Oddrúnarkviða

Velg språk	Norrønt	Islandsk	Norsk	Dansk	Svensk	Færøysk
Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ►

Eddukvæði
Sæmundar-Edda

GUÐNI JÓNSSON
bjó til prentunar

Oddrúnarkviða

Frá Borgnýu ok Oddrúnu.

Heiðrekr hét konungr. Dóttir hans hét Borgný. Vilmundr hét sá, er var friðill hennar. Hon mátti eigi fæða börn, áðr til kom Oddrún Atlasystir. Hon hafði verit unnusta Gunnars Gjúkasonar. Um þessa sögu er hér kveðit:

1.

Heyrða ek segja

í sögum fornum,

hvé mær of kom

til Mornalands;

engi mátti

fyr jörð ofan

Heiðreks dóttur

hjalpir vinna.

 

2.

Þat frá Oddrún

Atla systir,

at sú mær hafði

miklar sóttir;

brá hon af stalli

stjórnbitluðum

ok á svartan

söðul of lagði.

 

3.

Lét hon mar fara

moldveg sléttan,

unz at hári kom

höll standandi;

svipti hon söðli

af svöngum jó,

ok hon inn of gekk

endlangan sal,

ok hon þat orða

alls fyrst of kvað:

 

4.

"Hvat er frægst

hér á foldu,

eða hvat er hlézt

Húnalands?"

 

Ambótt kvað:

"Hér liggr Borgný

of borin verkjum,

vina þín, Oddrún,

vittu, ef þú hjalpir."

 

Oddrún kvað:

5.

"Hverr hefir vísir

vamms of leitat?

Hví eru Borgnýjar

bráðar sóttir?"

 

Ambótt kvað:

6.

"Vilmundr heitir

vinr haukstalda,

hann varði mey

varmri blæju

fimm vetr alla,

svá hon sinn föður leyndi."

 

7.

Þær hykk mæltu

þvígit fleira,

gekk mild fyr kné

meyju at sitja;

ríkt gól Oddrún,

rammt gól Oddrún,

bitra galdra

at Borgnýju.

 

8.

Knátti mær ok mögr

moldveg sporna,

börn þau in blíðu

við bana Högna;

þat nam at mæla

mær fjörsjúka,

svá at hon ekki kvað

orð it fyrra:

 

9.

"Svá hjalpi þér

hollar véttir,

Frigg ok Freyja

ok fleiri goð,

sem þú feldir mér

fár af höndum."

 

Oddrún kvað:

10.

"Hnék-at ek af því

til hjalpar þér,

at þú værir þess

verð aldregi;

hét ek ok efndak,

er ek hinig mælta,

at ek hvívetna

hjalpa skyldak,

þá er öðlingar

arfi skiptu."

 

Borgný kvað:

11.

Ær ertu, Oddrún,

ok örvita,

er þú mér af fári

flest orð of kvatt,

en ek fylgðak þér

á fjörgynju,

sem vit bræðrum tveim

of bornar værim."

 

Oddrún kvað:

12.

"Man ek, hvat þú

mæltir enn um aftan,

þá er ek Gunnari

gerðak drekku;

slíks dæmi kvað-at-tu

síðan mundu

meyja verða

nema mér einni."

 

13.

Þá nam at setjask

sorgmóð kona

at telja böl

af trega stórum:

 

14.

"Var ek upp alin

í jöfra sal,

- flestr fagnaði -

at fira ráði;

unða ek aldri

ok eign föður

fimm vetr eina,

svá at minn faðir lifði.

 

15.

Þat nam at mæla

mál ið efsta

sjá móðr konungr,

áðr hann sylti:

mik bað hann gæða

gulli rauðu

ok suðr gefa

syni Grímhildar.

 

16.

En hann Brynhildi

bað hjalm geta,

hana kvað hann óskmey

verða skyldu;

kvað-a hann ina æðri

alna mundu

mey í heimi,

nema mjötuðr spillti.

 

17.

Brynhildr í búri

borða rakði,

hafði hon lýði

ok lönd um sik;

jörð dúsaði

ok upphiminn,

þá er bani Fáfnis

borg of þátti.

 

18.

Þá var víg vegit

völsku sverði

ok borg brotin,

sú er Brynhildr átti;

var-a langt af því

heldr válítit,

unz þær vélar

vissi allar.

 

19.

Þess lét hon harðar

hefndir verða,

svá at vér öll höfum

ærnar raunir;

þat mun á hölða

hvert land fara,

er hon lét sveltask

at Sigurði.

 

20.

En ek Gunnari

gatk at unna,

bauga deili,

sem Brynhildr skyldi.

 

21.

Buðu þeir árla

bauga rauða

ok bræðrum mínum

bætr ósmáar;

bað hann enn við mér

bú fimmtían,

hliðfarm Grana,

ef hann hafa vildi.

 

22.

En Atli kvaðsk

eigi vilja

mund aldrigi

at megi Gjúka;

þeygi vit máttum

við munum vinna,

nema ek helt höfði

við hringbrota.

 

23.

Mæltu margir

mínir niðjar,

kváðusk okkr hafa

orðit bæði;

en mik Atli kvað

eigi mundu

lýti ráða

né löst gera.

 

24.

En slíks skyli

synja aldri

maðr fyr annan,

þar er munúð deilir.

 

25.

Sendi Atli

áru sína

um myrkvan við

mín at freista;

ok þeir kómu þar,

er þeir koma né skyldu-t,

þá er breiddum vit

blæju eina.

 

26.

Buðum vit þegnum

bauga rauða,

at þeir eigi

til Atla segði,

en þeir hvatliga

heim skunduðu

ok óliga

Atla sögðu.

 

27.

En þeir Guðrúnu

görla leyndu því,

at hon heldr vita

halfu skyldi.

 

28.

Hlymr var at heyra

hófgullinna,

þá er í garð riðu

Gjúka arfar;

þeir ór Högna

hjarta skáru,

en i ormgarð

annan lögðu.

 

29.

Var ek enn farin

einu sinni

til Geirmundar

gerva drykkju;

nam horskr konungr

hörpu sveigja,

því at hann hugði mik

til hjalpar sér

kynríkr konungr,

of koma mundu.

 

30.

Nam ek at heyra

ór Hléseyju,

hvé þar af stríðum

strengir gullu;

bað ek ambáttir

búnar verða,

vilda ek fylkis

fjörvi bjarga.

 

31.

Létum fljóta

far sund yfir,

unz ek alla sák

Atla garða.

 

32.

Þá kom in arma

út skævandi

móðir Atla,

- hon skyli morna -,

ok Gunnari

gróf til hjarta,

svá at ek máttig-a-k

mærum bjarga.

 

33.

Oft undrumk þat,

hví ek eftir mák,

linnvengis Bil,

lífi halda;

er ek ógnhvötum

unna þóttumk

sverða deili,

sem sjalfri mér.

 

34.

Sattu ok hlýddir,

meðan ek sagðak þér

mörg ill of sköp

mín ok þeira;

maðr hverr lifir

at munum sínum;

nú er of genginn

grátr Oddrúnar."