr sina edr hendr. sumir fellu a uopnn sin ok fengu stor sar af þui at hestarnir hlupu a fætr þeim ok mæiddu þa. þeim vard minnzst til uandræda er hestarnir hlupu fra ok urdu þeir at ganga langa leid til sins hæima. hurfu þeir vid þetta aftr. skilde sua med þeim. Skylde sua almattigr gud sinum monnum at þui sidr fengu þeir byskup þessu sinne nokkut mein af illuilia ok vmsati hæidingia at þeir urdu med ỏngu moti uarir vid þessa atfỏr ok radagerd. Biuggu þeir Þorvalldr þann hinn fiorda uetr at Lækiamoti enn at sumre foru þeir vtan ok kuomu til Noregs ok lagu þar j hỏfnn nokkurra. þa kom vtan af Jslande ok lagde til þeirrar sỏmu hafnar sa madr er fyr var nefndr Hedinn fra Sualbarde. Hedin gek a land ok j skog at hỏggua ser husauid. Þorvalldr vard þess varr ok kallade med ser þræl sinn. þeir foru j skoginn þar sem Hedin uar. let Þorvalldr þrælinn drepa Hedin. En er Þorvalldr kom til skips ok sagde þetta byskupi þa suarar byskup. firir þetta uig skulu vit skilia þuiat þu uillt sæint lata af manndrapum. Eftir þat for Fridrekr byskup til Saxlandz ok endi þar lif sitt med agætum lifnnade ok hæilagleik takande æillfa ỏmbun af allzualldanda gude firir sinn goduilia ok stundligt starf.


Þeir Olafr funduz ok Þorvalldr

225. Sva er sagt Þorvalldr hafui farit vida vm heim sidan þeir byskup skildu. Þess er ok fyrr getit at Otto keisari kristnade Danmork. for Olafr Trygguason med honum j Austrueg ok uar mikil radagerdamadr keisaranum til at kristnna folkit. ok j þeirre ferd er suo sagt af nỏkkurum monnum at Olafr hafui fundit Þorvalld Kodransson. ok sakir þess er huorr þeirra hafde mart af annars radum fręgd ok frama spurt kuodduzst þeir kunnliga þoat þeir hafdi æigi fyrr setz. en er þeir toku tal sin a mille spurde Olafr konungr. ertu Þorualldr hinn uidfỏrle. Hann suarar. ek hefui enn ekki uida farit. Konungr mællti. þu ert godmannligr madr ok giftusamligr edr hueria tru hefir þu. Þorvalldr suarar. þat uil ek giarnna segia ydr. ek hefui ok helld kristinna manna tru. Konungr mællti. þat er likligt at þu þionir uel þinum herra ok kuæikir margra manna hiortu til astar vid hann. er mer mikil foruitnne a morgum truligum tidendum þeim er þu munt segia kunna fyst af (a)gætum jartæignum Jesu Cristi guds þins ok sidan af ymsum londum ok okunnum þiodum. þar næst af þinum athỏfnum ok frækiligum[294] framgỏngum. Þorualldr suarar. med þui at ek skil at þu girnnizst med godfyse af mer at vita þa sanna hlute at ek hefui set (ok) heyrt vil ek giarnna gera þinn uilea uæntande þar firir at þu segir mer þui auduelligar þat er ek spyr þig. Konungr sagdi sua vera skylldu. Sagdi Þorvalldr honum þa mỏrg tijdendi ok merkilig bæde af gude ok godum monnum. fellz konungi þetta uel j skap en ỏllum þeim er hia voru þotti þat hin mesta skemtan. en þa er Þorvalldr sagde fra þui er a Jslandi hafde georzst þa er þeir Fridrekr byskup uoru þar fretti konungr uandliga at hueriu edr huerssu margir þar hefde af þeirra ordum retta tru tekit edr huerr madr hefde auduelligazst jattat kristninne edr huerir mest hefde mot mællt. en Þorvalldr sagde þat allt greiniliga. En er konungr hafde heyrt huersu mykla astundan þeir hofdu haft til fram at flytia kristnibodit ok huersu margar ok myklar mæingerdir þeir hỏfdu þolat firir |[295] guds nafnn þa sagde hann sua. þat gefr mer at skilia at þessir Jslendinger er þu hefir nu fra sagt muni vera hardir menn ok hraustir ok toruellt mun verda at koma þeim til kristni. en þo er þat mitt hugarbod at þeim uerde þess audit. ok sidan er þeir trua a sannan gud hygg ek at þeir hallda allir uel sina tru huerr sem til uerdr um sider at koma þeim a rettan ueg. Þorualldr sagde þa. heyrt hefui ek flutt af nokkurum uisendamonnum at þu munir verda konungr af Noregi ok er þa likligt at gud gefui þer giftu til at snua Jslendingum ok mỏrgum odrum þiodum j nordrhalfunne til rettrar truar. Þorvalldr spurde þa konunginn margra hluta. en hann leyste allt uel ok vitrliga þat er hann spurde. ok sua langan tima sem þeir voru badir samt var þeirra glede ath huorr spurde edr sagde nokkut spakligt ỏdrum. sidan skildu þeir med hinne mestu vinattu. For Þorualldr þa vt j Myklagard ok fek storar sæmdir af stolkonunginum. en sidan let hann klaustr ræisa ok gaf þar til audæfui ok j þui sama klaustri endi hann sina æfui med hreinu(m) ok halæitum lifdade.


Aaratal vm Jslandz bygging. capitulum.

226. Þa er Fridrekr byskup ok Þorvalldr kuomu til Jslandz voru lidin fra holldgan vors herra Jesu Cristi .ix. hundrut ara ok æitt ar hins niunda tigar ok hundrat tirætt ok .lx.[296] fra upphafui Jslandz bygdar. .iij. uetrum sidar gerde Þoruardr Spakbauduarsson kirkiu j Ase.


Kristnibod Olafs konungs

227. Olafr Trygguason for þann vetr hinn sama er a læid sem hann var til konungs tekinn j Þrandheimi j land austr hit efra allt til landzenda ok lagdi þar undir sig land allt sem adr er sagt. For konungr snemma vm uorit vt j Uikina ok hafde þar lid mikit. dualdizst hann þar læingi vm uorit. kuomu þar til hans margir rikir menn þeir er voru frændr hans en sumir hỏfdu verit myklir vinir Tryggua konungs. uar honum þar fagnnat med myklum fagnnade ok kærlæik. Brædr .ij. biuggu þar j Uikinne audgir ok kynstorir het annarr Þorgeirr en annarr Hyrnningr. þeir komu a fund Olafs konungs. þeir hỏfdu uakit þat mal uid Lodin stiupfỏdur konungs at þeir uilldu bidia dętra Lodins ok Astridar modur konungs. en Lodinn suarar uel ok ueik þeim radum undir konung þuiat þær voru systr hans. Æinn dag kallade konungr til sin modurbrædr sina Jostein ok Kallhỏfud ok Þorkel dyrdil ok Lodin stiupfỏdur sinn Þorgæir ok Hyrning þuiat þeir voru rikazstir menn austr vm Vikina. Sidan hof konungr sua mal sitt med hinne mestu ahyggiu ok aluoru. þat uil ek ydr kunnikt gera sagde hann at ek vil kristnibod upp hefia her j landi. skal ek þui a leid koma at kristna allan Noreg edr deyia at ỏdrum kosti. uil ek at þer takit vndir þetta mal med mer ok fylgit sidan af ỏllum mætti þui hinu agæta eyrendi sua at þetta hit healpsamliga rad mætti framkuæmd fa. hefui ek ok þessa mina ætlan þui firir ydr upp borit fyrr en annat fo(l)k her j lande at mer þikir þat vænazst firir sakir valldz ok rikdoms at þessi bodskapr gangizst vid ef þit brædr vilit fylgia Þorgeir ok Hyrningr. en ek trui frændum minum bezst at mer se goduiliadir ok þar med Lodni stiupfỏdur minum firir tæingda sakir. Þa suarar Þorgeirr. skiotr er ek j andsuorum vm þetta mal. uilir þu konungr gifta okkr brædrum systur þinar Jngirijde ok Jngigerde med rade fỏdr þeirra Lodins ok annarra frænda þeirra þa skulum vit allan okkarnn styrk ok afla þer væita hueriu sem þu uillt fram fara ok alla okkra vine ok styrk frændr ok fe læida til hlydni vit þig þa er uit megum radum vid koma. þer er nu ok kunnig ætt okkr ok eignir storar at sannordra manna frasỏgnn þo at þu hafir æigi leingi verit her j landi. Konungr suarar. væit ek at þit erut menn rikir ok storættadir ok sealfir reyndir at trulæik ok dreingskap. fyrr uil ek unna ykkr þessarra rada sem þit beidit ef þat er æigi j moti vilia þeirra systranna edr fỏdr þeirra. skal ek ydr alla mina teingdamenn ok frændr audga at riki ok sæmdum ef þer uilit efla kristindominn med mer þuiat þat geri þer nu sua at sinne at mer þikir mestu uarda. Allir þeir er þar uoru a malstefnnu sỏgdu at þeir skylldu þui ỏllu atfylgia sem konungr uillde vera lata ok allir þeir er þeirra radum uilldu fylgia. Sidan var talat vm bonord þeirra brædra ok uar þat framgeingt at þeir fengu dætra Lodins ok Astridar. skyllde su uæitzsla uera snemma sumars j Uikinne. Eftir þessa malstefnnu gerde Olafr konungr bert firir alþydu at hann uill boda kristne ỏllum monnum j riki sinu. jattudu þeir fyst þessu bodi er adr hỏfdu undir gengit sem nu var sagt. voru þeir ok rikazstir þeirra manna er þa voru uit staddir. gerdu þar adrir eftir þeirra dęmum. voru sidan skirdir menn allir um Uikina austanfiardar. Sidan sat Olafr konungr at uæitzslu þeirra brædra |[297] ok for su uæitzsla uel fram ok skoruliga. Eftir uæitzsluna for konungr nordr mum Uikina ok baud ỏllum monnum at taka tru en þeir(!) er j moti mælltu ueitti hann storar refsingar. let suma drepa en suma hamla at hondum ok fotum suma rak hann ór landi. kom þa sua at um allt þat rike er att hafde Tryggui konungr fadir hans ok allt þat riki er att hafde Haralldr konungr grenski frænde hans þa gek þat folk allt undir kristnibod þat er Olafr konungr bodade. uar þa alkristit allt um Uikina.


Her hefr Sorla þaatt

Firir austan Uanakuisl j Asia var kallat Asialand edr Asiaheimr. en þat folk var kallet Æsir er þar bygdu en hofudborgina kolludu þeir Asgard. Odinn uar þar nefnndr konungr yfir. þar uar blotzstadr mikill. Niord ok Frey setti Odinn blotgoda. dottir Niardar het Freyia hon fylgde Odni ok uar fridla hans. Menn þeir uoru j Asia er æinn het Alfrigg annarr Dualinn .iij. Berlingr .iiij. Grerr. þeir attu hæima skamt fra hỏll konungs. þeir voru menn sua hagir at þeir logdu a allt gerua hond. Þesshattar menn sem þeir voru kolludu menn duerga. þeir bygdu einn stein. þeir blonduduzst þa meirr uit mannfolk en nu. Odinn unni mikit Freyiu enda var hon allra kuenna fegurst j þann tima. hon atti ser æina skemmu hon var bæde fỏgr ok sterk sua at þat segia menn at ef hurdin uar aftr ok læst at æingi madr mætti komaz j skemmuna an uilia Freyiu. Þat var æinn dag er Freyiu vard gengit til steinsins hann var þa opinn. duergarnir uoru at smida æitt gullmen. þat var þa miog fullgert. Freyiu læitzst uel a menit. duergunum leitzst ok uel a Freyiu. hon falade menit at duergunum baud j moti gull ok silfr ok adra goda gripi. Þeir kuoduzst ekki feþurfui. segdizst huerr uilia sealfr sinn part selia j meninu ok ekki annat firir uilea hafa en hon lægi sina natt hea huerium þeirra. ok huort sem hon let at þessu komazst betr eda uerr þa keyftu þau þessu. Ok at lidnum .iiij. nattum ok endum ỏllum skildaga a(f)henda þeir Freyiu menit. for hon heim j skemmu sina ok let kyrt yfir ser sem ekki hefdi j ordit.


Fra Odni ok Loka

229. Madr het Farbauti. hann var kall einn ok atti ser kellingu þa er Laufey er nefnd. hon var bade mio ok audþreiflig þui var (hon) Naal kollut. Þau attu ser æinn son barnne sa uar Loki nefnndr. hann var ekki mikill uỏxstum. ordskar var hann snemma ok skiotligr j bragde. hann hafde fram yfir adra menn uitzsku þa er slægd hæitir. hann var miog kyndugr þegar a unga alldri þui var hann kalladr Loki læuiss. hann redzst til Odins j Asgard ok gerdizst hans madr. Odinn mællti huetuetnna eftir honum huat sem hann tok til. enda lagde hann oft storar þrautir firir hann ok leysti hann þær allar vonu betr af hondum. hann vard ok naliga allz viss þess er vid bar. sagdo hann ok allt Odni þat er hann uisse. Þat er ok sagt at Loki vard viss er Freyia hafdi fæingit menit ok sua huat er hon hafdi j moti gefit. sagde hann enn þetta Odni. En er Odinn uard þess viss sagde hann at Loki skylldi na meninu ok fa ser. Loki kuat þat vuenligt sakir þess at æingi madr ma j skemmuna komazst firir utan uilia Freyiu. Odinn sagde at hann skyllde fara uerda ok æigi aftr koma fyrr en hann hefde nad meninu. Loki sneri þa j brottu ępandi. flestir urdu vid þat katir er Loka gekk litt til. Hann gengr til skemmu Freyiu ok var hon læst. hann læitade vid inn at komaz ok gat æigi. kuldauedr uar vti mikit ok tok honum fast at kolna. hann vard þa ath æinne flugu. hann flỏkkte þa vm alla lasa ok med ollum fellum ok gat huergi loft fundit sua at hann mætti jnn komaz. uppi allt hea bustinne ok þo æigi meire boru fann hann enn sem stinga mætti j nal. þá boru bogra(r) hann inn. En er hann kom jnn var hann flenneygr miog ok hugdi at ef nokkurir uekti. en hann gat þat set at allt suaf j skemmunni. hann ferr þa jnnar at sænginne Freyiu ok skyniar þa at hon hefir menit a halse ser ok at nistin horfdu nidr a. Loke verdr þa at einne flo hann setz a kinn Freyiu ok hỏggr sua at Freyia uaknar ok snerizst vid ok sofnar aftr. Þa dregr[298] Loki af ser floar haminn lokker þa af henni menit. lykr þa upp skemmunni ok ferr j burt ok færir Odni. Freyia uaknar vm morgininn ok ser at opnar eru dyrnnar en ekki brotit en menit var j brottu hit goda. hon þikizst vita huer brỏgd j munu vera. gengr inn j hỏllina þegar hon er klædd firir Odin konung ok talar um at hann hafui illa latit gera at stela fra henni godgrip hennar ok bidr hann fa ser aftr godgrip sinn. Odinn segir at hon skal þat alldri fa. sua at æins hefir hon at þui komizst. nema þu orkir þui at þeir konungar .ij. at.xx. konungar þiona huorum uerde missattir ok berizst med þeim alỏgum ok atkuædum at þeir skulu jafnnskiott upp standa ok beriazst sem þeir adr falla. vtan nỏkkurr madr kristinn verde sua rỏskr ok honum fylge sua mikil gifta sins lanardrottins at hann þori at ganga til bardaga þessa ok uega med uopnum þessa menn. þa hit fysta skal |[299] þeirra þraut lyktazst. hverium hofdingia sem þat verdr lagit at leysa þa suo or anaud ok erfuide sinna farligra framferda. Freyia jattade þui ok tok vid meninu.


Capitulum

230. J þann tima er lidnir voru fra falli Fridfroda fiorir vetr ok .xx. red sa konungr Upplondum j Noregi at Erlingr het. hann atti ser drottningu ok .ij. sonu het Sỏrlli sterki hinn ellri en Erlendr en yngri. þeir voru efniligir menn. Sorlli[300] var þeirra sterkari. Þeir lỏgdu j hernat þegar þeir hỏfdu alldr til. þeir bỏrduzst vid Sindra viking Sueigis son Haka sonar sækonungs j Elfuarskerium ok fell þar Sindri vikingr ok allt lid hans. j þeirri orrostu fell ok Erlendr Erlingsson. Eftir þat hellt Sorlli j hit eystra sallt ok heriade þar ok uann sua mỏrg storuirke at sæint er ỏll at skrifua.


Fra Halfdani

231. Halfdan hefir konungr hæitit hann red firir Danmork. hann sat j stad (þeim) er Hroijskellda hæitir. hann atti Huednu hina ellri. þeirra synir uoru þeir Haugni ok Hakon[301]. þeir uoru afburdarmenn a uỏxst ok afl ok alla atgerui. þeir lỏgdu j hernat þegar þeir voru þroskadir. Nu er þar til at taka at Sorlli er. at a æinu hausti helldr hann til Danmerkr. Halfdan konungr hafde þa ætlat j konungastefnu. hann var þo miog hniginn j efra alldr er sia saga gerdizst. hann atti dreka sua godan at æi fannz annarr slikr a Nordrlondum sakir sterklæika ok allz haglæiks. hann flaut vm streingi j hafnninne er Halfdan konungr var a landi ok hafdi latit heita fararmungat sitt. En er Sorlli sa drekann rann j hiarta hans æigingirnnd mikil sua at hann uillde drekann æiga firir huernn mun ok æinn. enda er þat ok flestra manna sỏgnn at æigi hafui betri gripr verit j skipi en j þessu at frateknum drekanum Ellida ok Gnod ok Orminum langa a Nordrlondum. Hann talade þa vid menn sina at þeir skylldu buazst til bardaga. þuiat ver skulum drepa Halfdan konung en æignazst drekann. Mali hans suarar sa madr er Sæuar het hann var stafnbvi hans ok stalleri. þat er æigi rad herra segir hann þuiat Halfdan er hofdingi mikill ok frægr madr. hann a ok sonu þa .ij. er radnir erv til hefnnda þuiat þeir eru nu einir huerir frægazstir menn. Þo at þeir se godunum fremri sagdi Sorlli þa skal ek æinn ueg beriazst ok adr. Buazst þeir nu til bardaga. Kemr nu niosnn Halfdani konungi. bregdr hann vid ok ferr til skipa ok menn hans allir. buazst þegar til bardaga. Lỏgdu þat sumir menn til med Halfdani at honum væri vrad j at beriazst ok hann skyllde flyia sakir lids munar. Konungr sagde at fyrr skyllde huerr falla vm annan þuerann en hann skyllde flyia. Buazst nu huorirtueggiu til orrostu ok slær nu j hinn hardazsta bardaga ok lykr med þui at Halfdan konungr fellr ok allt lid hans. sidan tok Sỏrlli drekann ok allt þat er a honum uar femætt. Sidan spurde Sỏrlli at Haugnni var kominn ór hernnade ok la uit Odinsey. þangat helldr Sỏrlli skipum sinum. ok þegar þeir finnazst sagde (hann) honum fall Halfdanar fỏdur sins ok bydr honum sættir ok sialfdęmi ok þar med fostbrædralag en Hỏgnni næittade þui ollu. Sidan borduzst þeir sem segir j Sỏrla stikka. gek Hakon[302] alluel fram ok drap Sæuar merkismenn Sỏrla ok stafnnbua. eflir þat drap Sorlli Hakon en Haugnni drap Erling konung fỏdur Sỏrlla. Sidan bỏrduzst þeir Hỏgni ok Sỏrlli ok fell Sỏrlli firir Hoggna af mędi ok sarum. ok let Hognni sidan græda hann ok suỏrduzst þeir j fostbrędralag ok helldu þat uel medan þeir lifdu badir. En Sorlli lifde þeirra skemr ok fell j Austruegi fyrir vikingum sem segir j Sỏrla sticka. ok her segir.


Fell enn forsnialli
fyst inn viglysti
ygr i Austruegi
allr á helpalla.
daudr vm dalreydar
daadkunnr miskunnar
beit at brandmoti
brynstingr vikingum.


Enn sem Hỏgni fretti fall Sỏrla heriadi hann j Austrveg a sama sumri ok hafde allzstadar sigr ok vard þar konungr yfir. ok segia menn sua at .xx. konungar vrdu skattgildir undir Hogna konung ok helldu af honum riki. Haugni uard sua frægr af sinum storuirkium ok hernade at hans nafnn var jafnnuel kunnigt nordr vit Finnabu sem vt j Paris ok allt þar i milli.


Er Gondul hitti Hedin

232. Hiarrande hefir konungr hæitit hann red firir Serklandi. hann atti ser drottningu ok æinn son þann er Hedinn er nefnndr. hann var snemma afreksmadr at afli uexsti ok atgerui. hann lagde j hernat a æskualldri ok gerdizst sækonungr ok heriade uida um Spania ok Græcia[303] ok oll nalæg riki sua at hann skattgillde undir sig .xx. konunga sua at allir helldu af honum land ok len. Hedinn sat a uetrum hæima j Serklandi. Þat er sagt æinnhuernn tima at Hedinn for a skog med hird sinne. hann uard staddr j riodri æinn sinna manna. hann sa konu sitia a stoli j riodrinu mykla uexsti ok frida sionum. hon kuaddi Hedin kurtæisliga. hann spurdi hana at nafnni en hon nefnndizst Gỏndul. Sidan talazst þau vid. spyrr hon hann at storuirkium sinum. en hann sagdi henni allt af letta ok spurde hana huort hon uisse nokkurnn konung ser jafnan at hreysti ok hardrædi frægdum ok fremkuæmdum. Hon kuetzst þann |[304] uita er ekki skyrti vid hann ok æigi þionudu sidr .xx. konungar en honum ok kuat hann Haugna hæita ok sitia nordr j Danmork. Þat væit ek sagde Hedinn at þat skulum vit reyna huorr okkar fremri er. Mal mun þer segir Gondul til manna þinna þeir munu læita þin. Siden skilia þau. ferr hann til manna sinna en hon sat þar eftir. Þegar at uordỏgum byrr Hedinn ferd sina hefir æinn dreka ok a .ccc. manna. hann helldr nordr j hæima. hann siglir þat sumar ok þann uetr. at uordogum kom hann j Danmork.


Fundr Hedins ok Hogna. capitulum.

233. Haugni konungr sat þa hæima. ok er hann spyrr at agætr konungr er þar uit land kominn bydr hann honum heim til agætrar uæitzslu. Hedinn þektizst þat. ok er þeir satu vid dryk spurde Hogni huert eyrendi Hedinn hafdi er hann fystizst sua langt nordr j heima. Hedinn sagdi þat sitt eyrendi at þeir reyndi med ser hug ok hreysti jþrottir ok alla atgerui. Hogni letzst þess buinn. ok annan dag arla foru þeir a sund ok j skotbakka. þeir fromdu ok burtræid ok uopnnfime ok allar jþrottir ok voru sua iafnir a alla atgerui at æingi þottizst mega j mille sea huorr fremri uære. Eftir þetta geort sueriazst þeir j fostbrædralag ok skylldu allt æiga at helminge. Hedinn var ungr ok vkuæntr. en Hogni var nokkuru ellri hann atti Heruỏru Hioruardzdottur Heidrekssonar ulfhams. Hogni atti dottur er Hilldr het. hon uar allra kuenna uænst ok uitruzst. hann unni mikit dottur sinne. ekki atti hann barnna fleira.


Draap drottningar

234. Þat er sagt at nỏkkuru sidar færi Hogni j hernat en Hedinn sat eftir ok skyllde geyma rikis. Þat var æinn dag at Hedinn for a skog at skemta ser þa uar blijtt uedr. honum vard enn uikit j burt fra monnum sinum. hann kom j æitt riodr. þar sa hann sitia konu a stoli þa sỏmu er hann sa fyrr a Serklandi ok leitzst honum sem hon uæri nu allt fegri en fyrr. Hon kastade en ordum fyrr a hann ok gerde sik blijda j male. hon hellt a æinu hornne ok var lok yfir. Konungi renn hugr til hennar. hon baud honum at drekka. en konungr þystr þuiat honum uar uarmt ordit tekr vid ok drekkr. En er hann hafdi drukkit bra honum miog underliga vid þuiat hann munde onguann hlut þann sem adr hafde yfir gengit. hann settizst þa nidr ok tỏluduzst þau vid. Hon spurde huort honum hefdi nokkut sua reynzst sem hon hafde sagt honum fyrr vm jþrottir Hogna ok hardræde. Hedinn sagde þat satt vera þuiat hann skorti ekki uit mig neina atgerui er vit reyndum ok þui hỏfum vit kallazst iafnir. Ekki eru þit þo iafnir segir hon. Huat finnr þu til þess segir hann. Þat finn ek til segir hon at Haugni a ser drottningu af storum ættum en þu att þer ỏnga konu. Hann suarar. Hogni giftir mer þegar Hilldi dottur sina er ek vil bidia ok er ek þa ekki uerr kuæntr en hann. Minkazst þa mettnadr þinn segir hon ef þu bidr Hognna męgda. hitt væri helldr til ef þig skyrti huorki hug ne hreysti sem þu lætr at se at nema Hillde j burtu en drepa drottningu med þui moti at taka hana ok leggia hana nidr firir bardit a drekanum ok lata hann snida hana sundr þa er hann er fram settr. Sua var Hedinn fanginn j illzsku ok ominne af ỏli þui er hann hafde drukkit at honum syndizst ekki annat rad en þetta ok ekki mundi hann til at þeir Hogni væri fostbrædr. sidan skildu þau ok for Hedinn til manna sinna. þetta var at alidnu sumri. Hedinn skipar þa monnum sinum at bua til drekann þuiat (hann) kuez heim uilia til Serklandz. sidan gek hann til skemmu ok tok sinne hendi huora drottningu ok Hillde ok gengr vt med þær. menn toku klædi ok gripi Hilldar. Þeir æinir voru menn j rikinu at ekki þordu at gera sakir Hedins ok manna hans þuiat hann var miog vfrynligr. Hilldr spurde Hedin huat er hann ætlade. en hann sagde henni. Hon bad hann æigi sua gera þuiat fadir minn mun gipta mik þer ef þu uillt bidia min. Ei uil ek þat gera segir Hedinn at bidea þin. Ok þo at þat se segir hon at þu uilir ekki annet en flytia mig j burt þa munu þit fadir minn þo sættazst. enn ef þu gerir sua illa ok vmannliga at þu vinner bana modur minne þa munu þit fadir minn alldri sættazst. ok þessliga hafa mer draumar gengit sem þit munit beriazst ok drepezst nidr ok þo muni þar annat þyngra a koma. ok mun mer þat mikill harmr ef ek skal horfua upp a fỏdur minn at hann skuli standa undir meingerdum ok myklum alỏgum. en mer er þo einge glede j at sia þig j illendum ok erfuidismunum. Hedinn kuaz alldri hirda huat er bak kæmi ok sagdizst gera mundu sem adr. Æigi mattu nu at gera segir Hilldr þuiat þer er æigi sialfratt um. Sidan gek Hedinn til strandar var þa settr fram drekinn. skaut hann þa drottningu nidr firir bardit. let hon þer lif sitt. en Hedinn gengr vt a drekann. Ok er hann er albuinn fysir hann at ganga (a) land æinn sinna manna ok j þann sama skog sem fyr hafdi hann gengit. ok er hann kom fram j riodrit sa hann þar Gỏndul sitia |[305] a stoli. þau kuỏdduzst kunnliga. Hedinn sagde henni fra framferdum sinum. hon let uel yfir. hon hafde þar hornnit þat er hon for fyrr med ok baud honum at drekka af. Hann tok vid ok drak. en er hann hafde drukkit sæig at honum suefnn ok hallade hann ser j kne henni. En er hann var sofnnadr for hon undan hofde honum ok mællti. nu uige ek þik vndir ỏll þau atkuæde ok skildaga sem Odinn firir mællti ok ykkr Hỏgna bada ok allt lid ykkart. Sidan uaknade Hedinn ok sa suipinn af Gỏndul ok syndizst honum þa suort ok mikil. Hedinn mundi nu allt ok þotti mikit slys sitt. hugsar nu at fara nỏkkut langt j burt sua at hann mætti æigi dagliga heyra brigsli sinna uondra framferda. ferr nu til skips lætr skiott ór landfestum. stendr byrr af lande ok sigler sua j burt med Hillde.


Bardagi Hedins ok Hogna. capitulum.

235. Nu kemr Hỏgni heim. uerdr nu viss hins sanna at Hedinn hefir siglt j burt med Hillde ok drekann Halfdanarnaut en drottning la daud eftir. Hogni vard vid þetta miog ræidr ok bad menn vid bregda þegar ok sigla eftir Hedni. Gera þeir nu ok sua ok fa hinn bezsta byr koma æ þar at kuelldi a þær hafnir sem Hedinn hafde burt siglt adr um morgininn. Þat var æinn dag er Hỏgni hellt til hafnar at þa voru segl Hedins at sia vid hafui. þa hallda þeir Hogni þegar eftir. Þat er sannliga sagt at þa fek Hedinn anduidri j moti ser en Hogna hellzst hinn sami byrr. Hedinn leggr þa upp at eyiu þeirri er Ha heitir ok leggr þar j lægi. Bradliga kemr Hỏgni eftir. ok er þeir finnazst kuedr Hedinn hann blidliga. þat er þer at segia fostbrodir segir Hedinn at mig hefir hent sua mikit slys at þat ma einge bæta nema þu. ek hefir hertekit dottur þina ok dreka en væitt liflat drottningu þinne ok þo æigi af æiginligre illzsku minne helldr af uondum spaam ok illum alỏgum. uil ek nu at þu skerir æinn ok skapir okkar j mille. þat vil ek ok bioda þer at leggia bade af Hilldi ok drekann menn alla ok fe en fara sua langt vt j hæima at koma alldri til Nordrlanda ne þer j augsyn medan ek lifui. Hogni suarar. ek hefda gift þer Hilldi ef þu hefdir hennar bedit. nu þo ok at þu hafdir hertekit Hillde þa mætti vid þo sættazst firir þat. en nu er þu hefir geort sua mikit vverkan at þu hefir nizst a drottningu ok drepit hana er æingi uon a at ek vili sættum taka. skulu ver ok reyna þegar j stad huerir stærst kunna at hỏggna. Hedinn suarar. hitt er rad ef þu uillt ekki annat en beriazst at vit reynim .ij. med okkr þuiat her attu vid ỏnguann mann sakir nema vid mig. dugir þat æigi at omakligir menn gialldi glæpa minna ok illgerda. Fylgdermenn þeirra suorudu allir sem æins munni at þeir skylldu fyrr falla huerr a fætr ỏdrum helldr en þeir næde hỏggum vid at skiptazst. En er Hedinn sa at Hogni uilldi ekki annat en beriazst þa bad hann sina menn a land ganga. skal ek æigi lengr bila vid Hogna ne bidiazst undan bardaga ok dugi nu huerr eftir dreingmenzsku. Ganga þeir nu a land ok beriazst. er Haugni allæfr en Hedinn bade uopnnfimr ok storhỏggr. Þat er med sannyndum sagt at sua mikil atkuede ok illzska fylgde þessum alỏgum at þo at þeir klyfizst j herdar nidr þa stodu þeir upp sem adr ok borduzst. Hilldr sat j æinum lundi ok sa upp a þenna læik. Þessi armæda ok anaud gek alla stund fra þui at þeir toku til at beriez ok framan til þess er Olafr Trygguason vard konungr at Noregi. Segia menn at þat væri fiortan tigir ára ok þriu ár adr en þessum agæta manni Olafi konungi yrdi þat lagit at hans hirdmadr leysti þa fra þessu aumliga afelli ok skadligum skapraunum.


Jvar haadi Hiedningavig

236. A fysta ári rikis Olafs konungs er sagt at hann kæmi vid eyna Ha ok lagde þar j lægi æitt kuelld. Sa var þar vani vid fyrsagda ey at þar hurfu hueria natt uardmenn sua at æinge visse huat af vard. Juar liomi atti uỏrd at hallda þessa nott. en er allir menn voru sofnnadir a skipum tok Juar suerdit er att hafde Jarnnskiỏlldr en Þorsteinn son hans hafde gefit honum ok ỏll herklæde sin ok gek upp a eyna. En er hann er upp kominn a eyna sa hann mann ganga j mot ser. sa var mikill uexsti ok allr blodugr med myklum ahyggiusuip. Jvar spurde þenna mann at nafnni. hann quaz Hedinn hæita ok vera Hiarrandason kyniadr vtan ór Serklandi. er þer þat satt at segia at þo at her hafui horfuit uỏkumenn at þat er mer at kenna ok okkr Hỏgna Halfdanarsyni þuiat vit erum ordnir firir sua myklum atkuædum ok anaudum ok okkrir menn at ver beriumzst bæde nætr ok daga ok hefir þessu gengit marga mannzalldra. en Hilldr Hognadottir sitr ok ser upp a. en Odinn hefuir þetta lagit a oss ok ekki annat til undanlausnar en nokkurr kristinn madr berizst vid oss. þa skal sa æingi upp standa er hann drepr ok þa er huerr s