Vis kilden til XVII. Tormod Kolbrunarskalds død

{| class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"
|- style="background-color:#e9e9e9"  
!align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" | Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"| Færøysk
|-
! Denne teksten finnes på følgende språk ► !!  !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=XVII. Tormod Kolbrunarskalds død]] !!  !!  !! 
|-
|}


<center>'''[[Oldnorsk lesebok for begynnere]]'''</center>


<center><big><big>'''XVII. Tormod Kolbrunarskalds død'''</big></big></center>


Þormóðr Kolbrúnarskáld var í orrustu undir merkjum konungs. Ok er konungr var fallinn, ok atsókn<ref>angrep.</ref> var sem óðust,<ref>heftigst (óðr).</ref> þá fell konungslið hverr við annan,<ref>«hver ved annen»; den ene ved siden av den andre.</ref> en þeir váru flestir sárir er upp stóðu. Þormóðr varð sárr mj&#491;k; gerði hann þá sem aðrir, at allir hopuðu<ref>trakk sig tilbake (hopa eg. gå baklengs).</ref> þar frá er mestr þótti lífsháski;<ref>livsfare.</ref> en sumir runnu. Þá hófst<ref>begynte (eg. hevet sig, hefja).</ref> sú orrosta er Dags hríð<ref>«rid»; angrep, storm.</ref> er k&#491;lluð;<ref>kalt.</ref> sótti þá þangat til alt konungsliðit þat er vápnf&#339;rt var. En Þormóðr kom þá ekki í orrustu, því at hann var úvígr<ref>ukampdyktig.</ref> bæði af sárum ok af m&#339;ði, ok stóð hann þar hjá fél&#491;gum<ref>kamerater, feller (félagi).</ref> sínum, þótt hann mætti<ref>kunde (av mega; imperf. konj.).</ref> ekki annat at hafast.<ref>ta sig til.</ref> Þá var hann lostinn<ref>rammet (ljósta).</ref> með &#491;ru<ref>pil (&#491;r).</ref> í síðuna vinstri; braut hann af sér &#491;rvarskaptit ok gekk þá brott frá orrustu ok heim til húsanna ok kom at hl&#491;ðu<ref>løe (hlaða).</ref> n&#491;kkurri;<ref>en; eg. «nogen».</ref> var þat mikit hús. Þormóðr hafði sverð bert<ref>bart.</ref> í hendi. Ok er hann gekk inn, þá gekk maðr út í móti honum. Sá mælti: Furðu<ref>forskrekkelig.</ref> ill læti<ref>«låt»; lyd.</ref> eru hér inni, veinan<ref>klynking.</ref> ok gaulan;<ref>skriking.</ref> sk&#491;mm mikil at karlmenn hraustir skulu eigi þola sár sín, ok vera kann at konungsmenninir hafi allvel fram gengit, en allúdrengiliga<ref>meget umandig.</ref> bera þeir sárin sín. Þormóðr svarar: Hvert er nafn þitt? Hann nefndist Kimbi. Þormóðr svarar: Vartu í bardaga? Var ek, segir hann, með bóndum, er betr var. Ertu n&#491;kkut sárr? segir Þormóðr. Lítt, segir Kimbi; eða vartu í bardaga? Þormóðr segir: Var ek með þeim er betr h&#491;fðu<ref>som hadde best lykke.</ref>. Kimbi sá at Þormóðr hafði gullhring á hendi; hann mælti: Þú munt vera konungsmaðr; fá<ref>gi.</ref> þú mér gullhringinn, en ek mun leyna<ref>skjule.</ref> þér; b&#339;ndr munu drepa þik, ef þú verðr á veg þeirra. Þormóðr segir: Haf þú hring, ef þú fær; látit<ref>mistet.</ref> hefi ek nú meira. Kimbi rétti fram h&#491;ndina ok vildi taka hringinn. Þormóðr sveifldi<ref>svang.</ref> til sverðinu ok hjó<ref>hugget (h&#491;ggva).</ref> af honum h&#491;ndina. Ok er svá sagt, at Kimbi bar sár sitt engum mun<ref>eg. «med ingen monn»; slett ikke.</ref> betr en hinir er hann hafði fyrr á leitat.<ref>leita á, angripe, laste.</ref> Fór Kimbi brott. En Þormóðr settist niðr í hl&#491;ðunni ok sat þar um hríð ok heyrði á r&#339;ður<ref>samtaler (r&#339;ða).</ref> manna. Þat var mælt þar mest, at hverr segir þat er sét þóttist hafa í orrustu, ok var r&#339;tt um framg&#491;ngur<ref>fremgang, djervhet (framganga).</ref> manna; lofuðu sumir mest hreysti<ref>tapperhet.</ref> Ólafs konungs, en sumir nefndu aðra menn til ekki síðr.<ref>mindre.</ref>

Þormóðr gekk síðan í brott til skemmu<ref>«skemme»; liten bygning.</ref> n&#491;kkurrar, gekk þar inn. Váru þar áðr margir menn inni fyrir sárir mj&#491;k. Var þar at<ref>tilstede.</ref> kona n&#491;kkur ok batt<ref>bandt (binda).</ref> um sár manna. Eldr var á gólfinu, ok vermdi hon vatn til at fægja<ref>rense.</ref> sárin. En Þormóðr settist niðr við dyrr útar. Þar gekk annarr maðr út, en annarr<ref>annarr - annarr, en - en annen.</ref> inn, þeir er st&#491;rfuðu<ref>starfa, arbeide.</ref> at sárum m&#491;nnum. Þá sneri<ref>vendte sig (snúa).</ref> einnhverr at Þormóði ok sá á hann ok mælti síðan: Hví ertu svá f&#491;lr?<ref>blek.</ref> ertu sárr? eða fyrir hví<ref>fyrir hví el. hví fyrir, hvorfor.</ref> biðr þú þér eigi lækningar?<ref>lægedom (gen.).</ref> Þormóðr kvað þá vísu. Síðan stóð Þormóðr upp ok gekk inn at eldinum ok stóð þar um hríð. Þá mælti læknirinn<ref>lægen.</ref> til hans: Þú maðr! gakk út, ok tak mér skíðin<ref>vedskiene.</ref> er hér liggja fyrir durum<ref>døren.</ref> úti. Hann gekk út, bar inn skíðafangit ok kastaði niðr á gólfit. Þá sá læknirinn í andlit honum ok mælti: Furðu bleikr er þessi maðr; hví ertu slíkr? Þá kvað Þormóðr vísu. Þá mælti læknirinn: Láttu mik sjá sár þín, ok mun ek veita umb&#491;nd.<ref>forbinding.</ref> Síðan settist Þormóðr niðr ok kastaði klæðum af sér. En er læknir sá sár hans, þa leitaði hon um þat sár er hann hafði á síðunni; kendi hon at þar stód járn í, en þat vissi hon eigi til víss<ref>eg. «til visst»; sikkert.</ref> hvert<ref>hvorhen.</ref> járnit hafði snúit. Hon hafði þar gert<ref>tillavet noget.</ref> í steinkatli,<ref>stenkjel (katli dat. av ketill).</ref> stappat lauk ok &#491;nnur gr&#491;s,<ref>andre gressarter (gras).</ref> ok velt<ref>kokt (vella).</ref> þat saman, ok gaf at eta hinum sárum m&#491;nnum ok reyndi svá hvárt þeir hefði holsár,<ref>sår som går inn i mavehulheten (hol).</ref> því at kendi<ref>upers. «man kjente (lukt) av løken».</ref> af laukinum út ór sári því er á hol var. Hon bar þat at Þormóði, bað hann eta. Hann svarar: Ber brott! ekki hefi ek grautsótt. Síðan tók hon spennit&#491;ng<ref>«spennetang»; nipptang.</ref> ok vildi draga út járnit, en þat var fast ok gekk hvergi,<ref>ingensteds; «ingen vei».</ref> stóð ok lítit út, því at sárit var sollit.<ref>«svollet»; hovnet (svella).</ref> Þá mælti Þormóðr: Sker þú til járnsins, svá at vel megi<ref>upers. «man kan».</ref> ná med t&#491;nginni; fá mér síðan ok lát mik kippa. Hon gerði sem hann mælti. Þá tók Þormóðr gullhring af hendi sér ok fekk lækninum,<ref>lægen (dat.).</ref> bað hana gera af<ref>derav; dermed.</ref> slikt er hon vildi: góðr er nautr at,<ref>«den har tilhørt en god mann» eg. en god kamerat er derved (at).</ref> segir hann, Ólafr konungr gaf mér hring þenna í morgin.<ref>imorges.</ref> Síðan tók Þormóðr t&#491;ngina ok kipti á brott &#491;rinni; en þar váru á krókar, ok lágu þar á tágar<ref>trevler (tág).</ref> af hjartanu, sumar rauðar, sumar hvítar. Ok er hann sá þat, mælti hann: Vel hefir konungrinn alit<ref>næret (ala).</ref> oss, feitt er mér enn um hjartar&#339;tr. Síðan hneig<ref>hellet sig (hníga).</ref> hann aptr<ref>tilbake.</ref> ok var þá dauðr.


'''____'''



Den bestemte artikkel er hinn el. inn (enn), den, der bøies i det vesentlige som et adjektiv i ubestemt form; nemlig:

{|
|-
|&nbsp;||&nbsp;||'''Hankj.'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;||'''Hunkj.'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;||'''Intkj.'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;||&nbsp;||'''Hankj.'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;||'''Hunkj.'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;||'''Intkj.'''
|-
|'''Ent.'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;||nom.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;||hinn||hin||hit||'''Fl.'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;||hinir||hinar||hin
|-
|&nbsp;||gen.||hins||hinnar||hins||&nbsp;||hinna||hinna||hinna
|-
|&nbsp;||dat.||hinum||hinni||hinu||&nbsp;||hinum||hinum||hinum
|-
|&nbsp;||akk.||hinn||hina||hit||&nbsp;||hina||hinar||hin
|}

Således bøies alle adjektiver på inn (f. eks. heiðinn, hedensk) samt eiendomspronomenene mínn, þínn, sínn (intkj. mitt, þitt, sitt).


<center>'''[[XVIII. Jertegn ved den blinde mann|Neste tekst]]'''</center>


'''Fotnoter'''
<references />

[[Kategori:Alfabetisk indeks]]
[[Kategori:Tekster på norrønt]]
[[Kategori:Tekster på norsk]]
[[Kategori:Marius Nygaard]]