Vis kilden til Þáttr Þorleifs jarlaskálds

{| class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"
|- style="background-color:#e9e9e9" 
!align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" | Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"| Færøysk
|-
! Denne teksten finnes på følgende språk ►!! [[Fil:Original.gif|32px|link=Þáttr Þorleifs jarlaskálds]] !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Fortælling om Thorlejf Jarleskjald]] !!  !! 
|-
! !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Þorleifs þáttr jarlaskálds (Flateyjarbók)]] !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Fortællingen om Torleif Jarleskjald]] !!  !! 
|-
! !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Fjörutíu Íslendinga þættir: Þórleifs þáttr jarlsskálds]] !!  !!  !!  !!  !! 
|-
|}


<center>
<big><big>'''[[Fornmanna Sögur]]'''</big></big>

'''Eptir gömlum handritum'''

Þriðja bindi.

Útgefnar að tilhlutun hins

'''[[Hið Konúngliga Norræna Fornfræða Félag|Norræna Fornfræða Félags]]

Kaupmannahöfn 1826


<big>'''Þáttr Þorleifs jarlaskálds.'''</big>
</center>



'''(Formáli).'''

Nú skal segja þann<ref>''þannig, F.''</ref> æfintýr, er gjörðist á ofan verðum dögum Hákonar Hlaða jarls, hverjum kynstrum, göldrum ok görníngum hann varð forsmáðr ok mjög at verðugu, þvíat hans mannilska ok guðníðíngskapr varð mörgum manni til mikils þúnga ok úbætiligs skaða andar ok líkama; varð honum þat sem margan tímir, at þá er hegníngar tíminn er kominn, er eigi hægt undan at komast, þvíat þat er úvinarins náttúra, at þann manninn, sem hann þikist fullkomit vald á eiga, ok önga von á til guðs, blekkir hann fyrst ok blygðar með krókóttum kyndugskap sinna bölvaðra slægða í framleiðslu hans ljótu lífsdaga; en at þrotnum hans stundligum lífs tíma, verðr hann drektr í dökkri díflissu dagligra kvala með eymd ok ánauð utan enda.


'''Frá Þorleifi.'''

1. Þá bjó Ásgeirr rauðfeldr á Brekku í Svarfaðardal, hann var ríkr maðr ok stórættaðr, Þórhildr hét kona hans; hún var vitr kona ok vinsæl ok skörúngr mikill. Þau áttu 3 syni, ok voru allir efniligir: Ólafr hét son þeirra hinn elzti, ok var kallaðr Völubrjótr; annarr Helgi hinn frækni, ok koma þeir báðir meirr við aðrar sögur enn þessa; Þorleifr hét hinn ýngsti son þeirra; hann var snemma gildr ok gjörviligr ok hinn mesti atgjörvimaðr um íþróttir; hann var skáld gott; hann var á fóstri með Miðfjarðar-Skeggja, móðurbróður sínum, at Reykjum í Miðfirði, þartil er hann var 18<ref>17, ''B.''</ref> vetra gamall. Skeggi unni mikit Þorleifi ok lagði við hann ástfóstr. Þat töluðu menn at Skeggi mundi fleira kenna Þorleifi í fræðum fornligum, enn aðrir menn mundi vita; þá fór Þorleifr heim til föður síns, hann vo Klaufa Böggva<ref>''máske'': Hafliðason, ''A.''</ref> [með fulltíngi Ólafs bróður síns; en til eptirmáls eptir Klaufa var Karl hinn rauði, ok gekk svá fast at, at Þorleifr varð útlægr ok görr í burt or Svarfaðardal. Ljótólfr goði hafði fylgt Ynghildi fagrkinn<ref>Inveldi fögrkinn, ''G.''</ref> systur Þorleifs; hann kom Þorleifi í skip á Gáseyri.<ref>Haleyri, ''G.''</ref> Þorleifr varð aptrreka; hann var um vetrinn á laun ýmist með Ljótólfi goða eðr Ásgeiri föður sínum; nam hann þá at feðr sínum marga fornfræði, þvíat hann var sagðr margkunnandi; var þá Þorleifr 19 vetra. Karl leitaði fast eptir um Þorleif, ok urðu þar um vetrinn margir atburðir, þeir er frásagnar eru verðir,<ref>''frá merkinn'' [''v. í A.''</ref> sem segir í Svarfdæla sögu. Um vorit eptir fór Þorleifr vestr til Skeggja, fóstra síns ok frænda; ok biðr hann ásjá ok umráða með sér um þessi mál; ok með styrk ok ráðum Miðfjarðarskeggja ok Ljótólfs goða fer Þorleifr, ok kaupir sér skip at kaupmönnum, er uppi stóð í Blöndu ósi, ok ræðr háseta til ok fór síðan heim á Brekku ok hitti föður sinn ok móður, ok beiddist af þeim fararefna, ok fékk svá mikinn fjárhlut, sem honum þótti sér þarfna; ok at vordögum lét hann varníng sinn til skips binda, ok fór í brott af Brekku alfari, ok bað vel fyrir föður sínum ok móður ok Miðfjarðarskeggja fóstra sínum.


'''Hákon lét hengja menn Þorleifs.'''

2. Nú lætr Þorleifr í haf, ok byrjar honum vel ok kemr skipi sínu í Vík austr. Hákon Hlaða jarl var þá (í) Víkinni. Þorleifr gekk á land ok lét ryðja skip sitt; hann hitti jarlinn ok kvaddi hann; jarl tók honum vel ok spurði hann at nafni, ætt ok kynferði; en Þorleifr sagði honum. Jarl spurði ok margra tíðenda af Íslandi; en Þorleifr sagði honum ofléttliga.<ref>af ljetta, ''A.''</ref> Þá sagði jarl: svá er vorðit, Þorleifr! at vér viljum hafa sölur af þér ok hásetum þínum. Þorleifr svarar: vér höfum lítinn varnínginn, herra! en oss eru þó aðrir kaupunautar hentugri, ok munu þér láta oss sjálfráða vera, at selja þeim góts vort ok penínga, sem oss líkar. Jarli þótti hann þykliga svara ok mislíkaði orð hans mjök, ok skildu við svá búit. Þorleifr fór nú til manna sinna ok svaf af um nóttina, ok um morgininn ríss hann upp ok ferr í kaupstaðinn, ok fréttist fyrir um góða kaupunauta, ok kaupslagar við þá um daginn; ok er jarl spurði þat, fór hann með fjölmenni til skips Þorleifs ok lét taka þar menn alla ok binda; síðan rænti (hann) þar fjárhlut öllum, ok kastaði á sinni eigu, en lét brenna skipit at köldum kolum, ok eptir þetta lét hann skjóta ásum milli búðanna, ok lét þar hengja við alla förunauta Þorleifs; síðan fór jarl í brott ok hans menn, ok tók at sér varning þann, er Þorleifr hafði átt, ok skipti upp með sínum mönnum; en um kveldit, er Þorleifr kom heim ok ætlaði at vitja manna (sinna), sem hann gjörði, sá hann vegs ummerki, hversu við hans félaga hafði farit verit, ok þóttist vita at Hákon jarl mundi þessu vonda verki valdit hafa, ok spyr nú eptir þessum tíðindum glöggliga; ok er hann hafði þessi tíðindi sannliga spurt, þá kvað hann vísu:


::Hrollir<ref>brellist, ''A.''</ref> hugr minn illa
::hefir drengr skaða fengit
::sér ek á sléttri<ref>saltri, ''A.''</ref> eyri
::[svarri báts ok knarrar;<ref>snari, ''b. o.'' knarar, ''G.'' svart til brands ok knarrar, ''A.''</ref>
::hinn<ref>hann, ''A.''</ref> er er upp réð brenna
::öldu fíl fyrir skáldi
::hverr veit nema kol knarrar
::kald fýsi mik gjalda.


'''Frá Þorleifi.'''

3. Svá er sagt at eptir þenna atburð kom Þorleifr sér í skip með kaupmönnum, ok sigldi suðr til Danmerkr, ok fór hann á fund Sveins konúngs, ok var með honum um vetrinn; en er hann hafði þar eigi lengi verit, var þat einn dag at Þorleifr gekk fyrir konúng ok beiddi hann hlýða kvæði því, er hann hafði ort um hann. Konúngr spurði, hvort hann væri skáld. Þorleifr svarar: þat er eptir því sem þér vilit dæmt hafa, herra! er þér heyrit. Konúngr bað hann þá framflytja. Þorleifr kvað þá fertuga drápu, ok er þetta stef í:


::Opt með ærnri giptu
::öðlíngs himins röðla
::Jóta gramr<ref>Jota grannir, ''G.''</ref> hinn ítri
::[Englandi roðit branda.<ref>á Englandi rjóða branda, ''A.''</ref>


Konúngr lofaði mjök kvæðit ok allir þeir er heyrðu, ok sögðu bæði vel kveðit ok sæmiliga framflutt. Konúngr gaf Þorleifi at kvæðislaunum hríng þann er stód mörk ok þat sverð, er tilkom hálf merk gulls, ok bað hann lengi með sér vera. Þorleifr gekk til sætis ok þakkaði vel konúngi, ok leið svá nokkura hríð ok ekki lengi, áðr enn Þorleifr úgladdist svá mjök, at hann gáði valla undir drykkjuborð at gánga eðr samsætis við sína bekkjunauta; finnr konúngr þetta bráðliga, ok lætr kalla Þorleif fyrir sik ok mælti: hvat veldr ugleði þinni, Þorleifr! er þú gáir varla at halda háttum við oss? Þorfeifr svarar: þat munu þér heyrt hafa, herra! at sá er skyldr at leysa annars vandræði, er at spyrr. Segðu fyrst, segir konúngr. Þorleifr svarar: ek hefi kveðit vísur nokkurar í vetr, er ek kalla Konuvísur,<ref>''Þannig G.'' Konuvísur, ''F.'' Þokuvísur ''A.''</ref> er ek hefi ort um Hákon jarl, þvíat jarl er kona kendr í skáldskap; nú úgleðr mik þat, herra! ef ek fær eigi orlof af yðr at fara til Noregs ok færa jarli kvæðit. Þú skalt at vísu fá orlof, segir konúngr, ok skaltu þó heita oss áðr at koma aptr til vorr þat fljótasta, sem þú getr, þvíat vér viljum þín ekki missa, sakir íþrótta þinna. Þorleifr hét því ok fékk sér nú farníng<ref>varníng, ''G.''</ref> ok fór norðr í Noreg, ok linnir eigi fyrr enn hann kemr í Þrándheim; þá sat Hákon jarl á Hlöðum. Þorleifr býr sér nú stafkarls gjörvi ok bindr sér geitarskegg, ok tók sér eina stóra hít ok lét koma undir stafkarls gjörvina, ok bjó svá um, at öllum skyldi sýnast sem hann æti þann kost, er hann kastaði í hítina, þvíat gíman hennar var uppi við munn honum undir geitarskegginu; síðan tekr hann hækjur tvær, ok var broddr niðr or hvorri; ferr nú þartil er hann kemr á Hlaðir, þat var atfángs kveld jóla, í þann tíma er jarl var kominn í sæti ok mart stórmenni, er jarl hafði at sér boðit til jóla veizlunnar. Karl geingr greiðliga inn í hallina, en er hann kemr inn, stumrar hann geysi mjök, ok fellr fast á hækjurnar ok snýr til annara stafkarla ok sezt niðr utarliga í hallinni;<ref>hálminn, ''G.''</ref> hann var nokkut bæginn við stafkarla ok heldr harðleikinn, en þeir þoldu illa, er hann lét gánga (á) þeim stafina, hrukku þeir undan, ok varð af þessu hark ok háreysti, svá at heyrði um alla hallina; en er jarl verðr þessa varr, spyrr hann, hvat valdi óhljóði þessu; honum er sagt at stafkarl einn se sá þar kominn, at svá sé illr ok úrígr,<ref>öriggr, ''G.''</ref> at ekki láti úgjört. Jarl bað kalla hann fyrir sik, ok svá var ok gjört; ok er karl kom fyrir jarl, hafði hann mjök stutt um kvaðníngar. Jarl spurði hann at nafni, ætt ok óðali. Úvant er nafn mitt, herra! at ek heiti Níðúngr Gjallandason ok kynjaðr or Syrgisdölum<ref>Sorgardölum, ''A.''</ref> af Svíþjóð hinni köldu; er ek kallaðr Níðúngr hinn nákvæmi, hefir ek víða farit ok marga höfðíngja heimsótt; gjörumst ek nú gamall mjök, svá at trautt má ek aldr minn segja sakir elli ok úminnis; hefir ek mikla spurn af höfðíngskap yðrum ok harðfeingi, vizku ok vinsældum, lagasetníng ok lítilæti, örleik ok atgjörvi. Hví ertu svá harðúðigr ok illr viðskiptis frá því sem aðrir stafkarlar? Hann svarar: hvat er örvænt um þann sem alls gengr andvana nema víls ok vesaldar, ok ekki hefir þat er þarf, ok lengi legit úti á mörkum ok skógum, þó at sá verði æfr við ellina ok allt saman, en vanr áðr sæmd ok sællífi af hinum dýröztum höfðíngjum, en vera nú hataðr af hverjum þorpara lítilsverðum. Jarl mælti: ertu nökkur íþróttamaðr, karl! er þú segist þó með höfðíngjum verit hafa? Karl svarar: þat megi vera, [þó] at nokkut hafi til þess haft<ref>hæft, ''G.''</ref> verit, þá er ek var á úngum aldri, (þó at nú) komi at því sem mælt er: at hverjum karli [kemr at<ref>kennir, ''G.''</ref> örverpi; er þat ok talat: at seigt er svöngum at skruma; mun ek ok ekki við yðr skruma, herra! nema þér látit gefa mér at eta, þvíat svá dregr at mér af elli, sveingð ok þosta, at víst eigi fær ek staðit uppi lengr; er slíkt harðla óhöfðíngligt at spyrja ókunna menn í hvern heim, en hugsa eigi, hvat mönnum hentar, þvíat allir eru með því eðli skapaðir, at bæðí þurfa át ok drykkju. Jarl skipaði, at honum skyldi gefa kost sæmiliga sem hann þarfnaði; var ok svá gjört. En er karl kom undir borð, tekr hann greiðliga til matar ok ryðr diska þá alla, er næstir honum voru ok hann náði til, svá at þjónustumenn urðu at sækja kost í annann tíma; tók karl nú öngu ófrekligar til matar enn fyrr; sýndist öllum sem hann æti, en hann kastaði reyndar í hítina, þá er fyrr var getit; hlógu menn nú fast at karli þessum; þjónustumenn töluðu at bæði væri at hann væri mikill ok miðdigr, enda gæti hann [mikit etit.<ref>herbergt nokkuð, ''A.''</ref> Karl gaf sér ekki at því ok gjörði sem áðr.


'''Kvetit jarls níð.'''

[[Fil:Haakon jarl ligger tilsengs og grunder.jpg|thumb|Torleif skal ha framsagt kvadet «Jarlsnida» på en slik måte at sverd ble levende og drepte flere av jarlens menn. Jarlen selv skal ha fått varige merker på hår og skjegg. Christian Krohgs tegning av Håkon jarl fra 1899.]] 4. En er ofan voro drykkjuborð, gekk Níðúngr karl fyrir jarl ok mælti: hafi þér nú þökk fyrir, herra! en þó egi þér illa þjónustumenn, er alt gjöra verr enn þér segit fyrir; en nú vilda ek, at þér sýndit mér lítilæti, herra! ok hlýddit kvæði því, er ek hefi ort um yðr. Jarl mælti: hefir þú nökkut fyrr kvæði ort um höfðíngja? Satt er þat, herra! kvað hann. Jarl mælti: búit er að komi at gömlum orðskvið: [at þat er opt gott, er gamlir kveða,<ref>Þat er sjaldan gott skáld, er gamalt kveðr, ''A.''</ref> ok flyttu framm kvæðit, karl! en vér munum til hlýða. Þá hefir karl upp kvæðit, ok kveðr framan til miðs, ok þikir jarli lof í hverri vísu, ok finnr at þar er getit ok í framaverka Eiríks sonar hans. En er áleið kvæðit, þá bregðr jarli nokkut undarliga við, at óværi<ref>óværð, ''A.''</ref> ok kláði hleypr svá mikill um allan búkinn á honum ok einna mest um þjóinn, at hann mátti hvergi kyrr þola, ok svá mikil býsn fylgði þessum úværa at hann lét hrífa sér með kömbum, þar sem þeim kom at; en þar sem þeim kom eigi at, lét hann taka strigadúk ok ríða á þrjá knúta, ok draga 2 menn milli þjóanna á sér. Nú tók jarli illa at geðjast kvæðit, ok mælti: kann þinn heljar karl ekki betr at kveða, þvíat mér þikir þetta eigi síðr heita mega níð enn lof, ok lát þú um batna, ella tekr þú gjöld fyrir. Karl hét góðu um, ok hóf þá upp vísur, ok heita Þokuvísur, ok standa í miðju Jarlsníði, ok er þetta upphaf at:


::Þoku dregr upp hit ytra,<ref>eystra, ''G.''</ref>
::él festist hit<ref>við, ''G.''</ref> vestra,
::mökkr<ref>nokkr, ''A, G.''</ref> mun náms af nökkvi
::naðr bíngs kominn<ref>komit, ''G.''</ref> híngat.


En er hann hafði úti Þokuvísur, þá var myrkt í höllinni, ok er myrkt er vorðit í hallinni, tekr hann aptr til Jarlsníðs, ok er hann kvað hinn efsta ok síðasta þriðjúng, þá var hvert járn á gángi, þat er í var hallinni án manna valda, ok varð þat margra manna bani. Jarl féll þá í úvit, en karl hvarf þá í brott at luktum dyrum ok óloknum<ref>luktum, ''A.''</ref> lásum; en eptir afliðit kvæðit mínkaði myrkrit ok gjörði bjart í höllinni. Jarl raknaði við ok fann, at honum hafði nær gengit níðit, sá þá ok vegs ummerki, at af var [rotnat skegg<ref>rifið kviðskeggit, ''A.''</ref> alt af jarli ok hárit öðrumegin reikar,<ref>reikjar, ''G.'' á höfði, ''A.''</ref> ok kom aldri upp síðan. Nú lætr jarl ræsta hallina, ok eru hinir dauðu útbornir, þikist hann nú vita at þetta mun Þorleifr verit hafa en karl engi annarr, ok mun launat þikjast hafa honum mannalát ok fjártjón. Liggr jarl nú í þessum meinlætum allan þenna vetr ok mikit af sumrinu.


'''Ferð Þorleifs til Danmerkr.'''

5. Þat er af Þorleifi at segja, at hann snýst til ferðar suðr til Danmerkr, ok hefir þat til leiðar nestis sér, sem hann ginti af þeim í hallinni, en hversu lengi sem hann hefir á leið verit, þá létti hann eigi sinni ferð, fyrr enn hann kom á fund Sveins konúngs, ok tók hann við honum fegins hendi, ok spurði hann at ferðum sínum, en Þorleifr sagði allt sem farit hafði. Konúngr svarar: nú mun ek lengja nafn þitt, ok kalla þik Þorleif jarlaskáld; þá kvað konúngr vísu:


::Greindi Þorleifr Þrænda
::þeingils hroð<ref>hrjóð ''G.''</ref> frá drengjum
::hafa ólítit ýtar
::jarls níð borit víða;
::njörðr réð vestan virðum
::vellstæri brag færa
::brot lands<ref>ok ''b. v. G.''</ref> galt gæti
::gráliga leóns báru.<ref>''vísuna v. í A.''</ref>


Þorleifr sagði konúngi at hann fýstist út til Íslands ok beiddi konúng orlofs at fara þegar at vori, [en konúngr sagði svá vera skyldu:<ref>''v. í G.''</ref> vil ek gefa þér skip í nafnfesti með mönnum ok reiða ok þvílíkri áhöfn sem þér þarfast. Nú er Þorleifr þar um vetrinn í góðu yfirlæti, en at vordögum býr hann skip sitt, ok lét í haf ok byrjaði vel, ok kom skipi sínu við Ísland í á þá, er Þjórsá heitir. Þat segja menn at Þorleifr kvæntist um haustit, ok fengi þeirrar konu, er Auðr hét, ok væri Þórðardóttir, er bjó í Skógum undir Eyjafjöllum, gilds bónda ok stórauðigs, kominn af ætt Þrasa hins gamla. Auðr var kvennskörúngr mikill. Þorleifr sat um vetrinn í Skógum; en um vorit eptir keypti hann land at Höfðabrekku í Mýdal, ok bjó þar síðan.


'''Dráp Þorleifs.'''

6. En nú er þar til at taka, er Hákon jarl er, at honum batnaði hins mesta meinlætis; en þat segja sumir menn, at hann yrði aldri samr maðr ok áðr; ok vildi jarl nú gjarna hefna Þorleifi þessarar smánar, ef hann gæti, heitir nú á fulltrúa sína Þorgerði hörgabrúði<ref>hölgabrúðr, ''A.''</ref> ok Irpu systur hennar, at reka þann galdr út til Íslands, at Þorleifi ynni at fullu, ok færir þeim miklar fórnir ok gekk til fréttar, en er hann fékk þá frétt, er honum líkaði, lét hann taka einn rekabút ok gera or trémann, ok með fjölkýngi ok atkvæðum jarls, en tröllskap ok fítons<ref>Pythons ''G;'' Phytons ''A.''</ref> anda þeirra systra, lét hann drepa einn mann, ok taka or hjartat ok láta í þenna trémann, ok færðu síðan í föt ok gáfu nafn ok kölluðu Þorgarð, ok mögnuðu hann með svá miklum fjandans krapti, at hann gekk ok mælti við menn, kvomu honum síðan í skip ok sendu hann út til Íslands þess eyrindis, at drepa Þorleif jarlaskáld; gyrði Hákon hann atgeir þeim, er hann hafði tekit or hofi þeirra systra ok Hörgi hafði átt. Þorgarðr kom út til Íslands í þann tíma, er menn voru (á) alþíngi. Þorleifr jarlaskáld var á þíngi; þat var einn dag at Þorleifr gekk frá búð sinni, er hann sá at maðr gekk vestan yfir öxará, sá var mikill vexti ok illsligr í bragði. Þorleifr spyr þenna mann at heiti; hann nefndist Þorgarðr, ok kastaði þegar kaldyrðum at Þorleifi; en er Þorleifr heyrði þat, ætlaði hann at bregða sverðinu konúngs naut, er hann var gyrðr með, en í þessu bili lagði Þorgarðr atgeirnum á Þorleif miðjan ok í gegnum hann; en er hann fékk lagit, hjó hann til Þorgarðs, en hann steyptist í jörðina niðr, svá at í iljarnar var at sjá. Þorleifr snaraði at sér kyrtilinn ok kvað vísu:


::Hvarf hinn hildar djarfi
::hvat varð af Þorgarði
::villu maðr á velli
::vígdjarfr refilstíga;
::farit hefir gautr at grjóti
::gunnelds enn fjölkunni
::síðan mun hann í helju
::hvílast stund ok mílu.


Þá gekk Þorleifr heim til búðar sinnar, ok sagði mönnum þenna atburð, ok þótti öllum mikils um vert um þenna atburð; síðan varpar Þorleifr frá sér kyrtlinum, ok féllu þá út iðrin, ok lét Þorleifr þar líf sitt við góðan orðstír, ok þótti mönnum þat allmikill skaði; þóttust nú allir vita at Þorgarðr þessi hafði engi verit annarr enn galdr ok fjölkýngi Hákonar jarls; síðan var Þorleifr heygðr, haugr hans stendr norðr af lögréttu ok sést hann enn; en bræðr hans voru á þíngi, er þetta var tíðinda, ok gjörðu útferð Þorleifs sæmiliga, ok erfðu hann at fornum sið; en Ásgeirr faðir þeirra var þá (fyrir) litlu andaðr. Síðan fóru menn heim af þíngi, ok fréttust þessi tíðindi nú víða um Ísland, ok þóttu mikilsverð.


'''Vísa Hallbjarnar.'''

7. Sá maðr bjó þá á Þíngvelli, er Þorkell hét, hann var auðigr maðr at gánganda fé ok hafði jafnan hægt í búi; engi var hann virðíngamaðr. Sauðamaðr hans hét Hallbjörn ok var kallaðr Hali; hann vandist optliga til at koma á haug Þorleifs, ok svaf þar um nætr, ok hélt þar nálægt fé sínu; kemr honum þat jafnan í hug, at hann vildi geta ort lofkvæði nokkurt um haugbúann, ok talar þat jafnan, er hann liggr á hauginum; en sakir þess at hann var ekki skáld, ok hann hafði þeirrar listar eigi fengit, fékk hann ekki kveðit, ok komst aldri lengra áfram fyrir honum um skáldskapinn enn hann byrjaði svá:

::hér liggr skáld,

en meira gat hann ekki kveðit. Þat var eina nátt sem optar, at hann liggr á hauginum, ok hefir hina sömu iðn fyrir stafni, ef hann gæti aukit nökkut lof um haugbúann, síðan sofnar hann, ok eptir þat sér hann at opnast haugrinn, ok gengr þar út maðr mikill vexti ok vel búinn; hann gekk upp á hauginn at Hallbirni ok mælti: þar liggr (þú), Hallbjörn! ok vildir þú fást í því, sem þér er ekki lánat, at yrkja lof um mik, ok er þat annathvört at þér verðr lagit í þessi íþrótt, ok munt þú þat af mér fá, meira enn vel flestum mönnum öðrum, ok er þat vænna svá verði, ella þarftu ekki í þessu at brjótast lengr; skal ek nú kveða fyrir þér vísu, ok ef þú getr numit vísuna ok kant hana þá er þú vaknar, þá munt þú verða þjóðskáld ok yrkja lof um marga höfðingja, ok mun þér í þessi íþrótt mikit lagit verða; síðan togar hann á honum túnguna, ok kvað vísu þessa:


::Hér liggr skáld þat er skálda
::skörúngr var mestr [at flestu<ref>af flestum, ''A.''</ref>
::naddveiti<ref>náveiti, ''A.''</ref> frá ek nýtan
::níd Hákoni smíða;
::áðr gat engr né síðan
::annara svá manna,
::frægt hefir orðit þat fyrðum,
::férán lokit hánum.


Nú skaltu svá hefja skáldskapinn, at þú skalt yrkja lofkvæði um mik, þá er þú vaknar, ok vanda sem mest bæði hátt ok orðfæri ok einna mest kenníngar; síðan hverfr hann aptr í hauginn, ok lýkst hann aptr, en Hallbjörn vaknar ok þikist sjá á herðar honum; síðan kunni hann vísuna, ok fór síðan til bygða heim með fé sitt eptir tíma, ok sagði þenna atburð. Orti Hallbjörn síðan lofkvæði um haugbúann, ok var hit mesta skáld, ok fór utan fljótliga, ok kvað kvæði um marga höfðíngja, ok fékk af þeim miklar virðíngar ok góðar gjafir, ok græddi af því stórfé, ok gengr af honum mikil saga bæði hér á landi ok útlendis, þó at hún sé hér eigi ritut. En frá bræðrum Þorleifs er þat at segja, at næsta sumar eptir andlát hans fóru þeir utan Ólafr Völubrjótr ok Helgi hinn frækni, ok ætluðu til hefnda eptir bróður sinn, en þeim varð eigi lagit þá enn at standa yfir höfuðsvörðum Hákonar jarls, [þvíat hann hafði þá enn eigi öllu illu því framfarit, sem honum varð lagit sér til skammar ok skaða;<ref>''v. í G.''</ref> en þó brendu þeir mörg hof fyrir jarlinum ok gjörðu honum margan fjárskaða í ránum ok hervirki, er þeir veittu honum, ok margri annari úspekt. Ok lýkr hér frá Þorleifi at segja.


----


'''Athugasemdir:'''

<references />

{{DEFAULTSORT:Thattr Thorleifs jarlaskalds}}

[[Kategori:Alfabetisk indeks]]
[[Kategori:Kongesagaer]]
[[Kategori:Tekster på norrønt]]