Þiðriks saga af Bern - Af Valltara oc Hilldigundi

Fra heimskringla.no
Hopp til: navigasjon, søk
Velg språk Norrønt Islandsk Norsk Dansk Svensk Færøysk
Denne teksten finnes på følgende språk ► Original.gif Dansk.gif
Original.gif


For at alle norrøne tegn som blir brukt i denne artikkelen skal vises korrekt må du ha fonttypen OldNordicTimes installert på din PC eller Mac. OldNordicTimes skal lagres i Fonts i Windows eller installeres i fontboken i Mac OS.


Þiðriks saga af Bern



Mb. (også kalt Hdskr.) er et norsk skinnpergament fra slutten av 1200-tallet, som er skrevet av 5 ulike skrivere. A og B er islandske papirhåndskrifter fra midten av 1600-tallet. U er Carl Richard Ungers 1853-utgave av Saga Þiðriks konungs af Bern.

Mb3 viser til at teksten i Mb. er utført av skriver nr. 3. Kapitteltallene i parentes henviser til Ungers utgave.



(241). |[1] Attila konungr af susa [var bæði[2] rikr [oc feolmennr[3]. oc vann[4] morg riki. han leɢr vingan[5] v erminrik konung er þa[6] reð[7] puli. þessir ij. konungar leɢia vingan sin amæðal[8] [sua at[9] Attila konungr sendir erminrik konungi[10] sinn frænda Osið m[11] .xij. riddara[12]. erminric[13] konungr sendir igegn[14] Valltara af uaskasteini sinn systur son m[15] .xij. ʀiddara[16]. þa var Valltari .xij.[17] uetra[18]. þar dualdiz[19] hann vij. uetr. .ij. uetrum siðaʀ kom þar [en Valtari com til susa[20] hilldigunðr[21] dottir jlias jarls af greca oc var senð at gisling Attila konungi. þa var hon .vij.[22] vetra gomul. [þessir enir ungu menn[23] unnuz mikit oc veit þat þo[24] æigi attila konungr. (242). |[25] [26]þat er .i. dag at veizla rik er[27] i[28] grasgarði[29] attila konungs oc danz rikr.[30] oc [þa hellt[31] Valltari[32] i honð hilldigundi[33]. þau[34] talaz v |[35] marga luti oc þat grunar ængi maðr. Nu mællti Valltari hue lengi skalltu vera ambatt [erca drottningar[36] oc væri bætr fallit attu forir[37] heim med oss til minna[38] frænda. [hon mællti herra æigi skalltu spotta mic[39] þo at ec se æigi hia[40] minum frændum. Nu suarar Valltari. fru[41] þu ertt dottir jlias jarls [af greca oc þinn er fauður brodir Osangtrix konungr villcina manna oc annar i mikcla ruzi.[42] en ec em systur son ærminrix konungs af romaborg. oc annar er minn frændi þiðrecr konungr af bern [oc hvi[43] skal ec þiona Attila konungi. ger sua uel[44] far heim með mer. oc[45] sem ec em þer hollr sua se ɢuð mer hollr [þa suarar hon. þægar[46] ec ueit þinn vilia at sœnnu [þa skalltu oc vita mic oc minn uilia.[47] [þa var ec .iiij. uetra gomul er ec sa þic et fyrsta sinni. oc[48] unna ec þer [þægar sua mikit at œngum lut i verolldu[49] meira[50] oc fara vil ec med þer [þangat er[51] þu villt. þa suarar Valltari ef sua er sem þu sægir þa kom þu amorgin er sol rennr vpp til ens yzta borgar liðs oc haf sua mikit gull með þer sem þu mat mest bera a[52] anaʀi henndi þinni [firir þui at þu ueiz allar fehirzlur erka drottningar[53] [frænkonu þinnar[54]. oc hon sægir sua vera skulu. oc nv verðr Attila konungr æcki varr v þetta [rað fyʀ en[55] Valltari hæuir ut riðit af susam. oc með honum hilldigunðr[56] oc hofðu nu[57] mikit fe i gulli oc .ij.[58] riðu[59] [ut af borgini oc ængi var þeira sua godr vinr at þav tryði[60] [til þessa at vita sina færð.[61] (243). oc nu verðr v varr[62] Attila konungr at Valltari er brot ridinn oc hilldigundr[63] oc [nu biðr hann sina menn .xij. riða[64] æptir þeim. [hilldigundi oc Valltara[65] oc skulut[66] aptr haua fe þat allt er brot er[67] tecit oc sua høfud[68] Valltara. oc af [þessum var .i. maðr[69] havgni son alldrian konungs oc nu rida þessir[70] .xij. ʀiddarar æptir [þeim skyndilega[71] oc sea |[72] nu huarir annaʀa reið. Nu lœypr Valltari af [sinum hæsti[73] m mikilli [kurteisi oc[74] rœysti oc tekr ofan sina fru hillðigundi[75]. oc þeira gersimar nu[76] lœypr han asinn hest [oc setr sinn[77] hialm a hœfuð ser. oc snyr fram sinum glaðil[78] nu mællti |[79] hilldigundr[80] [v sinn sœta lafarð[81] herra[82] harmr er þat er þv skallt .i. beriaz v .xij. ʀiddara. rið hælldr [aptr oc forða[83] þinu liui.[84] fru [sægir hann[85] grat æigi set hævi ec fyʀ[86] hialma klofna |[87] skiolldu skipta[88] bryniur sunðraðar[89]. oc menn stœypaz [af sinum hæstum[90] havfuð lausa. [oc allt þetta hæui ec gort minni henndi[91] oc æcki er mer þetta ofrefli[92] |[93] oc nv riðr han[94] i moti þeim[95]. verðr nv[96] mikill[97] bardagi. oc[98] fyʀ er myrct af nott en lokit se viginu[99]. (244). En Valltari er nu saʀ mioc oc[100] drepit hævir han nu .xi. ʀiddara en hœgni komz unðan. [oc komz[101] i [skog en Valltari hittir nu sina fru. oc buaz þar[102] um v[103] skogin. Valltari slær þa ælld v tinnv oc gerir þar[104] [mikinn ælld[105] oc þar v steikir hann .i. bœysti villigalltar. oc nu mataz þau siðan[106] oc [luka æigi fyʀ en allt er[107] af beinunum. Nu snyr hœgni[108] or skoginum oc [til ællzens[109] er Valltari sat hia[110] oc hyɢr at hann skal[111] drepa han. oc bregðr nu[112] suerði. hilldigunr mællti til Valltara[113] vara þic her [feʀ nu .i. af þinum ouinum. er þu barðiz[114] v iðag. oc nu tecr hann vpp[115] bœystið[116] uilligalltarens [er af uar etit oc kastar at hœgna. oc lystr[117] sua mikit hoɢ at [þægar fellr han til iarðar.[118] oc kom a hans kinn sua at [þægar rifnaði holldit[119] oc ut sprac augat. oc [nu stenðr han upp[120] [skiott afœtr oc lœypr[121] asinn hæst[122] oc riðr v þetta heim til[123] susam. [oc sægir Attila konungi vm sina ferð.[124] Valltari stigr nu a bac oc riða þau suðr um feall afund ærminrix konungs [oc sægir honum nu allt at sinum ferðum.[125] oc þo fa þeir [Attila konungr[126] halldit sinu vinfengi m[127] fegiofum er ærminrikr konungr gaf Attila konungi.




Noter:

  1. U 220,20
  2. [er AB
  3. [af fiølmenne A; og fiølmentur B
  4. vinnur B
  5. sina vingan A; sijna vinattu B
  6. i þann tima AB
  7. rædur A
  8. jmille B
  9. [mgl. AB
  10. rettet for konung Mb3
  11. vid B
  12. riddorum A
  13. sål. Mb3; enn A
  14. igiegn Attila kongi A; j mote Attiliz konge B
  15. vid B
  16. riddorum A
  17. sål. AB; .iiij. Mb3
  18. gamall tilf. AB
  19. dwelst AB
  20. [mgl. AB
  21. Hilldigunn A, Hilldegrijmur B
  22. xij A
  23. [þau Walltari A
  24. þa B
  25. A 205
  26. Cap. LVII. tilf. B
  27. var B
  28. mgl. Mb3
  29. garde A
  30. hringur AB
  31. [helldur AB
  32. rettet for Vallari Mb3
  33. Hilldigunn A, Hilldegunne B
  34. og A
  35. U 221
  36. [Attil kongs B
  37. sål. Mb3
  38. wꜳrra AB
  39. [herra seiger hun spotta mig ei B
  40. med AB
  41. sagde hann tilf. A
  42. [mgl. AB
  43. [þvi B
  44. fru og tilf. B
  45. suo tilf. AB
  46. [og hun svarar AB
  47. [þa skalltu og vita minn vilia A, mgl. B
  48. [ath þegar fyrsta tíjma er ek sa þík iiij wetra gømul A
  49. ann eg tilf. B
  50. [mgl. A
  51. [hvort sem A
  52. mgl. A; j B
  53. [mgl. B
  54. [mgl. AB
  55. [ꜳdur AB
  56. Hilldigunn AB
  57. mgl. AB
  58. ødru B
  59. þau tilf. AB
  60. [og einngum trudu þau A
  61. [her til A; til ad vita þessa ferd. Cap. LVIII. B
  62. sål. rettet for varar Mb3
  63. Hilldigunn AB
  64. [sender xij sijna menn B
  65. rettet for Valltari Mb3
  66. [og skulu þeir AB
  67. var AB
  68. sål. AB; hafit Mb3
  69. [þessum xii. var einn A; þeim xij var B
  70. þeir AB
  71. [þvi sem hvatlegast B
  72. A 106
  73. [bake B
  74. [mgl. AB
  75. Hilldigunn AB
  76. sijdann B
  77. rettet for inn Mb3
  78. [vel herklæddur A; B har sijnu gladjele for sinum glaðil
  79. Mb3 161
  80. Hilldigunn AB
  81. [mgl. A; vid sinn hinn ljufa lavard B; - lafarð er rettet for lafavarð Mb3
  82. minn tilf. A; mykill tilf. B
  83. [vndann og hialp (hallt B) AB
  84. Nu svarar Walltari tilf. AB
  85. [mgl. B
  86. mgl. B
  87. U 222
  88. skýfda A; styfda B
  89. sundur rifnar A; rifnar B
  90. [mgl. A
  91. [mgl. AB
  92. ath berriast vid þessa xij riddara (menn B) tilf. AB
  93. B 59, Cap. LIX. tilf. B
  94. Walltari AB
  95. xij riddurum tilf. A
  96. þar B
  97. hinn hardasti AB
  98. mgl. AB
  99. vigunum B
  100. er B
  101. [mgl. AB
  102. þau A
  103. [mgl. B
  104. mgl. AB
  105. [mikit bꜳl A
  106. mgl. A
  107. [ꜳdur lietti var allt holld AB
  108. rettet for hœni Mb3
  109. [ath elldinum A
  110. mgl. B
  111. skule B
  112. mgl. A; sijnu B
  113. rettet for alltara Mb3
  114. rettet for bariz Mb3
  115. [feʀ nv einn af þeim er þu laust til jardar. hann tekur vpp A; hleipur nu eirn er þu bardest vid. hann hleipur upp og tekur B
  116. brystid A; beiste B
  117. [og lystur Høgna AB
  118. [Hogni hann fellur A; hann fiell vid B
  119. [rifnadi AB
  120. [siþann spratt hann vpp A
  121. rettet for lœyp Mb3
  122. [mgl. AB
  123. i A
  124. [mgl. AB
  125. [mgl. AB
  126. [sål. rettet: Þiðrecr konungr Mb3; kongar A; Attil. k. B
  127. stórumm tilf. AB